Húsfélagið M krafðist skaðabóta úr hendi B ehf. vegna ætlaðra galla á sameign fasteignar að Miðbraut 28 en kröfunni var beint að B ehf. sem eiganda hússins og seljanda íbúða í því. Skaðabótakrafa M var reist á niðurstöðum matsgerðar dómkvadds matsmanns sem taldi margvíslega annmarka á sameigninni, einkum varðandi frávik frá hönnunargögnum. Í dómi Landsréttar var litið til þess að B ehf. hefði ekki verið meðal matsþola í matsmálinu sem var undanfari dómkvaðningar matsmanns. Með því hefði B ehf. hvorki haft tækifæri til að koma að sjónarmiðum sínum við val á matsmanni né við matið sjálft, en engu var talið skipta í því tilliti að fyrirsvarsmaður félagsins hefði mætt á einn matsfund í umboði framkvæmdastjóra annars félags sem var meðstefndi í héraði. Taldi Landsréttur jafnframt að þar sem B ehf. hefði ekki átt aðild að matsmálinu hefði félagið ekki átt þess kost að leggja fram gögn í því og ekki átt þess kost að beiðast yfirmatsgerðar er matsgerð hins dómkvadda matsmanns lá fyrir. Af þeim sökum yrði matsgerðin ekki lögð til grundvallar niðurstöðu málsins gagnvart B ehf. Þar sem M hafði ekki reist skaðabótakröfu sína á öðrum haldbærum sönnunargögnum þótti húsfélagið ekki hafa fært sönnur á að það ætti skaðabótakröfu á hendur B ehf. Var B ehf. því sýknað af kröfum M.
Ákæruvaldið (
Halldór Tumi Ólason saksóknarfulltrúi)
gegn
X (
Friðrik Smárason lögmaður)
X krafðist þess að Á yrði meinað að leggja fram nánar tiltekin gögn úr þremur lögreglumálum er vörðuðu hann í sakamáli sem höfðað var á hendur honum. Gagnanna, sem ágreiningurinn stóð um, hafði ekki verið aflað við þá rannsókn sem leiddi til útgáfu ákæru á hendur X, heldur í öðrum málum sem öll höfðu verið felld niður af hálfu lögreglu. Brot X í ákæru var aðallega talið varða við 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og taldi Á að umrædd gögn vörpuðu ljósi á hvort um endurtekið ástandi hefði verið að ræða, eins og tiltekið er í ákvæðinu. Mótmælti X framlagningu gagnanna, meðal annars á þeim grundvelli að þau væru bersýnilega þýðingarlaus við sönnunarfærslu atvika í því máli sem Á hafði höfðað gegn honum. Í úrskurði Landsréttar kom fram að með ákæru málsins hefði X ekki verið gefið að sök að hafa endurtekið sýnt af sér þá háttsemi sem fram kemur í 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga, heldur einungis að hafa í eitt skipti, á alvarlegan hátt, ógnað lífi, heilsu og velferð dóttur sinnar. Var tekið fram að samkvæmt 180. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála mætti hvorki dæma ákærða fyrir aðra hegðun en þá sem í ákæru greinir né heldur dæma aðrar kröfur á hendur honum. Yrði X því ekki sakfelldur fyrir aðra háttsemi en lýst væri í ákærunni. Taldi Landsréttur að sönnunarfærsla, sem miðaði að því að færa sönnur á að X hefði áður ógnað fjölskyldu sinni þannig að um endurtekna háttsemi væri að ræða, væri bersýnilega þýðingarlaus, sbr. 3. mgr. 110. gr. laga nr. 88/2008. Var því fallist á kröfur X um að Á yrði synjað um að leggja fram umrædd gögn í málinu.
A og B höfðuðu mál á hendur C hf. og T hf. og kröfðust miskabóta vegna andláts sonar þeirra. Við meðferð málsins í Landsrétti skiluðu C hf. og T hf. ekki greinargerð og var málið dæmt á grundvelli fyrirliggjandi gagna og án munnlegs flutnings, sbr. 3. mgr. 158. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um sýknu C hf. og T hf. Fyrir Hæstarétti kröfðust A og B þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur yrði ómerktur með vísan til þess að Landsréttur hefði hafnað kröfum þeirra um sönnunarfærslu fyrir réttinum og munnlegan málflutning. Hæstiréttur féllst ekki á að ákvörðun Landsréttar um synjun á sönnunarfærslu hefði farið í bága við rétt A og B til réttlátrar málsmeðferðar. Á hinn bóginn var fallist á með A og B að efni hefðu verið til að heimila þeim að flytja mál sitt munnlega fyrir réttinum þótt útivist hefði orðið af hálfu C hf. og T hf. Var í þeim efnum litið til sjónarmiða þeirra þar að lútandi sem fram komu í beiðni þeirra til Landsréttar, sérstakra atvika málsins og þeirrar þýðingar sem réttur til munnlegs flutnings máls hefði sem þáttur í réttlátri málsmeðferð fyrir dómi samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 og 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Var hinn áfrýjaði dómur því ómerktur.
X var gefin að sök nauðgun með því að hafa haft samræði og önnur kynferðismök við A án hennar samþykkis. Í ákæru var háttsemi hans talin varða við 1. og 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með héraðsdómi var X sýknaður en hann sakfelldur í Landsrétti. Fyrir Hæstarétti krafðist X ómerkingar hins áfrýjaða dóms og byggði meðal annars á því að sönnunarmat hans hefði ekki samrýmst reglum laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Sakfelling hans hefði fyrst og fremst verið byggð á því að Snapchat-skilaboð hefðu stafað frá X en sú úrlausn réttarins verið röng og forsendur dómsins afar óáreiðanlegar. Þá hefði ekki verið reynt að ganga úr skugga um áreiðanleika gagnanna við rannsókn lögreglu. Hæstiréttur taldi ekki efni til að fallast á ómerkingarkröfu X og vísaði einkum til þess að í hinum áfrýjaða dómi hefði verið fjallað með ítarlegum hætti um þessi sönnunargögn og um leið tekin afstaða til varna X þar að lútandi. Niðurstaða um sönnun hefði verið reist á heildarmati allra sönnunargagna málsins, þar á meðal framburði X og vitna. Auk þess hefðu ekki komið fram vísbendingar um uppruna samskiptagagnanna sem sköpuðu skynsamlegan vafa að þessu leyti. Um efnishlið málsins rakti Hæstiréttur að niðurstaða Landsréttar hefði verið reist á heildstæðu mati á öllum sönnunargögnum. Frásögn A hefði þar verið metin trúverðug auk þess sem hún hefði verið talin fá stuðning í framburði vitna en að fyrir hendi væru atriði sem drægju úr trúverðugleika framburðar X. Það mat yrði ekki endurmetið af Hæstarétt, sbr. 2. mgr. 225. gr. laga nr. 88/2008. Samkvæmt því en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sakfellingu X. Með hliðsjón af verulegum og óútskýrðum töfum á rannsókn lögreglu og í ljósi ungs aldurs X þótti mega staðfesta forsendur og niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um refsingu hans sem ákveðin var fangelsi í tvö ár en fullnusta 21 mánaðar bundin almennu skilorði.
X var gefið að sök manndráp með því að hafa svipt A lífi með margþættu ofbeldi. Í héraði hafði hún verið dæmd í 10 ára fangelsi og háttsemi hennar heimfærð undir 2. mgr. 218. gr. laga nr. 19/1940. Með dómi Landsréttar var hún sakfelld fyrir brot gegn 211. gr. sömu laga og henni gert að sæta fangelsi í 16 ár. Hæstiréttur staðfesti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms og að viðbættum frekari röksemdum að ákæra málsins hefði fullnægt kröfum um skýrleika samkvæmt c-lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008. Þá rakti Hæstiréttur að meðal sérfræðilegra sönnunargagna í málinu væri útvíkkuð réttarkrufning tveggja réttarlækna sem og matsgerð dómkvadds matsmanns. Vægi þessara sérfræðilegu sönnunargagna var talið ráðast meðal annars af því hvernig staðið hefði verið að gerð þeirra og þeim rökstuðningi sem þar væri að finna fyrir niðurstöðum. Í því tilliti bæri einnig að horfa til nánari skýringa viðkomandi sérfræðinga fyrir dómi svo og þess hvernig niðurstöðurnar samræmdust öðrum gögnum málsins. Rétturinn taldi ekkert fram komið um að annmarkar hefðu verið á aðferð við mat á sönnunargildi sérfræðilegra gagna í hinum áfrýjaða dómi eða að aðrir ágallar væru á málsmeðferð eða samningu hans sem fallnir væru til þess að geta hafa haft áhrif á niðurstöðu málsins. Hæstiréttur taldi jafnframt að ekki yrði hnekkt efnislegri niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um mat á sönnun um dánarorsök A og aðkomu ákærðu að því að svipta hann lífi svo og um ásetning hennar til þess verknaðar. Var dómurinn því staðfestur um sakfellingu ákærðu fyrir manndráp af ásetningi og heimfærslu brotsins. Þá var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um ákvörðun refsingar. Loks voru staðfest ákvæði hins áfrýjaða dóms um greiðslu miskabóta, útlagðs kostnaðar og um greiðslu máls- og gjafsóknarkostnaðar í héraði og fyrir Landsrétti svo og um sakarkostnað.
Á og B voru ákærðir fyrir nauðgun með því að hafa í félagi og með ofbeldi og ólögmætri nauðung haft önnur kynferðismök en samræði við A án hennar samþykkis með því að Á hefði haldið höndum hennar föstum, rifið endurtekið í hár hennar og tekið hana hálstaki og slegið nokkrum sinnum í andlitið en Á og B skipst á að stinga fingrum sínum í munn hennar, sett getnaðarlimi sína í munn hennar og þvingað hana til að hafa munnmök við þá báða. Héraðsdómur hafði sýknað Á og B af sakargiftum en með hinum áfrýjaða dómi voru þeir sakfelldir fyrir þá háttsemi sem þeim var gefin að sök í ákæru og refsing þeirra ákveðin fangelsi í þrjú ár. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að skýrsla A fyrir Landsrétti um fjarfundarbúnað í hljóði og mynd þar sem hún var stödd erlendis hefði farið fram í samræmi við heimild 4. mgr. 116. gr. laga nr. 88/2008. Var ekki fallist á að með þessu hefði verið brotið gegn rétti Á og B til réttlátrar málsmeðferðar samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Var ómerkingu á þessum grundvelli því hafnað. Jafnframt var höfð uppi krafa um ómerkingu dóms Landsréttar á þeim grunni að ekki hefði verið tekin afstaða til allra varna þeirra. Hæstiréttur tók fram að sá annmarki væri á dómi Landsréttar að ekki væri vikið að vörnum Á og B sem lutu að niðurstöðum greiningar á DNA-sniði í stroksýnum sem tekin voru af getnaðarlimum þeirra þar sem ekkert DNA-snið sem svaraði til brotaþola fannst. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að ekki væri um að ræða slíkt atriði við sönnunarmatið að það leiddi þegar til þeirrar niðurstöðu að sök væri ósönnuð. Var ekki talið um slíkan annmarka á rökstuðningi dómsins að ræða að varðað gæti ómerkingu hans. Þá var ekki talið að aðrir annmarkar væru á hinum áfrýjaða dómi sem leitt gætu til ómerkingar hans. Hæstiréttur tók fram að niðurstaða Landsréttar um sakfellingu Á og B væri reist á heildstæðu mati á öllum sönnunargögnum og þá einkum sönnunargildi munnlegs framburðar fyrir dómi sem ekki yrði endurmetið af Hæstarétti. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sakfellingu Á og B og um refsingu þeirra.
Stefnandi höfðaði mál til heimtu skaðabóta vegna leka í fasteign. Byggði stefnandi á matsgerð dómkvadds matsmanns sem taldi orsök lekans vera að hluta eða öllu leyti vegna bilunar í dælubúnaði í fráveitukerfi stefnda. Matsgerðin var haldin svo veigamiklum annmörkum að ekki var talið unnt að leggja hana til grundvallar. Sýknað þar sem ekki var sýnt fram á orsakatengsl milli bilunar í dælubúnaði og lekans.
Ágreiningur þessa máls varðaði verksamning vegna framkvæmda við vöruhúsa- og skrifstofubyggingu að Korngörðum 3 í Reykjavík. Óumdeilt var að verkið hefði tafist vegna seinkunar á afhendingu hönnunargagna en ágreiningur var um hvort hún skýrði þær tafir sem urðu á verkframkvæmdinni. Aðalstefnandi sem var einn af undirverktökum byggði á því að kostnaður hans hefði aukist verulega vegna stórfelldra vanefnda á afhendingu hönnunargagna, verkstaðar og af völdum annarra verktaka. Gagnstefnandi sem jafnframt var aðalverktaki fasteignarinnar, byggði á því að hann ætti rétt á afslætti og bótum vegna afnotamissis og galla á verkframkvæmdinni. Ágreiningurinn laut að mörgum verkþáttum, svo sem framleiðslu á stáli og uppsetningu stálvirkis í eigninni, samlokueiningum vegna utanhússklæðningar, samlokueiningum í frysti, samningi um viðbótarstál og samningi um afhendingu á trapízuplötum í skrifstofuhluta. Þá var deilt um hvort gallar hefðu verið á verkinu, svo sem málningu stálvirkis, herslumælingar, litamismun í klæðningu, leka, þykkt samlokueininga í frysti og frágangi. Ágreiningur var um fullnægjandi upplýsingagjöf, afhendingu vinnusvæðis, starfsmannafjölda, tafabætur, tapaðar leigutekjur, gengismun, afhendingu verkstaðar, verkábyrgð, sönnun, þ.m.t sönnunargildi matsgerða, verkstjórn, vaxtakröfu, gengismun, stöðuúttektir, skuldajöfnuð, dráttarvaxtakröfu og verðbætur. Niðurstaða dómsins var sú að gagnstefnandi bæri ábyrgð á þeim töfum sem urðu á reisningu stálvirksins, ekki aðeins vegna tafa á hönnunargögnum og afhendingu verksvæðis, heldur fyrst og fremst vegna tafa á vinnu uppsteypuverktaka sem gagnstefnandi bar ábyrgð á. Að mati dómsins var það forsenda þess að unnt færi að ljúka stálreisningunni að uppsteypu væri lokið. Að því er varðaði utanhússklæðningu á svokölluðum MW samlokueiningum var talið að sú staðreynd að verkið fluttist yfir á tímabil þar sem veðurfar var miklu óhagstæðara hefði aðalstefnandi átt rétt á framlengingu verktímans. Allt að einu var talið að aðalstefnandi yrði að bera ábyrgð á töfum vegna skorts á efni vegna skemmdra og gallaðra samlokueininga, sem mátti rekja til skemmda í flutningi, geymslu efnis og gallaðra pantana. Þá var jafnframt fallist á tafabætur vegna riftunar á samningi um skrifstofuhluta. Fallist var á að aðalstefnandi hefði upplýst gagnstefnda um tafir og jafnframt að hann ætti kröfu um viðbótarkostnað vegna seinkunar á afhendingu verkstaðarins, aukins kostnaðar við yfirstjórn, viðbótarkostnaðar við uppsetningu á stálvirkinu, en hafnað var greiðslu vegna viðbótarverka og stáli sem ekki nýttist. Þá var fallist á að gagnstefnandi hefði verið heimilt að ganga að verkábyrgð, auk þess sem ekki var talið að aðalstefnandi ætti rétt á vöxtum vegna uppgjörs reikninga, en fallist var á gengismun vegna fjögurra reikninga og fyrirframgreiðslu. Þá var jafnframt fallist á tafabætur ýmsar gallakröfur gagnstefnanda, en krafa um tapaðar leigutekjur var talinn tilhæfulaus enda tafabætur umsamdar. Var gagnstefnanda gert að greiða málskostnað vegna þessa þáttar málsins en að öðru leyti féll málskostnaður niður. Loks var hafnað kröfum um aukinn kostnað vegna eftirlits, viðbótarstáls, verðbóta, þykktar samlokueininga, og tafabóta sem gagnstefnandi greiddi til undirverktaka sem annaðist framleiðslu og uppsetningu á hillukerfi svo á gámaleigu vegna búnaðar þessa undirverktaka.
F var ákærður fyrir nauðgun samkvæmt 1. og 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa með ólögmætri nauðung og með því að neyta aflsmunar haft önnur kynferðismök en samræði við A án samþykkis með því að hafa stungið getnaðarlim sínum í munn hennar þar sem hún sat á salerni og gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar. Héraðsdómur hafði sýknað F af sakargiftum en með hinum áfrýjaða dómi var hann sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum var gefin að sök í ákæru og refsing hans ákveðin fangelsi í tvö ár og sex mánuði. Hæstiréttur taldi enga þá ágalla hafa verið á rannsókn lögreglu að ákæranda hafi ekki með réttu verið fært að ákveða hvort sækja skyldi F til sakar og byggja á henni fyrir dómi, sbr. 1. mgr. 53. gr. laga nr. 88/2008. Í dómi Hæstaréttar kom fram að nægilega yrði ráðið af dómi Landsréttar að niðurstaða um sakfellingu hefði verið byggð á heildstæðu mati á sönnunargögnum og við það mat farið að meginreglum 108. og 109. gr. laga nr. 88/2008. Væri ekkert komið fram um að ágallar hefðu verið á aðferð Landsréttar við mat á sönnun. Þá lægju ekki fyrir aðrir annmarkar á meðferð málsins í Landsrétti eða samningu dómsins sem leitt gætu til ómerkingar hans. Væri niðurstaða Landsréttar um sakfellingu F reist á heildstæðu mati á sönnunargögnum, meðal annars sönnunargildi munnlegs framburðar fyrir dómi sem ekki yrði endurskoðað fyrir Hæstarétti. Var niðurstaða Landsréttar staðfest um þá háttsemi sem F var þar sakfelldur fyrir, heimfærslu hennar til refsiákvæða og refsingu F. Um einkaréttarkröfu brotaþola sem dæmd hafði verið efnislega í Landsrétti tók Hæstiréttur fram að samkvæmt 2. málslið 3. mgr. 196. gr. laga nr. 88/2008 hefði krafa brotaþola fyrir Landsrétti á grundvelli 5. mgr. 193. gr. laganna ekki getað tekið til annars en ómerkingar og heimvísunar ákvæðis héraðsdóms um frávísun einkaréttarkröfunnar. Einkaréttarkrafan hefði því verið dæmd efnislega í Landsrétti í andstöðu við lagafyrirmæli og því óhjákvæmilegt að ómerkja dóminn að því leyti. Með hliðsjón af sjónarmiðum að baki 2. mgr. 208. gr. og 4. mgr. 225. gr. laga nr. 88/2008 var jafnframt ómerkt ákvæði héraðsdóms um frávísun kröfunnar og henni vikið til meðferðar í héraðsdómi í sérstöku einkamáli í samræmi við 175. gr. laga nr. 88/2008.
Í var gefin að sök nauðgun samkvæmt 1. og 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Gegn eindreginni neitun Í taldi héraðsdómur ekki sannað að hann hefði gerst sekur um þá háttsemi sem í ákæru greindi og var hann því sýknaður. Landsréttur taldi framburð A mun trúverðugri en framburð Í, að hann væri stöðugur og skýr um þau atriði sem máli skiptu og fengi nægilegan stuðning í öðrum gögnum til að hann yrði lagður til grundvallar sakfellingu. Taldi rétturinn því hafið yfir skynsamlegan vafa að Í hefði gerst sekur um þá háttsemi sem greindi í ákæru, að því frátöldu að hann var sýknaður af því að hafa stungið fingri inn í leggöng A. Við ákvörðun refsingar var horft til 1., 2., 4., 6. og 7. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningar- laga, auk a-liðar 195. gr. laganna, sem og þess verulega dráttar sem orðið hafði á meðferð málsins. Refsing Í var ákveðin fangelsi í tvö ár en hluti hennar bundinn almennu skilorði.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Kamilla Kjerúlf saksóknarfulltrúi)
gegn
X (
Jón Egilsson lögmaður)
Ákærði sýknaður af refsikröfu ákæruvaldsins þar sem ósannað þótti að hann hefði brotið gegn lögum nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni. Engin lögreglurannsókn fór fram á mögulegum þætti hans í refsiverðri háttsemi sem fólst í vörslum fíkniefna auk þess sem engum sönnunargögnum eða vitnisburðum var til að dreifa sem sönnuðu sekt hans svo óyggjandi þætti.
Stefnandi gerði kröfu um viðurkenningu á rétti hans til frekari bóta á hendur stefnda tryggingafélagi vegna afleiðinga umferðarslyss, sbr. heimildir til endurupptöku samkvæmt 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Til stuðnings kröfu sinni byggði stefnandi aðeins á matsgerð er hann aflaði einhliða og án samráðs við stefnda í þessu skyni. Með vísan til dómafordæma þótti þessi framgangsmáti fela í sér ótæka sönnunarfærslu af hálfu stefnanda og var málinu vísað frá dómi.
X var sakfelldur fyrir brot gegn 1. og 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa með ólögmætri nauðung og með því að neyta aflsmunar stungið getnaðarlim sínum í munn A, án samþykkis hennar, þar sem hún sat á salerni og notfært sér jafnframt að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum ölvunar. Í dómi Landsréttar var rakið að misræmis gætti í framburði X hjá lögreglu og fyrir dómi, og var framburður hans metinn ótrúverðugur. Framburður brotaþola um aðalatriði málsins, sem studdur var framburði vitna sem gáfu sig á tal við brotaþola, var stöðugur og skýr frá upphafi og því metinn trúverðugur. Í DNA-rannsókn fundust lífsýni úr brotaþola á getnaðarlim X og á innanverðum nærbuxum hans. Bar X því við að um snertismit væri að ræða. Eftir að hann snerti höku A hafi hann haft þvaglát og þannig hafi lífsýni færst frá höku A á getnaðarlim X. Þær skýringar X komu fyrst fram í síðari skýrslu hans hjá lögreglu, mörgum vikum eftir að lífsýni frá honum voru send til rannsóknar. Að því gættu og með hliðsjón af niðurstöðum DNA-rannsóknar og framburðum tveggja sérfræðinga var talið að skýringar X væru ósennilegar og að ekki yrði á þeim byggt í málinu. Var refsing X ákveðin tvö ár og sex mánuðir. Þá var X gert að greiða A 2.000.000 króna í miskabætur.
X var sakfelldur fyrir brot gegn 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa haft samræði við A, eftir að hún var sofnuð og án hennar samþykkis, og notfært sér að þannig var ástatt um hana að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum svefndrunga. Var refsing X ákveðin fangelsi í tvö ár og sex mánuði. Þá var X gert að greiða A 2.000.000 krónur í miskabætur.
F var sakfelldur fyrir tilraun til manndráps með því að hafa farið grímuklæddur og vopnaður hlaðinni og afsagaðri haglabyssu inn á tilgreindan veitingastað og beint henni í átt að þremur viðskiptavinum og barþjóni, sem voru við barborð staðarins, og án viðvörunar og fyrirvaralaust hleypt af einu skoti þannig að höglin höfnuðu í innréttingu staðarins og áfengisflöskum, rétt ofan og til hliðar við fólkið, með þeim afleiðingum að flöskurnar splundruðust og glerbrotum rigndi yfir þau. Þá voru F og A sakfelldir fyrir að hafa í félagi svipt E frelsi sínu, í um fimm klukkustundir, á heimili E, og beitt hann ofbeldi og hótunum í því skyni að ná frá honum verðmætum, en þeir bundu E á höndum og fótum við rúm hans, þar sem F hótaði honum lífláti og annars konar ofbeldi og neyddi hann þannig til að gefa upp lykilorð að farsíma og heimabanka, meðan A safnaði saman tilgreindu lausafé í eigu E sem þeir báru í sameiningu út í bifreið og hurfu á braut og skildu E eftir bundinn, allt með þeim afleiðingum að E varð fyrir líkamstjóni. F var jafnframt sakfelldur fyrir nauðgun og annars konar kynferðisbrot með því að hafa í framangreint sinn þar sem E lá bundinn í rúminu haft við hann önnur kynferðismök með nánar tilgreindum hætti og á sama tíma tekið athæfið upp á farsíma og hótað dreifingu þess ef hann leitaði til lögreglu. Loks var A sakfelldur fyrir margvísleg umferðarlagabrot, brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni og tilgreint þjófnaðarbrot. Við ákvörðun refsingar F og A var höfð hliðsjón af 1., 2. og 3. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og samverknaðar þeirra við hluta brotanna, sbr. 2. mgr. sömu lagagreinar. Var þeim jafnframt gerður hegningarauki, sbr. 1. mgr. 78. gr. sömu laga. Loks voru eldri skilorðsdómar teknir upp og þeim gerð refsing í einu lagi sbr. 60. gr. og 1. mgr. 77. gr. sömu laga. Jafnframt var vísað til þess að kynferðisbrot F gegn E hefði verið framið á sérstaklega sársaukafullan og meiðandi hátt, sbr. c-lið 195. gr. sömu laga. Refsing F var ákveðin fangelsi í 10 ár og A fangelsi í þrjú ár. Var þeim jafnframt gert að greiða brotaþolum skaða- og miskabætur.
Ekki var fallist á kröfu stefnanda um viðurkenningu á skaðabótaskyldu stefnda á grundvelli laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu þar sem skilyrði 2. gr. laganna voru ekki talin uppfyllt. Stefndi var því sýknaður í málinu.
Stefndu gert að greiða stefnanda skuld að fjárhæð 20.000.000 króna, þar sem ekki var annað leitt í ljós í málinu en að um lán hafi verið að ræða.
Málið nr. S-1367/2023 Ákæruvaldið (
Katrín Hilmarsdóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
Diljá Jökulrós Pétursdóttur (
Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson lögmaður)
Kona á þrítugsaldri var sakfelld fyrir tilefnislausa líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga á mótum Ingólfsstrætis og Hverfisgötu í Reykjavík aðfaranótt 13. júní 2021 og dæmd í 30 daga fangelsi, skilorðsbundið tvö ár. Ekki þótti sannað að ákærða hafi beitt hvítvínsflösku við árásina og var ákærða því sýknuð af broti gegn 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga.
Sakfellt vegna fjölda brota, þar á meðal þjófnað, nytjastuld, skjalafals, umferðar- og fíkniefnalagabrot.
Sakfellt vegna líkamsárásar, frelsissviptingar og ólögmætrar nauðungar.
Talið var sannað með munnlegum framburðum fyrir dómi að ákærði hefði gerst sekur um kynferðisbrot, sem heimfært var til 209. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 (brot gegn blygðunarsemi) í samræmi við dómaframkvæmd, en ekki 194. gr. laganna, líkt og ákæruvaldið krafðist. Brotaþola dæmdar miskabætur að fjárhæð 1.100.000 krónur og ákærða gert að greiða allan sakarkostnað.
Innflutningur fíkniefna.
Stefndu, Grindavíkurbæ og Sjóvá-Almennum tryggingum hf., gert að greiða stefnanda Fanndalslögnum ehf. sameiginlega 338.690 krónur ásamt dráttarvöxtum í skaðabætur vegna tjóns á bifreið tengt sandfoki frá bílastæði við Hópið í Grindavík.Stefnda, Grindavíkurbæ gert að greiða stefnendum, Jóni Fanndal og Ingibjörgu Marín 3.406.000 krónur ásamt dráttarvöxtum í skaðabætur vegna þrifa á fasteign þeirra vegna sandfoks frá bílastæði við Hópið í Grindavík. Stefndu sýknaðir af miskabótakröfu.
Sakfellt fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot sem laut að vörslum og framleiðslu fíkniefna í sölu- og dreifingarskyni. Einnig sakfellt og sýknað að hluta af ákæru um peningaþvætti. Frávísunarkröfum hafnað. Fíkniefni og búnaður til framleiðslu fíkniefna gerður upptækur. Fjármunir voru að hluta gerðir upptækir en að hluta var upptökukröfum hafnað. Sakarkostnaður var að hluta felldur á ákærðu og hluta á ríkissjóð.
Ákæruvaldið (
Lína Ágústsdóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
Björgvin Sigmari M. Ómarssyni (
Jónas Örn Jónasson lögmaður)
Sakfellt fyrir ofbeldi í nánu sambandi, tilraun til sérstaklega hættulegrar líkamsárásar, tilraun til hylmingar, fíkniefnabrot, þjófnað, húsbrot, eignaspjöll, nytjastuld, brot gegn lögreglulögum, brot gegn sóttvarnarlögum o.fl. Sýknað af hluta af ákæru eða háttsemi felld undir vægari refsiákvæði eða tilraun. Refsing var ákveðin 18 mánaða fangelsi og var um að ræða hegningarauka við eldri dóm.
Sakfellt og sýkna að hluta fyrir brot gegn valdstjórninni. Einnig sakfellt fyrir þjófnaði og endurtekinn akstur undir áhrifum áfengis og fíkniefna o.fl.
Ákæruvaldið (
Fanney Björk Frostadóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
X (
Bjarni Hauksson lögmaður)
Sakfellt og sýknað af ákæru um sendingu kynferðislegs myndefnis. Einnig sýknað af ákæru vegna meints brots í nánu sambandi, meintrar nauðgunar og meintra brota gegn nálgunarbanni. Miskabætur dæmdur en einkaréttarkröfum að öðru leyti vísað frá dómi.
Sakfellt og sýknað af ákæru vegna ráns.
Ákæruvaldið (
Finnur Þór Vilhjálmsson saksóknari)
gegn
Rosio Bertu Calvi Lozano (
Sigurður G. Guðjónsson lögmaður)
Sakfellt fyrir umboðssvik en sýknað af ákæru varðandi meintan fjárdrátt/umboðssvik, misneytingu og gripdeild. Sakartæming gagnvart peningaþvætti. Skilorðsbundin refsing, fjármunir gerðir upptækir og fallist á skaðabótakröfur. Sakarkostnaður að hluta felldur á ríkissjóð.
Sakfellt fyrir kynferðisbrot og hótun. Sýknað af broti í opinberu starfi.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að leiða fimm nafngreind vitni fyrir dóm til skýrslugjafar. Í úrskurði Landsréttar kom fram að gjalda yrði varhug við því að takmarka meginreglu 1. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991 um forræði aðila á sönnunarfærslu og skýra ákvæði 3. mgr. 46. gr. sömu laga með hliðsjón af því. Ætla mætti að fyrrgreind vitni gætu borið um atvik málsins og yrði ekki talið fyrir fram bersýnilegt að vætti þeirra væri tilgangslaust fyrir úrslit þess. Var því fallist á kröfu A um að leiða vitnin í málinu.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu varnaraðila um frestun máls A gegn B, C og D til frekari gagnaöflunar af hálfu A. Í úrskurði Landsréttar kom fram að sönnunargagn það er gagnaöflun A laut að varðaði ekki málsástæður sem hún byggði á í málinu. Var því lagt til grundvallar að tilgangslaust væri að afla þess, sbr. 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi.
X var ákærður fyrir ofbeldisbrot í nánu sambandi með því að hafa kýlt dóttur sína í andlitið með nánar tilgreindum afleiðingum. Í dómi Landsréttar kom fram að A hefði verið eina vitnið sem hafi beinlínis borið um að faðir hennar hefði ráðist á hana og valdið henni þeim áverkum sem ákært var fyrir. X hefði alfarið neitað sök og framburður hans því verið stöðugur og í samræmi við þær skýringar sem A hefði upphaflega gefið um orsakir áverkanna. Önnur vitni sem hefðu komið fyrir dóm í héraði hefðu byggt frásögn sína um ætlaða árás á frásögn A og því hefði sá vitnisburður ekki verið bein sönnun fyrir því hvernig áverkar A hefðu komið til. Hið sama hefði gilt um upplýsingar sem hefðu komið fram í læknisvottorði og gögnum frá geðsviði Landspítalans. A hefði upphaflega lýst því fyrir öðrum vitnum í héraði að hún hefði hlotið áverkana vegna falls í stiga en gefið þá skýringu að það hefði hún gert að áeggjan móður sinnar og að hún væri vön að segja ósatt um ofbeldi sem hún hefði sætt frá unga aldri. Þrátt fyrir þessa skýringu A hefði ekki verið fram hjá því litið að framburður hennar hefði ekki verið stöðugur um það hvernig hún hefði hlotið þá áverka sem ákært hefði verið fyrir. Systur A hefðu skorast undan því að gefa skýrslu fyrir dómi og því hefði ekki verið unnt að spyrja þær nánar út í framburð þeirra hjá lögreglu og atvik málsins. Þótt framburður þeirra kynni að hafa styrkt frásögn A um ofbeldi á heimilinu yrði hann ekki talinn bein sönnun um þá háttsemi sem ákært var fyrir í málinu og hefði því ekki stutt lýsingu hennar að því leyti. Að öllu framangreindu virtu var ekki talið að ákæruvaldinu hefði tekist, svo að hafið væri yfir skynsamlegan vafa, sbr. 109. gr. laga nr. 88/2008, að færa sönnur á að X hefði gerst sekur um þá líkamsárás gegn dóttur sinni sem ákært var fyrir í málinu. Var X því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins og einkaréttarkröfu A vísað frá dómi.
Ákærði var dæmdur í fimm ára fangelsi fyrir að hafa nauðgað fjórum konum sem leitað höfðu til hans í meðhöndlunarskyni. Jafnframt var ákærði dæmdur til að greiða konunum miskabætur. Að áliti fjölskipaðs dóms á ákærði sér engar málsbætur.
Kröfum stefnanda um greiðslu skaðabóta vegna húsleitar- og haldlagningaraðgerða á hendur seðlabankanum var hafnað þar sem stefnandi var talinn hafa átt að beina bótakröfum vegna slíkra aðgerða að íslenska ríkinu samkvæmt bótareglum laga nr. 88/2008, um meðferð sakamála. Þá var ekki talið að stefnandi hefði sýnt fram á að sá kostnaður sem hann lýsti sem tjóni sínu yrði rakinn til háttsemi stefnda í málinu. Loks var hafnað málatilbúnaði stefnanda um að birting fréttatilkynningar um húsleit á vefsíðu seðlabankans hefði brotið gegn réttindum hans. Auk þess var stefnandi ekki talinn hafa sýnt fram á að starfsmenn stefnda hefðu lekið upplýsingum um fyrirhugaða húsleit til fjölmiðla áður en hún fór fram.
Fallist var á kröfu verktaka um að stefndi hefði tekist á hendur greiðsluskyldu vegna fleygunar og borunar.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem nauðungarvistun A var framlengd. A krafðist þess að málinu yrði vísað aftur heim í hérað þar sem hún hefði lagt fram matsbeiðni áður en aðalmeðferð málsins hófst og því hafi borið að úrskurða sérstaklega um dómkvaðningu matsmanns áður en efni málsins var ráðið til lykta með úrskurði. Í úrskurði Landsréttar kom fram að við ákvörðun um sönnunarfærslu mála samkvæmt III. kafla lögræðislaga væri dómari ekki bundinn við kröfur málsaðila. Því hafi dómara ekki borið að úrskurða sérstaklega um kröfu A um dómkvaðningu matsmanns. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar að öðru leyti staðfest.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni um að hross í eigu og/eða umsjá Ó og S yrðu fjarlægð af fasteignum S ehf. með beinni aðfarargerð. Ó og S kváðust halda hrossin á annarri fasteign með samþykki eiganda hennar en S ehf. mótmælti því að svo væri. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ekki væri unnt að skera úr um ágreining aðila um hvar hrossin væru í raun haldin með þeim takmörkuðu sönnunargögnum sem unnt væri að afla í máli sem rekið væri eftir 13. kafla laga nr. 90/1989 um aðför. Þá leiddi af lögum um búfjárhald að umráðamanni hrossa, sem löglega væru haldin á tilteknu svæði, væri almennt ekki skylt að grípa til ráðstafana til að halda þeim þar, til verndar hagsmunum fasteignaeigenda á öðru svæði, nema annað leiddi af lögum. Þar sem slíkri skyldu væri ekki til að dreifa í umræddu sveitarfélagi væri útilokað að unnt væri að fá S og Ó dæmd til að verða við skyldu um að fjarlægja hrossin af landi S ehf. á grundvelli röksemda er byggðust á meginreglum nábýlisréttar. Samkvæmt framangreindu var niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest um að hafna kröfu S ehf.
Stefndu sýknaðir af kröfu húsfélags um greiðslu bóta vegna stíflu í frárennslislögum sem orsakaðist vegna þess að steypuflot rann ofan í lagnirnar.
Stefndi sýknaður af kröfu um greiðslu reiknings.
Talið var ósannað að brunatjón á bifreið yrði rakið til notkunar annarrar bifreiðar þannig að bótaskylt væri úr ábyrgðartryggingu hennar.
Stefnda var gert að greiða stefnanda, sem var sænskur lánasjóður, fjárkröfu vegna námsláns. Ekki var fallist á að krafan væri fyrnd samkvæmt ákvæðum sænskra laga sem voru talin gilda um lögskipti aðila.
Ákærði og tvö einkahlutafélög sýknuð af kröfum ákæruvalds.
Í apríl 2016 samþykkti E, móðir stúlkunnar D, að barnaverndarnefnd K tæki við forsjá dóttur hennar og að hún yrði vistuð hjá B og C til 18 ára aldurs. A, faðir D, fór ekki með forsjá stúlkunnar en mun hafa samþykkt ráðstöfunina. Síðar höfðaði A mál á hendur barnaverndarnefnd K, B og C þar sem hann krafðist þess aðallega að fóstursamningi yrði hnekkt og honum einum falin forsjá stúlkunnar, en til vara að felldur yrði úr gildi nánar tilgreindur úrskurður barnaverndarnefndar um inntak umgengni stúlkunnar við sig. Með hinum kærða úrskurði var hafnað kröfu A um dómkvaðningu matsmanns til að leggja mat á forsjárhæfni hans í málinu. Í dómi sínum vísaði Hæstiréttur til dóms réttarins í máli nr. 334/2017 þar sem kröfu A um að honum yrði falin forsjá dóttur sinnar hafði verið vísað frá dómi. Taldi rétturinn að í ljósi þeirra málsástæðna sem aðilar málsins hefðu fært fram í tengslum við þær kröfur sem eftir stæðu, yrði ekki séð að við úrlausn um þær gæti á nokkurn hátt reynt á hvort sannað væri að A væri fær um að fara með forsjá dóttur sinnar. Með vísan til þess og 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991 var hinn kærði úrskurður því staðfestur.
Eyþór Ingi Benediktsson (
Eva Dís Pálmadóttir hrl)
gegn
Kára Borgari ehf (Kári Borgar Arngrímsson, fyrirsvarsmaður stefnda)
Vinnulaunamál. Stefndi dæmdur til greiðslu vangreiddra orlofslauna skipverja.
Stefnda dæmd til að greiða húsfélagi vangreidd húsfélagsgjöld og hlutdeild í viðhaldskostnaði í samræmi við ákvarðanir aðalfundar húsfélagsins og hafnað málsástæðum stefndu sem laut að fjárhæð kröfunnar. Jafnframt talið ósannað að stefnda ætti kröfu á hendur húsfélaginu sem heimilt væri að skuldajafna á móti dómkröfunni.
Fallist var á kröfu sóknaraðila um öflun matsgerðar milli dómstiga.
Hafnað var kröfu sóknaraðila um að tveir starfsmenn varnaraðila gæfu skýrslur fyrir dómi á grundvelli 77. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.
Kröfum stefnda um skaðabætur eða afslátt af söluverði vélasamstæðu var hafnað.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var tveimur beiðnum B hf. um dómkvaðningu matsmanns. Með matsgerðunum hugðist B hf. sýna fram á hvernig staðið hefði verið að efndum skuldbindinga samkvæmt lánssamningi sem félagið hafði gert við LÍ hf. Í málinu krafðist B hf. viðurkenningar á því að umrætt lán hefði verið í íslenskum krónum og gengistryggt með ólögmætum hætti. Hæstiréttur vísaði til þess að í dómaframkvæmd réttarins hefði því verið slegið föstu að lög stæðu ekki í vegi fyrir því að fjármálafyrirtæki veittu innlendum aðilum lán í erlendum gjaldmiðli, en á hinn bóginn væri óheimilt samkvæmt 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001 að veita lán í íslenskum krónum með skilmála um gengistryggingu. Þegar leyst hafi verið úr því í einstökum tilvikum hvort um erlent lán hafi verið að ræða, hafi fyrst og fremst verið litið til forms og meginefnis samnings um það og þá einkum hvernig sjálf skuldbindingin væri tilgreind í lánssamningnum, sbr. m.a. dóm Hæstaréttar í máli nr. 551/2011. Væri skuldbindingin tilgreind með fjárhæð í erlendum gjaldmiðli hefði verið lagt til grundvallar að orðalag skuldbindingarinnar nægði eitt og sér til að ráða úrslitum og þyrfti þá hvorki að líta til þess hvernig ráðgert hefði verið í samningi að skyldur aðila skyldu efndar né hvernig efndir þeirra hefðu orðið í raun, sbr. m.a. dóm réttarins í máli nr. 187/2014. Þá hafi jafnframt verið gengið út frá því að ótvíræð tilgreining skuldar í erlendum gjaldmiðli í viðauka við lánssamning um skilmálabreytingu eða skuldskeytingu hefði ein út af fyrir sig nægt til að ráða niðurstöðu og skipti þá ekki máli hvernig staðið hefði verið að efndum hans, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 369/2014. Í umræddum lánssamningi voru skuldbindingarnar tilgreindar þannig að óljóst mátti vera hvort lánið hefði verið í erlendum gjaldmiðlum eða í íslenskum krónum með skilmála um gengistryggingu. Í viðauka sem gerður var við lánssamninginn var skuldin á hinn bóginn skýrlega tilgreind með fjárhæðum í erlendum gjaldmiðlum. Sönnun B hf. um hvernig í raun hefði verið staðið að efndum lánssamningsins gat því engu breytt við úrlausn málsins. Með vísan til 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála var hinn kærði úrskurður því staðfestur.