Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

159 dómar fundust

Lykilorð: Greiðsla

Landsréttur birt 21. maí 2026 kl. 16:22

352/2025

Kjartan Ólafsson (Hilmar Garðars Þorsteinsson lögmaður) gegn Viðhaldsmönnum ehf (Páll Ágúst Ólafsson lögmaður)

V ehf. og K deildu um hvort greiðsluskylda hvíldi á K vegna framkvæmda sem V ehf. vann að fasteign hans. V ehf. hafði árið 2019 gefið út reikning á hendur E ehf. vegna framkvæmda á fasteigninni sem ekki hafði fengist greiddur að fullu. Höfðaði V ehf. mál gegn E ehf. til innheimtu á reikningnum og var E ehf. dæmt árið 2021 til að greiða V ehf. samtals 1.526.470 krónur. Byggði niðurstaða þess dóms á því að E ehf. hefði verið viðsemjandi V ehf. vegna framkvæmdanna. Bú E ehf. var skömmu síðar tekið til gjaldþrotaskipta og lýsti V ehf. kröfu í þrotabúið en engar greiðslur komu upp í þá kröfu. Í kjölfarið höfðaði V ehf. mál á hendur K vegna kröfu sem byggð var á sama reikningi og V ehf. hafði gefið út áður á E ehf. Byggði V ehf. á því að K væri hinn eiginlegi verkkaupi og viðskiptamaður félagsins vegna framkvæmdanna. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á greiðsluskyldu K og vísað til þess að framkvæmdirnar hefðu verið unnar í þágu K og að tölvupóstsamskipti aðila bentu ótvírætt til þess að þeir hefðu litið svo á að greiðsluskylda hvíldi á K þótt E ehf. hefði haft milligöngu um greiðslurnar og aðila hefði greint á um fjárhæðir. Í dómi Landsréttar kom fram að gögn málsins bæru engin merki um að V ehf. hefði á sínum tíma litið á K sem viðsemjanda sinn. Að virtu heildstæðu mati bæru gögnin merki um að samningssamband V ehf. hefði verið við E ehf. en ekki K. Málatilbúnaður V ehf. væri auk þess í ósamræmi við þau reikningsviðskipti sem upphaflega fóru fram milli V ehf. og E ehf. og þær forsendur sem lagðar voru til grundvallar í dómi héraðsdóms í máli V ehf. gegn E ehf. um að V ehf. hefði átt í beinu samningssambandi við E ehf. Þá taldi Landsréttur að ekki yrði séð af tölvupóstsamskiptum sem lágu fyrir í málinu að K hefði tekist á herðar greiðsluskyldu gagnvart V ehf. vegna framkvæmdanna. Var því hvorki talið að V ehf. hefði fært sönnur á að K hefði í reynd verið viðsemjandi félagsins um verkið né sýnt fram á annan sjálfstæðan lagagrundvöll fyrir því að K bæri greiðsluskyldu vegna kröfu V ehf. í málinu. Var K því sýknaður af kröfu V ehf. 2

Landsréttur birt 30. apríl 2026 kl. 22:03

255/2025

Þrotabú E34 ehf (Birgir Már Björnsson lögmaður, Þórhallur Bergmann lögmaður, 2. prófmál) gegn íslenska ríkinu (Þorvaldur Hauksson lögmaður)

Í málinu var deilt um riftunar- og endurgreiðslukröfu þrotabús E34 ehf. á hendur Í vegna átján nánar tilgreindra greiðslna félagsins til Í. Riftunarkrafa þrotabúsins byggðist á 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. en til vara á 134. gr. sömu laga. Eftir að mál þetta var höfðað í héraði féllst Í á riftun fjögurra þessara greiðslna. Í ljósi þessa taldi Landsréttur að þrotabú E34 ehf. hefði ekki lögvarða hagsmuni af því að fá dóm um riftun á þeim greiðslum og var kröfu þess um riftun þeirra því vísað frá Landsrétti án kröfu. Kom þá til skoðunar hvort lagaskilyrði stæðu til þess að rifta fjórtán greiðslum. Í ljósi atvika málsins og þeirrar stöðu sem uppi var í málinu komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að fullnægt væri því skilyrði 141. gr. laga nr. 21/1991 að greiðslur E34 ehf. til Í hafi á ótilhlýðilegan hátt verið Í til hagsbóta á kostnað annarra kröfuhafa og leitt til þess að eignir þrotamanns hefðu ekki verið til reiðu til fullnustu kröfuhöfum. Við mat á skilyrði lagaákvæðisins um ógjaldfærni taldi Landsréttur sýnt fram á að E34 ehf. hafi verið ófært um að standa í fullum skilum við lánardrottna sína þegar kröfur á hendur félaginu féllu í gjalddaga á því tímamarki þegar fyrsta greiðslan sem krafist var riftunar á var innt af hendi og ekki sennilegt að greiðsluörðugleikar félagsins myndu líða hjá innan skamms á því tímamarki. Þá taldi Landsréttur að þrotabúinu hafi tekist sönnun um grandsemi Í um ógjaldfærni E34 ehf. þegar þær greiðslur sem krafist var riftunar á fóru fram. Var því fallist á kröfu þrotabús E34 ehf. um riftun fjórtán ráðstafana sem fólust í greiðslum E34 ehf. til Í á nánar tilgreindu tímabili. Í ljósi þessarar niðurstöðu féllst Landsréttur jafnframt á endurgreiðslukörfu þrotabúsins sem tók mið af tjóni þess, sbr. 3.mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991.

Hæstiréttur birt 18. febrúar 2026

29/2025

Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins (Skúli Bjarnason lögmaður) gegn Distu ehf (Jónas Friðrik Jónsson lögmaður)

Áfrýjað var dómi Landsréttar þar sem ógilt var ákvörðun Á um að synja umsókn D um að taka í sölu áfenga drykkjartegund sem innihélt koffein og áfrýjanda gert að greiða D málskostnað. Á greiddi dæmdan málskostnað að morgni næsta dags eftir uppkvaðningu dómsins án fyrirvara. Hæstiréttur vísaði til þess að samkvæmt 5. mgr. 151. gr., sbr. 190. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, geti aðilar máls afsalað sér rétti til að áfrýja dómi hvort heldur berum orðum eða þegjandi. Í dómaframkvæmd hafi verið litið svo á að þegar aðili hefur greitt gagnaðila sínum fjárhæð í samræmi við dómsniðurstöðu án fyrirvara sé áfrýjun dómsins því ekki samrýmanleg og leiði það til frávísunar frá æðri dómi. Sama gildi þegar aðili greiðir málskostnað án fyrirvara að gengnum dómi þar sem eina athafnaskylda hans samkvæmt dómsorði er greiðsla slíks kostnaðar. Var áfrýjun málsins ekki samrýmanleg þeirri greiðslu og málinu vísað frá Hæstarétti.

Landsréttur birt 15. janúar 2026

1008/2024

Íslenska ríkið (Óskar Thorarensen lögmaður) gegn þrotabúi Torgs ehf (Óskar Sigurðsson lögmaður, Þórhallur Bergmann lögmaður, 1. prófmál)

Ágreiningur málsins laut að því hvort rifta skyldi greiðslu hins gjaldþrota félags T ehf. á virðisaukaskatti til Í að fjárhæð 14.084.356 krónur, sem fram fór 31. mars 2023 og hvort Í skyldi gert að endurgreiða þrotabúi T ehf. sömu fjárhæð ásamt vöxtum. Fyrir lá að gjalddagi kröfunnar var 5. apríl 2023. Í hinum áfrýjaða dómi, sem staðfestur var með vísan til forsendna að þessu leyti var komist að þeirri niðurstöðu að greiðslan hafi átt sér stað fyrr en eðlilegt var. Þá var rakið að meðan félagið hefði verið í rekstri hefðu greiðslur af þessu tagi venjulega verið greiddar á gjalddaga eða eftir hann, þótt finna mætti einstök dæmi um annað. Yrði því ekki séð að það hefði virst venjulegt eftir atvikum í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. að greiða fyrir gjalddaga þá skuld sem um væri deilt í málinu. Var því fallist á riftun hinnar umdeildu greiðslu og að Í bæri að endurgreiða þrotabúi T ehf. umkrafða fjárhæð með nánar tilgreindum dráttarvöxtum. Aftur á móti var með dómi Landsréttar ekki fallist á að lagaskilyrði stæðu til að dæma Í til greiðslu vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, enda ekki um tjónsbætur að ræða. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um annað en greiðslu vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 10. desember 2025

E-434/2024

Þrotabú A ehf (Brynja Kristín Magnúsdóttir lögmaður) gegn B ehf (Karl Georg Sigurbjörnsson lögmaður)

Lögmannsstofa hafði unnið fyrir fyrirtæki nokkra næstliðna mánuði áður en það var tekið til gjaldþrotaskipta. Greitt hafði verið fyrir þau störf með tveimur greiðslum, annarri greiddri fyrir frestdag og hinni eftir frestdag. Stefnandi, þrotabú félagsins, krafðist þess að þessum greiðslum yrði rift. Stefndi var sýknaður þeirri kröfu.

Landsréttur birt 9. október 2025

331/2024

Yabimo ehf (Gísli Guðni Hall lögmaður) gegn Gylfaflöt-2 ehf (Reimar Snæfells Pétursson lögmaður) og GF-4 ehf (Heiðar Ásberg Atlason lögmaður)

Y ehf. höfðaði mál á hendur G-2 ehf. og GF-4 ehf. til hagsbóta fyrir þrotabú VRG ehf. samkvæmt 1. mgr. 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Krafðist Y ehf. þess aðallega að G-2 ehf. og GF-4 ehf. yrði óskipt gert að greiða þrotabúinu skuld að fjárhæð 557.770 evrur ásamt nánar tilgreindum dráttarvöxtum. Var aðalkrafa Y ehf. reist á því að G-2 ehf. og GF-4 ehf. hefðu, sem eigendur lóða og kaupendur á stálgrindarhúsum á lóð að Gylfaflöt 2-4, skuldbundið sig til að inna af hendi greiðslur til VRG ehf., í samræmi við reikninga sem Y ehf. og Yabimo Services Sp. Z o.o. Sp. K gáfu út á grundvelli samninga frá apríl 2018. Í dómi Landsréttar var talið að G-2 ehf. og GF-4 ehf. hefðu í reynd skuldbundið sig til að inna af hendi greiðslur til VRG ehf. vegna reikninga sem Y ehf. og Yabimo Services gáfu út á grundvelli fyrrgreindra samninga. Var það niðurstaða Landsréttar að Y ehf. ætti rétt á greiðslum úr hendi G- 2 ehf. og GF-4 ehf. vegna reikninganna en umkrafin fjárhæð var lækkuð, meðal annars með hliðsjón af matsgerð sem lá fyrir í málinu. Var G-2 ehf. og GF-4 ehf. óskipt gert að greiða þrotabúi VRG ehf. 434.157 evrur en kröfu Y ehf. um dráttarvexti var vísað frá héraðsdómi þar sem það skorti á reifun kröfunnar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 28. maí 2025

E-4509/2024

Þrotabú E34 ehf (Þórhallur Bergmann lögmaður) gegn Ásorku ehf (Magnús Jónsson lögmaður)

Fallist var á að ráðstöfun á eignarhlut í einkahlutafélagi til greiðslu á kröfu stefnda hefði falið í sér greiðslu með óvenjulegum greiðslueyri í skilningi 1. mgr. 134. gr. gjaldþrotalaga nr. 20/1991. Ákvæði samþykkta um forkaupsrétt veitti forkaupsréttarhöfum ekki rétt til þess að sitja auðum höndum og taka þátt í frekari eignayfirfærslum eftir að þeir sannanlega höfðu fengið vitneskju um eigendaskiptin ef þeir á annað borð ætluðu sér að nýta forkaupsréttinn. Stefnda var gert að endurgreiða fjárhæðina auk dráttarvaxta frá þingfestingardegi.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 22. apríl 2025

E-6583/2023

Viðhaldsmenn ehf (Páll Ágúst Ólafsson lögmaður) gegn Kjartani Ólafssyni (Hilmar Garðars Þorsteinsson lögmaður) og Arnþóri Victori Grétarssyni (Halldór Ingi Blöndal lögmaður)

Stefnandi höfðaði mál á hendur stefndu til innheimtu greiðslu fyrir tiltekið verk sem sneri að viðhaldi á fasteign. Annar stefndu var eigandi fasteignarinnar og hinn fyrirsvarsmaður félags sem samið hafði verið um að skyldi hafa milligöngu um greiðslur vegna verksins. Bú þess félags var síðar tekið til gjaldþrotaskipta án þess að stefnanda tækist að innheimta kröfuna úr hendi þess, þrátt fyrir að greiðsluskylda félagsins gagnvart stefnanda hefði verið staðfest með dómi. Kröfum stefnanda á hendur fyrirsvarsmanni félagsins var vísað frá dómi þar sem stefnandi þótti ekki hafa reifað nægilega á hvaða grundvelli fyrirsvarsmaðurinn ætti að bera persónulega ábyrgð á greiðslu kröfunnar. Fallist var á kröfu stefnanda á hendur eiganda fasteignarinnar, m.a. á þeim grundvelli að sýnt þótti að verkið hefði verið unnið í þágu hans þótt samið hefði verið um milligöngu áðurnefnds félags um greiðslur.

Landsréttur birt 27. mars 2025

904/2023

A faktoring ehf (Lárus Sigurður Lárusson lögmaður) gegn þrotabúi Fashion ehf (Ólafur Eiríksson lögmaður)

Þrotabú F ehf. krafðist þess að tólf millifærslum af reikningi félagsins á reikning A ehf. yrði rift. A ehf. byggði á því að færslurnar ættu rætur að rekja til samkomulags frá 8. júlí 2019, sem laut að fjármögnun á verksamningi við K ehf., og hefði verið um að ræða endurgreiðslu vegna fjármuna sem runnið hefðu frá A ehf. til F ehf. samkvæmt samkomulaginu. Í dómi Landsréttar var rakið að félögin hefðu átt í samningssambandi um nokkurt skeið þar sem A ehf. hefði keypt kröfur F ehf. á hendur verkkaupum og þær verið framseldar A ehf. Ekki var talið að fyrrgreint samkomulag hefði gengið út á kröfukaup eins og fyrri viðskipti aðila heldur hefði ætlunin fremur verið að A ehf. veitti F ehf. peningalán sem skyldi tryggt með handveði í reikningi félagsins. Að virtum gögnum málsins, þar með töldum nýjum gögnum sem voru lögð fyrir Landsrétt, var ekki fallist á að þær millifærslur sem um ræðir fengju viðhlítandi stoð í samkomulaginu. Fram kom að átta af þeim tólf millifærslum sem krafist var riftunar á hefðu farið fram eftir frestdag og verið framkvæmdar af starfsmanni A ehf. sem hafði heimild til úttekta af bankareikningi F ehf. Var litið til þess að A ehf. hefði að miklu leyti fjármagnað rekstur F ehf. og í reynd haft ráðstöfunarrétt yfir þeim tekjum sem bárust á reikning félagsins. Þá hefðu verið rík hagsmunatengsl milli félaganna auk þess sem hagsmunir eigenda F ehf. hefðu verið samofnir hagsmunum A ehf. Samkvæmt því hefðu millifærslurnar farið fram við aðstæður sem hvorki gætu talist venjulegar né til þess fallnar að tryggja jafnræði kröfuhafa. Talið var að F ehf. hefði verið ógjaldfært á þeim tíma sem um ræðir og að A ehf. hefði í öllu falli mátt vita af því. Lagt var til grundvallar að greiðslurnar, sem hefðu verið A ehf. einum til hagsbóta á kostnað annarra kröfuhafa, hefðu verið ótilhlýðilegar í skilningi 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og að A ehf. hefði verið grandsamur um þær aðstæður sem leiddu til þess. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um riftun þrotabúsins á millifærslunum og að búið hefði orðið fyrir tjóni sem nam fjárhæð greiðslnanna, sbr. 3. mgr. 142. gr. sömu laga.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 6. mars 2025

E-4508/2024

E34 ehf (Þórhallur Bergmann lögmaður) gegn Íslenska ríkinu (Þorvaldur Hauksson lögmaður)

Íslenska ríkið var sýknað af kröfu þrotabús byggingafélags um riftun og endurgreiðslu tiltekinna greiðslna á opinberum gjöldum til Skattsins í aðdraganda gjaldþrots, þar sem hvorki þótti sannað að félagið hafi verið orðið ógjaldfært er tiltekinn hluti greiðslnanna átti sér stað né að Skattinum hafi mátt vera kunnugt um stöðu félagsins. Hvað varðar greiðslur áfallandi gjalda á síðustu sex mánuðum fyrir frestdag þrotabúsins þá þótti ekki verða litið svo á að greiðslurnar hafi skert greiðslugetu þrotabúsins verulega í skilningi 1. mgr. 34. gr. laga um gjaldþrotaskipti, auk þess sem eðli greiðslnanna leiddi til þess að þær hefðu virst venjulegar eftir atvikum.

Landsréttur birt 12. desember 2024

772/2023

Elísabet Erla Dungal (Heiðar Ásberg Atlason lögmaður) gegn Sigurði Gísla Björnssyni (Bernhard Bogason lögmaður)
Lykilorð: Greiðsla. Lán. Sönnunarmat.

S höfðaði mál til heimtu 20.000.000 króna úr hendi E. Ágreiningur aðila laut að því hvort greiðsla S á reikning E hefði verið lán eða ætti rætur að rekja til viðskipta sem S hefði tekið þátt í ásamt E og eiginmanni hennar. Héraðsdómur féllst á að E bæri að greiða S umkrafða fjárhæð. Í dómi Landsréttar kom fram að þegar litið væri til gagna málsins, þar með talið samskipta sem lögð hefðu verið fyrir Landsrétt, teldist E hafa leitt líkur að því að hin umdeilda greiðsla ætti rætur að rekja til viðskipta sem S hefði tekið þátt í. Eins og atvikum væri háttað félli það í hlut S að sýna fram á að fremur hefði verið um að ræða peningalán sem E bæri að endurgreiða en hvorki gögn málsins né framburðir vitna styddu málatilbúnað hans. Var E því sýknuð af kröfum S.

Landsréttur birt 31. október 2024

527/2023

Íslenska ríkið (Óskar Thorarensen lögmaður) gegn þrotabúi Eignarhaldsfélagsins Karps ehf (Einar Hugi Bjarnason lögmaður)

Þrotabú EK ehf. höfðaði mál gegn Í og krafðist þess að rift yrði með dómi greiðslu að fjárhæð 20.000.000 króna til Skattsins 25. nóvember 2021 sem var tilkomin vegna gjaldfallinna opinberra gjalda eignarhaldsfélagsins. Jafnframt krafðist þrotabú EK ehf. þess að Í greiddi sér sömu fjárhæð ásamt nánar tilgreindum vöxtum og dráttarvöxtum. Byggði þrotabú EK ehf. riftunarkröfuna á 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og kvað öll skilyrði riftunar á þeim grundvelli vera fyrir hendi. Í dómi Landsréttar kom fram að einkahlutafélagið ÍJ, sem síðar breytti um nafn og varð EK ehf., hefði átt í alvarlegum fjárhagslegum erfiðleikum á árinu fyrir 2021 og fóru árangurslausar aðfarargerðir fram hjá félaginu í maí og ágúst 2021. Þá lægi fyrir yfirlit sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um fjárnámsbeiðnir gagnvart ÍJ ehf. en samkvæmt því hefðu farið fram árangurslausar aðfarargerðir hjá félaginu 8. apríl 2020 og 15. febrúar, 15. apríl, 5. ágúst og 11. október 2021. Var aðfarargerðin 5. ágúst 2021 vegna kröfu frá Skattinum. Í ljósi þess að gjaldfallin opinber gjöld EK ehf. voru veruleg ásamt því að ítrekað hefðu farið fram árangurslausar aðfarargerðir hjá ÍJ ehf. og kröfur um gjaldþrot félagsins ítrekað verið hafðar uppi, var litið svo á að Í hefði í nóvember 2021 verið grandsamt um ógjaldfærni eignarhaldsfélagsins. Var greiðslan í nóvember 2021 talin hafa á ótilhlýðilegan hátt verið Í til hagsbóta á kostnað annarra kröfuhafa og leitt til þess að fjármunir voru ekki til reiðu til fullnustu krafna þeirra. Féllst Landsréttur á riftun þrotabúsins á greiðslunni á grundvelli 141. gr. laga nr. 21/1991 og að búið hefði orðið fyrir tjóni sem nam fjárhæð greiðslunnar, sbr. 3. mgr. 142. gr. sömu laga.

Hæstiréttur birt 14. október 2024

39/2024

Skatturinn (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður) gegn A (Ragnar Halldór Hall lögmaður)

Með úrskurði ríkisskattstjóra í desember 2021, í kjölfar rannsóknar skattrannsóknarstjóra, voru endurákvörðuð opinber gjöld B vegna gjaldáranna 2011 til 2017. B var í hjúskap með A árin 2010 til 2012 og í lögbundinni sjálfskuldarábyrgð vegna þess hluta kröfunnar sem rekja mátti til þess tíma. Þegar rannsókn skattrannsóknarstjóra stóð yfir höfðu tilgreindar eignir B og A verið kyrrsettar til tryggingar greiðslu væntanlegrar skattkröfu. B óskaði í janúar 2022 eftir að kyrrsettum bankainnstæðum hans yrði ráðstafað til greiðslu skuldar vegna gjaldáranna 2011 til 2014 en því hafnaði S. Með dómi Landsréttar 20. janúar 2023 í máli nr. 754/2022 var hins vegar staðfest fjárnámsgerð hjá B sem S hafði afmarkað við skattskuldir vegna gjaldáranna 2013 til 2017 og í kjölfarið ráðstafaði S þeim til greiðslu yngstu skulda. Í maí 2023 framkvæmdi sýslumaður, að kröfu S, fjárnám hjá A vegna skattskulda gjaldáranna 2011 til 2013. A höfðaði mál þetta og krafðist þess að fjárnámið yrði fellt úr gildi þar sem S hefði verið skylt að ráðstafa fjármunum B í samræmi við greiðslufyrirmæli hans og 2. gr. reglna nr. 797/2016 um greiðsluforgang og skuldajöfnun skatta og gjalda. Þar með hefði sá hluti skattgreiðslna B sem A bar ábyrgð á greiðst að fullu. Hæstiréttur taldi það ekki leiða af 2. gr. reglna nr. 797/2016 að leggja bæri að jöfnu beiðni B um ráðstöfun kyrrsettra bankainnstæðna við að greiðsla hefði borist frá gjaldanda í skilningi 1. mgr. greinarinnar eða ósk um tiltekna ráðstöfun greiðslu í skilningi b-liðar 2. mgr. sömu greinar. Fyrirmælin leystu A ekki undan lögbundinni sjálfskuldarábyrgð á þeim hluta skattskulda B sem ekki fengust greiddar með þeim fjármunum sem innheimtust með fjárnámi í kyrrsettum eignum hans. Var fjárnámsgerð sýslumanns því staðfest.

Hæstiréttur birt 26. júní 2024

54/2023

Þrotabú Sameinaðs Sílikons hf (Geir Gestsson lögmaður) gegn BD30 ehf og Rögnvaldi Dofra Péturssyni (Tómas Jónsson lögmaður)

Þrotabú S hf. höfðaði mál til heimtu skaðabóta úr hendi R og B ehf. á þeim grundvelli að þegar hlutafé í T hf. var hækkað tíu sinnum frá maí 2013 til febrúar 2015, samtals um 1.795.857.801 krónu, hefðu R og annar endurskoðandi sem B ehf. bæri ábyrgð á samkvæmt reglunni um vinnuveitendaábyrgð sýnt af sér saknæma vanrækslu. Tilkynningum um hlutafjárhækkun til fyrirtækjaskrár fylgdu í níu skipti staðfestingar R og í eitt skipti annars endurskoðanda B ehf. um að greiðslur hefðu borist fyrir hækkanirnar. Hæstiréttur vísaði til þess að greiðslur fyrir hlutaféð hefðu borist inn á reikninga T hf. í gegnum krónuútboð Seðlabanka Íslands að frátalinni hlutafjárhækkun 12. júní 2014 sem ekki hefði verið skýrð að fullu. Hæstiréttur féllst á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms sem skipaður var sérfróðum meðdómanda að greiðslur að fjárhæð 1.747.674.708 krónur hefðu borist inn á bankareikninga T hf. og að R hefði á þessum tíma ekki haft nægt tilefni til að kanna nánar ráðstöfun fjármuna út úr félaginu. Voru R og B ehf. því sýknaðir af aðalkröfu þrotabús S hf. Þá var jafnframt staðfest niðurstaða Landsréttar um sýknu R og B ehf. af varakröfu þrotabús S hf. Um þrautavarakröfu á hendur R og B ehf. vísaði Hæstiréttur til þess að af dómaframkvæmd yrði ráðið að þegar fyrir lægi að sérfræðingur hefði orðið uppvís að saknæmri háttsemi við framkvæmd sérfræðistarfa yrði slakað á kröfum um sönnun fyrir því að hún hefði orsakað tjón og sönnunarbyrði jafnvel snúið um það atriði. Þetta ætti sérstaklega við þegar tjónþola væri erfitt um vik að sanna orsakasamband milli saknæmrar háttsemi og tjóns sem hann hefði orðið fyrir. Teldist þrotabú S hf. hafa leitt að því nægar líkur að fyrrnefnd tilkynning frá 12. júní 2014 hefði verið einn þeirra þátta sem lánadrottnar T hf. lögðu traust sitt á við töku ákvarðana í lögskiptum við félagið þannig að B ehf. yrði látinn bera hallann af því að hafa ekki sýnt fram á að tilkynningin hefði ekki leitt til tjóns fyrir þrotabú S hf. Með vísan til 2. mgr. 26. gr. laga nr. 91/1991 og þess að ekki hafði verið tekin afstaða til lýstra krafna í þrotabú T hf. var B ehf. sýknað að svo stöddu af þrautavarakröfu þrotabús S hf. og R sýknaður.

Hæstiréttur birt 26. júní 2024

51/2023

Þrotabú Sameinaðs Sílikons hf (Gísli Guðni Hall lögmaður) gegn BD30 ehf og Rögnvaldi Dofra Péturssyni (Tómas Jónsson lögmaður)

Þrotabú S hf. höfðaði mál til heimtu skaðabóta úr hendi R og B ehf. á þeim grundvelli að ekki hefði verið hugað af nægilegri kostgæfni að staðfestingu tveggja hlutafjárhækkana 23. september 2014 í S9 ehf. sem áttu að fara fram með skuldajöfnuði og greiðslu reiðufjár. Byggði þrotabú S hf. á því að engar greiðslur hefðu komið fyrir hlutina og félaginu U B.V., sem greiddi fyrir hlutaféð með þessum hætti, þannig verið gert kleift að eignast hlutafé í félaginu S9 ehf. án endurgjalds. Efnahagsleg áhrif þessa hefðu síðar færst yfir á S hf. með samruna þess félags og S9 ehf. 24. september 2014. Þá reisti þrotabú S hf. fjárkröfu sína jafnframt á því að stefndu hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi með því að staðfesta rangar upplýsingar um óefnislegar eignir með áritun sinni í samrunareikningi félaganna S hf. og S9 ehf. Á því tjóni sem af þeirri háttsemi hafi hlotist bæri R ábyrgð á grundvelli sakarreglunnar en B ehf. á grundvelli reglu skaðabótaréttar um vinnuveitandaábyrgð. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þegar málavextir væru virtir í heild yrði ekki fallist á að sýnt hefði verið nægilega fram á að R hefði þegar hann sendi tilkynningar um hlutafjárhækkun til fyrirtækjaskrár 23. september 2014 haft þá yfirsýn yfir fjármagnshreyfingar milli þeirra félaga sem MG stýrði og inntak þeirra til að getað áttað sig á eðli þeirra eða haft réttmætt tilefni til að afla sér frekari gagna eða upplýsinga um þær. Taldi dómurinn ekki næg efni til að hnekkja mati hins áfrýjaða dóms, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmanni, um að þrotabú S hf. hefði ekki tekist að sýna fram á að R hafi sýnt af sér saknæma háttsemi þegar hann staðfesti greiðslu umræddra hlutafjárhækkana. Þá taldi dómurinn ekki næg efni til þess að virða það honum til sakar að hafa ekki endurskoðað samrunareikning S hf. eða vakið athygli stjórnar félagsins á að endurskoða þyrfti samrunareikning félaganna. Að lokum taldi dómurinn ekkert fram komið sem leitt hefði í ljós að R hefði á þeim tíma er hann vann ársreikning S hf. vegna ársins 2014 átt að vera það ljóst að reikningar PE B.V. eða að hlutafjárframlag U B.V. hefði verið greitt með þeim hætti að það skyldi ekki eftir nein raunveruleg verðmæti í félaginu. Voru R og B ehf. sýknaðir af kröfum S hf.

Hæstiréttur birt 26. júní 2024

41/2023

Þrotabú Sameinaðs Sílikons hf (Geir Gestsson lögmaður) gegn BD30 ehf og Rögnvaldi Dofra Péturssyni (Tómas Jónsson lögmaður)

Þrotabú S hf. höfðaði mál til heimtu skaðabóta úr hendi R og B ehf. á þeim grundvelli að þegar hlutafé félagsins var hækkað í lok árs 2016 hefði sérfræðiskýrsla sem unnin var af R í tengslum við hækkunina ekki verið unnin af nægilegri kostgæfni. Félagið U B.V. greiddi fyrir hækkunina með öllum hlutum í félaginu G ehf. Greiðslan hefði reynst ófullnægjandi vegna saknæmrar háttsemi R við gerð sérfræðiskýrslunnar á grundvelli 6. gr., sbr. 37. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Þrotabú S hf. byggði á því að vegna þessa hefði 405.280.000 krónur vantað í sjóði S hf. þegar bú þess var tekið til gjaldþrotaskipta. Í dómi Hæstaréttar sagði að í hlutafélagalögum væri lagt fortakslaust bann við því að greiðsla hlutar næmi minna en fjárhæð hans. Sérfræðiskýrsla R leiddi til þess að greiðsla félagsins U B.V. var lægri en sem nam skráðri hlutafjárhækkun í nóvember 2016. Ástæða þess yrði fyrst og fremst rakin til þess að R hefði ekki sýnt nægilega gætni við val á forsendum um rekstrarkostnaðarhlutfall og ávöxtunarkröfu G ehf. í sérfræðiskýrslunni. Samkvæmt þessu teldist R hafa sýnt af sér saknæma háttsemi við gerð sérfræðiskýrslunnar. Á því tjóni sem af þeirri háttsemi hefði hlotist bæri hann ábyrgð á grundvelli sakarreglunnar en B ehf. á grundvelli reglu skaðabótaréttar um vinnuveitandaábyrgð. Við mat á tjóninu var byggt á matsgerð dómkvadds manns um hvert verðmæti G ehf. hefði verið en matsgerðinni hefði ekki verið hnekkt með öflun yfirmatsgerðar. Vísaði rétturinn til þess að af dómaframkvæmd Hæstaréttar yrði ráðið að þegar fyrir lægi að sérfræðingur hefði orðið uppvís að saknæmri háttsemi við framkvæmd sérfræðistarfa yrði slakað á kröfum um sönnun fyrir því að hún hafi orsakað tjón og sönnunarbyrði jafnvel snúið um það atriði. Þetta ætti sérstaklega við þegar tjónþola væri erfitt um vik að sanna orsakasamband milli saknæmrar háttsemi og tjóns sem hann hefði orðið fyrir. Í ljósi erfiðrar sönnunarstöðu um orsakasamband teldist þrotabú S hf. hafa leitt nægar líkur að því að sérfræðiskýrsla R hefði verið einn þeirra þátta sem lánardrottnar S hf. lögðu traust sitt á við töku viðskiptalegra ákvarðana þannig að R og B ehf. yrðu látnir bera hallann af því að þeir hefðu ekki sýnt fram á að gerð sérfræðiskýrslunnar hefði ekki leitt til tjóns fyrir kröfuhafa í þrotabúinu og þar með þrotabú S hf. Voru R og B ehf. dæmdir til greiða þrotabúi S hf. 114.280.000 krónur.

Landsréttur birt 12. júní 2024

210/2024

Skatturinn (Jóhanna Lára Guðbrandsdóttir lögmaður) gegn A (Ragnar Halldór Hall lögmaður)

S kærði úrskurð héraðsdóms þar sem felld var úr gildi fjárnámsgerð sem sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu gerði hjá A að kröfu S í maí 2023. Krafa S byggði á úrskurði ríkisskattstjóra um endurákvörðun opinberra gjalda B, fyrrum eiginmanns A, en A var í sjálfskuldarábyrgð vegna hluta kröfunnar sem átti rætur að rekja til þess tíma er hún var í hjúskap með B, árin 2011, 2012 og hluta árs 2013. Byggði A á því að S hefði vanrækt að ráðstafa nánar tilteknum greiðslum frá B inn á þann hluta kröfunnar sem hún var í ábyrgð fyrir. Jafnframt hefði S vanrækt að verða við beiðni B um að greiðslunum yrði ráðstafað með þeim hætti. Með því hefði S brotið gegn 1. mgr. 2. gr. og b-lið 2. mgr. 2. gr. reglna nr. 797/2016 um greiðsluforgang og skuldajöfnun skatta og gjalda. Í úrskurði Landsréttar kom fram að af lögmætisreglu stjórnsýsluréttar leiddi að S væri bundinn við þau fyrirmæli sem birtast í reglum nr. 797/2016. Í 1. mgr. 2. gr. reglnanna segði berum orðum að greiðslu skatta og opinberra gjalda skuli alltaf ráðstafað fyrst upp í elsta ár eða tímabil. Var engin undanþága 2. mgr. 2. gr. reglnanna talin eiga við í málinu og af þessu leiddi að S hefði verið óheimilt að ráðstafa þeim fjármunum sem fengust með fjárnámi hjá B fyrst til greiðslu á opinberum gjöldum hans fyrir árin 2013 til 2017. Væri tekið mið af fjárhæð kröfu S á hendur A og þeim greiðslum sem hefðu borist frá B hefði sá hluti kröfu S sem A bar sjálfskuldarábyrgð á verið greiddur að fullu og ábyrgð hennar þar með fallið niður. Var því fallist á með A að slíkur vafi væri um réttmæti kröfu S að ekki væri fært að láta standa á grundvelli þess fjárnám sem gert var án undangengins dóms eða sáttar. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar því staðfest.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 13. desember 2023

E-2068/2022

A (Ólafur Valur Guðjónsson lögmaður) gegn B (Jóhann Tómas Sigurðsson lögmaður)

Stefnda var sýknuð af kröfum stefnanda, þar sem í ljósi gagna, vitnisburðar og framburðar stefndu, þá þótti þrátt fyrir vísbendingar ekki vera nægilega í ljós leitt að millifærslur stefnanda til stefndu hefðu í reynd falið í sér endurkræft lán stefnanda til stefndu vegna fasteignaviðskipta eða annars, fremur en að um væri að ræða greiðslur þeirra í millum í tengslum við uppgjör óhefðbundinna lánsviðskipta sem þau hafi haft aðkomu að. Var það mat dómsins að við svo búið hafi það staðið stefnanda nær að axla sönnunarbyrði fyrir kröfu sinni á hendur stefndu og að sú sönnun hafi þannig ekki náð fram að ganga.

Landsréttur birt 6. október 2023

266/2022

Þrotabú Sameinaðs Sílikons hf (Geir Gestsson lögmaður) gegn Ernst & Young ehf og Rögnvaldi Dofra Péturssyni (Tómas Jónsson lögmaður)

Þrotabú S hf. höfðaði mál á hendur E ehf. og R með heimild í 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og krafðist þess að þeir yrði dæmdir óskipt til að greiða þrotabúi T hf. skaðabætur vegna tjóns sem þrotabú T hefði orðið fyrir í tengslum við tíu hlutafjárhækkanir í T hf. sem tilkynntar voru ríkisskattstjóra frá maí 2013 til febrúar 2015. Hafði R ritað nafn sitt í reit á eyðublaði fyrirtækjaskrár ríkisskattstjóra á níu þessara tilkynninga, en annar nafngreindur endurskoðandi hjá E ehf. á eina þeirra. M, einn af hluthöfum T hf., skráði sig fyrir hinu nýja hlutafé að langmestu leyti, eða samtals 1.751.966.273 hlutum. Laut málatilbúnaður þrotabús S hf. að því að í reynd hefði M ekkert greitt fyrir hina nýju hluti í T hf. og hefði R mátt vera ljóst að svo væri og því sýnt af sér saknæma vanrækslu þegar hann staðfesti að hlutaféð hefði verið greitt. Byggði þrotabú S ehf. á því að þessi vanræksla hafi gert M kleift að eignast hlutafé í T hf. án greiðslu. Þannig hafi vantað fjármuni í þrotabú T hf. sem með réttu hefðu átt að vera þar til að greiða kröfuhöfum félagsins. Með aðalkröfu sinni krafðist þrotabú S hf. greiðslu skaðabóta sem svöruðu til þeirra greiðslna sem M skráði sig fyrir við hlutafjárhækkanirnar en með varakröfu sinni krafðist þrotabúið skaðabóta að fjárhæð 47.146.179 krónur, annars vegar vegna þess að 42.101.840 krónur hafi vantað upp á greiðslu hlutafjárhækkunar 12. júní 2014, hins vegar vegna þess að ýmsar lægri upphæðir hafi vantað upp á greiðslu annarra hlutafjárhækkana, samtals að fjárhæð 6.151.039 krónur. Í dómi Landsréttar kom fram að líta yrði svo á að með áritunum sínum á umræddar tilkynningar til ríkisskattstjóra hafi E ehf. og R staðfest að allur hlutafjáraukinn hefði verið greiddur hverju sinni. Á það var fallist með E ehf. og R að greiðslur að fjárhæð samtals 1.747.674.708 krónur inn á bankareikninga T hf. hefðu ekki borið annað með sér en að vera fyrir hina umdeildu hlutafjárauka og að ekki væri efni til að virða E ehf. og R það til sakar þótt hluti af greiðslu hlutafjáraukans hverju sinni hafi borist inn á bankareikning félagsins nokkru eftir að E ehf. og R staðfestu greiðslurnar. E ehf. og R hefðu unnið fyrir fleiri félög sem tengdust undirbúningi að uppbyggingu og rekstri kísilverksmiðju í Helguvík en ekki lægi fyrir að E ehf. og R hefði verið kunnugt um eignarhald eða rekstur hollenska félagsins P sem þrotabú S hf. kvað hafa gegnt lykilhlutverki við hringferð fjármuna inn og út af innlendum og erlendum reikningum félaganna. Enn fremur var talið ósannað að E ehf. og R hefðu haft vitneskju um erlenda bankareikninga sem þar komu við sögu. Óljóst væri hvort reikningsyfirlit bankareikninga T hf., sem hlutaféð var greitt inn á, hafi legið frammi er E ehf. og R staðfestu greiðslurnar en þótt svo hafi verið yrði ekki ráðið af þeim yfirlitum sem lágu fyrir í málinu að E ehf. og R hefðu átt að veita því athygli að greiðslurnar væru sýndargreiðslur eins og þrotabú S hf. hélt fram. Var aðalkrafa þrotabús S hf. því ekki tekin til greina. Um varakröfu þrotabús S hf. tók Landsréttur fram að þegar hefði verið komist að þeirri niðurstöðu að greiðslur inn á reikninga T hf. að fjárhæð 1.747.674.708 krónur væru vegna umræddra hlutafjárhækkana og stæðu þá út af samtals 48.183.093 krónur. Að frátalinni greiðslu að fjárhæð 42.101.840 krónur sem virtist vanta upp á fulla greiðslu hlutafjárhækkunar 12 júní 2014, stóðu eftir 6.081.253 krónur sem E ehf. og R byggðu á að væri kostnaður vegna þóknunar til H hf. Þrotabú S hf. hefði ekki brugðist við þessum málatilbúnaði með efnislegum rökum. Taldi Landsréttur með vísan til 2. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að þessi hluti varakröfu þrotabús S hf. gæti ekki komið til álita. Hvað varðar hlutafjárhækkunina 12. júní 2014 lagði Landsréttur til grundvallar að 42.101.840 krónur hefði vantað upp á fulla greiðslu þegar greiðsla hennar var staðfest 25. júní 2014. R var sýknaður af skaðabótakröfu þrotabús S hf. vegna þessarar hlutafjárhækkunar þar sem annar endurskoðandi hjá E ehf. hafði staðfest greiðslu þeirrar hækkunar. Landsréttur ályktaði að við þá vinnu hefði ekki verið hugað af nægilegri kostgæfni að því hvort hlutafjárhækkunin hefði verið að fullu greidd. Bótaskyldu E ehf. yrði þó ekki slegið fastri nema sýnt væri fram á að þrotabú T hf. hefði orðið fyrir tjóni vegna saknæmrar vanrækslu sem E ehf. bæri ábyrgð á. Krafa þrotabús S hf. væri skaðabótakrafa utan samninga og miðaði að því að gera tjónþola eins settan fjárhagslega og ef saknæm háttsemi tjónvalds hefði ekki komið til. Það kallaði á ályktun um hvað ætla mætti að orðið hefði ef endurskoðandinn hefði sýnt af sér þá kostgæfni sem ætlast hafi mátt til af honum er hann staðfesti greiðslu hlutafjárhækkunar 12. júní 2014. Samkvæmt 2. mgr. 40. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög mætti ætla að þá hefði staðfesting endurskoðandans borið með sér að enn vantaði 42.101.840 krónur upp á að hækkunin væri greidd. Við þær aðstæður hefði T hf. getað látið hjá líða að innheimta kröfuna og lækkað hlutaféð eða að það hefði gerst með atbeina hlutafélagaskrár í samræmi við 19. gr. laga nr. 2/1995. Miðað við þá framvindu væri hægt að líta svo á að hin saknæma háttsemi hafi stuðlað að því að hlutafé hluthafans hafi verið of hátt skráð. Ekki yrði séð að sú aðstaða hefði getað valdið T hf. tjóni. Hefði hluthafinn aftur á móti greitt þá fjármuni sem vantaði mætti ætla að fénu hefði verið varið með sama hætti og öðru fjármagni T hf. Ekki lægi fyrir annað en að þrotabú T hf. væri eignalaust en af því mætti álykta að fjárfestingar félagsins hefðu engu skilað fyrir það. Háttsemi endurskoðandans hefði engu getað breytt um þá framvindu. Í ljósi þessara atriða varð ekki séð að þrotabú S hf. hefði sýnt 2 fram á að hin saknæma háttsemi hefði valdið þrotabúi T hf. fjárhagstjóni þannig að það eigi skaðabótakröfu utan samninga á hendur E ehf. Með vísan til alls framangreinds var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu E ehf. og R.

Landsréttur birt 23. júní 2023

232/2022

Glitvangur ehf (Sveinn Andri Sveinsson lögmaður, Jónas Örn Jónasson lögmaður, 4. prófmál) gegn Mercus Truck Export-Import (Jón Þór Ólason lögmaður)

M höfðaði mál gegn G ehf. á grundvelli 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og krafðist riftunar greiðslu D ehf. til G ehf. að fjárhæð 18.000.000 króna og fébóta úr hendi G ehf. til þrotabús D ehf. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var fallist á að fullnægt væri skilyrðum 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. fyrir riftun á fyrrgreindri greiðslu. Þá var jafnframt fallist á með héraðsdómi að G ehf. yrði gert að greiða þrotabúi D ehf. 18.000.000 króna ásamt vöxtum og dráttarvöxtum.

Landsréttur birt 9. júní 2023

499/2021

Íslenskir aðalverktakar hf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður) gegn Ernst & Young ehf og Rögnvaldi Dofra Péturssyni (Grétar Dór Sigurðsson lögmaður)

Í hf. höfðaði mál á hendur E ehf. og R og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu þeirra á tjóni Í hf. sem orðið hafi vegna ákvörðunar hans um að halda áfram vinnu við byggingu kísilverksmiðju í Helguvík fyrir S hf. Kvað hann þá ákvörðun meðal annars hafa byggst á upplýsingum um eigið fé S hf. í ársreikningi félagsins vegna ársins 2014 sem R hafði endurskoðað og áritað án fyrirvara. Byggði Í hf. á því að sá ársreikningur hafi ekki gefið rétta mynd af stöðu félagsins vegna yfirsjónar R. Nánar tiltekið var á því byggt að eigið fé S hf. hafi verið ofmetið í ársreikningnum þar sem ekkert raunverulegt endurgjald hefði komið fyrir tvær hlutafjárhækkanir í S9 ehf. sem síðar rann saman við S hf. R hafði með tilkynningu til ríkisskattstjóra árið 2014 staðfest að eigandi S9 ehf. hefði greitt hlutafjárhækkanirnar annars vegar með skuldajöfnuði og hins vegar með peningum. Í hf. taldi í fyrsta lagi að R hefði borið að gæta að því áður en hann staðfesti greiðslurnar hvað yrði um þá fjármuni sem hækkuðu hlutafé S9 ehf. Í vinnu sinni hefði R meðal annars stuðst við bankareikningsyfirlit sem hafi borið með sér að fjármununum hefði þegar í stað verið ráðstafað til félagsins P B.V. Þær fjármunafærslur hafi verið tilefnislausar og ekki skilað S9 ehf. neinum verðmætum. Landsréttur taldi framlögð gögn styðja þá ályktun að útgáfa þeirra reikninga P B.V sem lágu til grundvallar fjármunafærslunum hafi ekki tengst kaupum á þjónustu í þágu S9 ehf. og því mætti með réttu efast um að heimild hafi staðið til þess að færa greiðslu þeirra sem stofnkostnað sem unnt hafi verið að eignfæra sem óefnislega eign í reikningum félagsins. Aftur á móti var talið ósannað að R hefði vitað eða mátt vita að annað lægi að baki útgáfu reikninganna en að þeir væru vegna vinnu við hönnun á ofni fyrir kísilverksmiðju í Helguvík eins og þeir báru með sér og samkvæmt því talið ósannað að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi þegar hann staðfesti að umræddar hlutafjárhækkanir í S9 ehf. hefðu verið greiddar. Í hf. byggði í öðru lagi á því að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því að staðfesta með áritun sinni í samrunaefnahagsreikningi S hf. rangar upplýsingar um óefnislegar eignir, þar sem fyrrnefndar greiðslur til P B.V. hefðu ekki heimilað slíka færslu í reikningsskilum félagsins. Í dómi Landsréttar kom fram áritun R sem fylgdi samrunaefnahagsreikningum bæri ekki með sér að hann hefði endurskoðað árshlutareikninga félaganna í tilefni af samrunanum heldur eingöngu að hinn sameiginlegi efnahagsreikningur byggðist á þeim reikningum. Var ekki talið að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því athafnaleysi að gera ekki stjórnum samrunafélaganna viðvart um lagaskyldu þeirra samkvæmt 2. mgr. 121. gr. laga nr. 2/1995 og 2. mgr. 96. gr. laga nr. 138/1994 til að annast um að hinn sameiginlegi efnahagsreikningur yrði endurskoðaður. Þar sem ósannað væri að R hefði vitað eða mátt vita að annað lægi að baki útgáfu reikninga P B.V. en þeir báru með sér, var talið að R hefði ekki haft ástæðu til að efast um réttmæti þess að eignfæra þau útgjöld sem stofnkostnað sem gat stuðlað að líklegum framtíðarávinningi S 9 ehf. og síðar S hf. Var því hafnað þeirri málsástæðu Í hf. er laut að áritun R á samrunaefnahagsreikninginn. Í þriðja lagi taldi Í hf. að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því að árita ársreikning S hf. vegna ársins 2014 án fyrirvara. Landsréttur benti á að bókhaldsgögn S9 ehf. hefðu ekki borið annað með sér en að þar hefði verið stofnað til tilgreinds kostnaðar við hönnun á ofni fyrir kísilverksmiðjuna. Ekki lægi fyrir að viðunandi endurskoðun í samræmi lög, reikningsskilareglur og endurskoðunarstaðla hefði átt að leiða í ljós að sá kostnaður hafi verið rangfærður. Var þessari málsástæðu Í hf. því einnig hafnað. Með vísan til alls framangreinds var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu E ehf. og R af kröfum Í hf.

Landsréttur birt 9. júní 2023

457/2021

Þrotabú Sameinaðs Sílikons hf (Gísli Guðni Hall lögmaður) gegn Ernst & Young ehf og Rögnvaldi Dofra Péturssyni (Tómas Jónsson lögmaður)

Þrotabú S hf. höfðaði mál gegn E ehf. og R og krafðist skaðabóta á grundvelli saknæmrar háttsemi þeirra í tengslum við tvær hlutafjárhækkanir í félaginu S9 ehf. Laut krafa þrotabúsins að því að með tilkynningum til ríkisskattstjóra árið 2014 hefði R staðfest að hlutafjárhækkanirnar hefðu verið greiddar af hálfu eiganda félagsins, U B.V., annars vegar með skuldajöfnuði og hins vegar með peningum, en í raun hefði aldrei neitt verið greitt fyrir hlutina og hefði R vitað eða mátt vita að sú hefði verið raunin þegar hann staðfesti greiðslurnar. Byggði þrotabúið á því að staðfestingar R hefðu gert U B.V. kleift að eignast 672.975.000 nafnverðshluti í S9 ehf. án þess að greiða lögbundið lágmarksverð fyrir þá og hafi efnahagsleg áhrif þess færst yfir á S hf. við samruna þess félags við S9 ehf. og þá fjármuni hafi því vantað í sjóði S hf. þegar félagið fór í þrot. R hefði borið í ljósi lögbundins hlutverks síns að gæta að því að greiðslur fyrir hlutina færu ekki viðstöðulaust út af reikningi S 9 ehf. nema að samsvarandi verðmæti kæmu í staðinn, en í vinnu sinni hefði hann meðal annars stuðst við bankareikningsyfirlit sem hafi borið það með sér að fjármununum hefði þegar í stað verið ráðstafað til félagsins P B.V. Þær fjármunafærslur hefðu verið tilefnislausar og ekki skilað S9 ehf. neinum verðmætum. Landsréttur taldi framlögð gögn í málinu styðja þá ályktun að útgáfa þeirra reikninga P B.V sem lágu til grundvallar fjármunafærslunum hafi ekki tengst kaupum á þjónustu í þágu S9 ehf. og því mætti með réttu efast um að heimild hafi staðið til þess að færa greiðslu þeirra sem stofnkostnað sem unnt hafi verið að eignfæra sem óefnislega eign í reikningum félagsins. Aftur á móti var talið ósannað að R hefði vitað eða mátt vita að annað lægi að baki útgáfu reikninganna en að þeir væru vegna vinnu við hönnun á ofni fyrir kísilverksmiðju í Helguvík eins og þeir báru með sér og samkvæmt því talið ósannað að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi þegar hann staðfesti að umræddar hlutafjárhækkanir í S9 ehf. hefðu verið greiddar. Þrotabú S hf. reisti kröfu sína jafnframt á því að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því að staðfesta með áritun sinni í samrunaefnahagsreikningi S hf. rangar upplýsingar um óefnislegar eignir, þar sem fyrrnefndar greiðslur til P B.V. hefðu ekki heimilað slíka færslu í reikningsskilum félagsins. Í dómi Landsréttar kom fram að áritun R sem fylgdi samrunaefnahagsreikningum bæri ekki með sér að hann hefði endurskoðað árshlutareikninga félaganna í tilefni af samrunanum heldur eingöngu að hinn sameiginlegi efnahagsreikningur byggðist á þeim reikningum. Var ekki talið að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því athafnaleysi að gera ekki stjórnum samrunafélaganna viðvart um lagaskyldu þeirra samkvæmt 2. mgr. 121. gr. laga nr. 2/1995 og 2. mgr. 96. gr. laga nr. 138/1994 til að annast um að hinn sameiginlegi efnahagsreikningur yrði endurskoðaður. Þar sem ósannað væri að R hefði vitað eða mátt vita að annað lægi að baki útgáfu reikninga P B.V. en þeir báru með sér, var talið að R hefði ekki haft ástæðu til að efast um réttmæti þess að eignfæra þau útgjöld sem stofnkostnað sem gat stuðlað að líklegum framtíðarávinningi S 9 ehf. og síðar S hf. Var því hafnað þeirri málsástæðu þrotabús S hf. er laut að áritun R á samrunaefnahagsreikninginn. Loks var ekki talið að þrotabú S hf. hefði fært fyrir því viðhlítandi rök að yfirlýsing R, um að umræddur samruni skerti ekki möguleika lánardrottna S hf. á fullnustu, hefði verið röng. Með vísan til alls framangreinds var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu E ehf. og R af kröfum þrotabús S hf.

Landsréttur birt 19. maí 2023

181/2021

Þrotabú Sameinaðs Sílikons hf (Geir Gestsson lögmaður) gegn Ernst & Young ehf og Rögnvaldi Dofra Péturssyni (Tómas Jónsson lögmaður)

Þrotabú S hf. höfðaði mál gegn E ehf. og R og krafðist skaðabóta á grundvelli saknæmrar háttsemi þeirra við gerð sérfræðiskýrslu á grundvelli 6. gr., sbr. 37. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Laut skýrslan að verðmæti greiðslu U B.V. fyrir 405.280.000 hluti í S hf., en greitt var fyrir hlutina með öllum hlutum í G ehf. Byggði þrotabúið á því að E ehf. og R hefðu valdið því tjóni þar sem greiðsla U B.V. fyrir hlutaféð hefði verið ófullnægjandi og þá fjármuni hafi því vantað í sjóði S hf. þegar félagið fór í þrot. Í dómi Landsréttar kom fram að niðurstaða matsgerðar dómkvadds matsmanns, sem aflað var undir rekstri málsins í héraði og hefði ekki verið hnekkt, styddi þá málsástæðu S hf. að ekki hefði verið hugað af nægjanlegri kostgæfni að þeim forsendum sem lágu til grundvallar sérfræðiskýrslunni 29. desember 2016 um rekstrarkostnaðarhlutfall G ehf. og ávöxtunarkröfu og að það hefði mögulega leitt til ofmats á greiðslunni sem kom fyrir hlutabréfin í S hf. Aftur á móti var, með vísan til 19. og 53. gr. laga nr. 2/1995, lagt til grundvallar að hóflegra verðmat af hálfu E ehf. og R á greiðslunni hefði einungis leitt til lækkunar á skráðu hlutafé í S hf. Því yrði að líta svo á að mögulega of hátt verðmat þeirra á hlutum í G ehf. hefði einungis stuðlað að því að hlutafé U B.V. í hinu gjaldþrota félagi hefði verið of hátt skráð. Það hefði getað valdið öðrum en S hf. fjárhagstjóni, til dæmis við greiðslu arðs. Þrotabú S hf. hefði aftur á móti ekki sýnt fram á að það hefði valdið S hf. tjóni þannig að þrotabúið ætti kröfu um skaðabætur utan samninga á hendur E ehf. og R. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu E ehf. og R.

Landsréttur birt 10. mars 2023

2/2022

Logis lögmenn ehf (Eggert Páll Ólason lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)

Ágreiningur málsaðila laut að því hvort skilyrði væru til riftunar greiðslna opinberra gjalda sem N ehf. innti af hendi til sýslumannsins á Norðurlandi eystra. Annars vegar var um að ræða níu greiðslur frá 13. september 2018 til 31. maí 2019, samtals að fjárhæð 18.677.380 krónur, en hins vegar sex greiðslur frá 9. nóvember 2016 til 22. febrúar 2018, að fjárhæð samtals 8.974.814 krónur. Aðila greindi á um það hvort Í hafi verið heimilt að greiða 18.677.380 krónur til skiptastjóra þrotabús N ehf. eða hvort honum hefði samkvæmt 3. mgr. 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. borið að greiða L ehf. þá fjárhæð en hann hefði farið með þessa tilteknu hagsmuni þrotabúsins samkvæmt lagaákvæðinu. Þá var einnig um deilt um það hvort L ehf. ætti rétt á málskostnaði, en hann kvað Í ekki hafa innt framangreinda greiðslu af hendi fyrr en eftir ítrekaðar innheimtutilraunir L ehf. og eftir að stefna hafði verið birt fyrir lögmanni Í fyrir hans hönd. Um þessi úrlausnarefni sagði Landsréttur að fyrir lægi að krafa L ehf. að fjárhæð 18.677.380 krónur hefði verið efnd með greiðslu 29. maí 2020 til þrotabús N ehf. Svo sem kröfugerðinni væri háttað væri ekki fallist á að ákvæði 130. gr. laga nr. 21/1991 réði úrslitum við úrlausn málsins. Þá var jafnframt til þess að líta að samkvæmt lagaákvæðinu gæti kröfuhafi, að uppfylltum ákveðnum skilyrðum, haldið uppi hagsmunum sem þrotabúið kynni að njóta í eigin nafni en þar væri þó sérstaklega tekið fram að það væri gert til hagsbóta fyrir þrotabúið. Yrði ekki ráðið af ákvæði 3. mgr. 130. gr. laga nr. 21/1991 að þeir fjármunir, sem innheimtir væru fyrir tilstilli lánardrottins, skyldu renna beint til hans, enda væri þar eingöngu mælt fyrir um að í þeim tilvikum þegar lánardrottinn innheimti kröfu samkvæmt ákvæðinu gæti skiptastjóri tekið við hagsmunum búsins á ný og greiði þá þrotabúið hlutaðeiganda um leið þann kostnað sem fallið hefði til af þeim sökum. Að þessu virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms að þessu leyti og jafnframt að því er varðaði tilvísun L ehf. til 98. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála var fallist á þá niðurstöðu hans að hafna bæri greiðslukröfu L ehf. sem þegar hefði verið efnd. Loks greindi aðila á um það hvort framangreindar greiðslur að fjárhæð 8.974.814 krónur væru ótilhlýðilegar í skilningi 141. gr. laga nr. 21/1991 og riftanlegar á grundvelli ákvæðisins, þar sem Í hefði verið kunnugt um ógjaldfærni N ehf. þegar til greiðslu kom. Um þetta álitaefni kom fram í dómi Landsréttar að af dómaframkvæmd yrði ráðið að við mat á því hvort riftunarreglum 141. gr. og annarra ákvæða XX. kafla laga nr. 21/1991 yrði beitt, þyrfti að beina sjónum að þeim afleiðingum sem ráðstöfunin hefði haft á fjárhag skuldara og þar með á hagsmuni og jafnræði kröfuhafa. Ekki yrði litið svo á að innheimta opinberra gjalda í samræmi við lögbundin úrræði leiddi ávallt til þess að ráðstöfun teldist ekki vera ótilhlýðileg í skilningi lagaákvæðisins. Eftir sem áður yrði að sýna fram á að skilyrði 141. gr. laga nr. 21/1991 væru uppfyllt. Yrði við mat á því hvort ráðstöfun væri ótilhlýðileg að horfa til atvika í heild sinni og þeirrar stöðu sem uppi hefði verið þegar ráðstöfun fór fram. Sönnunarbyrði um að þær aðstæður væru fyrir hendi hvíldi á L ehf. sem vildi rifta umræddum greiðslum. Taldist L ehf. ekki hafa sýnt fram á að umræddar greiðslur hefðu verið Í til hagsbóta á kostnað annarra kröfuhafa á ótilhlýðilegan hátt í skilningi 141. gr. laga nr. 21/1991. Þegar af þeim sökum var fallist á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að hafna kröfu L ehf. um riftun umræddra greiðslna N ehf. samtals að fjárhæð 8.974.814 krónur. Þar sem riftunarkröfu L ehf. hefði verið hafnað var jafnframt fallist á þá niðurstöðu hins áfrýjaða dóms að sýkna Í af greiðslukröfu L ehf. sem reist var á 3. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991. Var niðurstaða héraðsdóms því staðfest um annað en málskostnað og Í sýknað af kröfum L ehf.

Hæstiréttur birt 28. september 2022

24/2022

Þrotabú DV ehf (Kristján B. Thorlacius lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen lögmaður)

Þrotabú D höfðaði mál á hendur Í og krafðist riftunar á tveimur greiðslum sem inntar voru af hendi af þriðja aðila til Í vegna skulda D og námu samtals 125.946.684 krónum. Var annars vegar um að ræða greiðslu að fjárhæð 85.000.000 krónur en hins vegar að fjárhæð 40.946.684 krónur. Beiðni D um áfrýjunarleyfi var afmörkuð við úrlausn um riftun greiðslunnar að fjárhæð 85.000.000 krónur og var leyfið veitt um þau atriði sem leyfisbeiðnin var reist á. Í áfrýjunarstefnu og gagnáfrýjunarstefna var sakarefnið aftur á móti ekki afmarkað með þeim hætti heldur tók til beggja krafnanna. Með vísan til 3. mgr. 177. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála var heimild Í til gagnáfrýjunar ekki talin sæta takmörkunum hvað sem leið mögulegri afmörkun áfrýjunar í aðalsök á grundvelli áfrýjunarleyfis. Voru því kröfur vegna beggja greiðslnanna teknar til efnismeðferðar. Í málinu byggði þrotabúið á því að umræddar greiðslur hefðu rýrt greiðslugetu D verulega og væru því riftanlegar á grundvelli 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Þá var byggt á því að greiðslurnar hefðu á ótilhlýðilegan hátt verið Í til hagsbóta á kostnað annarra og leitt til þess að eignir D voru ekki til reiðu til fullnustu krafna kröfuhafa og því jafnframt riftanlegar á grundvelli 141. gr. sömu laga. Fram kom í dómi Hæstaréttar að við mat á skilyrðum riftunar samkvæmt XX. kafla laga nr. 21/1991 yrði fyrst og fremst tekið mið af því hvort og þá að hvaða marki ráðstöfun hefði haft áhrif á fjárhag þrotamanns og þar með hagsmuni og jafnræði kröfuhafa hans. Þá yrði að sýna fram á að þau verðmæti sem ráðstöfun lyti að hefðu ella runnið til skuldara. Sönnunarbyrðin um að framangreindar aðstæður væru fyrir hendi hvíldi á þrotabúi D. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að greiðsla að fjárhæð 85.000.000 krónur hefði fallið utan utan tímamarka 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 og því kæmi riftun á greiðslunni á grundvelli þeirrar lagagreinar ekki til álita. Hvað varðaði riftun greiðslunnar á grundvelli 141. gr. laga nr. 21/1991 kom fram í dóminum að D hefði hvorki sannað að umrædd greiðsla, sem fjármögnuð var af auknu hlutafé í P, hefði borist D né verið félaginu á annan hátt aðgengileg eða til ráðstöfunar. Þá hefði ekki verið sýnt fram á að greiðslan eða andvirði hennar hefði runnið til D hefði ekki komið til ráðstöfunar hennar með umræddum hætti. Væri því ekki unnt að leggja til grundvallar að um ótilhlýðilega ráðstöfun hafi verið að ræða sem hefði leitt til þess að eignir D hefðu ekki verið til reiðu til fullnustu krafna kröfuhafa félagsins eða leitt til skuldaaukningar kröfuhöfum til tjóns, sbr. áskilnað 141. gr. Hvað varðaði greiðsluna að fjárhæð 40.946.684 krónur var óumdeilt að hún hefði borist Í af bankareikningi P, þáverandi móðurfélags D, og í kjölfarið færð sem skuld D við P í bókhaldi þess síðarnefnda. Nokkrum dögum síðar hefðu svo tvær greiðslur borist af bankareikningi D inn á bankareikning móðurfélagsins, samtals að fjárhæð 40.339.542 krónur. Var lagt til grundvallar, hvað sem leið tilhögun greiðslunnar, að P hefði lánað D upphæðina og D hefði endurgreitt stærstan hluta þess láns. Greiðsla skuldarinnar hefði því haft í för með sér að handbært fé D hefði rýrnað um sömu fjárhæð með tilheyrandi áhrifum á greiðslugetu þess en óumdeilt var að greiðslan hefði farið fram þegar minna en sex mánuðir voru til frestdags. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest sú niðurstaða hans að uppfyllt væru skilyrði 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 til þess að greiðslunni yrði rift. Þá var jafnframt staðfest sú niðurstaða að Í yrði á grundvelli 1. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991 gert að endurgreiða þrotabúi D fé sem samsvaraði greiðslu D til P eða 40.339.542 krónum enda ekki runnið hærri fjárhæð frá D.

Hæstiréttur birt 28. september 2022

14/2022

Þrotabú Pressunnar ehf (Kristján B. Thorlacius lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen lögmaður)

Þrotabú P höfðaði mál á hendur Í og krafðist riftunar á tveimur greiðslum sem inntar voru af hendi af þriðja aðila til Í vegna skulda P og námu samtals 70.787.549 krónum. Var annars vegar um að ræða greiðslu að fjárhæð 1.599.049 krónur en hins vegar að fjárhæð 69.188.500 krónur. Beiðni P um áfrýjunarleyfi var afmörkuð við úrlausn um riftun greiðslunnar að fjárhæð 69.188.500 krónur og var leyfið veitt um þau atriði sem leyfisbeiðnin var reist á. Í áfrýjunarstefnu og gagnáfrýjunarstefna var sakarefnið aftur á móti ekki afmarkað með þeim hætti heldur tók til beggja krafnanna. Með vísan til 3. mgr. 177. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála var heimild Í til gagnáfrýjunar ekki talin sæta takmörkunum hvað sem leið mögulegri afmörkun áfrýjunar í aðalsök á grundvelli áfrýjunarleyfis. Voru því kröfur vegna beggja greiðslnanna teknar til efnismeðferðar. Í málinu byggði þrotabúið á því að umræddar greiðslur hefðu rýrt greiðslugetu P verulega og væru því riftanlegar á grundvelli 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Þá var byggt á því að greiðslurnar hefðu á ótilhlýðilegan hátt verið Í til hagsbóta á kostnað annarra og leitt til þess að eignir P voru ekki til reiðu til fullnustu krafna kröfuhafa og því jafnframt riftanlegar á grundvelli 141. gr. sömu laga. Fram kom í dómi Hæstaréttar að við mat á skilyrðum riftunar samkvæmt XX. kafla laga nr. 21/1991 yrði fyrst og fremst tekið mið af því hvort og þá að hvaða marki ráðstöfun hefði haft áhrif á fjárhag þrotamanns og þar með hagsmuni og jafnræði kröfuhafa hans. Þá yrði að sýna fram á að þau verðmæti sem ráðstöfun lyti að hefðu ella runnið til skuldara. Sönnunarbyrðin um að framangreindar aðstæður væru fyrir hendi hvíldi á þrotabúi P. Vegna tímamarka 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 varð greiðslunni að fjárhæð 1.599.049 ekki rift á þeim grundvelli en Hæstiréttur komst hinsvegar að þeirri niðurstöðu að þeir fjármunir sem um ræddi hefðu, hvað sem leið tilhögun greiðslunnar, tilheyrt P og verið ráðstafað með samþykki fyrirsvarsmanna þess félags. Var því staðfest niðurstaða Landsréttar um riftun greiðslunnar á grundvelli 141. gr. laganna. Var Í jafnframt dæmt til að greiða þrotabúi P sömu fjárhæð í bætur á grundvelli 3. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991. Á hinn bóginn var staðfest sú niðurstaða Landsréttar að hafna riftun greiðslunnar að fjárhæð 69.188.500 krónur. Í dómi Hæstaréttar kom fram P hefði hvorki sannað að umrædd greiðsla hefði borist P né verið félaginu á annan hátt aðgengileg eða til ráðstöfunar. Þá hefði ekki verið sýnt fram á að greiðslan eða andvirði hennar hefði runnið til P hefði ekki komið til ráðstöfunar hennar með umræddum hætti. Væri því ekki unnt að leggja til grundvallar að hún hefði skert greiðslugetu P verulega samkvæmt 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 eða að um ótilhlýðilega ráðstöfun hafi verið að ræða sem hefði leitt til þess að eignir P hefðu ekki verið til reiðu til fullnustu krafna kröfuhafa félagsins eða leitt til skuldaaukningar kröfuhöfum til tjóns, sbr. 141. gr. sömu laga.

Landsréttur birt 13. maí 2022

500/2021

Gústaf Valberg (Steinbergur Finnbogason lögmaður) gegn Kristjáni Frey Ómarssyni og Salbjörgu Tinnu Isaksen (Ólafur Kjartansson lögmaður)

Málið höfðuðu K og S til heimtu 15.211.014 króna auk vaxta vegna galla á fasteign sem þau höfðu keypt af G og til útgáfu afsals fyrir fasteigninni. Í gagnstefnu krafðist G þess að K og S yrðu dæmd til að greiða honum 3.000.000 króna, auk dráttarvaxta, gegn útgáfu afsals. Með dómi héraðsdóms var fallist á að fasteignin væri gölluð og að G skyldi greiða K og S 10.429.514 krónur með dráttarvöxtum auk þess að gefa út afsal fyrir fasteigninni. Í kjölfar dóms héraðsdóms kröfðust K og S löggeymslu á eignum G til tryggingar kröfu sinni. Tók sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu, að ábendingu G, í löggeymslu eignarhluta hans í nánar tilgreindri fasteign. K og S gáfu síðar út veðleyfi sem heimilaði kaupanda að fasteigninni að veðsetja eignina gegn því skilyrði að krafa K og S að fjárhæð 15.769.664 krónur yrði greidd inn á vörslureikning í eigu lögmanns K og S. Var það gert og kom lögmaðurinn greiðslunni í framhaldinu áfram til K og S. Í úrskurði Landsréttar kom fram að áfrýjandi hefði að fullu greitt kröfu K og S á hendur sér. Þá lægi fyrir að G hefði fengið kröfu sína á hendur K og S um greiðslu eftirstöðva kaupverðs greidda með skuldajöfnuði en G lýsti því yfir í gagnstefnu að afsal yrði gefið út við greiðslu þeirrar kröfu. Samkvæmt því hafði G ekki lögvarða hagsmuni af því að hinn áfrýjaði dómur kæmi til endurskoðunar. Var því fallist á með K og S að vísa bæri málinu frá Landsrétti.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. apríl 2022

S-2857/2020

Ákæruvaldið (Finnur Þór Vilhjálmsson saksóknari) gegn Rosio Bertu Calvi Lozano (Sigurður G. Guðjónsson lögmaður)
Málaflokkur: Auðgunarbrot

Sakfellt fyrir umboðssvik en sýknað af ákæru varðandi meintan fjárdrátt/umboðssvik, misneytingu og gripdeild. Sakartæming gagnvart peningaþvætti. Skilorðsbundin refsing, fjármunir gerðir upptækir og fallist á skaðabótakröfur. Sakarkostnaður að hluta felldur á ríkissjóð.

Landsréttur birt 8. apríl 2022

181/2021

Þrotabú Sameinaðs Sílikons hf (Geir Gestsson lögmaður) gegn Ernst & Young ehf og Rögnvaldi Dofra Péturssyni (Tómas Jónsson lögmaður)

Þrotabú S hf. höfðaði mál gegn E ehf. og R og krafðist skaðabóta á grundvelli saknæmrar háttsemi þeirra við gerð sérfræðiskýrslu á grundvelli 6. gr., sbr. 37. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Laut skýrslan að verðmæti greiðslu U B.V. fyrir 405.280.000 hluti í S hf. en greitt var fyrir hlutina með öllum hlutum í G ehf. Byggði þrotabúið á því að E ehf. og R hefðu valdið því tjóni þar sem greiðsla U B.V. fyrir hlutaféð hefði verið ófullnægjandi og þá fjármuni hafi því vantað í sjóði S hf. þegar félagið fór í þrot. Í dómi Landsréttar kom fram að sérfræðiskýrslan hefði hvorki verið haldin þeim annmarka að stuðst væri við tekjur af leigusamningi G ehf. við S hf. sem aldrei hefði verið ætlunin að efna né að horft hefði verið fram hjá hluta af skuldum G ehf. við matið. Aftur á móti var talið að ekki yrði önnur ályktun dregin af matsgerð dómkvadds matsmanns, sem aflað var undir rekstri málsins í héraði og hefði ekki verið hnekkt, en að forsendur sérfræðiskýrslunnar hefðu verið ófullnægjandi um ávöxtunarkröfu og rekstrarkostnaðarhlutfall G ehf. Þegar jafnframt væri litið til takmarkaðs rökstuðnings fyrir niðurstöðu sérfræðiskýrslunnar yrði að líta svo á að hún hefði ekki verið unnin af þeirri kostgæfni sem ætlast yrði til í ljósi tilgangs 6. gr. laga nr. 2/1995, sbr. 1. mgr. 16. gr. sömu laga. Var því á það fallist að E ehf. og R hefðu að þessu leyti sýnt af sér saknæma vanrækslu við gerð hennar og bakað sér skaðabótaábyrgð vegna þess tjóns sem af því hlaust. Með skýrslunni hefðu E ehf. og R stuðlað að því að greiðsla U B.V. fyrir hluti í S hf. hefði verið lægri en sem nam nafnverði þeirra í andstöðu við 1. mgr. 16. gr. laga nr. 2/1995 og var litið svo á að S hf. hefði orðið fyrir tjóni sem næmi mismun á nafnverði hlutanna og hæsta mögulega verði hlutanna samkvæmt matsgerð dómkvadds matsmanns. Ekki voru talin rök til þess að þrotabúið bæri tjónið á grundvelli reglna um eigin sök og ekki var heldur fallist á að það hefði sýnt af sér tómlæti þannig að skaðabótakrafa þess hefði fallið niður. Var E ehf. og R því sameiginlega gert að greiða þrotabúinu 114.280.000 krónur í skaðabætur auk vaxta.

Héraðsdómur Reykjaness birt 24. mars 2022

E-1954/2021

Mercus Truck Export-Import z o.o. sp. k. ul (Jónatan Hróbjartsson lögmaður) gegn Glitvangi ehf (Sveinn Andri Sveinsson lögmaður)

Rift er greiðslu þrotamanns að fjárhæð 18.000.000 króna, með vísan til almennu riftunarreglunnar í 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., og fallist á að stefnda beri að greiða þrotamanni sömu fjárhæð.

Landsréttur birt 26. nóvember 2021

477/2020

Þrotabú Mainsee Holding ehf (Sveinn Andri Sveinsson lögmaður) gegn Glitni HoldCo ehf (Ragnar Björgvinsson lögmaður)

Þrotabú M ehf. höfðaði mál gegn G ehf. og krafðist riftunar á greiðslu að fjárhæð 6.668.309 evrur sem fram fór með yfirtöku G ehf. á kröfu M ehf., að sömu fjárhæð, á hendur S ehf. samkvæmt samningi 15. febrúar 2011. Byggði þrotabúið á því að ráðstöfunin væri riftanleg á grundvelli 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Í dómi Landsréttar kom fram að hin umdeilda ráðstöfun 15. febrúar 2011 uppfyllti ekki það grunnskilyrði 141. gr. laga nr. 21/1991 að hafa á á ótilhlýðilegan hátt verið G ehf. til hagsbóta á kostnað annarra, leitt til þess að eignir M ehf. væru ekki til reiðu til fullnustu kröfuhöfum eða leitt til skuldaaukningar kröfuhöfum til tjóns. Var G ehf. því sýknað af kröfum þrotabús M ehf.

Landsréttur birt 8. október 2021

397/2020

Þrotabú Pressunnar ehf (Guðmundur Ómar Hafsteinsson lögmaður) gegn SMD ehf. og Karli Steinari Óskarssyni (Gunnar Ingi Jóhannsson lögmaður, Flóki Ásgeirsson lögmaður, 4. prófmál) og Fjárfestingafélaginu Dalnum ehf. (Jóhannes Bjarni Björnsson lögmaður)

Þrotabú P ehf. krafðist riftunar á grundvelli reglna laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. á ráðstöfun 30.000.000 króna greiðslu með samkomulagi gagnáfrýjenda. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki yrði ráðið að greiðslan sem um ræddi hafi átt að renna til P ehf. Greiðslan var innt af hendi af gagnáfrýjandanum FD ehf. til seljenda B ehf. samkvæmt sérstöku samkomulagi þessara aðila. Samkomulagið var gert í tengslum við ráðagerð um hlutafjáraukningu sem ekki gekk eftir. Félagið átti ekki tilkall til fjármunanna sem um ræddi og gat ráðstöfun þeirra með samkomulagi gagnáfrýjenda því ekki rýrt eignir þrotabús þess. Þegar af þeirri ástæðu voru gagnáfrýjendur sýknaðir af kröfum aðaláfrýjanda.

Landsréttur birt 19. febrúar 2021

873/2019

Guðrún Inga Bjarnadóttir (Sveinn Jónatansson lögmaður) gegn þrotabúi Táar ehf (Ólafur Hvanndal Ólafsson lögmaður)

Þrotabú T ehf. höfðaði mál gegn G og krafðist riftunar á greiðslu, að fjárhæð 4.217.281 króna, sem félagið hafði innt af hendi til hennar innan sex mánaða frá frestdegi. Byggði þrotabúið á því að greiðslan væri riftanleg á grundvelli 131., 134. og 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti. Í héraðsdómi var fallist á riftun á grundvelli þess að um gjafagerning hefði verið að ræða, sbr. 131. gr. fyrrnefndra laga. Í dómi Landsréttar var talið á grundvelli gagna sem lögð höfðu verið fyrir Landsrétt að ekkert lægi fyrir um að um gjöf hefði verið að ræða. Þrátt fyrir að greiðslan hefði verið til þess fallin að skerða greiðslugetu þrotabús T ehf. verulega voru fjármunirnir sem nýttir voru til greiðslunnar einungis félaginu tækir vegna skilyrtrar lánafyrirgreiðslu frá félagi sem tengdist bæði fyrrum fyrirsvarsmanni þrotabúsins og G fjölskylduböndum og hefðu öðrum kosti aldrei staðið öðrum kröfuhöfum félagsins til reiðu. Greiðslan hefði því eftir atvikum verið venjuleg og ekki G til hagsbóta á kostnað annarra kröfuhafa. Þannig hefði ekki verið sýnt fram á að skilyrðum 134. gr. eða 141. gr. sömu laga til að rifta umræddri greiðslu hefði verið fullnægt. Með hliðsjón af framangreindu var G sýknuð af kröfum þrotabús T ehf.

Landsréttur birt 25. nóvember 2020

435/2019

Erla Bótólfsdóttir (Björn Jóhannesson lögmaður) gegn Rofabæ 43-47, húsfélagi (Guðmundur Pétursson lögmaður)

Húsfélagið R krafði íbúðareigandann E um greiðslu vegna framkvæmda sem R stóð fyrir á ytra byrði Rofabæjar 43-47 í Reykjavík og krafðist að auki staðfestingar lögveðs í íbúð E til tryggingar kröfunni. E bar fyrir sig að R hefði ekki verið til þess bært að taka ákvörðun um framkvæmdirnar heldur hefði átt að gera það á vettvangi svonefnds Lóðafélags 4 en það mynduðu byggingarnar að Rofabæ 43-47 ásamt Hraunbæ 176-198. Í dómi Landsréttar var meðal annars vísað til þess að í eignaskiptayfirlýsingu fyrir Rofabæ 43-47 kæmi fram byggingin væri þriggja hæða fjölbýlishús með þremur húsnúmerum sem mynduðu blokk sem væri með fjórum öðrum blokkum á sömu lóð. Hvergi væri þess getið að byggingin væri hluti stærra fjöleignarhúss. Ráðið yrði af yfirlýsingu stjórnar Lóðasamstæðu 4 frá ágúst 2019 og fundargerð aðalfundar frá mars 2014 að húseigendur innan lóðasamstæðunnar hefðu talið eðlilegt og haganlegt að farið yrði með hverja byggingu sem sjálfstætt hús. Þá væru byggingarnar aðgreindar hver frá annarri ef frá væru taldar litlar tengibyggingar, burðarvirki hverrar byggingar virtist aðgreint og ekki yrði séð að hita- og rafmagnslagnir tengdu þær saman umfram önnur hús í hverfinu. Landsréttur staðfesti þá niðurstöðu héraðsdóms að byggingin Rofabær 43-47 væri sjálfstætt hús í skilningi laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús og hefði R því verið bært að taka ákvörðun um framkvæmdirnar. Var því fallist á kröfur R.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 5. maí 2020

E-4668/2019

Suðurgafl ehf, Sigríður Vilhjálmsdóttir, Þórir Sigurðsson ehf, Hrönn Greipsdóttir, Sigurður Haukur Greipsson, Minningarsjóður Ársæls Jónssonar, Svava Loftsdóttir, Marta Loftsdóttir, Pétur Guðfinnsson, Margrét Sigríður Pálsdóttir og Inga Ingibjörg Guðmundsdóttir (Hjörleifur Kvaran lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ívar Pálsson lögmaður)

Seljendur og kaupandi fasteignar fólu matsmönnum að meta sanngjarnt kaupverð eignarinnar. Með undirmati og yfirmati tók matsferlið rúm tvö og hálft ár. Í yfirmati var mælt fyrir um að kaupverðið skyldi bera vexti frá því að kaupsamningur var undirritaður og þar til kaupverðið var innt af hendi. Kaupandi taldi sig ekki bundinn af þeirri niðurstöðu matsmanna að mæla fyrir um vexti á kaupverðið. Seljendur höfðuðu málið til þess að fá vextina greidda.Að mati dómsins stóðu hvorki lög né venja til þess að greiða skyldi vexti af kaupverði fasteignar þótt það frestaðist að inna það af hendi. Málsaðilar höfðu ekki heldur samið um það. Það var mat dómsins að yfirmatsmenn hefðu farið út fyrir matsspurninguna með því að mæla fyrir um vexti af kaupverðinu. Kaupandinn var því sýknaður af kröfu seljendanna um vexti af kaupverðinu.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 19. mars 2020

E-4049/2018

Þrotabú Alfacom General Trading ehf (Guðmundur Pétursson lögmaður) gegn Gholamhossein Mohammad Shirazi (Atli Már Ingólfsson lögmaður)

Við skipti á þrotabúi félagsins AC reis ágreiningur með þrotabúinu og fyrrverandi eiganda félagsins AC hvor þeirra ætti 50% hlutafjár í félaginu A101. Dómurinn taldi að fyrrverandi eiganda AC hefði ekki tekist að sýna fram á að það fé sem var notað til að kaupa þau 50% hlutafjár í félaginu A101 sem ágreiningurinn varðaði hefðu komið frá stefnda. Því var fallist á þá kröfu þrotabúsins félagið AC að það ætti hin umdeildu 50% hlutafjár í félaginu A101.

Landsréttur birt 12. apríl 2019

485/2018

Arnþrúður Karlsdóttir (Jón Steinar Gunnlaugsson lögmaður) gegn Guðfinnu Aðalheiði Karlsdóttur (Bragi Dór Hafþórsson lögmaður)

G lagði samtals um 3.300.000 krónur inn á reikning í eigu A á 12 mánaða tímabili og krafðist endurgreiðslu á þeim fjármunum enda hefði verið um lán að ræða. A hafnaði endurgreiðslu fjármunanna og kvað þá hafa verið styrk til útvarpsstöðvar sem A á og rekur. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var talið að A hefði ekki fært sönnur fyrir því að um gjöf eða annan örlætisgerning hefði verið að ræða. Var dómurinn því staðfestur.

Héraðsdómur Reykjaness birt 20. desember 2018

E-359/2018

Þb. Stefáns Stefánssonar (Börkur Ingi Jónsson lögmaður) gegn Byko ehf (Hannes J. Hafstein lögmaður)

Fallist var á kröfu stefnanda um riftun á tveimur greiðslum sem greiddar voru eftir frestdag. Var stefnda gert að greiða þrotabúinu þá fjárhæð sem hann hafði hagnast um að viðbættum dráttarvöxtum og málskostnaði.

Landsréttur birt 26. október 2018

307/2018

Andri Teitsson (Freyr Ófeigsson lögmaður) gegn Arion banka hf (Guðmundur Ómar Hafsteinsson lögmaður)

Aðilar deildu um hvort A hf. hafi, á grundvelli samningsskilmála veðskuldabréfs, sem AT gaf út árið 2004, verið heimilt að innheimta sérstakt uppgreiðslugjald samkvæmt gjaldskrá A hf. þegar AT innti af hendi greiðslur á árunum 2015 til 2017 fyrir umsamda gjalddaga, án tillits til takmarkana sem lögfestar voru um slíka gjaldtöku eftir að veðskuldabréfið var gefið út en áður en umframgreiðslurnar áttu sér stað. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að með útgáfu skuldabréfsins hafi AT skuldbundið sig til að hlíta þeirri gjaldtöku sem kröfuhafi tæki ákvörðun um hverju sinni með almennri gjaldskrá. Breytti setning laga nr. 33/2013 engu þar um, enda ættu ákvæði þeirra um uppgreiðslugjald aðeins við um samninga sem gerðir væru eftir gildistöku laganna. Þá yrði ekki lagt á kröfuhafa að færa sönnur á tjón sitt í hvert sinn er lántaki greiðir fyrir umsaminn gjalddaga. Með vísan til þessa og forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu A hf. af kröfum AT. Loks vísaði Landsréttur hluta þrautavarakröfu AT frá héraðsdómi á grundvelli 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 þar sem héraðsdómsstefna fullnægði ekki kröfum e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 að því leyti.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 12. október 2018

E-1/2018

Tómas Ísleifsson (Sjálfur ólöglærður) gegn Sigrúnu Ragnheiði Ragnarsdóttur (Birgir Már Björnsson lögmaður)

Fallist að hluta á kröfu stefnanda um skyldu stefndu til greiðslu skuldar vegna peningaláns, útlagðs kostnaðar út af endurbótum á fasteign o.fl., auk dráttarvaxta. Málskostnaður felldur niður.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 12. október 2018

E-3085/2017

Heimiliskaup ehf (Sigurður G. Guðjónsson lögmaður) gegn Sjóklæðagerðinni hf (Atli Björn Þorbjörnsson lögmaður)

Fallist að hluta á kröfu stefnanda um skyldu stefnda til greiðslu efndabóta, auk dráttarvaxta o.fl. vegna ólögmætrar riftunar húsaleigusamnings. Málskostnaður felldur niður.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 24. september 2018

E-2458/2017

Þak og renna slf (Jóna Margrét Harðardóttir lögmaður) gegn Andra Gao Peng (Gísli Tryggvason lögmaður)

Ágreiningur um verklaun vegna þakviðgerðar o.fl.

Hæstiréttur birt 31. maí 2018

491/2017

Kaupþing ehf (Grímur Sigurðsson lögmaður) gegn BNP Paribas S.A (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður)

K ehf. höfðaði mál á hendur B og krafðist riftunar á greiðslu skuldar á grundvelli 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., sbr. 4. mgr. 103. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sem K ehf. taldi að hefði falist í þremur nánar tilgreindum kaupum sínum á hlutdeildum í víkjandi skuldabréfum sem K ehf. gaf út á árinu 2004. Krafðist K ehf. jafnframt endurgreiðslu á því fé sem hann lét af hendi í þeim viðskiptum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ekki virtist ágreiningur um það milli aðila að umrædd viðskipti hefðu farið fram með þeim hætti sem leiddi af gögnum málsins og að leggja yrði til grundvallar að hlutdeildirnar hefðu enn verið í umráðum K ehf. þegar slitameðferð hans hófst á árinu 2008. Greiðslur K ehf. til B fóru fram innan sex mánaða fyrir frestdag við slit K ehf. og voru að öllu leyti inntar af hendi fyrir umsaminn gjalddaga og þar með fyrr en eðlilegt var í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Var jafnframt talið að K ehf. hefði innt greiðslur vegna hlutdeildanna af hendi til B og því yrði að miða við að B hefði fengið efndir kröfu sinnar og K ehf. þar með greitt skuld við hann í skilningi ákvæðisins. Þá vísaði Hæstiréttur til þess að umrædd viðskipti hefðu tekið til hlutdeilda í víkjandi skuldabréfum sem myndað hefðu hluta af eiginfjárgrunni K ehf. Samkvæmt 84. gr. laga nr. 161/2002 hefði því þurft að afla samþykkis Fjármálaeftirlitsins fyrir viðskiptunum. Það hefði á hinn bóginn ekki verið gert og því ekkert mat farið fram af þess hálfu hvort viðskiptin gætu haft í för með sér óviðunandi áhrif á eiginfjárstöðu K ehf. Hefðu viðskiptin haft í för með sér að kröfur B á grundvelli skuldabréfanna hefðu ekki lengur verið víkjandi í skilningi 84. gr. laga nr. 161/2002 og í raun leitt til þess að þær aðstæður sköpuðust sem ákvæði 8. mgr. greinarinnar væri ætlað að koma í veg fyrir. Væri því ekki unnt að líta svo á að greiðslur K ehf. hefðu virst venjulegar eftir atvikum í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Loks hafnaði Hæstiréttur því að um lögskipti aðila hefði átt að fara að enskum lögum svo og að lög nr. 90/1999 um öryggi fyrirmæla í greiðslukerfum og verðbréfauppgjörskerfum tækju til lögskipta aðila hvað þetta varðaði. Að öllu þessu virtu var fallist á kröfu K ehf. um riftun á nefndum greiðslum hans til B. Hvað endurgreiðslukröfu K ehf. varðaði, taldi Hæstiréttur að B hefði haft hag af þeim greiðslum sem K ehf. hefði innt af hendi vegna hlutdeildanna í skilningi 1. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991. Enda hefði hann annars orðið að sæta því að glata andvirði þeirra við slit K ehf. Þá lægi ekki annað fyrir en að greiðslurnar hefðu orðið B að notum í skilningi ákvæðisins og að tjón K ehf. hefði numið fjárhæð greiðslnanna. Var fjárkrafa K ehf. því tekin til greina og jafnframt fallist á að hún skyldi bera dráttarvexti samkvæmt lögum nr. 38/2001.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 16. maí 2018

E-2466/2017

Guðfinna Aðalheiður Karlsdóttir (Eyvindur Sveinn Sólnes lögmaður) gegn Arnþrúði Karlsdóttur (Pétur Gunnlaugsson lögmaður)

Skuldamál. Megin ágreiningur í máli laut að því hvort um var að ræða gjafir til styrktar rekstri útvarpsstöðvar eða peningalán.

Hæstiréttur birt 9. maí 2018

431/2017

Herdís Jónsdóttir (Guðni Ásþór Haraldsson lögmaður) gegn Arion banka hf (Kristján B. Thorlacius lögmaður)
Lykilorð: Skuldamál. Greiðsla. Uppgjör.

H krafðist endurgreiðslu á fjármunum sem inntir höfðu verið af hendi til A hf. í kjölfar sölu fasteignar sem hún átti að jöfnu með eiginmanni sínum. H hafði á árunum 2005-2009 ritað undir ýmis lánsskjöl er voru með veði í fyrrgreindri fasteign. Deildu aðilar um hvort H hefði með nafnritun sinni á skjölin eða síðari aðgerðum stofnað til gilds veðréttar í sínum hluta fasteignarinnar. Þá var deilt um hvort H hefði samþykkt að andvirði við sölu fasteignarinnar í apríl 2014 kæmi til greiðslu áðurnefndra skulda. Í dómi Hæstaréttar kom meðal annars fram að í kaupsamningnum hefði komið fram að söluandvirði fasteignarinnar skyldi nýtt til greiðslu á lánum sem á henni hvíldu og að seljendur hefðu eingöngu gert almennan fyrirvara um lögmæti einstakra skilmála áhvílandi skuldabréfa, en sá fyrirvari hefði ekki tekið til ágreiningsins í málinu. Þá kom fram að H hefði ritað undir skjal um veðflutning láns kaupenda fasteignarinnar á 1. veðrétt hennar. Var talið að H hefði með þessu firrt sig rétti til að krefjast endurgreiðslu þess fjár sem innt var hendi til A hf. við söluna og A hf. því sýknaður af kröfunni.

Hleð fleiri dómum…