Dómstólaleit

P var ákærður fyrir fjárdrátt með því að hafa sem einn af eigendum félagsins A ehf. og prókúruhafi dregið sér 640.000 krónur með því að taka fjárhæðina út í reiðufé af bankareikningi félagsins og nýta í eigin þágu. Í dómi héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, kom fram að P byggði á því að hann hefði lagt 610.000 krónur inn á bankareikning F ehf. til að greiða skuld A ehf. við það félag og notað 30.000 krónur til að greiða ferðakostnað sinn. Héraðsdómur mat framburð P ótrúverðugan og var ekki á honum byggt við úrlausn málsins. Var P sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 247. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og gert að sæta fangelsi í 60 daga sem bundið var skilorði til tveggja ára.

L var ákærð fyrir að hafa sem þáverandi fyrirsvarsmaður félagsins A ehf. dregið sér 945.000 krónur með því að millifæra fjárhæðina með einni færslu af bankareikningi félagsins inn á persónulegan bankareikning sinn. L var sakfelld í héraði fyrir brot gegn 1. mgr. 247. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og gert að sæta fangelsi í tvo mánuði sem bundið var skilorði til tveggja ára. L byggði á því að henni hefði skort ásetning til auðgunar og að tilgangur millifærslunnar hefði verið í því skyni að greiða verktökum og starfsmönnum G ehf. vegna vinnu þeirra í tilefni af vatnstjóni í búð og á fasteign félagsins. Landsréttur taldi skýringar L ótrúverðugar og ekki fá stoð í framburði vitna sem gáfu skýrslu fyrir réttinum að undanskildu einu. Var niðurstaða héraðsdóms staðfest um sakfellingu L fyrir umrædda háttsemi. Þá var L gerður hegningarauki samkvæmt 78. gr. almennra hegningarlaga en að virtum sakarferli hennar og atvika að öðru leyti var L ekki gerð sérstök refsing. Með vísan til 1. mgr. 238. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála var ákveðið að L yrði gert að greiða helming áfrýjunarkostnaðar málsins en að öðru leyti yrði áfrýjunarkostnaður greiddur úr ríkissjóði.

S var ákærður fyrir meiri háttar skattalagabrot og peningaþvætti, framin í rekstri tilgreinds einkahlutafélags, en ákærði var í senn stjórnarformaður og framkvæmdastjóri félagsins. Þá var S ákærður fyrir fjárdráttarbrot og peningaþvætti. Með hinum áfrýjaða dómi var S sakfelldur samkvæmt báðum ákærum en fyrir Landsrétti féll ákæruvaldið frá þeim ákæruliðum sem lutu að peningaþvætti. S játaði þá háttsemi sem honum var gefin að sök og talin var varða við 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en neitaði sök gagnvart ákæru um fjárdrátt. Í dómi Landsréttar var til þess vísað að breytt tilhögun á refsimeðferð skattalagabrota samkvæmt lögum nr. 29/2021 hefði ekki þýðingu við mat á refsinæmi þeirra brota sem ákært var fyrir í málinu. Að því gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu S fyrir meiri háttar skattalagabrot og fjárdrátt og heimfærslu þeirra brota til refsiákvæða staðfest. Þá var ákvæði hins áfrýjaða dóms um refsingu S staðfest, þótt ákæruvaldið hefði fallið frá ákæruliðum sem lutu að peningaþvætti. Fangelsisrefsing vegna brota hans þótti hæfilega ákveðin fangelsi í níu mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár.

X var ákærður fyrir fjárdrátt, en til vara umboðssvik, með því að hafa á tilgreindu tímabili dregið sér samtals 1.727.599 krónur af bankareikningum félaganna M ehf. og B ehf. en X var einn af eigendum félaganna og prókúruhafi þeirra. Með hinum áfrýjaða dómi var X sýknaður af fyrri lið ákærunnar og sakfelldur samkvæmt seinni ákærulið þar sem honum var gefið að sök að hafa í 18 skipti dregið sér fé af bankareikningi M ehf. á nánar tilgreindu tímabili. Til úrlausnar fyrir Landsrétti var að endurskoða niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um sakfellingu samkvæmt seinni lið ákærunnar. Í dómi Landsréttar kom fram að í sakamálaréttarfari gildi sú meginregla að sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik, sem telja megi honum í óhag, hvíli á ákæruvaldinu. Í samræmi við það væri markmið rannsóknar sakamáls að afla allra nauðsynlegra gagna til þess að ákæranda sé fært að ákveða að henni lokinni hvort sækja skuli mann til sakar. Þá þurfi ákæruvaldið sanna sekt ákærða svo hún verði ekki vefengd með skynsamlegum rökum. Af því leiði að vafa um sönnun sektar verði að skýra ákærða í hag. Fram kom að X hefði leitt ákveðnar líkur að því að hann hafi sem tengdur aðili átt fjárkröfu á hendur M ehf. meðal annars vegna sölu á fiskiskipinu O. Ekkert hefði verið upplýst um að aðrir tengdir aðilar hafi átt fjárkröfur á félagið. Fyrir lægi að lögregla hefði ekki aflað gagna úr bókhaldi M ehf. í því skyni að staðreyna hvort ákærði hafi átt kröfu sem hann hafði endurgreitt með þeim greiðslum sem hann greiddi út af bankareikningi M ehf. Þá virtist ekki hafa verið reynt að rannsaka hvort þær greiðslur sem X innti af hendi til þriðja aðila hefðu getað tengst rekstrinum en sumar þeirra gætu verið vegna eðlilegra aðfanga fyrir félagið. Rannsókn lögreglu á málinu væri því verulega ábótavant og ekki talið að ákæruvaldinu hefði tekist að sanna að X hefði gerst sekur um að hafa dregið sér fé af reikningum M ehf. Var X því sýknaður af sakargiftum.

Þ var sakfelldur í héraði fyrir fjárdrátt og umboðssvik í starfi sínu sem framkvæmdastjóri ADHD samtakanna. Í ákæru var Þ einnig gefið að sök peningaþvætti samkvæmt 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga en í hinum áfrýjaða dómi var talið að 1. mgr. 247. gr. og 249. gr. tæmdu sök gagnvart þeim ákvæðum. Fyrir Landsrétti leitaðist Á eftir endurskoðun á þeirri niðurstöðu héraðsdóms. Í dómi Landsréttar var tekið fram að þegar brot gagnvart 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga félli saman við frumbrot og ekkert lægi fyrir um viðbótarathafnir af hálfu ákærða yrði að telja að frumbrotið tæmdi sök gagnvart broti gegn 264. gr. Þar sem svo væri raunin í þessu máli yrði að telja að 1. mgr. 247. gr. og 249. gr. laganna tæmdu sök gagnvart 1. mgr., sbr. 2. mgr. 264. gr. Var refsing Þ ákveðin fangelsi í 10 mánuði en fullnustu sjö mánaða refsingarinnar frestað skilorðsbundið í þrjú ár. Þ var jafnframt gert að greiða ADHD samtökunum 9.212.736 krónur ásamt tilgreindum dráttarvöxtum og málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.

A var sakfelldur fyrir brot gegn 247. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa í starfi sínu sem eigandi, stjórnarmaður, framkvæmdastjóri og prókúruhafi K ehf. og H ehf. dregið sér samtals 36.533.931 krónu af fjármunum félaganna með því að millifæra fé af tilgreindum bankareikningum þeirra inn á persónulega bankareikninga sína. Þá var A sakfelldur fyrir að hafa í starfi sínu sem löggiltur fasteignasali hjá K ehf. dregið sér 36.133.190 krónur sem hann hafi veitt viðtöku frá kaupanda fasteignar sem varið skyldi til greiðslu á veðskuld seljanda hennar en ráðstafað henni í andstöðu við þá skyldu sína. Loks var A sakfelldur fyrir meiri háttar bókhaldsbrot með því að hafa látið undir höfuð leggjast að færa lögboðið bókhald og varðveita bókhaldsgögn vegna reksturs K ehf. á tilgreindum rekstrarárum. Við ákvörðun refsingar var einkum litið til þess að A hafði framið hluta fjárdráttarbrotanna í starfi sem löggiltur fasteignasali. Þá var horft til þess að fjárdrátturinn nam umtalsverðum fjárhæðum. Að því virtu og að teknu tilliti til 77. gr. almennra hegningarlaga var refsing A ákveðin fangelsi í tvö ár. Jafnframt var A gert að greiða B skaðabætur.

S var ákærður fyrir annars vegar fjárdrátt með því að hafa í fjögur tilgreind skipti dregið sér og selt án heimildar krókaaflahlutdeild í þorski sem var í eigu A ehf. og sem skráð var á skip í eigu B ehf., og í kjölfarið látið flytja krókaaflahlutdeildina af skipum B ehf. yfir á skip í eigu kaupenda. Þá var S gefið að sök í sama lið að hafa ráðstafað kaupverði krókaaflahlutdeildarinnar að hluta í þágu rekstrar SÁ ehf. og að hluta inn á persónulegan bankareikning sinn og bankareikning þáverandi eiginkonu sinnar, en engir fjármunir hefðu skilað sér til A ehf. eða B ehf. Hins vegar var S gefinn að sök fjárdráttur en til vara umboðssvik með því að hafa í þremur tilvikum án heimildar leigt tilgreint magn af krókaaflamarki í eigu A ehf., sem skráð var á skip í eigu B ehf., dregið sér endurgjald leigunnar og nýtt í eigin þágu og í þágu SÁ ehf., en engir fjármunir hefðu skilað sér til A ehf. eða B ehf. Landsréttur taldi ósannað að S hefði, í starfi sínu hjá SÁ ehf., selt eða leigt þær fiskveiðiheimildir sem í ákæru greindi án heimildar. Á hinn bóginn taldi rétturinn sannað að S hefði tekið á móti þeim greiðslum sem komu fyrir fiskveiðiheimildirnar. Var S sakfelldur fyrir fjárdrátt samkvæmt 1. mgr. 247. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa dregið sér þá fjármuni sem tilgreindir voru í báðum ákæruliðum með því að skila þeim ekki til A ehf. eða B ehf. heldur nýta þá í eigin þágu og í þágu SÁ ehf. Við ákvörðun refsingar S var litið til þess að brot hans stóðu yfir í átta mánuði og voru einkar ófyrirleitin, auk þess sem ásetningur S við brotin hafi verið einbeittur og brot hans stórfelld, sbr. 2. og 6. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Á hinn bóginn var litið til dráttar sem varð á málinu fyrir útgáfu ákæru. Var refsing S ákveðin fangelsi í 18 mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár.

Staðfestur var dómur héraðsdóms þar sem G var fundinn sekur um fjárdrátt í opinberu starfi og peningaþvætti, með því að hafa sem skiptastjóri dánarbús dregið sér tugi milljóna króna sem hann nýtti í eigin þágu. Var ákærða gert að sæta fangelsi í tvö ár og jafnframt að greiða dánarbúinu skaðabætur.

Á, E, G og S voru sakfelld fyrir brot gegn 1. mgr. 247. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa í sameiningu dregið E ehf. alls 20 vinnuvélar og ökutæki frá S ehf. án þess að nokkurt endurgjald hefði komið fyrir. Landsréttur taldi sannað að Á hefði átti frumkvæðið að viðskiptum S ehf. og E ehf. og að það hafi verið að undirlagi hans að E, G og S hefðu undirritað tilkynningar um eigendaskipti að umræddum vinnuvélum og ökutækjum. Við ákvörðun refsingar var litið til tafa sem höfðu orðið á meðferð málsins og var refsing Á ákveðin átta mánuðir skilorðsbundnir í eitt ár, refsing S sex mánuðir skilorðsbundnir í eitt ár en ákvörðun refsingar E og G frestað skilorðsbundið í eitt ár.