Fasteignasali og fasteignasala hans dæmd skaðabótaskyld vegna ráðstöfunar greiðslna af fjárvörslureikningi inn á reikning annars lögaðila en seljanda án þess að gera kaupendum grein fyrir að seljandi gæti ekki tekið við greiðslum inn á sinn eigin reikning, en fjármunirnir töpuðust allir.
Samlagsfélag í eigu fasteignasala höfðaði mál á hendur stefnda til þess að fá greiddan kostnað vegna gagnaöflunar í tengslum við fyrirhugaða sölu á íbúðum stefnda. Talið var að fasteignasalinn hefði gert söluumboð við stefnda í nafni fasteignasölunnar þar sem hann starfaði. Fasteignasalan var því talin eiga kröfu á hendur stefnda en ekki fasteignasalinn sjálfur. Stefndi var því sýkn af kröfu stefnanda. Vegna fyrirmæla 3. mgr. 141. gr. laga nr. 91/1991 var stefndi dæmdur til þess að greiða stefnanda málskostnað.
Kaupendur einbýlishúss höfðuðu skaðabótamál á hendur seljendum hússins og löggiltum fasteignasala sem hafði milligöngu um kaupin. Seljendur höfðuðu á móti mál á hendur kaupendum og kröfðust 5.000.000 króna lokagreiðslu samkvæmt kaupsamningi gegn útgáfu afsals. Málin voru sameinuð og dæmd í einu lagi. For svo að kaupendur voru sýknaðir að svo stöddu af kröfum seljenda þar sem ekki var búið að efna þann hluta kaupsamnings er laut að viðgerðum á steinvegg á lóðarmörkum við nágrannahús. Seljendur voru talin bera hlutlæga ábyrgð gagnvart kaupendum vegna gáleysis fasteignasalans við upplýsingagjöf um fasteignina, en ekki stofnaðist þó til skaðabótaskyldu seljenda þar sem fasteignasalinn hafði lögboðna starfsábyrgðartryggingu fasteignasala. Var hann því einn dæmdur til að greiða kaupendum tæpar 9.000.000 króna í skaðabætur og 2.500.000 krónur í málskostnað. Dómkrafa kaupenda var sú að þeim yrði bætt ríflega 15.000.000 króna fjártjón.
Héraðssaksóknari (
Kristín Ingileifsdóttir saksóknari)
gegn
Hrafnhildi Bridde (
Elva Ósk Wiium lögmaður)
Löggiltur fasteignasali sakfelldur fyrir fjárdrátt vegna ráðstöfunar á vörslufé sem honum hafði verið trúað fyrir.
Stefndu gert að greiða stefnendum skaðabætur vegna fasteignakaupa.
Fasteignasali krafðist þóknunar og greiðslu á útlögðum kostnaði vegna nokkuð umfangsmikillar sölumeðferðar á nokkrum eignum í almennri sölumeðferð. Eignirnar seldust ekki fyrir milligöngu fasteignasalans en hann taldi sig þó eiga kröfu á eiganda eignanna á grundvelli samninga við hann. Sýknað að mestu, en stefndi dæmdur til að greiða gjald vegna gagnaöflunar sem sannanlega hafði verið samið skriflega um greiðslu á óháð því hvort eignirnar seldust
Ágreiningur hvort um varði að ræða galla í fasteign í skilningi laga nr. 40/2002 um fasteignakaup, að því er varðar geymsluskúr og bílskúr sem innréttaður var sem íbúð, svo og hvort stefnendur hafi orðið fyrir tjóni af þessum sökum og hvert það tjón hafi verið. Ekki fallist á að upplýsingagjöf hafi verið röng eða villandi og voru seljendur, fasteignasali og tryggingafélag sýknuð af kröfum kaupenda.
G höfðaði mál gegn F ehf. til greiðslu hluta söluþóknunar vegna sölu tiltekinnar fasteignar. Í dómi Landsréttar var rakið að eigendur fasteignarinnar hefðu með samningi veitt G umboð til að annast sölu á fasteigninni. Í samningnum hefði meðal annars verið kveðið á um að eignin væri sett í almenna sölu og að greiða bæri umsamda söluþóknun þeim aðila sem seldi eignina. Þá vísaði Landsréttur til þess að í hinum áfrýjaða dómi kæmi fram að í almennri sölu fælist að eigendur mættu bjóða eignina til sölu hjá fleiri en einum fasteignasala. Einnig kom fram að fasteignasali hjá F ehf. hefði fengið umboð til sölu fasteignarinnar hjá eigendum hennar og að ekki yrði séð að samningur G við eigendur fasteignarinnar hefði staðið veitingu þess umboðs í vegi. G hefði heldur ekki sýnt fram á að í íslenskum rétti væri til staðar meginregla laga um sölu fasteigna og góða starfshætti sem stoð fengi í siðareglum Félags fasteignasala er girt hefði fyrir, eins og atvikum var háttað, að eigendur fasteignarinnar veittu öðrum aðila en G umboð til að selja eignina. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur og F ehf. sýknað af kröfum G.
Skipting á söluverði jarðar í óskiptri sameign milli eigenda, miðuð við ætlað raunverulegt verðmæti eignarhluta í stað fasteignamats.
Með dómi Landsréttar 7. júní 2019 í máli nr. 701/2018 var J dæmdur til að greiða kaupendum íbúðar hans skaðabætur vegna galla á hinu selda. Í framhaldinu höfðaði hann mál þetta á hendur stefndu, meðal annars til greiðslu sömu fjárhæðar og hann var dæmdur til að greiða í hinu eldra máli. Í dómi Landsréttar voru þær reglur og sjónarmið sem gilda um skaðabótaábyrgð fasteignasala rakin. Þær ríku kröfur sem gerðar séu til fasteignasala birtist meðal annars í ákvæðum um söluyfirlit í 10. til 12. gr. laga nr. 70/2015 um sölu fasteigna og skipa en að baki þeim búi það markmið að tryggja kaupanda fasteignar svo ítarlegar upplýsingar um öll grundvallaratriði um eign að hann geti á grundvelli söluyfirlitsins eins og sér, sem og skoðun á eigninni eftir því sem við á, tekið ákvörðun um kaup og kaupverð. Lagt var til grundvallar að söluyfirlit eignarinnar hefði verið haldið verulegum annmörkum og verið í andstöðu við fyrirmæli laga nr. 70/2015. Háttsemi þeirra stefndu sem önnuðust sölu eignarinnar hefði falið í sér verulegt frávik frá þeim ríku kröfum sem gerðar væru til fasteignasala og stefndu hefðu ekki hnekkt þeim líkum sem væru á því að mistök þeirra hefðu valdið J tjóni. Voru þau því talin bótaskyld gagnvart J. Á hinn bóginn var hvorki fallist á að stefndu yrði gert að bæta J þá dráttarvexti og þann málskostnað sem hann var dæmdur til að greiða í hinu eldra máli né þann lögfræðikostnað sem hann hafði af rekstri þess.
Viðskiptavinur dæmdur til að greiða fasteignasölu þóknun vegna sölu fasteignar
Fasteignasala var sýknuð af kröfu annars fasteignasala um að greiða honum hluta söluþóknunar vegna sölu tiltekinnar fasteignar.
Seljendur íbúðar og tryggingafélag fasteignasala sýknuð af kröfu kaupenda skaðabætur eða afslátt.
Ásta María Guðmundsdóttir (
Ágúst Ólafsson lögmaður)
gegn
Orra Frey Gíslasyni, Gísla Hafsteini Gunnlaugssyni, DN ehf, Hauki Halldórssyni, Magnúsi Guðlaugssyni, til réttargæslu og Verði tryggingum hf (
Jón Þór Ólason lögmaður)
Stefnandi krafðist bóta úr hendi stefndu vegna galla á fasteign sem hún hafði keypt af stefndu G og O. Taldi hún gallana fólgna í því að stefndu hefði vanrækt upplýsingaskyldu sína við kaupin og látið hjá líða að upplýsa hana með fullnægjandi hætti um fyrirhugaðar framkvæmdir á hinni keyptu eign. Í dómi héraðsdóms var því hafnað að skort hefði á fullnægjandi upplýsingar af hálfu stefndu og tekið fram að þær upplýsingar, sem fram hefði komið í tengslum við tilboðsgerð og gerð kaupsamnings, hefðu gefið stefnanda tilefni til þess að afla nánari upplýsinga um fyrirhugaðar framkvæmdir. Voru stefndu því sýknaðir af kröfum stefnanda.
Stefndu gert að greiða stefnanda 5.504.000 krónur. Staðfest var kyrrsetning á sömu fjárhæð.
Stefndi, löggiltur fasteignasali, er sýkn af fjárkröfu stefnenda.
Sýknað af kröfu seljanda fasteignar, um skaðabætur vegna meintrar ólögmætrar og saknæmrar háttsemi starfsmanna fasteignasölu
Talið var að stefndi hefði komið að fasteignaviðskiptum sem fasteignasali, enda þótt hann segði sjálfur að einungis hefði verið um vinargreiða að ræða. Kröfu stefnanda um greiðslu skaðabóta var hins vegar hafnað þar sem stefnanda mátti vera ljós sú áhætta sem fólst í því að skrifa undir afsal.
J krafði F ehf. um endurgreiðslu söluþóknunar og greiðslu skaðabóta, vegna starfa H sem sá um sölu á fasteigninni Austurgerði 2. J taldi að fasteignin hefði verið seld undir markaðsverði en söluverðið hafði fallið honum og þremur systkinum hans í arf við skipti á dánarbúi foreldra hans. Starfsmaður F ehf. sem skoðaði fasteignina var ekki með löggildingu fasteignasala á þeim tíma. Í niðurstöðu matsgerðar sem aflað var undir rekstri málsins kom fram að söluverð fasteignarinnar hefði verið vanmetið um 13 milljónir króna. Á hinn bóginn lá fyrir að reynt hefði verið að selja eignina nokkrum mánuðum fyrr, á nánast sama verði og hún var metin á í fyrrgreindri matsgerð, án árangurs. Samkvæmt því voru seljendur eignarinnar grandsamir um að verðmæti hennar kynni að vera umtalsvert hærra en verðmat F ehf. gaf til kynna. Féllst Landsréttur því ekki á að sönnun lægi fyrir um að meint tjón J væri að rekja til vanmats F ehf. á verðmæti fasteignarinnar. Var því ekki litið svo á að F ehf. hefði bakað sér skaðabótaskyldu gagnvart J af þeim sökum.
V ehf. fól B fasteignasala og leigumiðlara að annast skjalagerð vegna leigusamnings og samkvæmt því útbjó B meðal annars skjal sem var ætlað að vera víxill til tryggingar leigugreiðslum í samræmi við ákvæði leigusamningsins. V ehf. taldi að B hefði valdið sér tjóni með því að gæta þess ekki að tryggingarvíxillinn hefði verið rétt út fylltur en vegna þess hefði víxilkrafa ekki stofnast og ekki verið hægt að innheimta kröfuna sem víxilkröfu. V ehf. höfðaði því mál gegn B og VÍ hf. og krafðist bóta á grundvelli starfsábyrgðartryggingar B hjá VÍ hf. Í dómi Landsréttur kom fram að hið umdeilda skjal hefði ekki víxilgildi eins og því hefði verið ætlað að hafa þar sem undirskrift útgefanda vantaði á það, sbr. 1. mgr. 2. gr. víxillaga nr. 93/1933, og breytti engu í því sambandi þótt undirskrift þess sem sagður væri útgefandi kæmi fram á öðrum stað á víxileyðublaðinu. Skjalið sem um ræddi væri því ekki víxill í skilningi víxillaga og skuld samkvæmt því yrði ekki innheimt sem víxilskuld eins og ákvæði leigusamningsins gerði ráð fyrir að leigusali öðlaðist rétt til og B tók að sér sem leigumiðlari að ganga réttilega frá. Með vísan til 27. gr. laga nr. 70/2015 um sölu fasteigna og skipa, sbr. samhljóða ákvæði 27. gr. eldri laga nr. 99/2004 sem hefði verið í gildi er leigusamningurinn var gerður, var fallist á að B hefði sem fasteignasali borið skaðabótaábyrgð á tjóni V ehf. sem talið var að B hefði valdið V ehf. af gáleysi með því að gæta þess ekki að fylla víxileyðublaðið rétt út.
Kaupendur fasteignar höfðuðu mál til þess að fá eignina afhenta úr hendi seljanda svo og afsals fyrir henni en kröfðust jafnframt skaðabóta eða afsláttar vegna galla á eigninni. Í gagnsök krafðist seljandinn þess að staðfest yrði riftun hennar á kaupsamningi um eignina vegna vanefnda kaupendanna. Hún krafðist jafnframt skaðabóta úr hendi þeirra. Riftun seljandans á kaupsamningnum var staðfest og seljandinn dæmdur til að endurgreiða kaupendunum kaupverðið.
Í málinu krafðist D þess að viðurkennt yrði að starfsábyrgðartrygging sem hann hafði aflað sér hjá V hf. vegna starfa sinna sem fasteignasali tæki til tjóns sem hann var gerður ábyrgur fyrir með dómi Hæstaréttar 6. október 2016 í máli nr. 64/2016. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að í dómi sínum frá 2016 hefði rétturinn skýrlega byggt á því að samningur sá, sem legið hefði til grundvallar skaðabótaábyrgð D í því máli, hefði í eðli sínu átt að vera verksamningur og hefði ekki verið um kaup eða sölu fasteignar að ræða. Talið var að D hefði ekki í máli þessu sýnt á nokkurn hátt fram á að atvik hefðu að þessu leyti í reynd verið önnur en að framan greinir. Hefði dómur Hæstaréttar frá 6. október 2016 því fullt sönnunargildi um þau málsatvik, sbr. 4. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var því lagt til grundvallar við úrlausn málsins að þjónustan, sem D hefði tekið að sér að veita vegna umræddra viðskipta í máli nr. 64/2016, hefði átt að snúast um gerð verksamnings um smíði húss, sem ekki hefði komist á. Við úrlausn um það hvort starfsábyrgðartrygging D hjá V hf. hefði verið bundin við störf hans í tengslum við fasteignakaup eða hvort hún gæti einnig hafa náð til þjónustu hans við gerð verksamnings, var litið til þess að ákvæði í lögum, sem gilt hefðu fyrr og síðar um störf fasteignasala, réttindi þeirra og skyldur, hefðu í öllum meginatriðum snúið eingöngu að viðskiptum með fasteignir. Talið var að fasteignasali, sem hlotið hefði löggildingu til starfa meðal annars á grundvelli menntunar sinnar, gæti skoðast sem sérfræðingur um kaup, sölu og skipti á fasteignum, þar á meðal um gerð samninga um slíkar ráðstafanir, en á þeim grunni einum gæti hann á hinn bóginn ekki talist sérfræðingur um viðskipti eða skjalagerð á óskyldum sviðum. Í því ljósi var lagður sá skilningur í 5. gr. þágildandi laga nr. 99/2004 um sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa, sem skilmálar V hf. fyrir starfsábyrgðartryggingu D vísuðu til, að starfsábyrgðartrygging eftir því ákvæði hafi átt að ná til starfa fasteignasala á sérfræðisviði sínu, en ekki til annarra verka, sem hann kynni að taka að sér og lytu að efni til öðrum réttarreglum en gilda um kaup eða skipti á fasteignum. Þar sem umræddur verksamningur um smíði húss hefði þannig verið óviðkomandi ákvæðum laga nr. 99/2004 og réttarreglum um fasteignakaup var V hf. sýknað af kröfu D.
Fasteignasalan A ehf. og Á ehf. gerðu með sér samning um einkasölu A ehf. á fasteigninni Álftamýri 1-5 í febrúar 2015 en fasteignin var eina eign Á ehf. Í ársbyrjun 2016 keypti R IX ehf. alla hluti í Á ehf. fyrir 680.000.000 króna án milligöngu fasteignasölunnar og greindi A ehf. og R IX ehf. í kjölfarið á um rétt A ehf. til sölulauna vegna sölunnar. Í maí 2017 tók RS ehf. svo við réttindum og skyldum R IX ehf. vegna fasteignarinnar. Landsréttur hafnaði kröfu A ehf. um ómerkingu héraðsdóms á grundvelli þess málatilbúnaðar að hinn áfrýjaði dómur kvæði á um réttindi til handa aðila sem ekki hefði verið til að lögum þegar dómurinn hefði verið kveðinn upp. Þótt R IX ehf. hefði vanrækt að upplýsa dómara málsins og gagnaðila um að nýr aðili hefði tekið yfir þá hagsmuni sem deilt væri um í málinu og formleg aðilaskipti hefðu af þeim sökum ekki orðið í málinu í héraði varnarmegin, gæti það eins og ástatt væri ekki varðað ómerkingu héraðsdóms, sbr. 1. mgr. 23. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Að því er varðaði ágreining málsaðila um söluþóknun var með vísan til samskipta aðila ráðið að söluumboð A ehf. hefði hvort tveggja náð til þess að selja fasteignina Álftamýri 1-5 og félagið Á ehf., þrátt fyrir að í umboðinu væri aðeins rætt um sölu á fasteigninni. Taldi Landsréttur að það stæði RS ehf. nær að sanna að áhugi félagsins á að eignast fasteignina hefði vaknað, óháð kynningu starfsmanns A ehf. á fasteigninni og að hann hefði ekki átt þátt í að viðskiptin komust á. RS ehf. hefði ekki lánast sönnun um það. Á hinn bóginn var ekki talið að A ehf. ætti kröfu til óskertrar 1,5% þóknunar af söluverði fasteignarinnar úr hendi RS ehf., eins og kveðið hafði verið á um í söluumboðinu, heldur taldi rétturinn í ljósi atvika, þar á meðal þeirrar vinnu sem A ehf. hefði innt af hendi í söluferlinu, A ehf. eiga kröfu til um helmings þeirrar þóknunar.
D höfðaði mál gegn V hf. og krafðist þess að viðurkennt yrði með dómi að starfsábyrgðartrygging hans sem fasteignasala hjá V hf. tæki til þess tjóns sem D var gerður ábyrgur fyrir með dómi Hæstaréttar 6. október 2016 í máli nr. 64/2016. Í héraðsdómi sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna var vísað til þess að í fyrrnefndum dómi Hæstaréttar hefði verið talið að samningurinn væri verksamningur og því hefðu viðskiptin ekki getað talist fasteignaviðskipti í skilningi laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Þá var ekki talið að störf D í þessu tilviki hefðu fallið undir þágildandi lög nr. 99/2004 um sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa þar sem verkið sem hann vann hefði ekki fallið undir einkarétt löggilts fasteignasala heldur hefði verið leitað til D vegna þeirrar sérþekkingar sem hann hafði á samnings- og skjalagerð í því fagi sem hann starfaði við. Var V hf. því sýknað af kröfu D.
Stefndi, sem var fasteignasala, var sýknaður af fjárkröfum stefnanda. Ekki var fallist á að starfsmenn stefnda hefðu vanrækt starfsskyldur sínar eða með öðrum hætti ekki gætt að réttmætum hagsmunum seljanda við sölu fasteignarinnar.
Þ, sem var löggiltur fasteignasali, tók að sér vinnu vegna fasteignaviðskipta G og eiginmanns hennar, sem slitið höfðu samvistum. Um var að ræða svokölluð makaskipti þar sem G og eiginmaður hennar keyptu íbúð að Skerjabraut á Seltjarnarnesi, sem koma skyldi í hlut G, og létu af hendi fasteign að Breiðahvarfi í Kópavogi. Á síðargreindu eigninni hvíldi meðal annars lán á 1. veðrétti frá Íbúðalánasjóði sem flytja skyldi á íbúðina að Skerjabraut. Samkvæmt áætlun um ráðstöfun á söluverði Breiðahvarfsins, sem Þ hafði samið, skyldi meðal annars greiða tiltekna fjárhæð inn á lánið á 1. veðrétti en Íbúðalánasjóður hafði veitt samþykki sitt fyrir veðflutningnum að því tilskildu að lánið yrði greitt niður sem svaraði til 80% af verðmæti íbúðarinnar. Samkvæmt samkomulagi milli G og maka hennar, sem Þ hafði einnig samið, skyldi svo að uppfylltum öllum nauðsynlegum greiðslum, ráðstafa tilgreindri fjárhæð af söluverðinu til G, en því sem eftir stæði til maka hennar. Í málinu lá fyrir að sú fjárhæð sem Þ ráðstafaði inn á lán Íbúðalánasjóðs dugði ekki til að greiða það niður í 80% af verðmæti íbúðarinnar. Munaði þar rúmum 6 milljónum króna sem Þ hafði þess í stað greitt til maka G. Höfðaði G í kjölfarið mál á hendur Þ og krafðist skaðabóta að nefndri fjárhæð, en hún taldi að Þ hefði mátt vita um fyrrgreint skilyrði Íbúðalánasjóðs og að honum hefði borið að greiða lánið niður í samræmi við það áður en hann innti greiðsluna af hendi til maka G. Hæstiréttur taldi að Þ yrði að bera hallann af því að hafa ekki sýnt fram á að greiðsla af láninu til Íbúðalánasjóðs í samræmi við áskilnað sjóðsins, hefði ekki fallið undir orðin „öllum nauðsynlegum greiðslum“ í samkomulaginu. Féllst rétturinn því á að með því að inna af hendi áðurgreinda fjárhæð til maka G, áður en greitt hafði verið í samræmi við áskilnað Íbúðalánasjóðs, hefði Þ sýnt af sér saknæma háttsemi sem bakað hefði G tjón sem næmi fyrrgreindri fjárhæð. Var því fallist á kröfu G.
Vinna stefnanda, löggilts fasteignasala, við gerð verksamnings var ekki talin hafa fallið undir lög nr. 99/2004, um sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa. Hann var ekki heldur talinn hafa unnið samninginn í skjóli löggildingar sinnar sem fasteignasali. Starfsábyrgðartrygging sem hann keypti var því ekki talin taka til þess fjártjóns sem hann hafði verið gerður ábyrgur fyrir vegna yfirsjónar við gerð verksamningsins.
Stefndu sýknaður af kröfu stefnanda um greiðslu sölulauna vegna sölu félags í eigu aðalstefnda. Forsvarsemenn aðalstefnda höfðu með veitt stefnanda umboð til sölu fasteignar í einkasölu sem dómurinn taldi vera bindandi fyrir aðalstefnda. Á hinn bóginn var hvorki fallist á að stefnandi hefði séð um söluna né að umboðið kæmi í veg fyrir að aðstefndi gæti selt eignina sjálfur, án aðkomu stefnanda.
Stefndi fasteignasali var talinn hafa sýnt af sér gáleysi í störfum sínum með því að í söluyfirliti og kaupsamningi um einbýlishúsalóð sem stefnandi keypti voru ófullnægjandi og villandi upplýsingar um stöðu gatanagerðargjalda. Var stefndu gert að greiða stefnanda bætur sem nam mismun á álögðum gatnagerðargjöldum og þeim sem þegar hafði verið greitt þegar kaupin fóru fram enda hafi upplýsingar í framangreinum skjölum gefið stefnanda tilefni til að ganga út frá því að gjöldin væru að fullu greidd.
H ehf. krafðist þess að B ehf. yrði gert að greiða sér kaupverð samkvæmt kaupsamningi um fiskiskip, en samkvæmt samningnum skyldi kaupverðið annars vegar greitt með afhendingu á öðru skipi og hins vegar með peningum. Þá krafðist H ehf. viðurkenningar á bótaskyldu skipasalans V en hann hafði haft milligöngu um kaupin. Deildu aðilar um hvort kaupsamningur hefði komist á, en B ehf. hélt því m.a. fram að S, framkvæmdastjóri og prókúruhafi félagsins, sem skrifað hafði undir kaupsamninginn fyrir þess hönd, hefði ekki haft heimild til að skuldbinda það. Héraðsdómur féllst á kröfur H ehf. og dæmdi B ehf. til þess að greiða kaupverð skipsins í samræmi við kaupsamning aðila. Þá var skaðabótaskylda V viðurkennd. Í dómi sínum rakti Hæstiréttur ákvæði laga nr. 138/1994 um félagsstjórn og framkvæmdastjóra einkahlutafélaga. Vísaði rétturinn til þess að þegar kaupin voru gerð hefði S ekki setið í stjórn B ehf. og hvorki haft heimild til að rita firma félagsins né umboð stjórnar þess til að annast kaupin. Þá hefðu kaupin ekki heldur fallið innan prókúruumboðs hans. Þar sem S hefði samkvæmt því ekki getað skuldbundið B ehf. með undirritun kaupsamningsins var félagið sýknað af kröfum H ehf. Hvað V varðaði rakti Hæstiréttur skilyrði 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 fyrir því að leita megi viðurkenningardóms og taldi að H ehf. hefði í engu rökstutt hvernig það gæti haft lögvarða hagsmuni af því að afla slíks dóms um bótaskyldu V, samhliða kröfu um að B ehf. yrði gert að efna kaupsamning aðila samkvæmt aðalefni hans. Þá væri hvergi í málatilbúnaði H ehf. að finna viðhlítandi reifun á því hvernig þær ávirðingar á hendur V sem þar kæmu fram, gætu hafa raskað réttindum félagsins eða valdið því tjóni. Var kröfu H ehf. á hendur V því vísað frá héraðsdómi af sjálfsdáðum.
M ehf. krafði A, Þ og V hf. um greiðslu skaðabóta vegna starfa A og Þ sem fasteignasala við sölu á fasteign félagsins. Hafði máli um sama sakarefni milli aðila áður verið vísað frá héraðsdómi. Við þingfestingu máls þessa í héraði lagði M ehf. fram gögn úr fyrra málinu, þar með talda yfirlýsingu milli aðila sem gefin var út í tilefni af viðskiptunum og greinargerð A, Þ, og V hf. í héraði, þar sem byggt var á því að M ehf. hefði fallið frá bótakröfu á hendur þeim með yfirlýsingunni. Þrátt fyrir það hafði M ehf. ekkert vikið að yfirlýsingunni í stefnu til héraðsdóms í þessu máli og fyrst við aðalmeðferð þess hreyft því að yfirlýsingin væri ekki bindandi með vísan til ógildingarreglna samningaréttar eftir að A, Þ og V hf. höfðu í greinargerð reist varnir á henni. Var því talið að málsástæða M ehf. um ógildi skuldbindingarinnar samkvæmt yfirlýsingunni væri of seint fram komin og yrði því ekki á henni byggt. Þegar af þeirri ástæðu að M ehf. hafði fallið frá kröfum með yfirlýsingunni vegna viðskiptanna voru A, Þ og V hf. sýknuð af kröfu M ehf.
Seljandi krafðist eftirstöðva kaupverðs á einkahlutafélagi en aðaleign félagsins var fasteign. Kaupandi krafðist sýknu þar sem hann taldi eignina gallaða, þar sem byggingarréttur upp á 4-5000 fm. reyndist ekki fyrir hendi þrátt fyrir að vísbendingar um slíkan rétt kæmu fram í söluyfirliti.
Stefndu talið heimilt að halda eftir greiðslu vegna galla á fasteign.
Kaupandi var skuldbundinn kaupsamningi sem hann hafði undirritað f.h. einkahlutafélags þrátt fyrir að meiri hluti stjórnar hafði ekki ritað firmað.
Sölumaður á fasteignasölu talinn eiga rétt til hluta af söluþóknun vegna sölu á tveimur eignum, sem gengið var endanlega frá eftir starfslok sölumannsins.
Ákæruvaldið (Hrafnhildur M. Gunnarsdóttir aðstoðarsaksóknari) gegn
Sigurði Rúnari Gunnarssyni (sjálfur)
Ákærði sakfelldur fyrir brot gegn lögum um sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa og almennum hegningrlögum og dæmdur í þriggja mánaða skilorðsbundið fangelsi og til greiðslu bóta.
Skaðabótamál. Stefnandi krafði fasteignasala um skaðabætur með því að hafa ekki gætt hagsmuna stefnanda. Stefndu voru sýknuð þar eð sök fasteignasala var ósönnuð í málinu
Skaðabótamál vegna riftunar kaupa á safni fasteigna.
Wioletta Sykut Waldemar Sikut (
Snorri Steinn Vidal hdl)
gegn
Eignatorgi ehf og Tryggingamiðstöðinni hf. til réttargæslu
Fallist var á með stefnendum að þau hafi orðið fyrir tjóni vegna vanrækslu starfsmanns stefnda og að stefndi bæri fébótaábyrgð á því tjóni, sbr. 27. gr. laga nr. 99/2004 um sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa.
Seljanda fasteignar var gert að greiða kaupendum skaðabætur og afslátt af kaupverði auk þess sem fasteignasali var talinn bera skaðabótaskyldu að hluta.
Kaupendur fasteignar höfðuðu mál á hendur seljendum og kröfðust skaðabóta vegna galla á eigninni. beindu seljendur kröfum sínum einnig að fasteignasölu þeirri sem hafði milligöngu um söluna. Fasteignasalan var sýknuð af kröfum kaupenda, en talið að seljendur hefðu vanrækt upplýsingaskyldu sína og bakað sér með því skaðabótaábyrgð á vegna galla á eigninni. Tjónið var sannað með matsgerð dómkvadds matsmanns, en hluti af ætluðum ágöllum voru taldir sýnilegir við skoðun og var ekki tekið tillit til þeirra.
Stefndu dæmdir til að greiða stefnanda þóknun vegna fasteignaviðskipta.
Fasteignakaup. Gallar. Skoðunarskylda. Fasteignasali
Stefndi var sýknaður af skaðabótakröfu stefnenda sem var á því reist að stefndi hefði liðsinnt eiganda fasteignar við að blekkja stefnendur til að aflétta veðum af eigninni gegn lægri greiðslu en fékkst fyrir hana.
Hæstiréttur vísaði frá héraðsdómi skaðabótamáli sem M ehf. höfðaði á hendur fasteignasölunum A og Þ og starfsábyrgðartryggjanda þeirra V hf. með skírskotun til annmarka á rökstuðningi fyrir kröfum G og reifun málsins í stefnu, sbr. e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.
Fasteignakaup
Ágreiningur um greiðslu söluþóknunar vegna fasteignasölu.
.
EG höfðaði mál gegn G, D, EV og F ehf. vegna ætlaðra galla á fasteign sem EG hafði keypt af G og D. Fasteignasalinn EV hjá fasteignasölunni F ehf. hafði séð um söluna. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að eignin hefði verið gölluð þar sem D og G höfðu fyrir söluna ráðist í framkvæmdir sem ollu tjóni á eigninni vegna þess að frágangur þeirra var ófullnægjandi. Á hinn bóginn var ekki fallist á með EG að ástand málningar, glugga eða svalahurðar hefði falið í sér galla. Kröfum EG um riftun eða ógildingu viðskiptanna var hafnað. G og D voru sýknuð af kröfu um skaðabætur með vísan til 2. mgr. 25. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, enda hafði EV starfsábyrgðartryggingu sem tók til tjónsins og atvik voru ekki á þann veg sem mælti fyrir um í 2. mgr. 19. gr. sömu laga. Var EV og F ehf. því gert að greiða EG skaðabætur vegna úrbóta á fasteigninni.
Aðilar deildu um það hvort B væri skylt að vera félagsmaður í F og greiða félagsgjöld til þess, en B hélt því fram að skylda til félagsaðildar sem kveðið væri á um í síðari málslið 1. mgr. 18. gr. laga nr. 99/2004 um sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa, fengi ekki samrýmst ákvæði 2. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar um rétt til að standa utan félaga. Ekki voru bornar brigður á það af hálfu F að það teldist félag í skilningi 2. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar. Í niðurstöðu Hæstaréttar var vísað til þess að í 1. mgr. 18. gr. væri skýrlega mælt fyrir um skyldu fasteignasala til að vera félagsmenn í F og væri því fullnægt skilyrði 2. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar um að kveðið væri á um skyldu til aðildar að félagi í lögum. Þá var einnig fallist á að áskilnaði stjórnarskrárákvæðisins um almannahagsmuni væri fullnægt. Við mat á því hvort nauðsyn stæði til þess að fasteignasalar væru félagsmenn í F vísaði Hæstiréttur til þess að ekki væri við matið unnt að horfa til annarra atriða varðandi hlutverk F en þeirra, sem mælt væri fyrir um í lögum. Einnig yrði, vegna meginreglu íslenskrar stjórnskipunar um meðalhóf, að gæta að því hvort lagaboð íþyngi mönnum að óþörfu og unnt yrði að ná sama markmiði með öðru og vægara móti. Loks yrði að líta til þess að fasteignasalar, sem hlotið hefðu löggildingu til starfa, hefðu einir heimild til milligöngu um kaup, sölu eða skipti á fasteignum, skráningarskyldum skipum og atvinnufyrirtækjum, sem ættu undir ákvæði laganna. Yrði því að játa löggjafanum rýmri heimild til að leggja byrðar á þá, sem heyrðu til starfstéttarinnar. Var það mat Hæstaréttar að ekki hefði verið sýnt fram á að skylda fasteignasala til að vera félagsmenn í F væri nauðsynleg til þess að það gæti sinnt því hlutverki, sem félaginu hefði verið falið með lögum nr. 99/2004. Gengi síðari málsliður 1. mgr. 18. gr. laga nr. 99/2004 þannig gegn 2. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar og yrði ákvæðinu því ekki beitt. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu B af kröfu F um greiðslu gjaldfallins félagsgjalds og viðurkenningu á því að B væri óskylt að vera félagsmaður í F.