Fasteignasali og fasteignasala hans dæmd skaðabótaskyld vegna ráðstöfunar greiðslna af fjárvörslureikningi inn á reikning annars lögaðila en seljanda án þess að gera kaupendum grein fyrir að seljandi gæti ekki tekið við greiðslum inn á sinn eigin reikning, en fjármunirnir töpuðust allir.
H og S höfðuðu mál á hendur E og einkahlutafélagi hans, EB ehf., og kröfðust þess að viðurkennd yrði óskipt skaðabótaábyrgð þeirra á tjóni þeirra sem leiddi af því að kaupsamningur um fasteign, sem komst á með samþykktu kauptilboði, hefði ekki verði efndur. Jafnframt var krafist viðurkenningar á óskiptri skaðabótaábyrgð fasteignasalans G og fasteignasölunnar sem hún starfaði hjá, B ehf., þar sem G hefði ekki upplýst við tilboðsgerðina að seljandi eignarinnar, EB ehf., væri ekki eigandi hennar og gæti ekki ráðstafað henni. Héraðsdómur féllst á kröfur H og S en með hinum áfrýjaða dómi var niðurstaða héraðsdóms staðfest að því er varðaði E og EB ehf. en B ehf. og G sýknuð. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að EB ehf. bæri skaðabótaábyrgð á tjóni H og S sem hlaust af vanefndum félagsins gagnvart þeim með vísan til þeirra raka sem byggju að baki 2. mgr. 46. gr. laga nr. 40/2002. Jafnframt hefði E með ráðstöfun lóðar fasteignarinnar til félagsins L ehf. sýnt af sér saknæma háttsemi sem hann bæri ábyrgð á samkvæmt almennum reglum skaðabótaréttarins. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um óskipta skaðabótaskyldu E og EB ehf. því staðfest. Um skaðabótaábyrgð B ehf. og G var talið að með því að upplýsa H og S ekki með neinum hætti um heimildarskort EB ehf. við samningsgerðina hefði G brotið gegn skyldum sínum sem löggiltur fasteignasali. Taldi Hæstiréttur að hún og vinnuveitandi hennar, B ehf., bæru óskipta ábyrgð á tjóni H og S sem af því hlaust samkvæmt 27. gr. laga nr. 70/2015 svo og almennum reglum skaðabótaréttar. Var því einnig fallist á kröfu H og S gagnvart B ehf. og G.
GA höfðaði mál á hendur E og einkahlutafélagi hans, EB ehf., og krafðist þess að viðurkennd yrði óskipt skaðabótaábyrgð þeirra á tjóni hennar sem leiddi af því að kaupsamningur um fasteign, sem komst á með samþykktu kauptilboði, hefði ekki verði efndur. Jafnframt var krafist viðurkenningar á óskiptri skaðabótaábyrgð fasteignasalans G og fasteignasölunnar sem hún starfaði hjá, B ehf., þar sem G hefði ekki upplýst við tilboðsgerðina að seljandi eignarinnar, EB ehf., væri ekki eigandi hennar og gæti ekki ráðstafað henni. Héraðsdómur féllst á kröfur GA en með hinum áfrýjaða dómi var niðurstaða héraðsdóms staðfest að því er varðaði E og EB ehf. en B ehf. og G sýknuð. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að EB ehf. bæri skaðabótaábyrgð á tjóni GA sem hlaust af vanefndum félagsins gagnvart henni með vísan til þeirra raka sem byggju að baki 2. mgr. 46. gr. laga nr. 40/2002. Jafnframt hefði E með ráðstöfun lóðar fasteignarinnar til félagsins L ehf. sýnt af sér saknæma háttsemi sem hann bæri ábyrgð á samkvæmt almennum reglum skaðabótaréttarins. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um óskipta skaðabótaskyldu E og EB ehf. því staðfest. Um skaðabótaábyrgð B ehf. og G var talið að með því að upplýsa GA ekki með neinum hætti um heimildarskort EB ehf. við samningsgerðina hefði G brotið gegn skyldum sínum sem löggiltur fasteignasali. Taldi Hæstiréttur að hún og vinnuveitandi hennar, B ehf., bæru óskipta ábyrgð á tjóni GA sem af því hlaust samkvæmt 27. gr. laga nr. 70/2015 svo og almennum reglum skaðabótaréttar. Var því einnig fallist á kröfu GA gagnvart B ehf. og G.
Þ og HM höfðuðu mál á hendur HF, I, F ehf., G og S hf. og kröfðust skaðabóta eða afsláttar vegna galla á fasteign sem þau höfðu keypt af HF og I með milligöngu F ehf. og G fasteignasala. Með hinum áfrýjaða dómi voru F ehf., G og S hf. dæmd til að greiða HF og I skaðabætur vegna ófullnægjandi upplýsinga um endurnýjun fráveitulagna en því hafnað að HF og I bæru ábyrgð á þessu tjóni. Þá var fallist á að HF og I bæru skaðabótaábyrgð á tjóni sem fólst í því að engin drenlögn var við húsið og enginn brunnur á lóð þess, en hafnað að F ehf., G og S hf. bæru ábyrgð á því tjóni. Fyrir Landsrétti kröfðust HF og I sýknu af kröfum Þ og HM en þau síðastnefndu kröfðust hærri bóta í tengslum við skort á drenlögn og brunn í lóð. Í dómi Landsréttar var vitnað til framburðar vitnis sem staðhæfði að brunnur hefði verið settur í lóðina. Taldi rétturinn að óvarlegt væri að leggja til grundvallar að enginn brunnur væri í lóðinni. Voru HF og I því sýknuð af þessum hluta skaðabótakröfu Þ og HM. Á hinn bóginn var á það fallist með Þ og HM að ekki væri til staðar drenlögn við húsið. Taldi rétturinn að fullnægt væri skilyrðum 43. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup fyrir skaðabótaábyrgð HF og I vegna þessa galla. Tók rétturinn þá til skoðunar hvort ákvæði 2. mgr. 25. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 stæði því í vegi að HF og I yrði gert að bæta Þ og HM það tjón sem hlaust af gallanum vegna meðábyrgðar G sem ábyrgðartrygging F ehf. hjá S hf. tæki til. Niðurstaða Landsréttar var á þá leið að rekja mætti rangar upplýsingar um endurnýjun drenlagna í söluyfirliti öðrum þræði til gáleysis G og bæru hann og F ehf. skaðabótaábyrgð á því tjóni sem af því hefði hlotist á grundvelli 27. gr. laga nr. 70/2015 um sölu fasteigna og skipa og yrði að ganga út frá því að ábyrgðartrygging F ehf. hefði átt að taka til þess tjóns. HF og I hefðu ekki valdið framangreindu tjóni af ásetningi eða stórfelldu gáleysi og væru atvik að öðru leyti ekki með þeim hætti sem lýst væri í 2. mgr. 19. gr. skaðabótalaga. Með vísan til 2. mgr. 25. gr. skaðabótalaga var því hafnað kröfu Þ og HM um bætur vegna tjónsins úr hendi HF og I. Voru þau því sýknuð af öllum kröfum Þ og HM.
E og T höfðuðu mál gegn S hf., ÆBS ehf., Æ, G og L til heimtu skaðabóta vegna tjóns sem þau töldu sig hafa orðið fyrir við kaup á fasteign af G og L. Fasteignasalan ÆBS ehf. og fasteignasalinn Æ sáu um sölu eignarinnar en fasteignasalan hafði tekið starfsábyrgðartryggingu hjá S hf. Krafa E og T byggðist aðallega á því að G og L hafi við söluna ekki gefið upp réttar upplýsingar varðandi geymsluskúr á lóð eignarinnar og íbúð í bílskúr hennar og að söluyfirlit gert af fasteignasölunni hafi verið ábótavant um þessi sömu atriði. Í hinum áfrýjaða dómi, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna hans, var rakið að í söluyfirliti og opinberum gögnum hefði komið fram að geymsluskúrinn væri „óskráður“ eða kæmi ekki „fram á stærðarskráningu“ og að hvergi kæmi fram að leyfi væri fyrir skúrnum. Það hafi því ekki átt að vefjast fyrir E og T að þau væru að taka áhættu með því að kaupa óskráða eign. Varðandi íbúðina í bílskúrnum var rakið að í söluyfirliti og opinberum gögnum kæmi fram að eigninni væri lýst sem sérhæð og bílskúr undir sama fastanúmeri og að í bílskúr væri „nú stúdíó-íbúð“ sem væri 32 fm. og mætti hafa leigutekjur af íbúðinni í bílskúrnum, fermetrafjöldi hvors hluta var tilgreindur og stendur orðið „bíll“ til skýringar á teikningu af hinu umdeilda rými. Þá lá fyrir að íbúðin í bílskúrnum hefði verið í útleigu án athugasemda yfirvalda bæði fyrir og eftir kaupin. Var því talið að E og T hefði ekki getað dulist að þau voru að kaupa eina eign sem skiptist í sérhæð og bílskúr en ekki tvær íbúðir. Var því ekki fallist á að upplýsingagjöf við söluna hafi verið ábótavant og S hf. ÆBS ehf., Æ, G og L sýknuð af kröfu E og T.
Fasteignasali krafðist þóknunar og greiðslu á útlögðum kostnaði vegna nokkuð umfangsmikillar sölumeðferðar á nokkrum eignum í almennri sölumeðferð. Eignirnar seldust ekki fyrir milligöngu fasteignasalans en hann taldi sig þó eiga kröfu á eiganda eignanna á grundvelli samninga við hann. Sýknað að mestu, en stefndi dæmdur til að greiða gjald vegna gagnaöflunar sem sannanlega hafði verið samið skriflega um greiðslu á óháð því hvort eignirnar seldust
G höfðaði mál gegn F ehf. til greiðslu hluta söluþóknunar vegna sölu tiltekinnar fasteignar. Í dómi Landsréttar var rakið að eigendur fasteignarinnar hefðu með samningi veitt G umboð til að annast sölu á fasteigninni. Í samningnum hefði meðal annars verið kveðið á um að eignin væri sett í almenna sölu og að greiða bæri umsamda söluþóknun þeim aðila sem seldi eignina. Þá vísaði Landsréttur til þess að í hinum áfrýjaða dómi kæmi fram að í almennri sölu fælist að eigendur mættu bjóða eignina til sölu hjá fleiri en einum fasteignasala. Einnig kom fram að fasteignasali hjá F ehf. hefði fengið umboð til sölu fasteignarinnar hjá eigendum hennar og að ekki yrði séð að samningur G við eigendur fasteignarinnar hefði staðið veitingu þess umboðs í vegi. G hefði heldur ekki sýnt fram á að í íslenskum rétti væri til staðar meginregla laga um sölu fasteigna og góða starfshætti sem stoð fengi í siðareglum Félags fasteignasala er girt hefði fyrir, eins og atvikum var háttað, að eigendur fasteignarinnar veittu öðrum aðila en G umboð til að selja eignina. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur og F ehf. sýknað af kröfum G.
Með dómi Landsréttar 7. júní 2019 í máli nr. 701/2018 var J dæmdur til að greiða kaupendum íbúðar hans skaðabætur vegna galla á hinu selda. Í framhaldinu höfðaði hann mál þetta á hendur stefndu, meðal annars til greiðslu sömu fjárhæðar og hann var dæmdur til að greiða í hinu eldra máli. Í dómi Landsréttar voru þær reglur og sjónarmið sem gilda um skaðabótaábyrgð fasteignasala rakin. Þær ríku kröfur sem gerðar séu til fasteignasala birtist meðal annars í ákvæðum um söluyfirlit í 10. til 12. gr. laga nr. 70/2015 um sölu fasteigna og skipa en að baki þeim búi það markmið að tryggja kaupanda fasteignar svo ítarlegar upplýsingar um öll grundvallaratriði um eign að hann geti á grundvelli söluyfirlitsins eins og sér, sem og skoðun á eigninni eftir því sem við á, tekið ákvörðun um kaup og kaupverð. Lagt var til grundvallar að söluyfirlit eignarinnar hefði verið haldið verulegum annmörkum og verið í andstöðu við fyrirmæli laga nr. 70/2015. Háttsemi þeirra stefndu sem önnuðust sölu eignarinnar hefði falið í sér verulegt frávik frá þeim ríku kröfum sem gerðar væru til fasteignasala og stefndu hefðu ekki hnekkt þeim líkum sem væru á því að mistök þeirra hefðu valdið J tjóni. Voru þau því talin bótaskyld gagnvart J. Á hinn bóginn var hvorki fallist á að stefndu yrði gert að bæta J þá dráttarvexti og þann málskostnað sem hann var dæmdur til að greiða í hinu eldra máli né þann lögfræðikostnað sem hann hafði af rekstri þess.
K ehf. keypti fasteign af B ehf. sem skuldbatt sig samkvæmt kaupsamningi til að greiða upp vanskil á lögveðskröfum og veðláni og aflýsa veðskuldabréfi og tryggingarbréfi af eigninni. B ehf. hafði ekki efnt þá skyldu sína þegar gengið var frá afsali og voru vanskilin enn til staðar og bréfunum ekki aflýst þegar bú B ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta. K ehf. höfðaði mál á hendur V og krafðist skaðabóta vegna þess tjóns sem félagið varð fyrir í tengslum við fasteignakaupin. Ágreiningur aðila laut annars vegar að stöðu V við sölu eignarinnar og hins vegar hvort hann bæri bótaábyrgð á tjóni K ehf. Í dómi Landsréttar kom fram að líta yrði svo á að V hefði komið fram sem fasteignasali við sölu eignarinnar og því borið skyldur samkvæmt lögum nr. 70/2015 um sölu fasteigna og skipa. Af gögnum málsins og framburði Í, fyrirsvarsmanns K ehf., fyrir héraðsdómi yrði ráðið að honum hefði verið kunnugt um fjárhagserfiðleika B ehf. og viðvarandi vanefndir félagsins á skyldum þess samkvæmt kaupsamningi í aðdraganda afsalsgerðarinnar. Hefði Í ekki getað dulist sú verulega áhætta sem í því fólst að ganga engu að síður frá afsalinu. Eins og atvikum máls háttaði yrði að leggja til grundvallar að viðvaranir frá V um þá áhættu hefðu engu breytt þótt telja yrði að slík skylda hafi hvílt á honum. Samkvæmt því yrði tjón K ehf. ekki rakið til vanrækslu V á skyldum hans sem fasteignasala. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu V af kröfum K ehf. um skaðabætur.
H ehf. keypti fasteign fyrir milligöngu fasteignasalans E. Hélt H ehf. því fram að E hefði með saknæmum og ólögmætum hætti valdið félaginu tjóni með því að hafa auglýst og kynnt fasteignina á þann hátt að unnt væri að reka hótelstarfsemi í húsnæðinu, án þess að afla staðfestingar á því að fyrir hendi væru leyfi fyrir slíkum rekstri eða kanna hvort skilyrði til slíkrar starfsemi væru uppfyllt. Í dómi Hæstaréttar kom fram að fallast mætti á það með H ehf. að af lestri söluyfirlits fasteignarinnar hefði mátt ætla að á henni væri rekið hótel. Söluyfirlitið hefði þannig ekki gefið rétta mynd af eiginleikum eignarinnar og brotið gegn 1. mgr. 11. gr. laga nr. 99/2004 um sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa. Þá hefði þessi ónákvæma lýsing á eiginleikum hins selda verið í andstöðu við 15. gr. sömu laga, þar sem fram komi að fasteignasali skuli í hvívetna leysa af hendi störf sín svo sem góðar viðskiptavenjur bjóði og liðsinna báðum aðilum og gæta réttra hagsmuna þeirra. Á hinn bóginn var tekið fram að fyrirsvarsmenn H ehf. hefðu skoðað eignina fyrir kaupin og verið ljóst að hótelrekstur hefði ekki verið á eigninni á þeim tíma. Hefði þetta gefið félaginu tilefni til að kanna hvort leyfi til hótelrekstrar lægi fyrir ef það var forsenda kaupanna, sbr. 38. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Þá yrði að líta til þess að hvorki í kauptilboði H ehf. og gagntilboði seljandans né kaupsamningi og afsali hefði verið getið hótelrekstrar í húsnæðinu eða áskilið að leyfi til slíks rekstrar væri til að dreifa. Var í ljósi þessa ekki talið í ljós leitt að grundvöllur ákvörðunar H ehf. um kaup eignarinnar hafi verið að fyrir lægi leyfi til rekstrar hótels, sbr. 1. gr. 11. gr. laganna. Var E og T hf. því sýknað af kröfu H ehf.
Húsum og hýbýlum ehf. og Sjóvá-Almennum tryggingum hf. (Kristín Edwald hrl.) Með kaupsamningi 27. september 2006 keyptu J og B jörðina Efra-Skarð í Hvalfjarðarsveit. Eftir að J og B höfðu fengið jörðina afhenta töldu þau að flatarmál láglendis jarðarinnar hefði reynst minna en þau hefðu gert ráð fyrir samkvæmt uppdrætti af deiliskipulagi frístundabyggðar á jörðinni. Kröfðust þau skaðabóta eða afsláttar af kaupverði á grundvelli matsgerðar sem þau höfðu aflað fyrir dómi. Talið var að J og B hefðu ekki mátt draga ályktanir um stærð láglendisins af þeim deiliskipulagsuppdrætti sem þeim hafði verið afhentur. Hefðu þau gengið til samninga um kaup á jörðinni án þess að hafa áður aflað óyggjandi upplýsinga um þetta en þrátt fyrir það reist málssókn sína á því að stærð láglendisins hefði haft verulega þýðingu við ákvörðun þess verðs sem þau höfðu verið tilbúin til að greiða við samningsgerðina. Hefði verið um augljós mistök af hálfu J og B að ræða við að lesa úr uppdrættinum og yrðu þau sjálf að bera ábyrgð á því. Hins vegar þótti söluyfirlit fasteignarinnar ekki hafa uppfyllt þær kröfur sem fram koma í 11. gr. laga nr. 99/2004 um sölu fasteigna, fyrirtækja og skipa, sbr. og reglugerð nr. 939/2004. Voru J og B því sýknuð af kröfu um greiðslu málskostnaðar í héraði og Hæstarétti að hluta, með vísan til 3. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.
S og O kröfðu M og H um skaðabætur vegna tjóns sem þau töldu sig hafa orðið fyrir við kaup á íbúð í fjöleignarhúsi sem þau keyptu af I með kaupsamningi 13. september 2004. Fasteignasalan H, í eigu löggilta fasteignasalans M, hafði milligöngu um kaupin. Töldu S og O að H og M hefðu brotið gegn starfsskyldum sínum í aðdraganda og við gerð kaupsamningsins með því að hafa ekki látið þess getið á söluyfirliti hins selda fasteignarhluta að fyrirhugaðar væru talsverðar framkvæmdir við húsið sem hefðu á endanum leitt til útgjalda fyrir S og O. Miðaðist krafa þeirra við þann kostnað sem þau báru af þessum sökum. Þá hefði texti sem að þessu laut í kaupsamningnum sjálfum verið ófullnægjandi. Talið var að með ákvæði því sem sett var í kaupsamninginn um eignina hefðu S og O fengið upplýsingar sem gáfu þeim nægilegt tilefni til að afla sjálf frekari upplýsinga um fyrirætlanir húsfélagsins um sprunguviðgerðir og klæðningu hússins ef þau töldu slíkar upplýsingar geta skipt sköpum um endanlega kaupsamningsgerð. Var þá jafnframt talið að M og H hefðu á fullnægjandi hátt uppfyllt starfsskyldur sínar samkvæmt þágildandi lögum nr. 54/1997 um fasteigna-, fyrirtækja- og skipasölu og reglugerðar nr. 93/1998 um samninga um söluþjónustu fasteignasala og söluyfirlit við kaupsamningsgerðina. Var því ekki fallist á að M og H gætu borið skaðabótaábyrgð á því tjóni sem S og O töldu sig hafa orðið fyrir vegna kostnaðar við nefndar viðgerðir á húsinu. Voru M og H sýknaðir af kröfum S og O.
B hafði verið dæmdur til að veita kaupendum fasteignar, sem fasteignasalinn J hafði annast sölu á fyrir hönd L, tiltekinn afslátt vegna fjögurra leyndra galla á eigninni, galla á gluggum, fínpússningu, svalagólfi og útfellinga á útveggjum. B krafði í máli þessu J og L um skaðabætur vegna vanrækslu J, en B kvaðst hafa upplýst J um þá galla sem honum voru kunnir. Var fallist á að J hafi með saknæmum hætti vanrækt starfsskyldur sínar sem fasteignasali með því að gera hvorki söluyfirlit varðandi eignina né skoða hana. Bæru J og L skaðabótaábyrgð á því tjóni sem af þeirri háttsemi kynni að leiða. Vegna þessarar vanrækslu var við það miðað að J og L bæru hallann af sönnunarskorti á því hvaða upplýsingar B hafði veitt J um galla á eigninni. Var við það miðað að við ákvörðun á söluverði eignarinnar hafi verið tekið tillit til galla vegna útfellinga á útveggjum. Með því að B hafði þurft jafnframt að veita kaupendum eignarinnar afslátt vegna þess galla, hafði hann orðið fyrir tjóni sem J og L báru skaðabótaábyrgð á og var þeim gert að greiða honum fjárhæð sem nam þeim afslætti, auk dráttarvaxta af þeirri fjárhæð. Þá var málskostnaður í fyrra málinu að hluta til lagður á J og L.