Dómstólaleit

E voru gefin að sök meiri háttar brot gegn skattalögum sem daglegur stjórnandi B ehf. Með hinum áfrýjaða dómi var E sakfelldur samkvæmt ákæru og gert að sæta fangelsi í 10 mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Ásamt því var hann dæmdur til greiðslu sektar. Byggði E varnir sínar á því að hann hefði ekki borið ábyrgð á skilum félagsins á innheimtum virðisaukaskatti, afdreginni staðgreiðslu eða skilagreinum til skattyfirvalda. Hefði hann enga fjármálastjórn haft með höndum og hvorki fært né haldið utan um bókhald félagsins. Í dómi Landsréttar var rakið að E hefði ítrekað komið fram fyrir hönd félagsins í samskiptum við viðskiptamenn og þá bæru ýmis tölvupóstsamskipti með sér að E hefði haft með fjárhagsleg málefni félagsins að gera. Til viðbótar hefði E verið í samskiptum við skattyfirvöld ásamt því að semja um og viðurkenna skattskuld félagsins gagnvart þeim. Var ekki talið samkvæmt gögnum málsins og framburði meðákærða í héraði eða annarra vitna að E hefði einungis sinnt verkstjórn og skipulagi þjónustu hjá félaginu. Samkvæmt því en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sakfellingu E og heimfærslu brota til refsiákvæða. Þá var ákvörðun héraðsdóms um fangelsisrefsingu E staðfest og hann dæmdur til greiðslu sektar.

A ehf. höfðaði mál á hendur H og krafðist þess að honum yrði gert að greiða sér 8.123.597 krónur ásamt nánar tilgreindum vöxtum og dráttarvöxtum vegna óheimilla úttekta H á vörum og þjónustu hjá félaginu. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á nánar tilgreindar kröfur A ehf. sem H hafði viðurkennt. Á hinn bóginn var H sýknaður að fullu eða að hluta af einstaka kröfuliðum. Með dómi Landsréttar var niðurstaða héraðsdóms staðfest um sýknu H af þessum kröfuliðum eða hluta kröfuliða. Með hinum áfrýjaða dómi var jafnframt fallist á kröfur H til skuldajafnaðar vegna ógreiddra launa í tvo mánuði. Taldi A ehf. að H hefði ekki unnið hjá félaginu þessa tvo mánuði og að sú staðhæfing fengi stoð í bréfi fyrrum framkvæmdastjóra félagsins frá árinu 2023. Í dómi Landsréttar var rakið að umrædd fullyrðing A ehf. færi ekki saman við framburð framkvæmdastjórans í héraði og gögn sem lægju fyrir í málinu og var því ekki talið að bréf framkvæmdastjórans fengi breytt niðurstöðu héraðsdóms um að H ætti rétt á launum í samræmi við kröfu hans um skuldajöfnuð. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest um þær kröfur H.

Í málinu var deilt um rétta skattlagningu söluhagnaðar hlutabréfa sem gefin voru út á grundvelli áskriftarréttinda sem K hf. veitti einkahlutafélögum í beinni og óbeinni eigu nokkurra lykilstjórnenda K hf. og dótturfélags bankans, en S tók þátt í útgáfu áskriftarréttinda K hf. árin 2014 og 2016 í gegnum einkahlutafélagið B. Deildu málsaðilar um hvort skattleggja bæri söluhagnaðinn sem fjármagns- eða launatekjur og hvort starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til töku ákvörðunar í málinu vegna viðbótarlaunakerfis sem var við lýði á tímamarki hinnar umdeildu endurákvörðunar. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að leggja yrði til grundvallar að 9. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt væri almenn regla um skattlagningu tekna sem eigi rætur að rekja til starfstengdra kaupréttarsamninga. Féllst Landsréttur á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að hin umdeildu áskriftarréttindi hefðu haft mun ríkari einkenni starfstengds og afkastahvetjandi kaupauka en hefðbundinna viðskipta með hlutabréf á markaði. Taldi Landsréttur að líta yrði svo á að útgáfa réttindanna hefði verið liður í því að umbuna lykilstjórnendum með árangurstengdum kaupauka sem þeir gátu hagnast á ef vel gengi í rekstri bankans. Þar sem umbunin stæði í svo nánum tengslum við starf S hjá K hf. yrði að líta á hana sem endurgjald fyrir vinnu hans í skilningi 1. töluliðar A- liðar 7. gr. laga nr. 90/2003, sbr. 9. gr. laganna. Loks hafnaði Landsréttur því að starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til meðferðar málsins og töku ákvörðunar í því. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu Í af kröfum S.

Í málinu var deilt um rétta skattlagningu söluhagnaðar hlutabréfa sem gefin voru út á grundvelli áskriftarréttinda sem K hf. veitti einkahlutafélögum í beinni og óbeinni eigu nokkurra lykilstjórnenda K hf. og dótturfélags bankans, en S tók þátt í útgáfu áskriftarréttinda K hf. árin 2014 og 2016 í gegnum einkahlutafélagið N sem var í eigu sambýliskonu S. Deildu málsaðilar um hvort skattleggja bæri söluhagnaðinn sem fjármagns- eða launatekjur og hvort starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til töku ákvörðunar í málinu vegna viðbótarlaunakerfis sem var við lýði á tímamarki hinnar umdeildu endurákvörðunar. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að leggja yrði til grundvallar að 9. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt væri almenn regla um skattlagningu tekna sem eigi rætur að rekja til starfstengdra kaupréttarsamninga. Féllst Landsréttur á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að hin umdeildu áskriftarréttindi hefðu haft mun ríkari einkenni starfstengds og afkastahvetjandi kaupauka en hefðbundinna viðskipta með hlutabréf á markaði. Taldi Landsréttur að líta yrði svo á að útgáfa réttindanna hefði verið liður í því að umbuna lykilstjórnendum með árangurstengdum kaupauka sem þeir gátu hagnast á ef vel gengi í rekstri bankans. Þar sem umbunin stæði í svo nánum tengslum við starf S hjá K hf. yrði að líta á hana sem endurgjald fyrir vinnu hans í skilningi 1. töluliðar A- liðar 7. gr. laga nr. 90/2003, sbr. 9. gr. laganna. Loks hafnaði Landsréttur því að starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til meðferðar málsins og töku ákvörðunar í því. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu Í af kröfum S.

Í málinu var deilt um rétta skattlagningu söluhagnaðar hlutabréfa sem gefin voru út á grundvelli áskriftarréttinda sem K hf. veitti einkahlutafélögum í beinni og óbeinni eigu nokkurra lykilstjórnenda K hf. og dótturfélags bankans, en R tók þátt í útgáfu áskriftarréttinda K hf. árið 2016 í gegnum einkahlutafélagið H. Deildu málsaðilar um hvort skattleggja bæri söluhagnaðinn sem fjármagns- eða launatekjur og hvort starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til töku ákvörðunar í málinu vegna viðbótarlaunakerfis sem var við lýði á tímamarki hinnar umdeildu endurákvörðunar. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að leggja yrði til grundvallar að 9. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt væri almenn regla um skattlagningu tekna sem eigi rætur að rekja til starfstengdra kaupréttarsamninga. Féllst Landsréttur á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að hin umdeildu áskriftarréttindi hefðu haft mun ríkari einkenni starfstengds og afkastahvetjandi kaupauka en hefðbundinna viðskipta með hlutabréf á markaði. Taldi Landsréttur að líta yrði svo á að útgáfa réttindanna hefði verið liður í því að umbuna lykilstjórnendum með árangurstengdum kaupauka sem þeir gátu hagnast á ef vel gengi í rekstri bankans. Þar sem umbunin stæði í svo nánum tengslum við starf R hjá dótturfélagi K hf. yrði að líta á hana sem endurgjald fyrir vinnu hans í skilningi 1. töluliðar A-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003, sbr. 9. gr. laganna. Loks hafnaði Landsréttur því að starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til meðferðar málsins og töku ákvörðunar í því. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu Í af kröfum R.

Í málinu var deilt um rétta skattlagningu söluhagnaðar hlutabréfa sem gefin voru út á grundvelli áskriftarréttinda sem K hf. veitti einkahlutafélögum í beinni og óbeinni eigu nokkurra lykilstjórnenda K hf. og dótturfélags bankans, en M tók þátt í útgáfu áskriftarréttinda K hf. árið 2016 í gegnum einkahlutafélagið H. Deildu málsaðilar um hvort skattleggja bæri söluhagnaðinn sem fjármagns- eða launatekjur og hvort starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til töku ákvörðunar í málinu vegna viðbótarlaunakerfis sem var við lýði á tímamarki hinnar umdeildu endurákvörðunar. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að leggja yrði til grundvallar að 9. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt væri almenn regla um skattlagningu tekna sem eigi rætur að rekja til starfstengdra kaupréttarsamninga. Féllst Landsréttur á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að hin umdeildu áskriftarréttindi hefðu haft mun ríkari einkenni starfstengds og afkastahvetjandi kaupauka en hefðbundinna viðskipta með hlutabréf á markaði. Taldi Landsréttur að líta yrði svo á að útgáfa réttindanna hefði verið liður í því að umbuna lykilstjórnendum með árangurstengdum kaupauka sem þeir gátu hagnast á ef vel gengi í rekstri bankans. Þar sem umbunin stæði í svo nánum tengslum við starf M hjá K hf. yrði að líta á hana sem endurgjald fyrir vinnu hans í skilningi 1. töluliðar A-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003, sbr. 9. gr. laganna. Loks hafnaði Landsréttur því að starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til meðferðar málsins og töku ákvörðunar í því. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu Í af kröfum M.

Í málinu var deilt um rétta skattlagningu söluhagnaðar hlutabréfa sem gefin voru út á grundvelli áskriftarréttinda sem K hf. veitti einkahlutafélögum í beinni og óbeinni eigu nokkurra lykilstjórnenda K hf. og dótturfélags bankans, en M tók þátt í útgáfu áskriftarréttinda K hf. árið 2016 í gegnum einkahlutafélagið Ú. Deildu málsaðilar um hvort skattleggja bæri söluhagnaðinn sem fjármagns- eða launatekjur og hvort starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til töku ákvörðunar í málinu vegna viðbótarlaunakerfis sem var við lýði á tímamarki hinnar umdeildu endurákvörðunar. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að leggja yrði til grundvallar að 9. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt væri almenn regla um skattlagningu tekna sem eigi rætur að rekja til starfstengdra kaupréttarsamninga. Féllst Landsréttur á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að hin umdeildu áskriftarréttindi hefðu haft mun ríkari einkenni starfstengds og afkastahvetjandi kaupauka en hefðbundinna viðskipta með hlutabréf á markaði. Taldi Landsréttur að líta yrði svo á að útgáfa réttindanna hefði verið liður í því að umbuna lykilstjórnendum með árangurstengdum kaupauka sem þeir gátu hagnast á ef vel gengi í rekstri bankans. Þar sem umbunin stæði í svo nánum tengslum við starf M hjá K hf. yrði að líta á hana sem endurgjald fyrir vinnu hans í skilningi 1. töluliðar A-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003, sbr. 9. gr. laganna. Loks hafnaði Landsréttur því að starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til meðferðar málsins og töku ákvörðunar í því. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu Í af kröfum M.

Í málinu var deilt um rétta skattlagningu söluhagnaðar hlutabréfa sem gefin voru út á grundvelli áskriftarréttinda sem K hf. veitti einkahlutafélögum í beinni og óbeinni eigu nokkurra lykilstjórnenda K hf. og dótturfélags hans árin 2014 og 2016. Deildu málsaðilar um hvort skattleggja bæri söluhagnaðinn sem fjármagns- eða launatekjur og hvort starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til töku ákvörðunar í málinu vegna viðbótarlaunakerfis sem var við lýði á tímamarki hinnar umdeildu endurákvörðunar. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að leggja yrði til grundvallar að 9. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt væri almenn regla um skattlagningu tekna sem eigi rætur að rekja til starfstengdra kaupréttarsamninga. Féllst Landsréttur á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að hin umdeildu áskriftarréttindi hefðu haft mun ríkari einkenni starfstengds og afkastahvetjandi kaupauka en hefðbundinna viðskipta með hlutabréf á markaði. Taldi Landsréttur að líta yrði svo á að útgáfa réttindanna hefði verið liður í því að umbuna lykilstjórnendum með árangurstengdum kaupauka sem þeir gátu hagnast á ef vel gengi í rekstri bankans. Þar sem umbunin stæði í svo nánum tengslum við starf lykilstjórnendanna hjá K hf. yrði að líta á hana sem endurgjald fyrir vinnu þeirra í skilningi 1. töluliðar A-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003, sbr. 9. gr. laganna. Loks hafnaði Landsréttur því að starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til meðferðar málsins og töku ákvörðunar í því. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu Í af kröfum K hf.

Í málinu var deilt um rétta skattlagningu söluhagnaðar hlutabréfa sem gefin voru út á grundvelli áskriftarréttinda sem K hf. veitti einkahlutafélögum í beinni og óbeinni eigu nokkurra lykilstjórnenda K hf. og dótturfélags bankans, en B tók þátt í útgáfu áskriftarréttinda K hf. árin 2014 og 2016 í gegnum einkahlutafélagið B, síðar Þ. Deildu málsaðilar um hvort skattleggja bæri söluhagnaðinn sem fjármagns- eða launatekjur og hvort starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til töku ákvörðunar í málinu vegna viðbótarlaunakerfis sem var við lýði á tímamarki hinnar umdeildu endurákvörðunar. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að leggja yrði til grundvallar að 9. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt væri almenn regla um skattlagningu tekna sem eigi rætur að rekja til starfstengdra kaupréttarsamninga. Féllst Landsréttur á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að hin umdeildu áskriftarréttindi hefðu haft mun ríkari einkenni starfstengds og afkastahvetjandi kaupauka en hefðbundinna viðskipta með hlutabréf á markaði. Taldi Landsréttur að líta yrði svo á að útgáfa réttindanna hefði verið liður í því að umbuna lykilstjórnendum með árangurstengdum kaupauka sem þeir gátu hagnast á ef vel gengi í rekstri bankans. Þar sem umbunin stæði í svo nánum tengslum við starf B hjá K hf. yrði að líta á hana sem endurgjald fyrir vinnu hans í skilningi 1. töluliðar A- liðar 7. gr. laga nr. 90/2003, sbr. 9. gr. laganna. Loks hafnaði Landsréttur því að starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til meðferðar málsins og töku ákvörðunar í því. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu Í af kröfum B.

Í málinu var deilt um rétta skattlagningu söluhagnaðar hlutabréfa sem gefin voru út á grundvelli áskriftarréttinda sem K hf. veitti einkahlutafélögum í beinni og óbeinni eigu nokkurra lykilstjórnenda K hf. og dótturfélags bankans, en Á tók þátt í útgáfu áskriftarréttinda K hf. árin 2014 og 2016 í gegnum einkahlutafélagið B. Deildu málsaðilar um hvort skattleggja bæri söluhagnaðinn sem fjármagns- eða launatekjur og hvort starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til töku ákvörðunar í málinu vegna viðbótarlaunakerfis sem var við lýði á tímamarki hinnar umdeildu endurákvörðunar. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að leggja yrði til grundvallar að 9. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt væri almenn regla um skattlagningu tekna sem eigi rætur að rekja til starfstengdra kaupréttarsamninga. Féllst Landsréttur á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að hin umdeildu áskriftarréttindi hefðu haft mun ríkari einkenni starfstengds og afkastahvetjandi kaupauka en hefðbundinna viðskipta með hlutabréf á markaði. Taldi Landsréttur að líta yrði svo á að útgáfa réttindanna hefði verið liður í því að umbuna lykilstjórnendum með árangurstengdum kaupauka sem þeir gátu hagnast á ef vel gengi í rekstri bankans. Þar sem umbunin stæði í svo nánum tengslum við starf Á hjá K hf. yrði að líta á hana sem endurgjald fyrir vinnu hans í skilningi 1. töluliðar A- liðar 7. gr. laga nr. 90/2003, sbr. 9. gr. laganna. Loks hafnaði Landsréttur því að starfsmenn ríkisskattstjóra hefðu verið vanhæfir til meðferðar málsins og töku ákvörðunar í því. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu Í af kröfum Á.

Í málinu var deilt um endurákvörðun opinberra gjalda Í ehf. vegna gjaldársins 2016 og hvort verð Í ehf. í viðskiptum við írskt móðurfélag þess rekstrarárið 2015 hafi verið á armslengdargrundvelli. Í dómi Landsréttar var rakið að óumdeilt væri að Í ehf. hefði lagt fram ófullnægjandi skjölunargögn í október 2020 í framhaldi af beiðni ríkisskattstjóra um afhendingu gagna sem tengdust vörusölu Í ehf. til móðurfélagsins. Þá vísaði Landsréttur til þess að líkt og rakið hefði verið í hinum áfrýjaða dómi hvíldi víðtæk skylda að lögum á skattaðila til að sýna skattyfirvöldum fram á, með gögnum og upplýsingum, að verðákvörðun í viðskiptum við tengda aðila væri í samræmi við armslengdarsjónarmið, sbr. 3. mgr. 57. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, en Í ehf. bæri sönnunarbyrði um að svo hefði verið í viðskiptum þess við móðurfélagið rekstrarárið 2015. Einnig væri þess að gæta að í leiðbeiningarreglum OECD, sem voru í gildi á umræddum tíma og horfa yrði til við skýringu á ákvæðum laga nr. 90/2003, væri gert ráð fyrir að sönnunarbyrðin gæti legið hjá skattaðila eins og raunin væri hér á landi. Féllst Landsréttur því á með héraðsdómi að Í ehf. hefði ekki axlað sönnunarbyrði sína um að verð og skilmálar í viðskiptum við móðurfélag þess hefðu verið í samræmi við armslengdarregluna. Með þessari athugasemd var héraðsdómur staðfestur með vísan til forsendna hans um sýknu Í af kröfum Í ehf.

Áfrýjendur kröfðust viðurkenningar á forkaupsrétti sínum að 54.667.745 hlutum í stefnda NÍ ehf. á grundvelli kauptilboðs stefnda P190 ehf. í hlutafé NÍ ehf. Áfrýjendur kváðust leiða rétt sinn frá dánarbúi J, en óumdeilt var að áfrýjendur stóðu til arfs eftir J heitinn. Í dómi Landsréttar var litið til þess að samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. nyti dánarbú hæfis til að eiga og öðlast réttindi og til að bera og baka sér skyldur þar til skiptum á því lyki endanlega. Einkaskiptum á dánarbúi lyki þegar sýslumaður hefði staðfest einkaskiptagerð sem erfingjar skiluðu, og yrðu skiptin ekki tekin upp að nýju nema síðar kæmu fram eignir sem hefðu átt að koma til skipta. Skyldu erfingjar í slíku tilviki tilkynna sýslumanni ef slíkt tilefni væri til að taka skipti upp, en leyfi til einkaskipta skyldi þá gefið út á ný. Lok 2 einkaskipta yrðu til þess að dánarbúið væri úr sögunni sem lögpersóna og nyti þannig ekki lengur tilvistar að lögum. Í málinu lá fyrir að einkaskiptum á dánarbúi J hefði lokið í apríl 2014 og með því var það ekki lengur til sem lögpersóna, ekki fyrr en skiptin voru endurupptekin í júní 2022 og sú lögpersóna endurvakin. Um leið raknaði þá við sjálfskuldarábyrgð áfrýjenda á skuldbindingum dánarbúsins, allt þar til skiptum var lokið á nýjan leik. Í millitíðinni hefðu allar aðgerðir fyrir hönd dánarbúsins verið markleysa að lögum, og því enginn bær til að lýsa yfir forkaupsrétti að þeim hlut er J heitinn var skráður fyrir í hlutaskrá stefnda NÍ ehf. Þegar einkaskiptin hefðu verið endurupptekin í júní 2022 hafði forkaupsréttur hluthafa verið felldur niður og sala á hlutum skráðum á J farið fram. Voru stefndu því sýknuð af kröfum áfrýjenda á grundvelli aðildarskorts til sóknar, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Saksókn í málinu studdist við tvær ákærur. Með fyrri ákærunni var A og T gefið að sök meiri háttar skattalagabrot í rekstri H ehf. Þá var þeim einnig gefið að sök meiri háttar bókhaldsbrot með því að hafa ekki fært tilskilið bókhald fyrir félagið þannig það uppfyllti kröfur laga. T var framkvæmdastjóri félagsins og stjórnarmaður. Hann játaði sök. Saksókn á hendur A tók til þess að hann hefði verið daglegur stjórnandi félagsins. A neitaði sök og hélt því fram að hann hefði ekki að neinu leyti komið að rekstri og skattskilum H ehf. Landsréttur hafnaði þeirri málsvörn. Var litið svo á í ljósi allra aðstæðna að A og T hefðu sameiginlega borið ábyrgð á skattskilum og bókhaldi H ehf. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ákærðu samkvæmt ákæru. Með seinni ákærunni var L og H gefið að sök meiri háttar brot gegn skatta- og bókhaldslögum, L í rekstri S ehf. og H í rekstri HR ehf., með því að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum með því að færa til gjalda í skattskilum þess kostnað á grundvelli rangra og tilhæfulausra reikninga frá fjórum tilgreindum félögum og þannig oftalið rekstrargjöld í skattskilum þeirra. Þá var þeim gefið að sök að hafa staðið skil á efnislega röngum virðisaukaskattsskýrslum með því að offramtelja innskatt á grundvelli slíkra reikninga frá sömu félögum. A og T voru í seinni ákærunni bornir sökum um hlutdeild í brotum L og H. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að ákæruvaldið hefði sýnt fram á að um ranga og tilhæfulausa reikninga frá félögunum fjórum hefði verið að ræða, þó að því undanskildu að við það yrði að miða að sölureikningar að fjárhæð 6.500.000 krónur hefðu verið réttmættir. Hefði því ekki mátt færa reikningana sem rekstrargjöld í bókhaldi félaganna og ekki nýta innskatt samkvæmt þeim á móti útskatti þeirra. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu L og H og hlutdeild T og A í þeim brotum, svo og um heimfærslu brota þeirra til refsiákvæða. Þá var héraðsdómur staðfestur um refsingu ákærðu að öðru leyti en því að fangelsisrefsing ákærða A var að hluta bundin skilorði og sekt ákærða L lækkuð.

Sakarefni málsins varðaði það álitaefni hvort taka bæri til greina kröfu G og GX um slit B ehf. samkvæmt 1. mgr. 81. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Í dómi Landsréttar var rakið að skilyrði þess að fá viðurkenningardóm fyrir slitum samkvæmt 1. mgr. 81. gr. laga nr. 138/1994 væru ströng. Hafnað var málsástæðum G og GX um að hluthafinn H hefði misnotað aðstöðu sína hjá nánar tilgreindum dótturfélögum B ehf., að H hefði nýtt greiðslukort og tekjur sem tilheyrðu dótturfélagi B ehf. auk þess sem hann hefði dregið að sér fé félagsins og um hlutafjáraukningu í dótturfélagi B ehf. Var B ehf. því sýknað af kröfu G og GX.

Með hinum áfrýjaða dómi var P sakfelldur fyrir meiri háttar skattalagabrot með því að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2017 til og með 2019, vegna tekjuáranna 2016 til og með 2018, með því að vanframtelja skattskyldar tekjur sínar frá N ehf. og þannig koma sér hjá því að greiða tekjuskatt og útsvar. Fyrir Landsrétti reisti P varnir sínar á því að hinar vanframtöldu tekjur, sem ákæra málsins tók til, hefðu ekki verið tekjur heldur endurgreiðslur N ehf. á fjármunum sem P hefði átt inni hjá félaginu. Í dómi Landsréttar var rakið að ekkert væri að finna í þeim nýju gögnum sem P hefði lagt fyrir Landsrétt eða framburði ákærða og vitnis fyrir Landsrétti sem væri til þess fallið að skjóta stoðum undir málsvörn hans. Samkvæmt því en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest niðurstaða hans um sakfellingu ákærða. Þá var niðurstaða héraðsdóms um refsingu P einnig staðfest.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli H á hendur R ehf. o.fl var vísað frá dómi. Ágreiningur málsins varðaði eignarhald á hlutum í R ehf. en H byggði á því að hún væri réttur eigandi þriðjungs heildarhluta félagsins og krafðist viðurkenningar á því. Tók kröfugerðin ekki mið af hækkun hluta félagsins úr 500.000 í 5.000.000 sem hafði verið skráð hjá fyrirtækjaskrá Skattsins. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ráðið yrði af málatilbúnaði H að byggt væri meðal annars á því að dómur tæki afstöðu til lögmætis hækkunarinnar og eftirfarandi skráningar hennar. Væri slíkt hins vegar ekki unnt eins og kröfugerð H væri sett fram. Yrði krafan tekin til greina stæði eftir að útkljá ágreining málsaðila um hækkunina og hvort lagarök stæðu til að breyta skráningu hennar hjá fyrirtækjaskrá Skattsins. Var kröfugerð H talin vera í andstöðu við 4. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og d- og e-lið 1. mgr. 80. gr. sömu laga. Jafnframt taldi Landsréttur málatilbúnað H um aðild málsins til sóknar vera verulega á reiki. Var því fallist á með héraðsdómi að málatilbúnaður H væri haldinn slíkum annmörkum að óhjákvæmilegt væri að vísa málinu frá héraðsdómi og niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.

Ó var sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum fyrir að hafa sem stjórnarmaður og daglegur stjórnandi nánar tiltekins einkahlutafélags skilað efnislega rangri virðisaukaskattsskýrslu, ekki skilað slíkum skýrslum og ekki staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda. Þótti refsing Ó hæfilega ákveðin fangelsi í átta mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var Ó gert að greiða sekt að fjárhæð 76.000.000 krónur í ríkissjóð en ella sæta fangelsi í 360 daga.

Sakarefni málsins varðaði það álitaefni hvort taka bæri til greina kröfu A um slit V ehf. með stoð í 1. mgr. 81. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Með dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að G, fyrirsvarsmaður V ehf., hefði brotið gegn 48. gr. og 1. mgr. 51. gr. laga nr. 138/1994 með útgáfu nánar tilgreinds tryggingarbréfs til handa sjálfri sér tryggt með veði í fasteign félagsins. Þótti ljóst að með því hefði hún í skjóli eignarhalds síns í V ehf., gegnum félagið GX, af ásetningi misnotað aðstöðu sína í V ehf. og tekið þátt í broti gegn lögunum. Ekki var fallist á að tilvist skuldar V ehf. við G, vegna framlags hennar til kaupa á fasteign í eigu félagsins, hefði einhverja þýðingu fyrir þá niðurstöðu. Bæri þegar af þeirri ástæðu að fallast á kröfu A um slit V ehf. samkvæmt 1. mgr. 81. gr. laga nr. 138/1994. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

L ehf. höfðaði mál gegn B, SB, P ehf. og SG til heimtu skaðabóta vegna fjártjóns sem L ehf. taldi sig hafa orðið fyrir vegna 46.000.000 króna millifærslu 20. janúar 2005 af bankareikningi L ehf. inn á bankareikning M ehf. Byggði L ehf. á því að B, SB, P ehf. og K, látinn eiginmaður SG, sem situr í óskiptu búi eftir K, hefðu valdið félaginu tjóni, ýmist með aðkomu sinni að millifærslunni sjálfri eða með nánar tilgreindum athöfnum eftir að hún var framkvæmd. Í dómi Landsréttar kom fram að stjórn L ehf. hefði samhljóða tekið ákvörðun um að kaupa 10% heildarhlutafjár í félaginu af öllum fjórum hluthöfum þess fyrir 1.620.000.000 króna. Samkvæmt gögnum málsins hefði L ehf. greitt hluthöfunum fyrir hlutaféð annars vegar með reiðufé, 1.420.000.000 króna, og hins vegar með nánar tilgreindum útistandandi kröfum félagsins, samtals að fjárhæð 200.000.000 króna. Meðal þeirra krafna var skuld M ehf. við L ehf. að fjárhæð 46.000.000 króna. Að þessu gættu var ekki talið að L ehf. hefði sýnt fram á að félagið hefði orðið fyrir tjóni vegna millifærslunnar 20. janúar 2005. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu B, SB, P ehf. og SG af kröfum L ehf.

Þrotabú D ehf. höfðaði mál á hendur fyrrum eigendum sínum, B og C, og A, sambýliskonu C, og krafðist aðallega skaðabóta vegna tjóns sem næmi þeirri fjárhæð sem þrotabúið taldi að A, B og C hefðu dregið sér úr rekstri D ehf. með ólögmætum hætti. Til vara byggði þrotabú D ehf. á því að A, B og C hefðu fengið ólögmæt lán hjá D ehf. sem þeim bæri að endurgreiða þrotabúinu. Með dómi héraðsdóms voru A, B og C sýknuð af aðalkröfu þrotabús D ehf. en varakröfur þrotabúsins voru teknar til greina. Héraðsdómur vísaði til þess að A, B og C hefðu tekið út reiðufé í samræmi við varakröfur þrotabús D ehf. gagnvart hverju þeirra. Taldi dómurinn að A, B og C bæru sönnunarbyrði fyrir þeim fullyrðingum þeirra að þessar úttektir hefðu verið hagnýttar í þágu D ehf. Yrðu þau að bera ábyrgð á því að hafa hagað rekstri D ehf. með slíkum hætti að þau gætu ekki sýnt fram á eða gert líklegt að um lögmæt útgjöld hefði verið að ræða í þágu félagsins. Var á það fallist með þrotabúi D ehf. að úttektir A, B og C af bankareikningi D ehf. hefðu farið í bága við 1. mgr. 79. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Var það niðurstaða héraðsdóms að A, B og C hefðu með þessum framgangsmáta valdið þrotabúi D ehf. skaðabótaskyldu tjóni. Voru varakröfur þrotabús D ehf. því teknar til greina, að öðru leyti en því að dráttarvextir voru að hluta taldir fyrndir. Þá var kyrrsetningargerð sýslumanns staðfest þannig að fallist var á kyrrsetningu í fasteign A fyrir þeirri fjárhæð sem hún var dæmd til að greiða þrotabúi D ehf. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að A, B og C hefðu ekki lagt fram fullnægjandi gögn eða vísað í vitnisburði sem staðfestu að það reiðufé sem þau tóku á móti hafi runnið til greiðslu lögmætra krafna á hendur D ehf. Með vísan til þessa staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um að A, B og C bæru hallann af því að hafa ekki getað sannað að reiðuféð hefði verið notað í þágu rekstrar D ehf. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Í málinu kröfðust sóknaraðilar þess að ómerktar og ógiltar yrðu nánar tilteknar ákvarðanir hluthafafunda og stjórnarfunda í annars vegar NW ehf. og hins vegar K.L.H. ehf. og jafnframt að felldur yrði úr gildi leigusamningur milli K.L.H. ehf. og NWR ehf. Þær ákvarðanir sem um ræðir lutu að slitum á leigusamningi milli K.L.H. ehf. og NW ehf. um tilteknar eignir að V og gerð sambærilegs leigusamnings við NWR ehf. Dánarbú H átti eignarhlut í K.L.H. ehf. og NW ehf. og töldu sóknaraðilar, sem voru meðal erfingja, ákvarðanirnar hafa valdið dánarbúinu tjóni. Sóknaraðilar höfðuðu málið í eigin nafni, til hagsbóta dánarbúinu, eftir að fyrir lá að skiptastjóri hygðist ekki halda uppi þeim hagsmunum sem um ræddi. Með hinum kærða úrskurði var málinu vísað frá dómi þar sem ekki var talið að sóknaraðilar hefðu heimild til höfða málið í eigin nafni. Í úrskurði Landsréttar kom fram að uppfyllt væru skilyrði 3. mgr. 68. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. til að sóknaraðilar höfðuðu málið í eigin nafni. Þá var talið að sóknaraðilar hefðu lögvarða hagsmuni af úrlausn um kröfur sem lutu að því að ómerktar yrðu ákvarðanir hluthafafunda, sbr. 1. mgr. 71. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Jafnframt yrði að virtum eignarhlut dánarbúsins í K.L.H. ehf. að leggja til grundvallar að sóknaraðilar hefðu lögvarða hagsmuni af því að leyst yrði úr kröfu þeirra um ógildingu leigusamnings félagsins við NWR ehf. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar að þessu leyti felld úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfurnar til efnismeðferðar. Hins vegar var ekki fallist á að sóknaraðilar hefðu heimild samkvæmt lögum til að krefjast ómerkingar á ákvörðunum stjórnar K.L.H. ehf. og NW ehf. auk þess sem ekki var talið að þær hefðu hagsmuni af því að leyst yrði sérstaklega úr kröfunum samhliða úrlausn um aðrar kröfur. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun á kröfum sóknaraðila að þessu leyti því staðfest.

Aðilar deildu um hvernig virða bæri í skattalegu tilliti tilteknar greiðslur einkahlutafélagsins A ehf., í eigu J, til hans árin 2012, 2013 og 2014. J byggði á því að um hefði verið að ræða endurgjald vegna sölu á fasteign til félagsins árið 2012 en Í taldi um óheimilar lánveitingar að ræða sem skattleggja bæri sem launagreiðslur. Í héraðsdómi var fallist á niðurstöðu skattyfirvalda um að ekkert væri upp úr kaupsamningi um eignina frá árinu 2012 leggjandi en í þeim efnum var einkum vísað til þess að upplýsingar í skattframtölum og ársreikningum bæru ekki með sér að J eða A ehf. hefðu talið téða fasteign hafa færst yfir til félagsins eða að félagið hefði komið fram sem eigandi hennar á viðkomandi tímabili. Yfirlýsing endurskoðandans G, sem ekki var leiddur fyrir héraðsdóm, frá árinu 2019 var ekki talin hrófla við niðurstöðu dómsins. Fyrir Landsrétti gáfu G og GR skýrslur sem vitni en GR staðfesti það eitt að um undirskrift hans væri að ræða á kaupsamningnum. Þá voru ekki taldar forsendur til þess að ljá vitnisburði G og nýjum gögnum sem frá honum stöfuðu það vægi við úrlausn málsins að niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um þýðingu kaupsamningsins hefði verið hnekkt. Í þessum efnum var með sama hætti og í héraðsdómi einkum horft til annarra gagna málsins og þess hvernig það lægi að öðru leyti fyrir réttinum. Hinn áfrýjaði dómur um sýknu Í af dómkröfum J og málskostnað var því staðfestur.

L ehf. höfðaði mál gegn Þ og S til heimtu skaðabóta vegna fjártjóns sem L ehf. taldi sig hafa orðið fyrir í viðskiptum með hlutafé í G hf. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest niðurstaða hans um að gögn málsins styddu ekki þá fullyrðingu að Þ og K hefðu með saknæmri og ólögmætri háttsemi í umþrættum lögskiptum valdið L tjóni svo bótaskyldu varðaði. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

SÓ og SV voru sakfelld í héraði fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa ekki sem annars vegar framkvæmdastjóri einkahlutafélagsins A og hins vegar stjórnarmaður og prókúruhafi og síðar daglegur stjórnandi félagsins staðið skil á virðisaukaskattsskýrslum þess, virðisaukaskatti sem innheimtur var eða innheimta bar í rekstri félagsins, staðgreiðsluskilagrein sem og staðgreiðslu opinberra gjalda sem haldið var eftir af launum starfsmanna. Í héraði var hvoru þeirra um sig gert að sæta fangelsi í tíu mánuði, skilorðsbundið í tvö ár, og greiða 53.000.000 króna í fésekt. Landsréttur taldi sannað að hlutverk og staða ákærðu innan félagsins hefði verið með þeim hætti sem lýst væri í ákæru og að þau hefðu haft jafna aðkomu að ákvarðanatöku um hvaða skuldir félagsins yrðu greiddar umfram aðrar. Þau hefðu því sýnt af sér stórkostlegt hirðuleysi í skilningi 1. mgr. 262. gr. almennra hegningar- laga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

S og P voru ákærðir fyrir meiriháttar skattalagabrot, S sem daglegur stjórnandi og varamaður í stjórn og P sem framkvæmdastjóri og stjórnarmaður, með því að hafa ekki staðið skil á virðisaukaskattskýrslum nánar tiltekins einkahlutafélags og ekki staðið ríkissjóði skil á innheimtum virðisaukaskatti, sem og fyrir að hafa ekki staðið skil á staðgreiðsluskilagrein einkahlutafélagsins vegna staðgreiðslu opinberra gjalda og ekki staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda. Í dómi Landsréttar var lagt til grundvallar að daglegur rekstur félagsins hefði verið í höndum S, þar með talin skil á skilagreinum til skattyfirvalda og skattskil félagsins. P hefði verið skráður stjórnarformaður og framkvæmdastjóri félagsins. Hefðu þeir báðir borið ábyrgð á stjórn félagsins og fjármálum. Var því slegið föstu að S hefði af ásetningi gerst sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök en P hefði sýnt af sér stórkostlegt hirðuleysi við stjórn félagsins og með því einnig gerst sekur um þá háttsemi sem hann var sakaður um. Var refsing S ákveðin fangelsi í 16 mánuði og honum gert að greiða sekt til ríkissjóðs en sæta ella fangelsi í 240 daga. P var gert að sæta fangelsi í níu mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár og honum gert að greiða sekt til ríkissjóðs en sæta ella fangelsi í 240 daga.

G var sakfelldur í héraði fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa ekki, sem daglegur stjórnandi einkahlutafélagsins A og síðar skráður framkvæmda- stjóri þess, staðið skil á virðisaukaskattskýrslu félagsins, virðisaukaskatti sem innheimtur var, eða innheimta bar, í rekstri félagsins sem og staðgreiðslu opinberra gjalda, sem haldið var eftir af launum starfsmanna. Í héraði var G gert að sæta fangelsi í sex mánuði skilorðsbundið og greiða fésekt að fjárhæð 31.100.000 krónur. Fyrir Landsrétti var deilt um hvort G gæti talist hafa verið einn af daglegum stjórnendum félagsins það tímabil sem ákæra tæki til. Landsréttur taldi það sannað og að hann hefði sem slíkur borið ábyrgð á skattskilum félagsins. Í þeim efnum leit Landsréttur meðal annars til þess að hann hefði komið að samningsgerð vegna verka fyrir hönd félagsins, undirritað greiðsluáætlanir vegna skattskulda þess, haft umboð fyrir bankareikninga félagsins og prókúru. Þá væri óumdeilt að G hefði tekið við sem framkvæmdastjóri félagsins á tilteknu tímabili. G hefði því átt aðkomu að ákvörðunartöku um hvaða skuldir félagsins væru greiddar umfram aðrar á því tímabili sem ákæran næði til og sýnt af sér stórkostlegt hirðuleysi, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur að öðru leyti en því að G var gert að greiða 34.956.828 krónur í sekt til ríkissjóðs.

Á höfðaði mál gegn S fyrir hönd dánarbús K til heimtu skaðabóta vegna fjártjóns sem Á taldi sig hafa orðið fyrir vegna kostnaðar sem hún hefði greitt sem hluthafi í B ehf. vegna rekstrarkostnaðar G hf. fram til 8. janúar 2008. Hélt Á því fram að K heitinn hefði blekkt hana til að greiða skuldbindingar hans vegna G hf. í kjölfar yfirtöku GB hf. á félaginu með nánar tilgreindu samkomulagi. Í dómi Landsréttar kom fram að K hefði notið trausts eigenda varðandi daglegan rekstur B ehf. K hefði haft umboð til undirritunar samkomulagsins. Ekki yrði annað ráðið en að þegar áfrýjandi gaf umboð sitt, hefði hún haft allar upplýsingar og forsendur til að átta sig til hlítar á þeim skuldbindingum sem í samkomulaginu fólust. Hefði hún engan fyrirvara gert þegar hún veitti samþykki sitt. Ekkert lægi fyrir í málinu um að K hefði við undirritun umboðsins og um þátttöku Á í greiðslu umrædds kostnaðar blekkt Á og þannig valdið henni fjártjóni með saknæmum og ólögmætum hætti, þannig að það ylli bótaskyldu. Þá hélt Á því fram að K hefði blekkt sig til þess að greiða kröfu vegna kaupa B ehf. á hlutum í Á hf. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki lægi annað fyrir en að Á hefði haft aðgang að öllum nauðsynlegum gögnum og upplýsingum til að meta forsendur og þýðingu þessara gjörninga. Gögn málsins styddu ekki þá fullyrðingu Á að K hefði blekkt hana til að inna þessa greiðslu af hendi og þar með valdið henni tjóni með saknæmum og ólögmætum hætti svo bótaskyldu varðaði. Var S því sýknuð af kröfum Á.

Með dómi Landsréttar 5. apríl 2019 í máli nr. 594/2018 var staðfest niðurstaða héraðsdóms um viðurkenningu á skaðabótaábyrgð BB á tjóni sem hann hafði sem framkvæmdastjóri B ehf. valdið við búrekstur félagsins. Taldi Landsréttur að BB hefði verið ábyrgur fyrir því að rekstur búsins væri í löglegu horfi og að hann hefði vanrækt starfsskyldur sínar. Auk þess hefði sú ráðstöfun að selja allan bústofn í eigu B ehf. fallið utan heimilda framkvæmdastjóra samkvæmt 2. mgr. 44. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. B ehf. höfðaði í kjölfarið mál á hendur BB til heimtu skaðabóta sem félagið taldi að mætti rekja til hinnar saknæmu háttsemi. Í aðdraganda málshöfðunar aflaði B ehf. matsgerðar til að færa sönnur á tjón sitt. Í dómi Landsréttar kom fram að á matsgerðinni væru hinir ýmsir annmarkar sem væru þess eðlis að ekki væri unnt að horfa til hennar til stuðnings aðal- og varakröfu B ehf. Í málinu krafðist B ehf. þess til þrautavara að félaginu yrðu dæmdar lægri bætur að álitum en í dómi héraðsdóms hafði verið fallist á þá kröfu og B ehf. dæmdar bætur að fjárhæð 8.000.000 króna. Að teknu tilliti til þess að B ehf. hefði kosið að haga kröfugerð sinni með þeim hætti að draga skyldi söluandvirði greiðslumarks og nánar tilgreindra varanlegra rekstrarfjármuna frá kröfu um ætlað rekstrartjón var BB jafnframt sýknaður af þessari kröfu á þeim grunni að ekki yrði ráðið af gögnum málsins að tjónið hefði numið hærri fjárhæð en söluandvirði þessara eigna.

X og Y var gefið að sök að hafa sem raunverulegir framkvæmdastjórar einkahlutafélagsins Ö staðið skil á efnislega röngum virðisaukaskattsskýrslum á nánar tilgreindum tímabilum á árunum 2012 til 2015, með því að hafa offramtalið innskatt á grundvelli rangra og tilhæfulausra sölureikninga sem gefnir voru út af fjórum tilgreindum fyrirtækjum og þar með ekki staðið skil á virðisaukaskatti samtals að fjárhæð 64.036.383 krónur og að hafa fært eða látið færa ranga og tilhæfulausa sölureikninga í bókhald Ö ehf. á sama tímabili sem leitt hefði til þess að innskattur félagsins hefði verið offramtalinn um fyrrgreinda fjárhæð. Með hinum áfrýjaða dómi voru X og Y sakfelld fyrir framangreinda háttsemi. Fram kom í dómi Landsréttar að lagt yrði til grundvallar að X hefði verið raunverulegur framkvæmdastjóri Ö ehf. á öllu því tímabili sem ákæra tæki til. Aftur á móti taldi Landsréttur að ekki hefði verið sýnt fram á að Y hefði tekið ákvarðanir sem lutu að fjármálum eða skattskilum Ö ehf. og verið raunverulegur framkvæmdastjóri félagsins. Þegar af þeirri ástæðu yrði ekki felld refsiábyrgð á Y vegna framangreindra sakargifta. Um sakargiftir á hendur X vísaði Landsréttur til þess að ákæruvaldið hefði sýnt fram á að um ranga og tilhæfulausa reikninga frá félögunum fjórum hefði verið að ræða. Hefði því ekki mátt færa reikningana sem rekstrargjöld í bókhaldi Ö ehf. og mátti ekki nýta innskatt samkvæmt þeim á móti útskatti félagsins. Vegna þessarar háttsemi hefði virðisaukaskattur verið vanframtalinn um þá fjárhæð sem í ákæru greindi. Þar sem X hefði verið raunverulegur framkvæmdastjóri Ö ehf. á þeim tíma sem ákæra tók til féll það í hans hlut að annast daglegan rekstur félagsins og bar hann ábyrgð á því að skattskilum og bókhaldi félagsins væri hagað í samræmi við það sem lög áskilja, sbr. til hliðsjónar 2. og 3. mgr. 44. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu X. Brot hans voru talin varða við 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 3. tölulið 1. mgr. 37. gr., sbr. 36. gr. laga nr. 145/1994 um bókhald. Töldust brot X stórfelld í skilningi 1. og 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Við ákvörðun refsingar var litið til 2. og 6. töluliðar 1. mgr. 70. gr., 2. mgr. 70. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga og niðurstaða héraðsdóms um að X skyldi sæta fangelsi í 15 mánuði staðfest. Þar sem verulegur dráttur hefði orðið á meðferð málsins þótti rétt að binda refsinguna skilorði. Þá var X gert að greiða 64.072.766 krónur í sekt til ríkissjóðs en sæta ella fangelsi í 360 daga.

L og Í höfðuðu mál og kröfðust þess að úrskurður áfrýjunarnefndar samkeppnismála frá 11. mars 2021 yrði felldur úr gildi. Með úrskurðinum hafnaði nefndin kröfu L og Í um að felld yrði úr gildi ákvörðun S frá 25. ágúst 2020 um að kaup M á öllum hlutum í L og Í fælu í sér samruna í skilningi 17. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 og að samruninn væri ógiltur með vísan til 17. gr. c sömu laga. Ákvörðun S um að ógilda samrunann byggðist einkum á því að samruni L og Í hefði skaðleg áhrif á markaðinn fyrir þjónustu við myndgreiningar utan sjúkrahúsa á höfuðborgarsvæðinu en samanlögð markaðshlutdeild þeirra væri um 90 til 95%. Að mati S gæfi slík markaðshlutdeild tilefni til að ætla að með samrunanum yrði til markaðsráðandi staða eða að slík staða styrktist. Krafa L og Í um ógildingu úrskurðarins byggðist í meginatriðum á því að S hefði ekki tekið ákvörðun innan lögbundinna fresta, auk þess sem ákvörðun S hefði verið haldin efnislegum annmörkum, einkum hvað varðar mat S á samkeppnislegum áhrifum samruna. Í dómi Landsréttar var rakið að með ákvæði 7. gr. laga nr. 103/2020 hefðu verið gerðar breytingar á þeim fresti sem S hafði til að ógilda samruna samkvæmt 17. gr. d samkeppnislaga. Þar sem meðferð málsins hefði verið ólokið hjá S þegar frestir til að taka ákvörðun voru lengdir við gildistöku 7. gr. laga nr. 103/2020 yrði að leggja til grundvallar að ákvæði síðastnefndu laganna hefðu átt við um atvik málsins. Ákvörðun S um að ógilda samrunann hefði því verið innan lögmæltra fresta samkvæmt gildandi ákvæði 17. gr. d. Sú málsástæða L og Í að ákvörðun S hefði verið haldin efnislegum annmörkum byggðist einkum á því að S hefði ekki tekið nægilegt mið af því hvernig kaupendastyrkur SÍ vægi upp á móti sterkri markaðsstöðu þeirra þegar metið yrði hvernig fyrirhugaður samruni hefði áhrif á virka samkeppni. Í dómi Landsréttar var meðal annars vísað til þess að við mat S á því hvort fyrirhugaður samruni væri til þess fallinn að draga úr virkri samkeppni í skilningi 17. gr. c yrði að líta til þess hvernig samkeppni á markaði geti þróast í kjölfar samruna og taka þá jafnframt afstöðu til þess hvaða þróun væri líklegust. S nyti ákveðins svigrúms við þetta mat en yrði þó að geta sýnt fram á að matið væri forsvaranlegt. Áfrýjunarnefndin hefði talið að þótt kaupendastyrkur SÍ væri verulegur tæki staða L og Í mið af því að þeir aðilar sem væru fyrir á markaðnum hefðu takmarkaða getu til aukinnar myndgreiningarþjónustu, auk þess sem sjúkrahúsin gætu að óbreyttu ekki bætt við sig verkefnum nema að takmörkuðu leyti. Þá gæfi rannsókn S til kynna að aðgangshindranir væru inn á markaðinn og ólíklegt væri að á næstunni kæmu þangað inn burðugir keppinautar til að veita hinu sameinaða fyrirtæki samkeppnisaðhald. Taldi Landsréttur ekki efni til að hnekkja þessu mati. Komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að ekki hefði verið sýnt fram á að mat S á grundvelli 17. gr. c samkeppnislega, sem áfrýjunarnefnd samkeppnismála staðfesti með úrskurði sínum, hefði verið slíkum annmörkum háð að valdið gæti ógildingu úrskurðarins. Þá hafnaði Landsréttur því að gagnaöflun S og áfrýjunarnefndarinnar hefði verið áfátt eða að forsendur hefðu verið fyrir því að bregðast við með öðrum og vægari hætti en að ógilda samrunann, sbr. 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu S.

R var sakfelldur fyrir meiri háttar skattalagabrot með því að hafa sem raunverulegur framkvæmdastjóri A ehf. staðið að efnislega röngum skattframtölum fyrir félagið á tilgreindu tímabili með því að færa til gjalda í skattskilum félagsins kostnað á grundvelli tilhæfulausra reikninga frá firmanu B að tiltekinni fjárhæð. Auk þess að hafa staðið að efnislega röngum virðisaukaskattskýrslum fyrir sama tímabil með því að offramtelja innskatt á grundvelli hinna tilhæfulausu sölureikninga í nafni B og þar með vanframtelja virðisaukaskatt sem standa bar skil á. Þá var hann sakfelldur fyrir bókhaldsbrot með því að hafa rangfært bókhald félagsins A ehf. með því að færa til gjalda hina tilhæfulausu sölureikninga og með því offramtelja rekstrargjöld og innskatt í bókhaldi félagsins að tiltekinni fjárhæð. Jafnframt var R sakfelldur fyrir samsvarandi háttsemi gagnvart félaginu C. Loks var R sakfelldur fyrir meiri háttar skattalagabrot með því að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum og látið undir höfuð leggjast að telja fram tekjur sem runnu til hans sjálfs frá A ehf. og C ehf. og þannig komist undan að greiða tekjuskatt og útsvar að fjárhæð 16.823.383 krónur. Við ákvörðun refsingar R var það virt honum til refsiþyngingar að brot hans þóttu stórfelld og sýna einbeittan brotavilja, sbr. 6. tölulið 1. mgr. 10. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Jafnframt var höfð hliðsjón af 77. gr. almennra hegningarlaga. Var refsing R ákveðin fangelsi í 16 mánuði. Í ljósi þess mikla dráttar sem orðið hefði á málinu var fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Loks var honum gert að greiða 97.480.000 krónur í sekt til ríkissjóðs en sæta ella fangelsi í eitt ár.

X var ákærður fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, með því að hafa í starfi sínu á tilgreindum tímabilum annars vegar sem stjórnarformaður og hins vegar sem stjórnarmaður, framkvæmdarstjóri og handhafi prókúru hjá félaginu B ehf. látið hjá líða að standa skil á greiðslu virðisaukaskatts og staðgreiðslu opinberra gjalda á tilteknum tímabilum. Landsréttur taldi að X gæti ekki borið refsiábyrgð á því að vanhöld hefðu orðið á greiðslum þeirra gjalda samkvæmt skýrslum sem skilað var fyrir þau tímabil sem í ákæru greinir, að virtu því sem upplýst var í málinu að A hefði stýrt fjármálum B ehf. en X stjórnað starfsmönnum á byggingarstað og ekki hefði orðið breyting á verkaskiptingu á milli X og A, þó að X hefði verið skráður framkvæmdarstjóri B ehf. frá 21. júní 2019, sbr. einkum dóma Hæstaréttar 31. maí 2007 í máli nr. 392/2006 og 23. janúar 2014 í máli nr. 388/2013. Var X því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

A ehf. höfðaði mál gegn B og krafðist endurgreiðslu tiltekinnar fjárhæðar sem hafði verið millifærð af bankareikningum A ehf. á bankareikning B með fjölmörgum millifærslum. Héraðsdómur féllst á með A ehf. að greiðslurnar hafi falið í sér ólögmæta lánveitingu til B, sbr. 1. mgr. 79. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög, og var B gert að endurgreiða fjárhæðina. Í dómi héraðsdóms var meðal annars vísað til þess að umræddar greiðslur hafi runnið af bankareikningi A ehf. inn á bankareikning B sem hafi ekki tekist að sanna að hann ætti launakröfur á hendur A ehf. né að greiðslurnar hafi verið vegna útlagðs kostnaðar. Þá var málsástæðu B um tómlæti hafnað. Fyrir Landsrétti var meðal annars deilt um hver hafi annast fjármál A ehf. Landsréttur taldi sannað að B hafi sem starfsmaður A ehf. haft fjármál félagsins á sinni könnu og jafnframt að hann hafi haft aðgang að bankareikningi þess. Þá taldi Landsréttur sannað að B hafi fengið greidda umrædda fjármuni og að hann hafi í flestum tilvikum sjálfur greitt þá fjármuni inn á eigin bankareikning. B hafi ekki axlað sönnunarbyrði fyrir því að greiðslurnar væru samþykkt rekstrarútgjöld eða fyrir fram greidd laun. Loks taldi Landsréttur ósannað að B hafi átt kröfu á A ehf. til skuldajafnaðar. Að öðru leyti var hinn áfrýjaði dómur staðfestur með vísan til forsendna.

Ágreiningur aðila laut að forkaupsréttarákvæði í kaupsamningi um jörð, nánar tiltekið hvort hann hafi virkjast við yfirfærslu eignarréttar að henni frá S og B til einkahlutafélags í þeirra eigu, E ehf. Seljandi jarðarinnar samkvæmt kaupsamningnum var faðir áfrýjanda Á, réttargæslustefndu og stefnda S sem var kaupandi. Í samningnum var ákvæði þess efnis að systkini S ættu forkaupsrétt að jörðinni kysi hann að selja hana. Í dómi Landsréttar var rakið að við skýringu ákvæða er varða afmörkun og útfærslu forkaupsréttar yrði að horfa til þess að slíkur réttur væri íþyngjandi fyrir eiganda þar sem hann setti hömlur á ráðstöfunarrétt hans. Landsréttur taldi engum vafa undiropið að með forkaupsréttarákvæðinu hefði faðir Á, réttargæslustefndu og S, viljað koma því til leiðar að systkini S gætu eignast jörðina ef til þess kæmi að hann seldi hana og að hún yrði þannig áfram í eigu fjölskyldunnar. Framangreind eignayfirfærsla gæti í ljósi þessa ekki leitt til þess að forkaupsréttur Á hafi þar með orðið virkur. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu S, B og E ehf. af kröfum Á.

X var sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum fyrir að hafa ekki sem meðstjórnandi og framkvæmdastjóri nánar tiltekins einkahlutafélags staðið skil á innheimtum virðisaukaskatti og staðgreiðslu opinberra gjalda. Landsréttur vísaði til þess að X ætti sér ekki málsbætur. Með hliðsjón af því þótti refsing hans hæfilega ákveðin fangelsi í 15 mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var X gert að greiða sekt í ríkissjóð að viðlagðri 12 mánaða vararefsingu.

R var sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og bókhaldslögum í rekstri félaganna B og C ehf. sem stjórnarmaður og framkvæmdastjóri þeirra og um tíma daglegur stjórnandi C ehf. Við ákvörðun refsingar R var höfð hliðsjón af 60., 77. og 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, auk þess sem litið var til þess að meðferð málsins hefði dregist úr hófi. Á hinn bóginn ætti R sér engar málsbætur. Til þyngingar refsingar var litið til þess að brot hans hefðu varðað háar fjárhæðir, verið umfangsmikil og skipulögð. Var refsing R ákveðin fangelsi í 24 mánuði en fullnustu 21 af mánuðum hennar bundin skilorði. Þá var honum gert að greiða 133.600.000 krónur í sekt til ríkissjóðs að viðlagðri vararefsingu.

H var gefið að sök meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa ekki, sem daglegur stjórnandi og skráður stjórnarmaður í rekstri A ehf., staðið skil á virðisaukaskattsskýrslu félagsins á lögmæltum tíma vegna nánar tilgreinds uppgjörstímabils árið 2016 auk þess að hafa ekki staðið ríkissjóði skil á virðisaukaskatti vegna tilgreindra tímabila sama ár, samtals að fjárhæð 16.544.148 krónur. Þá var honum gefið að sök að hafa ekki staðið ríkissjóði skil á staðgreiðslu opinberra gjalda sem haldið var eftir af launum starfsmanna einkahlutafélagsins nánar tilgreind greiðslutímabil, samtals að fjárhæð 3.850.533 krónur vegna X, meðákærða í héraði, og 4.006.293 krónur vegna H. H var sakfelldur í héraði og gert að sæta fangelsi í sjö mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið. Jafnframt var H dæmdur til greiðslu fésektar að fjárhæð 26.165.165 krónur. Í dómi Landsréttar kom fram að ágreiningslaust væri að X hefði annast fjármál félagsins allt þar til hann hætti störfum 21. janúar 2017. Hann hefði gengið frá samkomulagi um greiðsluáætlun vangreiddra opinberra gjalda á þeim tíma sem hann starfaði sem framkvæmdastjóri. Greiðsluáætlunin hefði gert ráð fyrir áframhaldandi greiðslum eftir 21. janúar 2017, sem fyrir lá að hefðu ekki verið inntar af hendi á eindaga. Í niðurstöðu Landsréttar var vísað til þess að af framburði B sem tók við sem framkvæmdastjóri af X yrði ekki annað ráðið en að H hefði tekið þátt í að ákveða hverjar af skuldum félagsins sem féllu í eindaga eftir að X hætti yrðu greiddar umfram aðrar. Þá lá fyrir að H var sem stjórnarmanni kunnugt um að gert hefði verið samkomulag við tollstjóra um áætlun greiðslu opinberra gjalda í desember 2015 og að árangurslaust fjárnám hefði farið fram hjá félaginu fyrr á sama ári vegna vangreiðslu slíkra gjalda. Af stjórnarfundargerðum sem fyrir lágu frá árinu 2016 mætti ráða að þessi málefni hefðu verið áfram til umræðu á stjórnarfundum félagsins það ár. Sama mætti ráða af vitnaskýrslu fyrrum stjórnarmanns fyrir Landsrétti sem sagði sig úr stjórninni vegna vanskila opinberra gjalda. Fram hafi komið í framburði hans að hann hefði örugglega gert H grein fyrir því af hverju hann hætti í stjórninni. Að teknu tilliti til þessara atvika málsins vísaði Landsréttur til þess að leggja yrði til grundvallar að H hefði látið sér í léttu rúmi liggja hvort hin opinberu gjöld yrðu eftir 21. janúar 2017 greidd á eindaga í samræmi við fyrirliggjandi greiðsluáætlun eða að H hefði að minnsta kosti sýnt af sér stórkostlegt hirðuleysi með því að grípa ekki til ráðstafana til að standa skil á greiðslu þeirra. Með því hefði H vanrækt þær skyldur sem hvíldu á honum samkvæmt 1. og 3. mgr. 44. gr laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög, sbr. og 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda, sbr. 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

S var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988, um virðisaukaskatt, 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987, um staðgreiðslu opinberra gjalda og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 sem framin voru í rekstri A ehf., en S var skráður stjórnarformaður og síðar framkvæmdastjóri og eini stjórnarmaður félagsins. S var gert að sæta fangelsi í níu mánuði, en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Honum var einnig gert að greiða 71.348.199 krónur í sekt, en sæta ella fangelsi í 360 daga.