Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

294 dómar fundust

Lykilorð: Málsástæða

Hæstiréttur birt 20. maí 2026 kl. 15:06

49/2025

Birgitta Strange og Pálmi Ólafur Theódórsson (Eiríkur Gunnsteinsson lögmaður) gegn Kristmundi Stefáni Einarssyni og Írisi Dröfn Árnadóttur (Ívar Pálsson lögmaður) og gagnsök og til réttargæslu Magnúsi Filip Sævarssyni og Sentor ehf (Guðmundur Óli Björgvinsson lögmaður)

K og Í höfðuðu mál á hendur B og P og kröfðust skaðabóta eða afsláttar vegna galla sem þau töldu vera á fasteign er þau keyptu af B og P með milligöngu M og S ehf. B og P stefndu M og S ehf. til réttargæslu. Hæstiréttur lagði til grundvallar að ekki hefði verið hnekkt matsgerð dómkvadds manns um ástands hússins. Fasteignin var talin gölluð vegna þess að ástand hennar var ekki í samræmi við upplýsingar sem K og Í fengu við kaupin auk þess sem fallist var á kröfu um greiðslu kostnaðar við flutning búslóðar á framkvæmdatíma. Ekki þóttu efni til að lækka skaðabætur til K og Í vegna endurbóta á þaki eignarinnar af þeim sökum að nýtt hefði komið í stað notaðs. Þá var B og P gert að endurgreiða K og Í dráttarvexti sem þau höfðu greitt til að fá útgefið afsal fyrir eigninni. Vextir af skaðabótum voru reiknaður frá dagsetningu matsgerðar en dráttarvextir frá því mánuði eftir að K og Í lögðu fram upplýsingar sem þörf var á til að meta tjónsatvik. Einnig var við ákvörðun vaxta tekið mið af því að K og Í héldu aftur lokagreiðslu hluta þessa tíma.

Landsréttur birt 13. maí 2026 kl. 16:21

236/2025

Byggðarlag ehf (Ólafur Hvanndal Ólafsson lögmaður) gegn Miðbraut 28 (Gísli Kr. Björnsson lögmaður) og húsfélagi (Húnbogi J. Andersen lögmaður, 3. prófmál)

Húsfélagið M krafðist skaðabóta úr hendi B ehf. vegna ætlaðra galla á sameign fasteignar að Miðbraut 28 en kröfunni var beint að B ehf. sem eiganda hússins og seljanda íbúða í því. Skaðabótakrafa M var reist á niðurstöðum matsgerðar dómkvadds matsmanns sem taldi margvíslega annmarka á sameigninni, einkum varðandi frávik frá hönnunargögnum. Í dómi Landsréttar var litið til þess að B ehf. hefði ekki verið meðal matsþola í matsmálinu sem var undanfari dómkvaðningar matsmanns. Með því hefði B ehf. hvorki haft tækifæri til að koma að sjónarmiðum sínum við val á matsmanni né við matið sjálft, en engu var talið skipta í því tilliti að fyrirsvarsmaður félagsins hefði mætt á einn matsfund í umboði framkvæmdastjóra annars félags sem var meðstefndi í héraði. Taldi Landsréttur jafnframt að þar sem B ehf. hefði ekki átt aðild að matsmálinu hefði félagið ekki átt þess kost að leggja fram gögn í því og ekki átt þess kost að beiðast yfirmatsgerðar er matsgerð hins dómkvadda matsmanns lá fyrir. Af þeim sökum yrði matsgerðin ekki lögð til grundvallar niðurstöðu málsins gagnvart B ehf. Þar sem M hafði ekki reist skaðabótakröfu sína á öðrum haldbærum sönnunargögnum þótti húsfélagið ekki hafa fært sönnur á að það ætti skaðabótakröfu á hendur B ehf. Var B ehf. því sýknað af kröfum M.

Landsréttur birt 26. febrúar 2026

151/2025

Sigrún Axelsdóttir (Ingólfur Vignir Guðmundsson lögmaður) gegn Dara Ako Ali (Magnús Jónsson lögmaður)

S höfðaði málið til heimtu eftirstöðva kaupsamnings um fasteign sem S seldi D. Aðilar deildu um hvort D ætti gagnkröfu á hendur S vegna galla á fasteigninni. Í hinum áfrýjaða dómi var komist að þeirri niðurstöðu að fasteignin hefði verið haldin göllum er svöruðu til meira en 9% af kaupverði hennar, sem teldist ná hinum svokallaða gallaþröskuldi, það er að ágallarnir teldust rýra verðmæti fasteignarinnar svo nokkru varðaði í skilningi 2. málsliðar 18. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Var D því sýknaður af kröfu S þar sem D átti gagnkröfu sem náði höfuðstól kröfu S. Fyrir Landsrétti byggði S á því að nánar tiltekin atriði, sem voru meðal þess sem héraðsdómur taldi til galla, gerðu það ekki. Að teknu tilliti til þess næmi kostnaður við úrbætur aðeins 7,5% af kaupverði, sem væri undir gallaþröskuldi. Í dómi Landsréttar kom fram að við úrlausn málsins yrði að líta til fyrirliggjandi matsgerðar dómkvadds manns sem ekki hefði verið hnekkt og hefði því ríkt sönnunargildi. Niðurstaða Landsréttar var sú að leggja ætti til grundvallar kostnaðaráætlun hins dómkvadda matsmanns að frátöldum kostnaði við úrbætur á loftun rýma en fjárhæðin svo reiknuð svaraði til 8,21% af kaupverðinu. Við mat á því hvort sú fjárhæð næði gallaþröskuldi vísaði Landsréttur meðal annars til þess að um tiltölulega nýlega fasteign hafi verið að ræða, sem leggja yrði til grundvallar að hafi litið vel út við skoðun og að D hafi að því marki sem út af bar mátt ganga út frá því að eignin yrði án þess fráviks og að öðru leyti í lagi. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Landsréttur birt 19. febrúar 2026

22/2025

A (Guðmundur Birgir Ólafsson lögmaður) gegn B ehf (Eva Bryndís Helgadóttir lögmaður, Stefán Árni Auðólfsson lögmaður, 3. prófmál)

A höfðaði mál gegn C ehf. og krafðist skaðabóta sem samsvöruðu launum út uppsagnarfrest auk orlofs og uppbóta í kjölfar riftunar C ehf. á ráðningarsamningi aðila en A taldi riftunina ólögmæta. C ehf. byggði á því að A hefði brotið svo verulega af sér í starfi með ítrekuðum akstri ökutækja vinnuveitanda síns, sviptur ökurétti, að heimilt hefði verið að víkja honum fyrirvaralaust úr starfi. Með dómi héraðsdóms var C ehf. sýknaður af kröfum A. Fyrir Landsrétti var lögð fram tilkynning til fyrirtækjaskrár þar sem fram kom að C ehf. hefði eftir höfðun málsins í héraði sameinast B ehf. og hefði síðarnefnda félagið verið yfirtökufélag. Í samræmi við það var B ehf. talinn réttur aðili málsins fyrir réttinum. Í dómi Landsréttar var rakið að í vinnuréttarsambandi gæti alvarlegt brot á trúnaðarskyldu falið í sér verulega vanefnd þannig að atvinnurekenda væri heimilt að rifta ráðningarsamningi án undangenginnar viðvörunar. Talið var sannað að A hefði í tvö skipti ekið bifreið vinnuveitanda síns sviptur ökurétti. Var B ehf. talinn hafa sýnt fram á með fullnægjandi hætti að A hefði brotið alvarlega gegn trúnaðarskyldu sinni, auk þess sem háttsemi hans hefði falið í sér lögbrot. Hefði riftun C ehf. á ráðningarsamningi aðila því verið reist á efnislegum forsendum og verið réttlætanleg án frekari viðvörunar. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Landsréttur birt 12. febrúar 2026

704/2025

Björn Leví Óskarsson (Halldór Kr. Þorsteinsson lögmaður) gegn Vinnumálastofnun (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður) og íslenska ríkinu (Gunnlaugur Úlfsson lögmaður, 2. prófmál)

B höfðaði mál á hendur V og Í og krafðist þess að felldur yrði úr gildi úrskurður úrskurðarnefndar velferðarmála, þar sem staðfest var ákvörðun Fæðingarorlofssjóðs um að synja umsókn B um greiðslur úr sjóðnum. B krafðist þess jafnframt að viðurkennt yrði með dómi að hann ætti rétt til greiðslna úr Fæðingarorlofssjóði. Byggði B á því að hann hefði sem starfsmaður Eftirlitsstofnunar EFTA átt rétt á fæðingarorlofi á grundvelli samnings sem eftirlitsstofnunin gerði við belgíska ríkið 22. desember 1994. Sá samningur hefði öðlast lagagildi í Belgíu án sérstakrar innleiðingar í landsrétt ríkisins og þar með hefði verið fullnægt áskilnaði 2. mgr. 21. gr. laga nr. 144/2020 um fæðingar- og foreldraorlof um að B hafi átt rétt á fæðingarorlofi samkvæmt lögum hlutaðeigandi ríkis. Með dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að framangreindur samningur veitti B ekki þann rétt sem hann byggði á í málinu heldur byggði réttur hans til fæðingarorlofs á starfsreglum Eftirlitsstofnunar EFTA. Jafnvel þótt fallist yrði á að samningurinn hefði lagagildi þá hefði áfrýjandi ekki sýnt fram á að hann hefði átt „rétt samkvæmt lögum hlutaðeigandi ríkis um fæðingarorlof“ í skilningi 2. mgr. 21. gr. laga nr. 144/2020. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest sú niðurstaða að B ætti ekki rétt til fæðingarorlofs samkvæmt lögum nr. 144/2020. Þá var jafnframt ekki fallist á að reglur stjórnsýsluréttar hafi verið brotnar við meðferð málsins. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að sýkna V og Í af kröfum B.

Hæstiréttur birt 4. febrúar 2026

27/2025

Isavia ANS ehf (Stefán Geir Þórisson lögmaður) gegn Hilmari Hreinssyni (Gísli Guðni Hall lögmaður)

H höfðaði mál á hendur I og krafðist þess að viðurkennt yrði að I hefði verið óheimilt að binda enda á störf hans á grundvelli greinar 18.4.5 í nánar tilgreindum kjarasamningi. Byggði H á því að ákvæðið væri eftir tilteknar lagabreytingar andstætt lögum. Með héraðsdómi var I sýknað af dómkröfu H en Landsréttur komst að öndverðri niðurstöðu og féllst á viðurkenningarkröfu H. Reisti Landsréttur þá niðurstöðu einkum á því að ekki væri unnt að leggja þá merkingu í umrætt kjarasamningsákvæði að starfslok skyldu verða við tiltekinn aldur. I hélt því fram í greinargerð sinni til Hæstaréttar að hvorugur aðila hefði byggt á því að vafi léki á um túlkun greinar 18.4.5. Í dómi Hæstaréttar kom fram að málsástæðu um þá túlkun kjarasamningsákvæðisins sem lögð hefði verið til grundvallar í hinum áfrýjaða dómi sæi hvergi stað í skriflegum málflutningi aðila í héraði og fyrir Landsrétti. Hana hefði ekki heldur borið á góma við flutning málsins á þeim dómstigum. Var hinn áfrýjaði dómur því ómerktur með vísan til 2. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og lagt fyrir Landsrétt að taka málið til löglegrar meðferðar að nýju.

Landsréttur birt 28. nóvember 2025

681/2025

A (sjálf) gegn B og C (Fjölnir Ólafsson lögmaður)
Málaflokkur: Erfðaréttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var öllum kröfum A en fallist á nánar tilgreindar kröfur B og C í tengslum við ágreining aðila við opinber skipti á dánarbúi D. Fyrir Landsrétti gerði A fjórar dómkröfur. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ein þeirra dómkrafna ætti sér ekki stoð í erindi skiptastjóra, sem afmarkað hefði þann ágreining sem beint var til héraðsdóms, og hefði ekki verið til úrlausnar í héraði. Var þeirri kröfu sjálfkrafa vísað frá Landsrétti. Að öðru leyti var hinn kærði úrskurður staðfestur með vísan til forsendna hans.

Landsréttur birt 20. nóvember 2025

119/2025

A (Svanhvít Axelsdóttir lögmaður) gegn B (Pétur Már Jónsson lögmaður)

Ágreiningur málsaðila átti rót sína að rekja til fasteignakaupa A, en óumdeilt var að til kaupanna hafði hún nýtt söluandvirði fasteignar sem A og B höfðu átt í sameiningu, og kvaðst B eiga kröfu á hendur A af þeim sökum. Við skýrslugjöf í héraði breytti B þeim málatilbúnaði sem hann byggði á í stefnu og féll frá málsástæðu sem hann byggði á í héraði, en fyrir Landsrétti byggði hann á málsástæðu sem taldist of seint fram komin og raska grundvelli málsins. Að svo búnu varð að sýkna A af kröfu B og synja um staðfestingu kyrrsetningargerðar sýslumanns.

Landsréttur birt 16. október 2025

799/2024

Guðfinna Magney Sævarsdóttir og GX Holding Limited (Sveinn Andri Sveinsson lögmaður) gegn BIRK Invest ehf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður)

Sakarefni málsins varðaði það álitaefni hvort taka bæri til greina kröfu G og GX um slit B ehf. samkvæmt 1. mgr. 81. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Í dómi Landsréttar var rakið að skilyrði þess að fá viðurkenningardóm fyrir slitum samkvæmt 1. mgr. 81. gr. laga nr. 138/1994 væru ströng. Hafnað var málsástæðum G og GX um að hluthafinn H hefði misnotað aðstöðu sína hjá nánar tilgreindum dótturfélögum B ehf., að H hefði nýtt greiðslukort og tekjur sem tilheyrðu dótturfélagi B ehf. auk þess sem hann hefði dregið að sér fé félagsins og um hlutafjáraukningu í dótturfélagi B ehf. Var B ehf. því sýknað af kröfu G og GX.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 12. júní 2025

E-6101/2024

Ómar R. Valdimarsson (Sigurður G. Guðjónsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ásta Sóllilja Sigurbjörnsdóttir lögmaður)

Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um að felldur yrði úr gildi úrskurður úrskurðarnefndar lögmanna.

Landsréttur birt 5. júní 2025

809/2024

Birgitta Strange og Pálmi Ólafur Theódórsson (Eiríkur Gunnsteinsson lögmaður) gegn Kristmundi Stefáni Einarssyni og Írisi Dröfn Árnadóttur (Hildur Ýr Viðarsdóttir lögmaður)

K og Í höfðuðu mál á hendur B og P og kröfðust hvort fyrir sig skaðabóta eða afsláttar vegna galla sem þau töldu vera á fasteign þeirra sem þau keyptu af B og P með milligöngu M og S ehf. B og P stefndu M og S ehf. til réttargæslu. Með dómi héraðsdóms voru B og P dæmd til að greiða K og Í hvoru fyrir sig 4.786.284 krónur í skaðabætur ásamt tilgreindum vöxtum og dráttarvöxtum vegna galla á fasteigninni. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að K og Í gerðu kröfu um greiðslu viðbótarkostnaðar við viðgerðir á þaki og aðrar úrbætur umfram kostnað við nauðsynlegar endurbætur sem metinn var í matsgerð dómkvadds matsmanns en þeir útgefnu reikningar sem K og Í styddu þá kröfu við hefðu takmarkaðar upplýsingar að geyma. Taldi rétturinn að K og Í hefðu ekki fært viðhlítandi sönnur fyrir því að umræddur viðbótarkostnaður væri tilkominn vegna atriða sem B og P bæru ábyrgð á. Voru B og P því sýknuð að þessu leyti. Ekki var talið að B og P hefðu vanrækt upplýsingaskyldu sína samkvæmt 26. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Ekki var heldur á það fallist að þau hefðu veitt rangar upplýsingar þannig að fasteignin teldist gölluð í skilningi 27. gr. sömu laga. Þar sem B og P hefðu ekki sýnt af sér saknæma háttsemi voru þau sýknuð af kröfum K og Í um skaðabætur og um bætur fyrir óbeint tjón. Því næst leysti Landsréttur úr þeirri málsástæðu hvort ágallar á fasteigninni rýrðu verðmæti hennar svo nokkru varðaði, þannig að K og Í ættu rétt til afsláttar af kaupverð hennar. Rétturinn komst að þeirri niðurstöðu að kostnaður þeirra vegna endurbóta á fasteigninni næmi um 10,4% af kaupverði hennar og þótti sá afsláttur hæfilega ákveðinn 5.000.000 króna, að teknu tilliti til verðmætisaukningar vegna endurnýjaðs þaks. B og P var gert að endurgreiða K og Í þá fjárhæð, ásamt endurgreiðslu lokagreiðslu eftirstöðva kaupverðs og útlögðum kostnaði við að afla skýrslu húsasmíðameistara, samtals 3.151.549 krónur til hvors þeirra um sig ásamt tilgreindum dráttarvöxtum og málskostnaði.

Landsréttur birt 5. júní 2025

489/2023

Dagmar Sigríður Lúðvíksdóttir og Einar Lúðvíksson (Jón Sigurðsson lögmaður) gegn Veiðifélagi Eystri-Rangár (Guðjón Ármannsson lögmaður) og Dóru Lúðvíksdóttur (Hulda Rós Rúriksdóttir lögmaður)

Með dómi Landsréttar var DS, E og D bannað að hindra umferð V og veiðimanna á vélknúnum ökutækjum eftir akvegum sem liggja um land jarðanna Bakkavallar og Vallarhjáleigu í Rangárþingi eystra að veiðistöðum á veiðisvæðum 8 og 9 í Eystri- Rangá og hindra aðgengi stefnda að þremur sleppitjörnum í sameignarlandi Árgilsstaða 1 og 2 og eyðileggja þær eða koma í veg fyrir nýtingu þeirra að öðru leyti. Í dómi Landsréttar var rakið að með því að hindra umferð vélknúinna ökutækja eftir vegum sem liggja um land tilgreindra jarða og aðgengi V að sleppitjörnum hefðu DS, E og D þannig komið í veg fyrir að V gæti sinnt lögbundnu hlutverki sínu sem nánar hefði verið útfært í samþykktum og lögum nr. 61/2006 um lax- og silungsveiði. Þá hefði framganga DS, E og D í því skyni að hindra aðgengi veiðimanna á vélknúnum ökutækjum sem keypt hefðu veiðileyfi á grundvelli tiltekins samnings farið í bága við fyrirmæli 4. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006. Varðandi eyðileggingu sleppitjarna kom fram í dómi Landsréttar að ekki lægi fyrir að tekin hefði verið ákvörðun um að breyta nýtingu landsins, sem fyrir lá að væri í sameign dánarbús föður DS, E og D og fleiri, á löglega boðuðum fundi. Þegar af þeirri ástæðu væri DS, E og D óheimilt að eyðileggja sleppitjarnirnar eða koma í veg fyrir nýtingu þeirra að öðru leyti.

Landsréttur birt 8. maí 2025

28/2024

Sæmundur Jóhannsson (Guðni Ásþór Haraldsson lögmaður) og Ester Erlingsdóttir (Davíð Örn Guðnason lögmaður, 4. prófmál) gegn Birni Þorfinnssyni og Þorgerði Hafsteinsdóttur (Haukur Örn Birgisson lögmaður)

Í málinu kröfðust S og E að B og Þ greiddu þeim óskipt 32.987.330 krónur vegna ætlaðra galla á nánar tilgreindri fasteign. Fasteignina keyptu S og E af B og Þ á síðari hluta árs 2008 og tilkynntu fyrst um þá ætluðu vanefnd sem dómkrafan laut að í júní 2022. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var með vísan til forsendna í Landsrétti kom fram að samkvæmt 2. mgr. 48. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup hefðu S og E ótvírætt glatað rétti til að bera fyrir sig þá ætluðu vanefnd á kaupsamningi málsaðila sem krafa þeirra lyti að þegar þau tilkynntu um hana 14 árum eftir afhendingu fasteignarinnar. Þá væri ekkert fram komið um að skilyrði 3. mgr. 48. gr. laganna væru fyrir hendi, en fyrir því bæru S og E sönnunarbyrði. Voru B og Þ því sýknuð af kröfu S og E.

Landsréttur birt 3. apríl 2025

41/2024

A (Guðmundur Birgir Ólafsson lögmaður) gegn B ehf (Jón Rúnar Pálsson lögmaður)

A réð sig til starfa hjá B ehf. í apríl 2022. Henni var sagt upp störfum í byrjun júní sama ár. Deildu málsaðilar um hvort B ehf. hefði verið heimilt að segja A upp störfum, en ágreiningslaust var að hún hafði sagt samstarfskonu sinni frá því að hún væri barnshafandi. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna kom fram að miða yrði við að upplýsingar sem sölufulltrúi verslunar veitti samstarfsmanni sínum, sem gegndi sömu stöðu og því ekki yfirmaður þar, teldist ekki tilkynning til vinnuveitanda í skilningi 1. mgr. 50. gr. laga nr. 144/2020 um fæðingar- og foreldraorlof. Var B ehf. því sýknað af kröfum A.

Landsréttur birt 27. febrúar 2025

100/2024

A (Erlendur Þór Gunnarsson lögmaður) gegn B (Sævar Þór Jónsson lögmaður)

A og B gengu í hjúskap árið 2009 en skildu að borði og sæng árið 2019. Gerðu A og B með sér fjárskiptasamning og laut ágreiningur málsins að ákvæði í samningnum sem fjallaði um búsetu A og sölu á fasteigninni C. Krafðist B þess að A skyldi greiða honum helming söluverðs fasteignarinnar að frádregnum lánum og kostnaði. Byggði krafa B á því að hann hefði gefið eftir kröfu í fjármagn sem kæmi úr sölu eignarinnar C ef A tryggði að búseta barna þeirra yrði á ákveðnu svæði en því hefði A ekki fylgt þegar eignin var seld. Í dómi héraðsdóms var fallist á greiðsluskyldu A um þá fjárhæð sem greindi í aðalkröfu B. Fyrir Landsrétti krafðist A þess aðallega að dómur héraðsdóms yrði ómerktur. Í dómi Landsréttar kom fram að í greinargerð A í héraði hefði meðal annars verð teflt fram þeirri málsástæðu til stuðnings kröfu hennar um lækkun krafna B, að frá hreinni eign eftir uppgreiðslu áhvílandi lána bæri að draga nánar tiltekinn kostnað. Lagði A fram hreyfingaryfirlit yfir þær greiðslur sem hún krafðist að yrðu dregnar frá kröfu B og upplýsingar um samtölu greiðslnanna, sem ekki var mótmælt af B. Þrátt fyrir það vísaði héraðsdómur til þess að A hefði í greinargerð sinni einungis gert áskilnað um að leggja fram nákvæman útreikning á lækkun kröfu B á síðari stigum en það hefði hún ekki gert og hefði ekki gert tölulega grein fyrir lækkunarkröfum sínum á annan hátt. Fjallaði héraðsdómur ekki að öðru leyti um umrædda málsástæðu A. Að mati Landsréttar hefði því ekki í hinum áfrýjaða dómi verið tekin rökstudd afstaða til þessarar málsástæðu A eins og bar að gera samkvæmt f-lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Af þeim sökum yrði ekki komist hjá því að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar að nýju.

Landsréttur birt 13. febrúar 2025

911/2023

TM tryggingar hf (Þórir Júlíusson lögmaður) gegn A (Jóhannes Stefán Ólafsson lögmaður, Sigrún Jóhannsdóttir lögmaður, 4. prófmál)

A varð fyrir slysi við vinnu sína þegar hann ók inn um sjálfvirkar dyr sem opnast og lokast eftir hreyfiskynjurum. A ók að hurðinni frá hlið og inn um dyrnar í stað þess að fara yfir skynjara fyrir framan þær. Þegar A ók að hurðinni mun hafa verið kallað á hann, að því er hann taldi, svo hann leit aftur en þegar hann sneri við höfðinu var hurðin byrjuð að lokast og var í augnhæð þegar A rak höfuðið í hana og dróst undir hurðina sem hafði stöðvast þegar hann rakst á hana. A höfðaði mál þetta og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr ábyrgðartryggingu vinnuveitandans hjá T hf. Í dómi Landsréttar kom fram að atvik að baki slysinu lægju ljós fyrir og gæti vanræksla vátryggingartaka á að beina tilkynningu til Vinnueftirlitsins á réttum tíma ekki haft áhrif við sönnun í málinu. Taldi Landsréttur óhjákvæmilegt að líta svo á að slys A hefði orðið vegna óhappatilviks og eigin aðgæsluleysis hans. Var T hf. því sýknaður af kröfum A.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 30. október 2024

E-1561/2024

NOVIS Insurance INC (Sigurður Valgeir Guðjónsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Bragi Dór Hafþórsson lögmaður)

Stefnandi er tryggingafélag með höfuðstöðvar í Slóvakíu, sem hafði um tíma starfsleyfi til að veita tiltekna þjónustu hér á landi eða þar til Seðlabanki Slóvakíu, sem hefur eftirlit með starfsemi stefnanda, svipti hann starfsleyfi 5. júní 2023. Áður en til þess kom vildi stefnandi bæta við starfsemi sína hér á landi samningum við einstaklinga um viðbótartryggingarvernd og séreignarlífeyrissparnað. Óskaði stefnandi í því skyni staðfestingar stefnda á reglum sínum og skilmálum, en þeirri beiðni hafnaði stefndi 22. desember 2022. Í máli þessu krafðist stefnandi viðurkenningar á meintu lögbroti og bótaskyldu stefnda vegna synjunarinnar. Málinu var vísað frá dómi þar sem málatilbúnaður stefnanda uppfyllti ekki skilyrði réttarfarslaga til þess að hann gæti fengið efnisdóm um dómkröfur sínar.

Landsréttur birt 17. október 2024

469/2023

Noah Siegel (Hlynur Halldórsson lögmaður) gegn Páli G. Jónssyni (Páll Kristjánsson lögmaður)

N krafðist þess að staðfest yrði riftun á kaupsamningi hans og P um eitt skákborð, tvö hliðarborð, eitt sett af skákmönnum, eina skákklukku og eitt áritað tréborð. Jafnframt krafðist N þess að P yrði gert að greiða honum tiltekna fjárhæð gegn skilum N á mununum. Héraðsdómur sýknaði P af kröfum N. Í úrskurði Landsréttar kom fram að kröfugerð N hefði verið tvíþætt og hefði fjárkrafa hans meðal annars verið byggð á óskráðum meginreglum samningaréttar um brostnar forsendur og 30., 33. og 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Í forsendum héraðsdóms hefði ekkert verið vikið að þessum málsástæðum og yrði ekki ráðið af dóminum hvers vegna talið hafi verið óþarft að leysa úr þeim. Ekki hefði verið tekin rökstudd afstaða til málsástæðna sem málatilbúnaður N var reistur á og væri það í andstöðu við f-lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Jafnframt væri í forsendum héraðsdóms hvorki vísað í lagaákvæði né aðrar reglur til stuðnings niðurstöðu um sýknu P. Samkvæmt því væru slíkir annmarkar á dómi héraðsdóms að óhjákvæmilegt væri að ómerkja hann og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar að nýju.

Hæstiréttur birt 9. október 2024

7/2024

Rekstrarfélag Hafnartorgs (Sigurbjörn Ársæll Þorbergsson lögmaður) gegn Brimborg ehf (Tómas Jónsson lögmaður)

R, sem rekur bílastæðahús við Hafnartorg í Reykjavík höfðaði mál gegn B ehf., til heimtu leigugjalda vegna notkunar á bílastæðum í bílastæðahúsinu á tímabilinu maí til september 2019. Hæstiréttur taldi sannað að leigutakar bifreiða B ehf. hefðu lagt í bílastæði R í þau skipti sem um ræðir. Þá var fallist á að R hafi gefið nægilega skýrt til kynna með skiltum og auglýsingum á staðnum að greiðsla væri áskilin fyrir not af bílastæðahúsinu og að ökumenn hafi með þeirri athöfn að leggja í bílastæði gengist undir skuldbindingu samkvæmt skilmálum R um að greiða fyrir notkunina. Með þessu hafi komist á samningur um notkun bílastæðanna í umrædd skipti. Hæstiréttur taldi að við úrlausn á því hvort stofnast hafi til heimildarumboðs milli B ehf. og leigutaka hans til að skuldbinda B ehf. til greiðslu gjalds vegna notkunar bílastæða yrði að skýra samningsskilmála B ehf. eftir hefðbundnum túlkunarreglum fjármunaréttar. Ágreiningslaust væri að skilmálar giltu við gerð leigusamnings milli B ehf. og leigutaka en af efni þeirra yrði ekki ráðið að B ehf. hafi veitt leigutökum sínum umboð til að skuldbinda hann til greiðslu gjalds fyrir afnot af bílastæðinu. Komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að B ehf. hafi verið heimilt að afhenda R þær persónuupplýsingar um leigutaka bifreiða sem honum voru nauðsynlegar til þess að gæta hagsmuna sinna. Hins vegar var ekki fallist að á B ehf. hafi skuldbundið sig til greiðslu leigugjaldanna með því að synja R um afhendingu upplýsinganna. Var B ehf. sýknað af kröfum R.

Hæstiréttur birt 18. september 2024

3/2024

Íslenska ríkið (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður) gegn Verkfræðingafélagi Íslands Stéttarfélagi tölvunarfræðinga og Lyfjafræðingafélagi Íslands (Lára Valgerður Júlíusdóttir lögmaður)

V, S og L höfðuðu mál fyrir hönd félagsmanna sinna og kröfðust þess að viðurkennt yrði að ákvörðun Í um að segja upp samningum um yfirvinnu á föstum forsendum við starfsmenn á stoðeiningum Landspítala hefði falið í sér hópuppsagnir í skilningi laga nr. 63/2000 um hópuppsagnir. Undir rekstri málsins fyrir Landsrétti var leitað ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um hvernig bæri að túlka tilskipun ráðsins 98/59/EB um samræmingu laga aðildarríkjanna um hópuppsagnir, sem var innleidd í íslenskan rétt með lögum nr. 63/2000. Í áliti EFTA-dómstólsins kom meðal annars fram að það væri uppsögn í skilningi a-liðar 1. mgr. 1. gr. tilskipunarinnar þegar vinnuveitandi, einhliða og starfsmanni í óhag, gerði verulegar breytingar á meginþætti ráðningarsamnings af ástæðum sem tengdust ekki hlutaðeigandi launþegum. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að lög nr. 63/2000 veittu opinberum starfsmönnum einnig réttarvernd fyrir hópuppsögnum. Þær breytingar sem urðu á starfskjörum umræddra starfsmanna hefðu hins vegar ekki falið í sér verulegar breytingar á meginþætti ráðningarsamnings þeirra og því ekki um hópuppsagnir að ræða. Samkvæmt framangreindu var kröfum V, S og L hafnað.

Landsréttur birt 14. júní 2024

346/2023

A (Bjarnfreður Ólafsson lögmaður) gegn B (Pétur Már Jónsson lögmaður)

B höfðaði mál gegn A en ágreiningur þeirra snérist um það hvort A bæri að endurgreiða B fjármuni í hans eigu sem notaðir voru við kaup á fasteigninni D. Málatilbúnaður B samkvæmt héraðsdómsstefnu var á því reistur að A hefði nýtt fjármuni sem honum bar vegna sölu á fasteigninni C í heimildarleysi til kaupa á fasteigninni D. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem féllst á kröfur B, var lagt til grundvallar að um lán frá B hefði verið að ræða sem bæri að endurgreiða þegar þess væri krafist. Var talið að B hefði formlega krafist greiðslu lánsins með höfðun dómsmáls og að A hefði borið að endurgreiða lánið eigi síðar en þann dag. Í dómi Landsréttar kom fram að þeirri málsástæðu að um lán til A hefði verið að ræða yrði ekki fundin stoð í héraðsdómsstefnu. Lá ekki fyrir að A hefði samþykkt að málsástæðan kæmist að í málinu, sbr. 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, og var héraðsdómara því óheimilt að færa þau rök fyrir niðurstöðu sinni að um lán til A hefði verið að ræða. Var því talið að héraðsdómari hefði farið út fyrir þann málsgrundvöll sem B markaði í stefnu málsins og út fyrir heimildir sínar samkvæmt 2. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991. Taldi Landsréttur þessa annmarka á hinum áfrýjaða dómi slíka að ekki yrði hjá því komist að ómerkja dóminn án kröfu og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar og dómsálagningar að nýju.

Landsréttur birt 22. mars 2024

79/2023

A ehf (Kristinn Hallgrímsson lögmaður) gegn B (Halldór Kr. Þorsteinsson lögmaður)

B varð fyrir slysi þegar hann var við störf á veitingastað sem fyrri vinnuveitandi hans rak. Eftir slysið tók A ehf. yfir reksturinn samkvæmt kaupsamningi. Höfðaði B mál þetta og krafðist viðurkenningar á bótaskyldu A ehf. vegna vinnuslyssins. Í dómi Landsréttar kom fram að lagt yrði til grundvallar að tjón B yrði rakið til saknæmrar háttsemi sem fyrrum vinnuveitandi B bæri skaðabótaábyrgð á. Ágreiningur aðila laut að því hvort ábyrgð vegna skaðabótaskröfunnar hefði færst til A ehf. við aðilaskipti að fyrirtækinu. Í dómi Landsréttar var rakið að það leiddi af orðalagi 1. mgr. 3. gr. laga nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum að réttindi og skyldur fyrrum vinnuveitanda B samkvæmt ráðningarsamningi eða ráðningarsambandi færðust til A ehf. við aðilaskiptin. Ekki væri að finna nánari skýringar á réttindum og skyldum samkvæmt ráðningarsambandi í lögskýringargögnum, en telja yrði ljóst að slíkar skyldur gætu verið af ýmsum toga og takmörkuðust ekki við skuldbindingar samkvæmt ráðningarsamningi eða kjarasamningi. Ábyrgð fyrrum vinnuveitanda á tjóni vegna vinnuslyss B yrði ótvírætt rakin til stöðu hans samkvæmt ráðningarsambandi við B og hefði krafan bein tengsl við það. Að virtu orðalagi 1. mgr. 3. gr. laga nr. 72/2002, sem skýra yrði með hliðsjón af því markmiði laganna og tilskipunar 2001/23/EB um samræmingu á lögum aðildarríkjanna um vernd launamanna við aðilaskipti að fyrirtækjum, atvinnurekstri eða hluta atvinnurekstrar, að tryggja að staða launþega yrði ekki lakari vegna aðilaskipta að fyrirtæki, yrði lagt til grundvallar að ábyrgð vegna skaðabótakröfunnar hefði færst til A ehf. við þau. Samkvæmt því hefði B verið rétt að beina kröfu sinni um viðurkenningu á skaðabótaábyrgð vegna slyssins að A ehf. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur og fallist á viðurkenningarkröfu B.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 20. mars 2024

E-3606/2022

Þríforkur ehf (Sveinbjörn Claessen lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Kristín Edwald lögmaður)

Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur nr. E-1738/2018 sem staðfestur var í Landsrétti í máli nr. 384/2020 var viðurkennd skylda stefnda til að greiða stefnanda tiltekna fjárhæð í vátryggingabætur vegna brunatjóns í samræmi við framvindu endurbyggingar fasteignarinnar. Með dómi Hæstaréttar nr. 4/2022 var þessi fjárhæð viðurkenningarkröfunnar hækkuð þar sem ekki var talið að stefnda væri heimilt að halda eftir 24% hlutfalli virðisaukaskatts af vátryggingabótunum. Ágreiningur reis um greiðslu verðbóta eða vaxta að umræddri fjárhæð auk þess sem stefnandi krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna tjóns sem stefnandi varð fyrir sökum þess að stefndi synjaði um útgáfu yfirlýsingar um óumdeilda fjárhæð vátryggingabótanna.Með vísan til sjónarmiða um málsforræði og skilyrði viðurkenningarkrafna samkvæmt 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 var talið að ákvæði 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991 og önnur ákvæði þeirra laga útilokaði stefnanda ekki frá því að koma slíkri kröfu að á síðari stigum. Þá voru röksemdir stefnda með vísan til 2. mgr. 116. gr. haldlausar enda hafði ekki verið dæmt um aðal- og varakröfu stefnanda áður. Aðalkröfu stefnanda um greiðslu verðbóta var hafnað þar sem ekki var talið að stefnandi hefði sýnt fram gegn neitun stefnda að sú venja gilti í starfsemi stefnda við uppgjör bóta. Hins vegar var fallist á að krafan bæri vexti og dráttarvexti. Stefnandi sleit ekki fyrningu fyrr en með birtingu stefnu vegna vaxtakröfunnar og var því hluti vaxta og dráttarvaxta fallin niður fyrir fyrningu. Viðurkenningarkröfu stefnanda um skaðabætur var hafnað, enda ekki talið að krafa uppfyllti skilyrði sakarreglunnar um orsakatengsl og sennilega afleiðingu.

Landsréttur birt 8. mars 2024

23/2023

Íslenska ríkið (Óskar Thorarensen lögmaður) gegn A, B, C og D (Sigrún Ingibjörg Gísladóttir lögmaður)

Með hinum áfrýjaða dómi var felldur úr gildi úrskurður kærunefndar útlendingamála þar sem kröfu A o.fl. um endurupptöku var hafnað. Krafa er laut að ógildingu þess úrskurðar var þrautavarakrafa A o.fl. í héraði. Kröfugerð A o.fl. fyrir Landsrétti var efnislega hin sama og fyrir héraðsdómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í aðalkröfu A o.fl. í héraði hefði falist helsta ósk hans um málsúrslit en í varakröfum óskir um málsúrslit, yrði ekki fallist á aðalkröfu hans eða aðrar varakröfur sem framar voru í röðinni. Í hinum áfrýjaða dómi hefði héraðsdómari hvorki tekið afstöðu til aðal- né varakröfu A o.fl. Þá hefði hann heldur ekki tekið afstöðu til þeirra málsástæðna sem A o.fl. tefldu fram til stuðnings þeim kröfum. Taldi Landsréttur þessa annmarka á hinum áfrýjaða dómi slíka að ekki yrði hjá því komist að ómerkja dóminn án kröfu og leggja fyrir héraðsdómara að taka málið til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.

Landsréttur birt 8. mars 2024

22/2023

Íslenska ríkið (Óskar Thorarensen lögmaður) gegn A (Sigrún Ingibjörg Gísladóttir lögmaður)

Með hinum áfrýjaða dómi var felldur úr gildi úrskurður kærunefndar útlendingamála þar sem kröfu A um endurupptöku var hafnað. Krafa er laut að ógildingu þess úrskurðar var þrautavarakrafa A í héraði. Kröfugerð A fyrir Landsrétti var efnislega hin sama og fyrir héraðsdómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í aðalkröfu A í héraði hefði falist helsta ósk hans um málsúrslit en í varakröfum óskir um málsúrslit, yrði ekki fallist á aðalkröfu hans eða aðrar varakröfur sem framar voru í röðinni. Í hinum áfrýjaða dómi hefði héraðsdómari hvorki tekið afstöðu til aðal- né varakröfu A. Þá hefði hann heldur ekki tekið afstöðu til þeirra málsástæðna sem A tefldi fram til stuðnings þeim kröfum. Taldi Landsréttur þessa annmarka á hinum áfrýjaða dómi slíka að ekki yrði hjá því komist að ómerkja dóminn án kröfu og leggja fyrir héraðsdómara að taka málið til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 1. mars 2024

E-1486/2023

Vegagerðin (Reynir Karlsson lögmaður) gegn TM tryggingum hf (Einar Brynjarsson lögmaður)
Málaflokkur: Vátryggingaréttur

Stefnandi hafði greitt bætur vegna tjóns sem varð á ökutækjum vegna galla á slitlagi á vegarkafla og krafðist bóta á grundvelli ábyrgðartryggingar sem verktaki hafði hjá stefnda. Kröfur stefnanda voru að nokkru fyrndar, auk þess sem stefnanda tókst ekki að sýna fram á að verktakinn bæri sakarábyrgð á tjóninu. Var stefndi því sýknaður af kröfum stefnanda.

Landsréttur birt 23. febrúar 2024

495/2022

Vörður tryggingar hf (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður) gegn A (Erlendur Þór Gunnarsson lögmaður, Hallmundur Albertsson lögmaður, 4. prófmál)

A lenti í tveimur umferðarslysum árið 2017. Höfðaði A mál þetta til heimtu skaðabóta úr hendi V hf. vegna síðara slyssins er bifreið, sem tryggð var hjá V hf. var ekið aftan á hennar bifreið. Undir meðferð málsins fyrir Landsrétti voru dómkvaddir tveir matsmenn til að leggja mat á afleiðingar seinna umferðarslyssins en þegar lá fyrir matsgerð sem aflað hafði verið utan réttar. Ágreiningur aðila fyrir Landsrétti laut að því hvort leggja ætti niðurstöðu matsgerðarinnar sem aflað hafði verið utan réttar til grundvallar um tjón A eða matsgerð dómkvaddra matsmanna. Aðilar voru sammála um að árslaun til ákvörðunar bóta skyldu metin sérstaklega samkvæmt 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 en greindi á um hver skyldu vera viðmiðunarlaun. Í dómi Landsréttar kom fram að gegn andmælum V hf. yrði sú matsgerð sem aflað hafði verið utan réttar, ekki lögð að jöfnu við matsgerð hinna tveggja dómkvöddu manna til sönnunar um afleiðingar slyssins á heilsufar A og gæti enn síður gengið henni framar. Þeirri matsgerð hefði ekki verið hnekkt með yfirmati og yrði hún því lögð til grundvallar við úrlausn málsins. Þá staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um að bætur vegna varanlegrar örorku tækju mið af launum A á árinu 2014, sbr. 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, en ekki var talið að meðallaun við sölu- og þjónustustörf 2017 væru réttari grundvöllur að virtri starfsþróun A og námi hennar. Í samræmi við framangreint voru A dæmdar nánar tilgreindar bætur.

Landsréttur birt 9. febrúar 2024

663/2022

A (Fjölnir Vilhjálmsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður, Þorvaldur Hauksson lögmaður, 3. prófmál)

A höfðaði mál til viðurkenningar skaðabótaskyldu Í vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í skurðaðgerð á tilgreindu sjúkrahúsi í nóvember 2017 og við eftirfarandi meðferð á Landspítalanum. Hélt A því fram að starfsmenn, sem Í bæri ábyrgð á, hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi við störf sín sem hefði leitt til þess að skorið var í görn A við skurðaðgerðina. Þá hafi komið gat á ristil A þegar dreni var komið fyrir á Landspítalanum eftir að sýkingar varð vart. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti, kom fram að ekki hefði verið sýnt fram á að starfsmenn sem Í bæri ábyrgð á hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi við þá meðferð A sem um ræddi. Þá yrði ekki séð að meðferðin hefði verið í ósamræmi við ákvæði laga nr. 34/2012 um heilbrigðisstarfsmenn, laga nr. 74/1997 um réttindi sjúklinga eða önnur ákvæði sem A hefði vísað til. Það væri þó eigi að síður ljóst að A hefði fengið alvarlega sýkingu í kjölfar skurðaðgerðarinnar í nóvember 2017 og orðið fyrir líkamstjóni af þeim sökum. Talið var að óhappatilvik hefði valdið þessari sýkingu sem meta yrði til fylgikvilla aðgerðarinnar. Vegna þessa hefði A þegar fengið greiddar hámarksbætur samkvæmt lögum nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu. Var Í sýknað af kröfum A.

Landsréttur birt 2. febrúar 2023

713/2022

A (Einar Gautur Steingrímsson lögmaður) gegn Sinfóníuhljómsveit Íslands (Sigrún Ingibjörg Gísladóttir lögmaður) og Hörpu tónlistar- og ráðstefnuhúsi ohf. (Heiðar Örn Stefánsson lögmaður)

A höfðaði mál gegn S og H ohf. til heimtu skaðabóta vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í starfi hjá S. Ágreiningur aðila afmarkaðist við það hvort draga skyldi frá skaðabótakröfu A 40% af reiknuðu eingreiðsluverðmæti örorkulífeyris sem hann naut frá lífeyrissjóði, sbr. 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, hvort vextir fyrir 10. maí 2015 af kröfu A gagnvart S væru fyrndir og við upphafstíma dráttarvaxta. Með dómi Landsréttar var fallist á að 40% af reikuðu eingreiðsluvirði örorkulífeyris skyldi koma til frádráttar kröfu A, enda yrði ekki annað ráðið af mati læknis á orkutapi A en að hann fengi greiddan örorkulífeyrinn vegna sama slyss og bótakrafa hans væri reist á. Fyrir Landsrétt voru lögð fram ný gögn um útreikning tryggingastærðfræðings á eingreiðsluvirði örorkulífeyris en miðað við þann útreikning hafði eingreiðsluvirði örorkulífeyrisins lækkað. Fram kom í dómi Landsréttar að til þess væri að líta að þótt réttur A til frambúðar til örorkulífeyris frá lífeyrissjóði gæti tekið breytingum frá einum tíma til annars þann tíma sem útreikningur eingreiðsluvirðis örorkulífeyris tæki til yrði að leggja til grundvallar að þetta mat myndi ekki breytast í þeim mæli í framtíðinni að efni væru til að miða við aðrar forsendur en fyrri útreikningur tryggingastærðfræðingsins hefði tekið mið af og málsaðilar hefðu komið sér saman um að miða við samkvæmt nánar tilgreindri bókun A við meðferð málsins í héraði. Skyldi fyrri útreikningur tryggingastærðfræðingsins því koma til frádráttar bótagreiðslum A miðað við stöðugleikapunkt 1. júní 2014. Þá staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um að vextir af kröfu A fyrir 10. maí 2015 væru fyrndir. Loks vísaði Landsréttur til þess að ekki væri unnt að miða upphafstíma dráttarvaxta við fyrra tímamark en það þegar útreikningar um eingreiðsluvirði greiðslna til A frá lífeyrissjóði hefðu verið lagðir fram. Með vísan til framangreinds og að virtum innborgunum S og H ohf. á kröfu A taldist tjón hans að fullu bætt. Var dómur héraðsdóms um sýknu S og H ohf. því staðfestur.

Landsréttur birt 2. febrúar 2024

473/2022

Idex gluggar ehf (Ásgeir Þór Árnason lögmaður) gegn Framkvæmdafélaginu Arnarhvoli ehf. (Hjördís Halldórsdóttir lögmaður) og og Kanti ehf. til vara (Magnús Björn Brynjólfsson lögmaður)

I ehf. höfðaði mál á hendur F ehf. og K ehf. til vara, til endurgreiðslu á leigugjöldum sem I ehf. hafði greitt til flutningsaðila gáma. Málsaðilar höfðu gert með sér þríhliða samning í tengslum við byggingu á skrifstofuhúsnæði sem F ehf. var aðalverktaki að. Samkvæmt samningnum tók I ehf. að sér framleiðslu glugga og að flytja inn í þá gler. K ehf. tók að sér uppsetningu glugga og glerja. Í samningnum kom fram að gler skyldi afhent á verkstað í gámum. Ágreiningur málsins sneri að því hver bæri ábyrgð á greiðslu leigu- og geymslugjalda sem féllu á gámana. Í dómi Landsréttar var málsástæða I ehf. er varðaði endurkröfu geymslugjalda vegna veru gámana á hafnarsvæði flutningsaðila talin of seint fram komin, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991. Að sama skapi var tilvísun I ehf. til meginreglu verktakaréttar talin of seint fram komin og að hún hefði ekki rúmast innan 5. mgr. 101. gr. laga nr. 91/1991. Landsréttur rakti tiltekin ákvæði samningsins og taldi samninginn ekki bera með sér skyldu F ehf. til að greiða I ehf. þann kostnað sem leiddi af leigu á gámunum. Á hinn bóginn var texti samningsins ekki talinn leysa úr ágreiningi aðila um það hver bæri ábyrgð á greiðslu leigugjaldanna. Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um að það hefði staðið I ehf. næst að bæta inn í samninginn ákvæði þess efnis að tæma þyrfti gámana áður en þeir söfnuðu leigugjöldum. Jafnframt var ekki talið sannað að tafir F ehf. við uppsteypu hefðu verið orsök þess að kostnaður við gámaleigu féll á I ehf. né að verkefnastjóri F ehf. hefði í tölvupóstsamskiptum við I ehf. tjáð sig með þeim hætti að I ehf. hefði mátt treysta því að F ehf. greiddi leigugjöldin. Var hinn áfrýjaði dómur að öðru leyti staðfestur með vísan til forsendna og F ehf. dæmt til að greiða I ehf. 500.000 krónur vegna gámaleigu fyrir tvo gáma í mánuð á grundvelli yfirlýsingar verkefnastjóra F ehf. um að hann hefði samþykkt slíka greiðslu. I ehf. var dæmt til að greiða K ehf. 1.000.000 króna vegna gagnsakar í héraði.

Landsréttur birt 26. janúar 2024

701/2022

Glaucia Da Conceicao Pereira (Guðni Ásþór Haraldsson lögmaður) gegn Efstasundi 100, húsfélagi (Þórður Heimir Sveinsson lögmaður)

Áfrýjað var dómi héraðsdóms þar sem G var dæmd til að greiða húsfélaginu E tilgreinda fjárhæð vegna ógreiddra húsfélagsgjalda, auk þess sem staðfestur var lögveðsréttur húsfélagsins í eignarhlutum G í fasteigninni E fyrir hluta þeirrar fjárhæðar. Í dómi Landsréttar var meðal annars rakið að við aðalmeðferð málsins í héraði hefði héraðsdómari í upphafi þinghaldsins heimilað E að leggja fram nýtt skjal, sem bar yfirskriftina „SÓKN“, þar sem „endanlegar og samanteknar dómkröfur“ hans voru ekki einungis skýrðar tölulega heldur einnig færðar fram fyrir þeim málsástæður og röksemdir. Í upphafi forsendna héraðsdóms hefði þessa skjals verið sérstaklega getið og vísað til 3. mgr. 96. gr. laga nr. 91/1991 hvað það varðaði. Tilvitnað ákvæði tæki til þeirrar aðstöðu þegar útivist hefði orðið af hálfu stefnda í einkamáli en atvik væru ekki með þeim hætti. Lagaheimild hefði því skort fyrir framlagningu skjalsins og hefði héraðsdómari með réttu átt að synja E um framlagningu þess. Þá hefði G byggt á því í héraði að skuld samkvæmt tilgreindum reikningi væri skuld fyrrum eiganda eignarhluta G í fasteigninni og henni því óviðkomandi. Í dómi héraðsdóms hefði hvorki verið vikið að þeirri málsástæðu né að ákvæði 3. mgr. 47. gr. laga nr. 26/1994, sem stefndi hefði vísað til, kröfunni til stuðnings. Taldi Landsréttur að héraðsdómur hefði ekki getað komist að efnislegri niðurstöðu um greiðsluskyldu G að þessu leyti án þess að tekin væri afstaða til þessara atriða, sbr. f-lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991. Loks taldi Landsréttur að héraðsdómur hefði í engu vikið að lagagrundvelli kröfu E um staðfestingu lögveðsréttar og hefði niðurstaða dómsins hvað hana varðaði verið órökstudd. Samkvæmt framangreindu taldi Landsréttur slíka galla á samningu hins áfrýjaða dóms að ekki yrði komist hjá því að ómerkja dóminn og leggja fyrir héraðsdómara að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar á ný.

Landsréttur birt 8. desember 2023

771/2022

LANDSRÉTTUR og Úrskurður föstudaginn 8. desember 2023. og Mál nr. 771/2022: og Þrotabú Helgu Daníelsdóttur (Bjarnfreður Ólafsson lögmaður) og Ómar Steinar Rafnsson (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður) gegn Herdísi Dröfn Fjeldsted og Sævari Péturssyni (Bjarki Þór Sveinsson lögmaður) og Herdís Dröfn Fjeldsted og Sævar Pétursson (Bjarki Þór Sveinsson lögmaður) gegn þrotabúi Helgu Daníelsdóttur (Bjarnfreður Ólafsson lögmaður) og Ómari Steinari Rafnssyni og Verði tryggingum hf. (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður) og Guðna Tyrfingssyni og Verði tryggingum hf. (Marteinn Másson lögmaður)

H og S keyptu einbýlishús af HD sem byggði húsið, Ó var byggingarstjóri en G var arkitekt hússins. Ó og G höfðu báðir tekið ábyrgðartryggingu hjá V hf. H og S höfðuðu mál vegna galla á húsinu og kröfðust þess að HD myndi greiða þeim 31.995.686 krónur, þar af að hluta óskipt með Ó og V hf. og að hluta óskipt með G. Með hinum áfrýjaða dómi var HD gert að greiða H og S nánar tiltekna fjárhæð, þar af óskipt að hluta með Ó, sem talinn var hafa bakað sér skaðabótaábyrgð sem byggingarstjóri. G og V ehf. voru sýknaðir og byggði sýkna V hf. af kröfu úr starfsábyrgðartryggingu Ó á því að vátryggingin hefði verið fallin úr gildi. Í dómi Landsréttar var rakið að stefndi V hf. hafði ekki byggt á þeirri málsástæðu í héraði að starfsábyrgðartrygging Ó væri fallin úr gildi og var hinn áfrýjaði dómur því ekki í samræmi við ákvæði 2. mgr. 111. gr. laga um meðferð einkamála. Yrði ekki hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar á ný.

Landsréttur birt 12. október 2023

191/2021

L Events ehf Lifandi Viðburðir ehf og Guðmundur Hreiðarsson Viborg (Gestur Gunnarsson lögmaður) gegn K2 Agency Limited (Jón Gunnar Ásbjörnsson lögmaður)

K, umboðsfyrirtæki hljómsveitarinnar S, höfðaði mál á hendur LE ehf., L ehf., LV ehf. og G vegna kröfu um greiðslu skuldar vegna tónlistarflutnings hljómsveitarinnar á tónlistarhátíðinni SS sumarið 2018. K hafði áður höfðað mál til heimtu kröfunnar á hendur SP ehf., félaginu sem hélt tónlistarhátíðina, og fyrirsvarsmanni þess félags, FÓ. Félagið var síðar úrskurðað gjaldþrota og lauk skiptum á búinu án þess að krafan fengist greidd. Máli K gegn FÓ lyktaði á hinn bóginn með því að FÓ var gert að greiða K fjárkröfuna sem um ræðir á grundvelli ábyrgðaryfirlýsingar. K taldi LE ehf. greiðsluskylt gagnvart sér á grundvelli ábyrgðaryfirlýsingar framkvæmdastjóra félagsins í fjölmiðlum. Krafa K gagnvart L ehf., LV ehf. og G byggði á því að verð- mætum hafi með saknæmum og ólögmætum hætti verið ráðstafað frá SP ehf. áður en það félag var tekið til gjaldþrotaskipta. Hafi þær ráðstafanir verið til hagsbóta fyrir framangreinda aðila svo að varðaði skaðabótaábyrgð en vegna náinna eigna- og stjórnunartengsla félaganna yrði að samsama þá með SP ehf. á grundvelli reglna félagaréttar þar um. Til vara byggði K á því að L ehf., LV ehf. og G væru bundnir af framangreindri ábyrgðaryfirlýsingu framkvæmdastjóra LE ehf. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á kröfur K um að L ehf., LV ehf., G og LE ehf. yrði óskipt gert að greiða fjárkröfu K. Með dómi Landsréttar 27. maí 2022 í málinu var LE ehf. sýknað af kröfu K en L ehf., LV ehf. og G sýknaðir af henni að svo stöddu. Með dómi Hæstaréttar 4. apríl 2023 í máli nr. 49/2022 var staðfest niðurstaða Landsréttar um sýknu LE ehf. en niðurstaða um sýknu L ehf., LV ehf. og G að svo stöddu ómerkt og þeim þætti málsins vísað til Landsréttar til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju. Í dómi Landsréttar var rakið að L ehf., LV ehf. og G hafi borið fyrir sig að K hafi ekki sýnt fram á hann hafi orðið fyrir tjóni við framsal eigna SP ehf. til LV ehf. og var í því sambandi vísað til gagna sem voru lögð fram fyrir Landsrétt. Taldi Landsréttur að ákvæði 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 stæði því ekki því ekki vegi að litið yrði til þessara gagna við meðferð málsins, þótt réttilega hefði mátt leggja þau fram á fyrri stigum málsins. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að stjórnendur félaganna sem komu að ráðstöfun eigna félaganna hafi með saknæmum og ólögmætum hætti valdið K fjártjóni sem L ehf. og LV ehf. beri skaðabótaábyrgð á. Þá var komist að þeirri niðurstöðu að G beri einnig ábyrgð á tjóni K á grundvelli almennra reglna skaðabótaréttar. Var L ehf., LV ehf. og G óskipt gert að greiða fjárkröfu G eins og hún var sett fram fyrir Landsrétti.

Landsréttur birt 15. september 2023

184/2022

Vatnsveita Rangárþings ytra og Ásahrepps bs (Guðjón Ármannsson lögmaður) gegn Smíðanda ON ehf (Guðmundur Birgir Ólafsson lögmaður)

V auglýsti á árinu 2019 útboð á stækkun Lækjarbotnavatnsveitu sem V rekur. Fjórir aðilar buðu í verkið, þar með talið S ehf. Lægstbjóðandi treysti sér ekki til að standa við boð sitt og var þá leitað til S ehf. sem átti næstlægsta boðið. V gekk ekki til samninga við S ehf. þar sem V taldi að S ehf. uppfyllti ekki skilyrði útboðsins. S ehf. höfðaði mál á hendur V og krafðist viðurkenningar á rétti S ehf. til skaðabóta úr hendi V vegna missis hagnaðar. V krafðist fyrir Landsrétti frávísunar frá héraðsdómi en til vara sýknu. S ehf. byggði aftur á móti á því að frávísunarkrafa V kæmist ekki að fyrir Landsrétti vegna framsetningar í áfrýjunarstefnu. Landsréttur taldi að þrátt fyrir að ekki hafi verið sérstaklega vísað til úrskurðar héraðsdóms, þar sem frávísunarkröfu V var hafnað, hafi verið augljóst að leitað var endurskoðunar á þeim úrskurði, þótt með réttu lagi hefði átt að tiltaka það sérstaklega í áfrýjunarstefnunni. Til stuðnings frávísunarkröfu sinni vísaði V bæði til þess að eitt frumskilyrða skaðabótaábyrgðar, tjón, væri ekki uppfyllt, og að S ehf. hafi ekki leitt nægar líkur að tjóni sínu eins og áskilið er í 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Landsréttur hafnaði frávísunarkröfunni. Taldi rétturinn að í ljósi dómaframkvæmdar Hæstaréttar teldist lágmarksskilyrðum um að nægar líkur hefðu verið leiddar að tjóni fullnægt þannig að krafan væri tæk til efnisdóms en frekari athugun á því hvort frumskilyrðinu um tjón teldist mætt ætti undir efnishlið málsins. Þá er rakið í dómi Landsréttar að lagagrundvöllurinn, lög nr. 120/2016 og stjórnsýslulög, sem málsaðilar studdu málsástæður sínar við í héraði og héraðsdómur byggði á, væri ekki réttur. Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti töldu málsaðilar þó að framangreint stæði því ekki í vegi að fært væri að leysa efnislega úr málinu og var á það fallist. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að þegar V hafnaði S ehf. sem samningsaðila, hefði S ehf. ekki sýnt fram á með gögnum að hann uppfyllti kröfu útboðsins um lágmarks veltu, og því hefði V verið heimilt samkvæmt útboðsskilmálum að hafna S ehf. sem bjóðanda. Þá var ekki talið að V, sem hefði ítrekað og umfram skyldu gefið S ehf. kost á að skila inn frekari gögnum, hafi verið skylt að óska eftir enn frekari gögnum eða rannsaka málið nánar, samkvæmt ólögfestum reglum stjórnsýslu- og útboðsréttar, enda hafi það hvílt á S ehf. að sýna fram á að hann uppfyllti kröfur útboðsskilmálanna. S ehf. hefði ekki á annan hátt sýnt fram á saknæma háttsemi V er leitt gæti til þess að krafa hans um viðurkenningu á skaðabótaskyldu yrði tekin til greina. V var því sýknaður af kröfu S ehf. og S ehf. gert að greiða V málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.

Landsréttur birt 23. júní 2023

354/2023

A (Guðbrandur Jóhannesson lögmaður) gegn B (Sigurður G. Guðjónsson lögmaður)

A höfðaði mál gegn B og krafðist aðallega riftunar munnlegs samnings við B um kaup þess síðarnefnda á 30% hlutafjár í C ehf., til vara að samningur um kaupin yrði ógiltur, en til þrautavara krafðist A efndabóta úr hendi B. Í öllum tilvikum krafðist A miskabóta úr hendi B. Með hinum kærða úrskurði var vara- og þrautavarakröfu A sem og miskabótakröfu hennar vísað frá dómi. Fyrir Landsrétti var deilt um frávísun vara- og miskabótakröfu A. Í úrskurði Landsréttar var rakið að með dómi Héraðsdóms Reykjaness 2021, sem ekki var áfrýjað til Landsréttar, hefði verið komist að þeirri niðurstöðu að samningur hefði komist á um sölu A til B á 30% hlutafjár í C ehf. Málatilbúnaður A í máli þessu tæki allur mið af málsástæðum hennar í hinu eldra máli. Í hinum kærða úrskurði hafi verið talið að A hefði fyrst verið rétt að tefla fram kröfu um riftun eftir að fyrrgreindur dómur héraðsdóms lá fyrir. Með svipuðum hætti mætti segja að A hafi fyrst þá verið rétt að krefjast ógildingar samningsins. Með hliðsjón af þessu og rétti manna samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar væri varhugavert að líta svo á að A hafi fyrirgert rétti sínum til að byggja á þeim málsástæðum sem hún hafði uppi til stuðnings kröfu sinni um ógildingu samningsins. Var ákvæði hins kærða úrskurðar um frávísun varakröfu A því fellt úr gildi. Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um frávísun miskabótakröfu A.

Landsréttur birt 2. júní 2023

85/2022

Helgi Birgisson (Gísli Guðni Hall lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Eiríkur Áki Eggertsson lögmaður)

H höfðaði mál gegn Í og krafðist þess að felld yrði úr gildi ákvörðun SÍ um að hafna umsókn hans um tiltekna greiðsluþátttöku stofnunarinnar á grundvelli reglugerðar nr. 1255/2018 um endurgreiðslu kostnaðar vegna þjónustu sjálfstætt starfandi sérgreinalækna sem starfa án samnings við SÍ. Í hinum áfrýjaða dómi var Í sýknað af kröfum H. Í dómi Landsréttar var rakið að niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í af kröfum H hafi farið í bága við 111. gr. laga nr. 91/1991. Þar við bættist að með héraðsdómi var ágreiningi málsaðila ekki ráðið til lykta. Var hinn áfrýjaði dómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 31. maí 2023

E-5914/2021

A (Jónas Þór Jónasson lögmaður) gegn Brimi hf (Guðmundur Snæbjörnsson lögmaður)

Stefnandi slasaðist þegar hann féll niður stiga við vinnu sína um borð í frystitogara sem var í tímabundum sérverkefnum í tengslum við verkefni fyrir erlenda hafrannsóknarstofnun. Ágreiningur reis um óvinnufærni stefnanda, hversu lengi hún hefði staðið yfir og hvort hana mætti rekja til vinnuslyssins eða fyrra heilsufars. Þá var deilt um við hvaða laun ætti að miða og hvort stefnandi hefði fyrirgert rétti sínum vegna tómlætis. Talið að stefnandi hefði sýnt fram á óvinnufærni í þrjá mánuði frá slysinu sem ætti rót sína að rekja til þessa slyss. Kröfu stefnanda um staðgengilslaun sem miðuðust við aflahlut var hafnað, enda væru þau í ósamræmi við það starf sem hann var ráðinn til að sinna og þau ráðningakjör sem hann samdi um. Hafnað var að réttur hans væri fallin niður fyrir tómlæti Var stefnda gert að greiða stefnanda tveggja mánaða staðgengilslaun miðað við umsamið dagvinnukaup auk eins mánaða kauptryggingu.

Landsréttur birt 26. maí 2023

673/2022

Jakobsen Fisk AS (Jón Þór Ólason lögmaður) gegn Aflhlutum ehf (Jónas Þór Jónasson lögmaður)

J AS höfðaði mál gegn A ehf. og krafðist endurgreiðslu kaupverðs ljósavélar og skaðabóta vegna viðgerða á henni sem ekki skiluðu tilætluðum árangri. A ehf. seldi ljósavélina en þegar vélin hafði verið keyrð í alls um 200 klukkutíma stöðvaðist hún og ekki tókst að koma henni aftur í gang. Við bilanagreiningu á vélinni kom í ljós að hún hafði verið framleidd átta árum fyrir sölu. Ágreiningur málsins laut að því hvað hefði valdið biluninni og hvort ljósavélina hefði skort þá eiginleika sem hefði mátt leiða af samningi aðila eða sem J AS hefði mátt vænta af henni. Í dómi Landsréttar kom fram að J AS hefði haft réttmæta ástæðu til að ætla að ljósavélin væri ný en ekki átta ára og hefði fengið þá meðferð við geymslu sem framleiðandi hennar mælti fyrir um. Talið var að það hefði staðið A ehf. nær en J AS að upplýsa um málsatvik að þessu leyti og yrði A ehf. af þessari ástæðu látinn bera hallann af þeirri óvissu sem uppi væri um ástæðu þess að ljósavélin bilaði. Þá yrði A ehf. látinn bera hallann af sönnunarskorti um að bilunina væri ekki að rekja til aldurs vélarinnar og þess að hún hefði staðið óhreyfð og án gangsetningar frá framleiðslu eða eftir atvikum ekki verið geymd á lager í þeim umbúðum sem kveðið væri á um í upplýsingum frá framleiðanda vélarinnar. Í ljósi þess að A ehf. hefði ekki lagt fram nein haldbær gögn um framangreint yrði við það að miða að ljósavélin hefði við afhendingu ekki fullnægt þeim kröfum sem J AS hefði mátt gera til hennar, sbr. 1. og 2. mgr. 17. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup og hefði því verið gölluð í skilningi laganna, sbr. einnig 1. mgr. 18. gr. Mat Landsréttur vanefndina verulega í skilningi 1. mgr. 39. gr. laga nr. 50/2000 enda væri fram komið að vélin nýttist ekki J AS eftir að árangurslaus tilraun hafði verið gerð til að gera við hana. Taldi Landsréttur því að J AS hefði verið heimilt að rifta kaupunum. Fallist var á kröfu áfrýjanda um endurgreiðslu á kaupverði ljósavélarinnar og skaðabætur vegna viðgerða á henni sem ekki skiluðu tilætluðum árangri. Landsréttur vísaði frá kröfu J AS um vexti samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu en féllst á að krafan skyldi bera dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga, sbr. 9. gr. laganna.

Landsréttur birt 19. maí 2023

131/2022

Magnús Eiríkur Eyjólfsson (Þórður Heimir Sveinsson lögmaður) gegn Arion banka hf (Kristján B. Thorlacius lögmaður)

M og A hf. deildu um hvort sjálfskuldaraábyrgð M að fjárhæð 7.000.000 króna, í tengslum við hækkun á yfirdráttarheimild fyrirtækis sem M var í forsvari fyrir, hefði átt að falla niður samtímis því að viðauki var gerður við tryggingabréf og A hf. veitt veð í íbúðarhúsi M. M byggði á því að A hf. hefði skuldbundið sig til að fella sjálfskuldarábyrgðina niður um leið og fyrrgreindu tryggingabréfi væri þinglýst. Í dómi Landsréttar var rakið að málatilbúnaður M byggði á þeirri málsástæðu að það hafi verið ósanngjarnt eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera sjálfskuldarábyrgðina fyrir sig, sbr. 1. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Í hinum áfrýjaða dómi væri hvergi tekin afstaða til þeirrar málsástæðu. Þar væri eingöngu hafnað þeirri málsástæðu M að sjálfskuldarábyrgðin hafi verið tímabundin og átt að falla niður þegar viðaukinn við tryggingabréfið var gefinn út og A veitt veð í íbúðarhúsi M. Þar sem héraðsdómari hefði ekki tekið efnislega afstöðu til þessarar málsástæðu M, yrði með hliðsjón af f- lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð einkamála ekki hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Landsréttur birt 12. maí 2023

73/2022

Yellow Mobile B.V (Jón Bjarni Kristjánsson lögmaður) gegn Fjarskiptastofu (Unnur Lilja Hermannsdóttir lögmaður)

Fjarskiptafyrirtækið Y höfðaði mál gegn F og krafðist ógildingar á úrskurði Ú þar sem staðfest var ákvörðun F um afturköllun á tíðniheimild sem Y hafði fengi úthlutað 2017 í kjölfar uppboðs á slíkum heimildum. Þá krafðist Y einnig viðurkenningar á bótaskyldu F vegna ætlaðs ólögmætis fyrrgreindrar ákvörðunar. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var með vísan til forsendna, var rakið að með skírskotun til atvika og gagna málsins yrði ekki fallist á að rannsókn þess hafi verið ábótavant, að F hafi ekki gætt leiðbeiningarskyldu eða að afturköllunin hafi farið í bága við meðalhófs- eða jafnræðisreglu stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Afturköllun á tíðniheimild til Y hafi verið lögmæt og var F því sýknað af öllum kröfum Y.

Landsréttur birt 31. mars 2023

92/2022

Ásgrímur Helgi Einarsson (Sævar Þór Jónsson lögmaður) gegn Íslandsbanka hf (Torfi Ragnar Sigurðsson lögmaður)

Í hf. höfðaði mál á hendur Á til greiðslu skuldar á grundvelli sjálfskuldarábyrgðar hans á yfirdráttarskuld á tékkareikningi H ehf. Í dómi Landsréttar kom fram að þegar upplýsingar um réttan grundvöll að fjárhæð kröfunnar komu fram undir rekstri málsins í héraði hafi Á þegar skilað greinargerð sinni. Hefði rétt lýsing á tilurð kröfu Í hf. legið fyrir í stefnu væri ekki hægt að útiloka að varnir Á hefðu einnig beinst að þeirri ráðstöfun sem fjárhæð kröfunnar byggðist á. Þá hafi dráttarvaxtakrafa Í hf. í stefnu ekki samrýmst 3. mgr. 5. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Málatilbúnaður Í hf. í öndverðu hafi verið í brýnni andstöðu við kröfur 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála um skýran og glöggan málatilbúnað, sem ekki hafi verið unnt að bæta úr undir rekstri málsins. Var málinu því vísað frá héraðsdómi af sjálfsdáðum.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 16. mars 2023

E-1539/2022

Einar Páll Tamimi og Guðrún Inga Torfadóttir (Einar Páll Tamimi lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Soffía Jónsdóttir lögmaður)

Hafnað var kröfum stefnenda, sem eru hjón, um að felldir yrðu úr gildi úrskurðir ríkisskattstjóra og yfirskattanefndar í máli þeirra þar sem 1. mgr. 57. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt hafði verið beitt til að endurákvarða opinber gjöld annars stefnandans gjaldárið 2014.

Landsréttur birt 10. mars 2023

66/2022

A (Fjölnir Vilhjálmsson lögmaður) gegn TM tryggingum hf (Þórir Júlíusson lögmaður) og B ehf (Einar Brynjarsson lögmaður, 2. prófmál)

A varð fyrir slysi á vinnustað sínum er hún rann til í hálku þegar hún var að fara út með rusl. Hlaut hún læknisfræðilega örorku og varanlegan miska í slysinu. Hinn áfrýjaði dómur komst að þeirri niðurstöðu að slysið yrði ekki rakið til annars en gáleysis A og sýknaði vinnuveitanda hennar og tryggingafélag af kröfum hennar. A byggði kröfu sína meðal annars á því að slys hennar mætti rekja til sakar vinnuveitanda hennar sem hafi borið að tryggja að gönguleiðir starfsfólks væru greiðar og þannig úr garði gerðar að þær fælu ekki í sér hættu á meiðslum eða annars konar spjöllum á heilsu starfsfólks í samræmi við meginreglur í lögum nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum. Jafnframt byggði áfrýjandi á því að stefndu bæru hallann af skorti á sönnun um þau atvik er vörðuðu slys hennar sem ekki væru upplýst. Í því sambandi vísaði áfrýjandi til þess að slysið hefði ekki verið tilkynnt án ástæðulausrar tafar til Vinnueftirlits ríkisins svo sem vinnuveitanda A hefði borið að gera samkvæmt 1. mgr. 79. gr. áður tilvitnaðra laga. Í dómi Landsréttar kom fram að af hinum áfrýjaða dómi yrði ekki ráðið að héraðsdómari hefði tekið rökstudda afstöðu til framangreindra málsástæðna áfrýjanda, líkt og borið hefði að gera sbr. f-lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var hinn áfrýjaði dómur því ómerktur og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar á ný.

Hæstiréttur birt 15. febrúar 2023

37/2022

María Björg Þórhallsdóttir og Ólafur Hvanndal (Jónas Friðrik Jónsson lögmaður) gegn ÍL-sjóði (Áslaug Árnadóttir lögmaður)

Í málinu var deilt um heimild Í til að krefja Ó og M um þóknun við uppgreiðslu á húsnæðisláni sem þau höfðu tekið í júlí 2008 hjá Í. Ágreiningurinn laut einkum að afleiðingum þess að í skilmálum lánssamnings aðila skorti ákvæði um útreikning þóknunarinnar þrátt fyrir lagaskyldu þar um og hvort Ó og M ættu af þeirri ástæðu rétt á endurgreiðslu hennar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að uppgreiðslugjaldinu yrði ekki jafnað til vaxta eða annars lántökukostnaðar sem lánveitanda var skylt að veita neytanda upplýsingar um þegar lán var veitt í skilningi 1. mgr. 14. gr. laga nr. 121/1994. Fengi krafa Ó og M um endurgreiðslu þóknunar vegna uppgreiðslu því ekki stoð í ákvæðinu eða meginreglu þess. Þá kom fram í dóminum að við heildarmat á efni veðbréfsins, stöðu aðila, atvika við samningsgerðina og atvika sem síðar komu til yrði ekki fallist á með Ó og M að það teldist ósanngjarnt eða andstætt góðri viðskiptavenju að Í bæri fyrir sig skilmála veðbréfsins um uppgreiðsluþóknun. Því væru ekki efni til að víkja 5. tölulið skilmála veðbréfsins og samkomulagi aðila um greiðslu uppgreiðsluþóknunar til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936. Var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu Í af kröfu Ó og M um endurgreiðslu uppgreiðsluþóknunar að öllu leyti eða að hluta og um málskostnað.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 26. janúar 2023

E-232/2022

A (Kristján Ágúst Flygenring lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen lögmaður)

Í málinu var deilt um greiðslu bóta vegna miska sem stefnandi taldi sig hafa orðið fyrir í tengslum við rannsókn lögreglu og þess dráttar sem var á rannsókn málsins. Dómurinn hafnaði kröfu stefnanda um greiðslu bóta vegna rannsóknaraðgerða lögreglu en fallist var á greiðslu bóta vegna óþarflegs dráttar á meðferð málsins.

Hæstiréttur birt 14. desember 2022

35/2022

A (Eva Bryndís Helgadóttir lögmaður) gegn dánarbúi B (Jón Gunnar Ásbjörnsson lögmaður)

Málið átti rætur að rekja til sýningar á sjónvarpsþætti en í honum voru meðal annars sýnd viðtöl við B sem tekin höfðu verið upp sumarið áður. Ágreiningur aðila laut að kröfu B um greiðslu miskabóta úr hendi A meðal annars á þeim grundvelli að í þættinum hefðu komið fram viðkvæmar persónuupplýsingar án samþykkis hennar. Í dómi Hæstaréttar kom meðal annars fram að umfjöllun í þættinum teldist hafa verið framlag til mikilvægar þjóðfélagsumræðu og að nauðsynlegt teldist til að samræma sjónarmið um rétt til einkalífs B og tjáningarfrelsis A í þágu fjölmiðlunar að víkja frá ákvæðum laga nr. 77/2000 við úrlausn málsins. Þar sem persónuupplýsingar um B í þættinum teldust eingöngu hafa verið unnar í þágu fréttamennsku í skilningi 5. gr. laganna yrði ákvæðum þeirra, þar á meðal um samþykki og afturköllun þess ekki beitt, sbr. þó niðurlag síðara málsliðs þeirrar greinar. Þá var ekki talið að umfjöllunin, sem að stærstum hluta fólst í birtingu viðtala við B, hefði verið ósanngjörn í hennar garð eða ómálefnaleg. Talið var að meta yrði á grundvelli almennra sönnunarreglna hvort A hefði verið í góðri trú um að samþykki B fyrir sýningu viðtalanna lægi fyrir. Rétturinn komst að þeirri niðurstöðu að samþykki B í orði og verki hefði legið fyrir og A hefði mátt líta svo að það samþykki stæði óhaggað. Enn fremur komst rétturinn að þeirri niðurstöðu að A teldist í ljósi þess tjáningarfrelsis sem hann naut sem fjölmiðlamaður ekki hafa brotið gegn friðhelgi einkalífs B með þeim hætti að skylda til greiðslu miskabóta hafi skapast á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Var A sýknaður af öllum kröfum B í málinu.

Landsréttur birt 18. nóvember 2022

619/2021

Matthías Bjarnason (Ómar R. Valdimarsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður, Sonja H. Berndsen lögmaður, 1. prófmál)

Ágreiningur aðila laut að því hvort M ætti rétt til miskabóta úr hendi Í vegna synjunar S, sem staðfest var af innanríkisráðuneytinu, á umsókn M um útgáfu leyfis til leiðsögu- og yfirborðsköfunar fyrir ferðamenn. Var synjun S reist á því að M hefði ekki uppfyllt skilyrði tilgreinds reglugerðarákvæðis sem óumdeilt var í málinu að hefði skort lagastoð. M byggði á því að með því að leggja til grundvallar að reglugerðin hefði fullnægjandi lagastoð hefði starfsfólk S valdið honum miska með ólögmætri meingerð gegn frelsi, friði, æru eða persónu hans í skilningi b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti kom fram að þau mistök sem starfsfólk S og innanríkisráðuneytisins gerðu þegar þau lögðu til grundvallar að ákvæði reglugerðarinnar hefði fullnægjandi lagastoð uppfylltu ekki þá auknu saknæmiskröfu sem gerður væri áskilnaður um samkvæmt ákvæðinu. Þá var ekki talið unnt að byggja á málsástæðum sem M hafði fyrst uppi fyrir Landsrétti við úrlausn málsins. Var Í því sýknað af kröfu M.

Hæstiréttur birt 26. október 2022

20/2022

Ingibjörg Pálsdóttir og Fossatún ehf (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) gegn Veiðifélagi Grímsár og Tunguár (Guðjón Ármannsson lögmaður)

Ágreiningur aðila laut að því hvort V væri heimilt á grundvelli e-liðar 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 að selja veiðihús félagsins að Fossási í Borgarbyggð á leigu til almenns gisti- og veitingarekstrar utan skilgreinds veiðitímabils samkvæmt lögunum í ljósi fyrirmæla 2. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar um neikvætt félagafrelsi. Í dómi Hæstaréttar var rakið að við mat á því hvort leiga á veiðihúsi V til almenns gisti- og veitingarekstrar utan veiðitímabils teldist nýting og ráðstöfun eigna veiðifélags til skyldrar starfsemi í skilningi e-liðar 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 væri til þess að líta að þótt sá rekstur sem færi fram í veiðihúsi á veiðitímabili teldist samrýmast markmiðum 1. gr. laga nr. 61/2006 og almennur gisti- og veitingarekstur utan veiðitímabils væri skyldur slíkum rekstri yrði ekki sjálfkrafa dregin sú ályktun þar af að slík starfsemi utan veiðitímabils samrýmdist markmiðum laganna. Að virtum sjónarmiðum um meðalhóf og kröfum sem gera yrði til skýrleika og vandaðs undirbúnings lagaheimilda sem kunni að takmarka stjórnarskrárvarin mannréttindi og því að í e-lið 1. mgr. 37. gr. væri mælt fyrir um hlutverk félags með skylduaðild og heimildir þess til ráðstöfunar á eignum bæri að skýra ákvæðið og beita því með þeim hætti að með skyldri starfsemi væri vísað til verkefna sem samrýmist þeim markmiðum sem skylduaðild að félaginu væri grundvölluð á samkvæmt 1. gr. laganna. Komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að V hefði ekki sýnt fram á að útleiga veiðihússins utan skilgreinds veiðitímabils til almenns gisti- og veitingarekstrar fæli í sér nýtingu og ráðstöfun á eignum félagsins með sem arðbærustum hætti fyrir félagsmenn og að hún teldist nauðsynleg til þess að félagið gæti náð þeim markmiðum sem skylduaðild að því er ætlað að tryggja. V yrði því ekki á grundvelli e-liðar 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 talin slík ráðstöfun heimil nema með samþykki allra félagsmanna sinna. Var því fallist á viðurkenningarkröfu áfrýjandans I með nánar tilgreindum hætti. Hins vegar var staðfest niðurstaða Landsréttar um sýknu V af kröfum F ehf.

Hleð fleiri dómum…