Dómstólaleit

A höfðaði mál gegn S og krafðist viðurkenningar á því að S hefði frá og með 1. janúar 2015 verið óheimilt að skerða örorkulífeyrisgreiðslur til hans með því að telja honum til tekna barnalífeyri frá Tryggingastofnun. Þá krafðist A jafnframt viðurkenningar á því að S væri skylt að greiða sér vangoldnar lífeyrisgreiðslur vegna skerðingarinnar. Vísaði Hæstiréttur fyrri dómkröfunni frá héraðsdómi enda fæli hún í sér málsástæðu að baki þeirri síðari. Ágreiningur aðila laut efnislega að því hvort stefnda hefði verið heimilt að skerða örorkulífeyrisgreiðslur til áfrýjanda með því að telja honum til tekna, í skilningi 1. mgr. 15. gr. laga nr. 129/1997 um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða og 1. mgr. greinar 19.3. þágildandi samþykkta stefnda, barnalífeyri sem hann fékk greiddan frá Tryggingastofnun á grundvelli þágildandi 20. gr. laga nr. 100/2007 um almannatryggingar. Aðilar deildu meðal annars um hvort skerðingin hefði átt sér viðhlítandi stoð í lögum og hvílt á málefnalegum ástæðum, svo og hvort staðið hafi verið að henni með réttum hætti gagnvart A. Til grundvallar kröfum sínum vísaði A til eignarréttarákvæðis 72. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 og þeirrar verndar sem virk lífeyrisréttindi njóti á grundvelli hennar. Þá var deilt um það hvort ákvörðunin hefði samrýmst 76. gr. stjórnarskrárinnar. Hæstiréttur féllst ekki á að sú afstaða S að taka tillit til barnalífeyris almannatrygginga við ákvörðun örorkulífeyris honum til handa hefði farið í bága við lög nr. 129/1997 og samþykktir S eins og viðkomandi ákvæði yrðu almennt skýrð með hliðsjón af 72. gr. stjórnarskrár. Leggja yrði til grundvallar að það samrýmdist almennt stjórnarskrárgreininni að réttur sjóðfélaga til örorkulífeyris tæki mið af fjárhæð sem gerði hann jafnsettan og ef skerðing á aflahæfi hans hefði ekki orðið. Slík sjónarmið væru málefnaleg, samrýmdust jafnræði og brytu þess utan ekki í bága við 1. og 3. mgr. 76. gr. stjórnarskrár. Á hinn bóginn taldi Hæstiréttur að hvað sem liði þeirri efnislegu niðurstöðu að S hefði samkvæmt lögum og samþykktum sínum almennt verið heimilt að taka tillit til barnalífeyris A frá Tryggingastofnun við ákvörðun heildartekna hans hefði S borið að vanda til málsmeðferðar við undirbúning ákvörðunar þess efnis. Honum hefði verið skylt að gæta þess að hún raskaði ekki hagsmunum lífeyrisþega í ríkari mæli en nauðsynlegt var og borið að upplýsa þá fyrir fram um tilefni og ástæður breyttrar framkvæmdar, enda um að ræða ákvörðun sem fól í sér breytingu á virkum réttindum sjóðfélaga, sem hann hafði notið um árabil. Umrædd ákvörðun, sem upphaflega var ranglega tekin á vettvangi Greiðslustofu lífeyrissjóða 19. mars 2015, ætti ekki rætur að rekja til afkomu S og að engin tryggingafræðileg athugun hafi legið henni til grundvallar. Óupplýst væri því í málinu hvers vegna S hefði á árinu 2015 breytt þeirri áralöngu framkvæmd að líta ekki til greiðslu barnalífeyris frá Tryggingastofnun við ákvörðun örorkulífeyris. Þá hefði undirbúningur og málsmeðferð stjórnar S sem staðfesti svokallaða ákvörðun greiðslustofunnar á fundi sínum 14. mars 2016 verið ófullnægjandi. Að þessu virtu og að gættum réttmætum væntingum A væri ekki unnt að líta svo á að S hefði lagt fullnægjandi grundvöll að ákvörðun um að skerða bætur til handa áfrýjanda með tilliti til þess barnalífeyris sem hann fékk þá greiddan frá Tryggingastofnun. Væri sú ákvörðun ólögmæt og gæti ekki, eins og að henni var staðið, haft þau réttaráhrif að skerða réttindi áfrýjanda til örorkulífeyris úr hendi S. Var því fallist á kröfu A um greiðsluskyldu S vegna vangoldinna lífeyrisgreiðslna.

A höfðaði mál á hendur T og Í og krafðist þess aðallega að ákvarðanir T, þar sem bætur hennar fyrir árið 2015 voru endurákvarðaðar og endurreiknaðar, yrðu ógiltar og að henni yrði greidd nánar tilgreind fjárhæð, en til vara að viðurkennt yrði að T hefði verið óheimilt að skerða greiðslur bóta árið 2015 með því að telja helming af söluhagnaði maka hennar til tekna hennar, sbr. a. lið 2. mgr. 16. gr. laga nr. 100/2007 um almannatryggingar. Þar sem kröfurnar voru byggðar á sömu málsástæðum og leiddu í raun til sömu niðurstöðu var ekki talið að A hefði lögvarða hagsmuni af því að varakrafa hennar kæmi sérstaklega til álita yrði aðalkröfu hennar hafnað. Samkvæmt 11. mgr. 16. gr. laga nr. 100/2007 gæti lífeyrisþegi óskað eftir að dreifa eigin tekjum sínum sem stöfuðu af fjármagnstekjum sem leystar væru út í einu lagi á allt að 10 ár, þó ekki oftar en einu sinni á hverju tímabili. Talið var að skýra yrði orðalag ákvæðisins með hliðsjón af a. lið 2. mgr. greinarinnar þannig að það ætti við um fjármagnstekjur hvort sem þær stöfuðu frá eignum lífeyrisþegans sjálfs eða maka hans. Hefði A nýtt sér þessa heimild hefðu fjármagnstekjurnar haft mun minni áhrif á bótagreiðslur til hennar. Þegar litið væri til þessa yrði að telja að sú ákvörðun löggjafans, að takmarka fjárhæð bóta vegna tekna sem stöfuðu af fjármagnstekjum sem leystar væru út í einu lagi eins og hér um ræddi, styddist við málefnaleg sjónarmið og að gætt hefði verið meðalhófs og færi hún því ekki gegn þeim markmiðum almannatrygginga að veita þeim aðstoð til framfærslu sem á þyrftu að halda. Var því hvorki fallist á með A að löggjafinn hefði með umræddum reglum mælt fyrir um skerðingu á bótum til hennar sem óheimil væri samkvæmt 1. mgr. 76. gr. stjórnarskrárinnar né að reglurnar fælu í sér mismunun í garð A sem bryti í bága við 65. gr. hennar. Voru T og Í því sýknaðir af kröfum A.

Aðilar deildu um hvort L hefði verið heimilt að lögum að greiða G örorkulífeyri tvö ár aftur í tímann frá því að umsókn hans barst sjóðnum í stað þess að greiða honum lífeyrinn frá fyrra tímamarki eins og G gerði kröfu um í málinu. Talið var að játa yrði lífeyrissjóðum verulegu svigrúmi til að setja reglur um frekari skilyrði fyrir greiðslu örorkulífeyris en mælt væri fyrir um í lögum nr. 129/1997 um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða, sbr. 7. mgr. 15. gr. og 8. tölulið 2. mgr. 27. gr. þeirra, að því tilskildu að slík skilyrði væru málefnaleg og jafnræðis gætt gagnvart sjóðsfélögum. Sú regla, sem væri að finna í samþykktum L þar sem kveðið væri á um að örorkulífeyri skyldi ekki greiða lengur aftur í tímann en tvö ár frá því að umsókn barst honum, styddist við málefnaleg rök og þar væri jafnframt gætt meðalhófs gagnvart sjóðsfélögum án þess að þeim væri mismunað. Var því talið að reglan hefði fullnægjandi lagastoð. Réttur G til örorkulífeyris frá L hefði verið háður því að sótt væri sérstaklega um lífeyrinn. Samkvæmt þessu hefði sá réttur ekki orðið virkur fyrr en G hafði sótt um greiðslu lífeyrisins úr hendi L og þá tvö ár aftur í tímann frá því tímamarki. Var L því sýknaður af kröfu G.

Í málinu krafðist D þess í fyrsta lagi að Í og T yrði gert að greiða sér nánar tilgreinda fjárhæð og í öðru lagi að viðurkennt yrði að þeim hafi verið óheimilt að ákvarða henni bætur samkvæmt lögum nr. 100/2007 um almannatryggingar án þess að fara eftir fyrirmælum 69. gr. laganna. Fjárkrafa D var reist á því að mánaðarlegar greiðslur til hennar frá T á grundvelli laga nr. 100/2007 þyrfti að nema tiltekinni fjárhæð svo hún gæti lifað mannsæmandi lífi í skilningi 1. mgr. 76. gr. stjórnarskrárinnar. Nam krafan mismuninn á nánar tilgreindu tímabili á annars vegar ákveðnum neysluviðmiðum og hins vegar því sem hún fékk greitt í bætur á sama tímabili. Í dómi Hæstaréttar kom fram að skyldu sinni samkvæmt 1. mgr. 76. gr. stjórnarskrárinnar hefði almenni löggjafinn sinnt meðal annars með setningu laga nr. 100/2007. Eins og fjárkröfu D væri háttað væri hún í reynd að leitast við að fá ákvörðun dómstóla um fjárhæð þeirrar aðstoðar sem hún teldi sig eiga rétt til úr hendi Í og T vegna örorku sinnar. Í kröfunni fælist að dómstólum væri ætlað að taka ákvörðun um málefni sem heyrði undir handhafa löggjafarvaldsins samkvæmt ákvæðum stjórnarskrárinnar, en slíkt gengi í berhögg við 2. gr. hennar. Af þeim sökum var fjárkröfu D vísað frá héraðsdómi með vísan til 1. mgr. 24. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hvað varðaði viðurkenningarkröfu D var vísað til þess að löggjafinn hefði vikið til hliðar fyrirmælum 69. gr. laga nr. 100/2007 með setningu ákvæðis til bráðabirgða á nánar tilgreindum árum. Ekki var fallist á með D að með því hefði verið farið á svig við réttmætar væntingar hennar, eignarréttur hennar hefði verið skertur, jafnræðis hefði ekki verið gætt við skerðingarnar og þær ekki framkvæmdar með stjórnskipulega gildum hætti. Var Í og T því sýknað af viðurkenningarkröfu D.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

S flutti til Íslands árið 1998, er hún var 38 ára að aldri. Í kjölfar alvarlegra veikinda S á árinu 2000 var hún metin til örorku bæði með álitsgerð örorkunefndar og af hálfu T, sem mat hana 75% öryrkja til 67 ára aldurs frá mars 2007. Á grundvelli 4. mgr. 18. gr., sbr. 1. mgr. 17. gr. laga nr. 100/2007 um almannatryggingar voru greiðslur til S úr almannatryggingum skertar þannig að hún fékk 71,45% af fullum örorkulífeyri, aldurstengdri örorkuuppbót og tekjutryggingu samkvæmt réttindaávinnslu sem miðaðist við búsetutíma S á Íslandi. Deildu aðilar um það hvort framangreind skerðing á greiðslum til S væri lögmæt. Hæstiréttur sló því föstu að framangreind ákvæði laga nr. 100/2007 væru skýr lagastoð fyrir ákvörðun T um örorkulífeyri S, jafnframt því sem ákvæði 21. gr. laganna um aldurstengda örorkuuppbót og 22. gr. um tekjutryggingu vísuðu skýrlega til 17. og 18. gr. þeirra um greiðslur miðað við búsetu á Íslandi. Vísaði dómurinn til þess að viðmið laganna við búsetu væri almennt og gilti óháð ríkisborgararétti, kynferði, þjóðernisuppruna eða stöðu að öðru leyti. Var því hvorki fallist á það að reglurnar fælu í sér ólögmæta mismunun gagnvart S þannig að færi í bága við 65. gr. stjórnarskrárinnar um jafnræði né að brotið væri með þeim gegn reglu um meðalhóf. Þá var ekki heldur fallist á með S að skerðingin hefði verið óheimil með vísan til 1. mgr. 76. gr. stjórnarskrárinnar. Loks vísaði Hæstiréttur til þess að reglurnar fælu hvorki í sér skerðingu á eignarrétti S í skilningi 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar, að miða ætti lífeyrisréttindi hennar við búsetu maka hannar né að reglurnar fælu með óbeinum hætti í sér skerðingu á réttindum dóttur hennar. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu héraðsdóms um sýknu T og Í.

R lenti í umferðarslysi 7. september árið 2000 og var óumdeilt í málinu bótaábyrgð vegna tjónsins hvíldi á S, sem eiganda ökutækis þess sem tjóninu olli og T sem vátryggjanda sama ökutækis. Greiddi T bætur til R að frádregnum 40% af eingreiðsluverðmæti örorkulífeyris sem R átti rétt til úr lífeyrissjóðum. Við útreikning umræddrar fjárhæðar miðaði T afvöxtunarhlutfallið 4,05. Í málinu krafðist R þess aðallega að T og S yrði gert að greiða 2.239.544 krónur en það var fjárhæð þess frádráttar sem bætur til R sættu samkvæmt framansögðu. Til vara krafðist R greiðslu á 76.302 krónum og miðaðist sú fjárhæð við að rétt hefði verið að nota afvöxtunarhlutfallið 4,5 við útreikninginn. Ekki var fallist á með R að regla 4. ml. 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 4. gr. laga nr. 37/1999, væri í andstöðu við 65. gr. og 72. gr. stjórnarskrárinnar og var aðalkröfu hans því hafnað. Hins vegar var fallist á varakröfu hans, enda byggði hún á skýru ákvæði síðastnefndrar lagagreinar.

Með héraðsdómi 18. mars 2004 var fallist á kröfu B um að viðurkennt yrði að réttindi hans í lífeyrissjóðnum A væru með tilteknum hætti. Í samræmi við þessa niðurstöðu greiddi sjóðurinn 1. júní 2004 honum vangreiddan örorkulífeyri frá maí 1998 til og með maí 2004 með verðbótum en dró frá fjárhæðinni staðgreiðslu opinberra gjalda. Ágreiningur reis milli aðila hvort B ætti rétt á að fá greidda dráttarvexti af ógreiddum mánaðarlegum lífeyrisgreiðslum frá einstökum gjalddögum hans. Þá deildu aðilar um hvort rétt hefði verið að draga staðgreiðslu opinberra gjalda frá greiðslunni. Í dómi Hæstaréttar var talið að lífeyrissjóðurinn hafi staðið rétt að frádrætti staðgreiðslunnar. Þá þóttu atvik vera með þeim hætti að sjóðurinn hefði sjálfur borið ábyrgð á að full greiðsla hafði ekki verið innt af hendi til B. Hefði honum því borið skylda til að greiða dráttarvexti af því sem ógreitt hafði verið við hvern gjalddaga. Lífeyrissjóðurinn bar einnig fyrir sig að dráttarvextirnir væru fyrndir að minnsta kosti að hluta. Talið var að lögsókn B í desember 2001 og júní 2003 á hendur sjóðnum, þar sem í báðum tilvikum var krafist viðurkenningar á tilteknum réttindum í sjóðnum, hefði ekki nægt til að rjúfa fyrningu vaxtakröfu B. Var því einungis fallist á kröfu B um greiðslu dráttarvaxta sem höfðu fallið til á fjórum árum næst á undan stefnubirtingardegi 11. nóvember 2005. Aðilar voru sammála um að ekki bæri að greiða hvort tveggja verðbætur og dráttarvexti á sömu lífeyrisgreiðslur. Verðbætur sem voru greiddar vegna tímabilsins frá 11. nóvember 2001 til 1. júní 2004 komu því til frádráttar kröfu B.

Ö krafðist viðurkenningar á því að komist hefði á samkomulag milli aðila þess efnis að grunnlífeyrir þeirra, sem metnir hefðu verið 75% öryrkjar eða meira 18 ára eða yngri, skyldi tvöfaldast en lífeyrisviðauki þeirra, sem metnir hefðu verið með sömu örorku 19 ára eða eldri, fara lækkandi um 2,04% fyrir hvert aldursár eftir 18 ára aldur til og með 66 ára aldurs, að teknu tilliti til skerðingarákvæða í lögum. Einnig var krafist viðurkenningar á því að Í bæri að greiða sérhverjum öryrkja nánar tilgreindar skaðabætur í samræmi við ofangreinda kröfu. Kröfur Ö voru reistar á því að komist hefði á bindandi samningur þessa efnis milli aðila, sem kynntur var á blaðamannafundi 25. mars 2003 og að Í hefði vanefnt hann. Í fréttatilkynningu Í, sem dreift var á blaðamannafundinum, kom meðal annars fram að gert væri ráð fyrir allt að tvöfaldri hækkun grunnlífeyris þeirra sem yngstir yrðu öryrkjar og að skipaður yrði starfshópur til að gera endanlegar tillögur að breytingum á lögum um almannatryggingar. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að fljótlega eftir kynningu samkomulagsins hefði komið í ljós að forsvarsmenn Ö töldu að samið hefði verið um ákveðna hlutfallslega lækkun grunnörorkulífeyris frá tvöfölduninni, sem miðuð var við 18 ára aldur. Í fyrirliggjandi gögnum, sem lutu að umræddu samkomulagi, kom hvergi fram að bundið hefði verið fastmælum hver hækkun yrði á lífeyri þeirra, sem yrðu öryrkjar á aldrinum frá 19 til 67 ára. Ekki hefði heldur verið getið um hver kostnaðurinn væri af þessum breytingum að öðru leyti en því að í fréttatilkynningunni sagði að hann yrði rúmur milljarður króna á ársgrundvelli. Gegn þessu var ekki talið að Ö hefði sannað að sú tilhögun, sem lýst var í fyrri hluta dómkrafna hans, hefði verið þáttur í umræddu samkomulagi og að ekki hefði annað verið leitt í ljós en að koma hafi átt í hlut starfshópsins, sem skipaður var, að móta nánari tillögur í þessum efnum. Þegar af þeirri ástæðu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í af kröfum Ö.

Þann 19. desember 2000 var í Hæstarétti kveðinn upp dómur í málinu nr. 125/2000, sem höfðað hafði verið af Ö til viðurkenningar á því að T hefði verið óheimilt að skerða tekjutryggingu öryrkja í hjúskap vegna tekna maka. Varð niðurstaðan sú að þetta hefði T verið óheimilt á árunun 1994 til 1998 þar sem skerðingin byggðist á fyrirmælum reglugerðar, sem ekki hafði lagastoð. Eftir breytingu þá, sem gerð var á almannatryggingalögum með lögum nr. 149/1998, var heimild til framangreindrar skerðingar ákveðin í 5. mgr. 17. gr. laganna. Taldist sú skerðing meiri en svo að hún tryggði öryrkjum þau lágmarksréttindi, sem fælust í 1. mgr. 76. gr. stjórnarskrárinnar, þannig að þeir fengju notið þeirra mannréttinda, sem 65. gr. hennar mælti þeim. Í kjölfar dómsins voru sett lög nr. 3/2001 um breytingu á almannatryggingalögum. Samkvæmt lögunum var örorkulífeyrisþegum, sem sætt höfðu skerðingu, greidd full tekjutrygging árin 1997 og 1998, en tekjutrygging vegna áranna 1999 og 2000 var skert með nýjum hætti. Ekkert var greitt vegna áranna 1994 til 1996 þar sem kröfur örorkulífeyrisþega vegna þeirra ára voru taldar fyrndar. IG krafðist þess í málinu að fá greiddar óskertar örorkubætur fyrir árin 1994 til 1996 og 1999 til 2000. Fallist var á það með héraðsdómara að kröfur IG vegna fyrrnefnda tímabilsins væru fyrndar, enda nægði lögsókn í viðurkenningarmáli Ö, eins og það var úr garði gert, ekki til að rjúfa fyrningu einstaklega ákveðinnar kröfu, sem reist væri á niðurstöðu dóms í því máli. Varðandi síðara tímabilið var talið að eftir uppsögu dóms í fyrra málinu hefðu örorkulífeyrisþegar átt kröfu til þess að fá greidda óskerta tekjutryggingu, þar sem skerðingarreglu 5. mgr. 17. gr. almannatryggingalaga varð ekki beitt. Þessi kröfuréttindi þeirra nytu verndar eignarréttarákvæðis 72. gr. stjórnarskrárinnar og yrðu ekki skert með afturvirkri og íþyngjandi löggjöf. Nýrri skerðingarreglu samkvæmt lögum nr. 3/2001 yrði því heldur ekki beitt um greiðslu tekjutryggingar örorkulífeyrisþega á árunum 1999 og 2000. Var þannig fallist á kröfu IG um greiðslu á óskertum örorkulífeyri vegna þessara ára.

Öryrkjabandalag Íslands höfðaði mál til viðurkenningar á því annars vegar að Tryggingastofnun hefði verið óheimilt frá 1. janúar 1994 til 31. desember 1998 að skerða tekjutryggingu örorkulífeyrisþega í hjúskap vegna tekna maka, sem ekki var lífeyrisþegi, með því að telja helming samanlagðra tekna beggja hjóna til tekna örorkulífeyrisþegans, og hins vegar að slík skerðing hefði verið óheimil eftir að hún var lögfest 1. janúar 1999. Talið var að ekki hefði verið nægjanleg heimild í lögum nr. 117/1993 fyrir ráðherra til að setja reglugerð, sem skerti tilkall bótaþega til fullrar tekjutryggingar vegna tekna maka. Þótt ljóst væri að ekki hefði verið ætlun löggjafans að breyta framkvæmd eldri laga varðandi tekjutryggingu, var talið að lög yrðu að geyma skýr og ótvíræð ákvæði um að skerða mætti greiðslur úr sjóðum almannatrygginga samkvæmt reglugerð svo að það væri heimilt. Var því niðurstaðan sú að eftir gildistöku laga nr. 117/1993 hefði skort lagastoð til að mæla fyrir um það í reglugerð að skerða mætti tekjutryggingu vegna tekna maka öryrkja. Þá var talið að skýra bæri 76. gr. stjórnarskrárinnar til samræmis við alþjóðasamninga, sem ríkið hefur staðfest, þannig að skylt væri að tryggja að lögum rétt sérhvers einstaklings til að minnsta kosti einhverrar lágmarks framfærslu eftir fyrirfram gefnu skipulagi, sem ákveðið væri á málefnalegan hátt. Yrði slíkt skipulag að uppfylla skilyrði 65. gr. stjórnarskrárinnar um að hver einstaklingur nyti samkvæmt því jafnréttis á við aðra sem réttar njóta, svo og almennra mannréttinda. Talið var að réttur sá sem almannatryggingalöggjöfin tryggði öryrkjum væri almennur og tæki tillit til jafnræðissjónarmiða milli þeirra sem eins væru settir í þröngum skilningi. Hins vegar væri mælt fyrir um mismunandi skerðingu lífeyris vegna tekna eftir því um hvaða tekjur er að ræða. Var talið að þrátt fyrir svigrúm almenna löggjafans til mats á því, hvernig lágmarksréttindi samkvæmt 1. mgr. 76. gr. stjórnarskrár skyldu ákvörðuð, gætu dómstólar ekki vikið sér undan því að taka afstöðu til þess, hvort það mat samrýmdist grundvallarreglum stjórnarskrárinnar. Var það skipulag réttinda örorkulífeyrisþega samkvæmt almannatryggingalögum, að skerða tekjutryggingu vegna tekna maka hans á þann hátt sem gert væri, ekki talið tryggja þeim þau lágmarksréttindi, sem fælust í 76. gr. stjórnarskrárinnar, svo að þeir fengju notið þeirra mannréttinda, sem 65. gr. stjórnarskrárinnar kveður á um. Var meðal annars vitnað til ákvæða alþjóða mannréttindasáttmála um skýringu á þeim stjórnarskrárákvæðum. Viðurkennt var því að óheimilt væri að skerða tekjutryggingu örorkulífeyrisþega í hjúskap frá 1. janúar 1999 á þann hátt sem gert er í 5. mgr. 17. gr. laga nr. 117/1993, sbr. 1. gr. laga nr. 149/1998. Hins vegar var ekki talið unnt að draga ályktun um rétt hvers einstaks lífeyrisþega af niðurstöðu málsins.