Talið var að ekki væri fullnægjandi lagastoð fyrir því að útiloka stefnanda frá úthlutun framlaga úr Jöfnunarsjóði vegna reksturs grunnskóla og vegna nemenda með íslensku sem annað tungumál. Samkomulag um tilteknar forsendur, sérstaða stefnanda og möguleikar á fjármögnun og hagræðingu voru ekki talin breyta því að lagheimild skorti til að undanskilja stefnanda lögbundnum framlögum. Við útreikninga á kröfu var ekki tekið tillit til einka- og sérskóla enda tekjugrunnur þeirra annar. Þá var miðað við alla nemendur í almennum grunnskólum þegar reiknað var vegið meðaltal enda í samræmi við ákvæði reglugerðar nr. 351/2002 og sanngirnissjónarmið. Jafnframt var miðað við endanlegan álagningarstofn útsvars varðandi endanlegt fjármagn til úthlutunar, sem einnig studdist við fyrirmæli í reglugerðinni. Fallist var á sjónarmið stefnanda varðandi fjölda þeirra sem nutu nýbúafræðslu. Framlög til nýbúafræðslu samkvæmt 5. gr. reglugerðarinnar var dregin frá framlögum til almennra jöfnunarframlaga í samræmi við 3. gr. reglugerðarinnar. Niðurstaðan var sú að stefndi greiði stefnanda 3.370.162.909 krónur auk vaxta.
Með dómi Hæstaréttar 6. apríl 2022 í máli nr. 52/2021 var því slegið föstu að búsetuskerðing framfærsluppbótar samkvæmt lög um nr. 99/2007 um félagslega aðstoð væri ólögmæt. Í kjölfar dómsins greiddi stefndi Tryggingastofnun ríkisins vangreiddarbætur til lífeyrisþega, en einungis fjögur ár aftur í tímann. Ástæðan var sú að Tryggingastofnun ríkisins byggði á því að réttur lífeyrisþega til leiðréttra greiðslna fyrir þann tíma væru fyrndur, sökum þess að hinn almenni fyrningarfrestur krafna væri fjögur ár. Einstaklingur og Öryrkjabandalag Íslands, fyrir hönd örorku- og endurhæfingarlífeyrisþega, féllust ekki á þennan skilning og höfðuðu því mál þetta fyrir héraðsdómi. Þar byggðu þau á því að eldri kröfur, þ.e. frá árunum 2012 til 2018, væru ekki fyrndar þar sem 1. mgr. 10. gr. fyrningarlaga ætti við, en það ákvæði getur leitt til lengri fyrningarfrests ef kröfuhafi, þ.e. í þessu tilviki lífeyrisþegar, hafði ekki vitneskju um kröfu sína. Í dómi héraðsdóms var bent á það að ráðherra hefði sem handhafi framkvæmdarvalds sett reglugerð og birt borgunum, en ákvæði í henni hefði gefið ranglega til kynna að þeir ættu ekki frekari kröfur en ella vegna búsetuskerðingar. Að þessu leyti hefði ákvæðið ekki átt sér lagastoð. Með ólögmætri háttsemi framkvæmdarvaldshafa hefði kröfuhöfum, þ.e. lífeyrisþegum, því verið veitt sú ranga mynd af rétti þeirra að hann mætti skerða vegna búsetu. Ráðherra hefði ekki breytt þessari tilhögun fyrr en eftir uppkvaðningu áðurnefnds dóms Hæstaréttar í máli nr. 52/2021. Umræddir lífeyrisþegar hefðu að mati dómsins ekki getað talist hafa vanrækt sjálfstæða rannsóknarskyldu sína sem kröfuhafar með því að leggja til grundvallar að ákvæði umræddrar reglugerðar, þar á meðal um búsetuskerðingu, væru lögmæt og bindandi. Eins og atvikum málsins var háttað féllst héraðsdómur á það með einstaklingnum og Öryrkjabandalagi Íslands að eldri kröfur þeirra væru ekki fyrndar. Var því viðurkennt með dómi að stefndi Tryggingastofnun ríkisins þyrfti að greiða lífeyrisþegum vangreidda frambærsluuppbót fyrir umkrafið tímabíl á árunum 2012 til 2018 auk vaxta.
A höfðaði mál gegn L og Í þar sem hann krafðist þess að ógiltur yrði úrskurður heilbrigðisráðuneytisins þar sem staðfest var gjaldtaka á hendur A vegna notkunar hans á CPAP-öndunarvél. Jafnframt krafðist A þess að L og Í yrði sameiginlega gert að endurgreiða honum oftekin gjöld vegna notkunarinnar. Ágreiningur aðila snerist um lögmæti gjaldtökunnar en A taldi að um væri að ræða þjónustugjald og að ekki væri fullnægjandi lagagrundvöllur fyrir gjaldtökunni. L og Í héldu því hins vegar fram að um væri að ræða styrk fremur en þjónustugjald. Í dómi Landsréttar kom fram að ákvæði 1. mgr. 26. gr. laga nr. 112/2018 um sjúkra-tryggingar, sem mælir fyrir um þátttöku Sjúkratrygginga í kostnaði við öflun og notkun hjálpartækja, yrði ekki túlkað öðruvísi en svo að um væri að ræða greiðslu-þátttöku Sjúkratrygginga með þeim sem notuðu hjálpartæki á borð við öndunarvélar. Ekki hafi staðið til af hálfu löggjafans að ríkið bæri allan kostnað við öflun og notkun hjálpartækja, enda sé sérstaklega tekið fram í þágildandi reglugerð nr. 1155/2013, að öndunarvélar séu greiddar að fullu en skiptanlegir fylgihlutir og rekstrarvörur fyrir vélarnar ásamt þjónustu séu greiddir að fullu nema fyrir notendur CPAP-öndunarvéla. Notkun A á CPAP- öndunarvél hafi því verið niðurgreidd af Sjúkratryggingum að öðru leyti en því að styrkurinn tók ekki til mánaðarlegs meðalkostnaðar vegna skiptanlegra fylgihluta, rekstrarvöru og þjónustu við vélina umfram 440 krónur sem A bar að greiða í þessu tilviki. Þar sem ekki var um að ræða að L innheimti gjald fyrir veitta þjónustu sem lagaheimild þurfti fyrir voru L og Í sýknuð af kröfum A.
A höfðaði mál til viðurkenningar á bótaskyldu Í vegna fjártjóns sem A taldi sig hafa orðið fyrir er A var gert að loka skemmtistað sínum vegna sóttvarnaraðgerða stjórnvalda. Byggði krafa A meðal annars á því að Í hafi skort lagaheimild til þess gera A skylt með stjórnvaldsfyrirmælum að loka skemmtistað sínum, að um óheimilt framsal lagasetningarvalds hefði verið að ræða auk þess sem A taldi að meðalhófs og jafnræðis hefði ekki verið gætt. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest sú niðurstaða að umdeildar sóttvarnaraðgerðir Í ættu sér næga lagastoð í 2. mgr. 12. gr. sóttvarnarlaga nr. 19/1997 sem hefði ekki að geyma tæmandi talningu sóttvarnaraðgerða sem heimilt væri að grípa til. Þá taldi dómurinn að ráðherra hefði ekki verið framselt vald umfram heimildir 75. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 með því að honum var veitt heimild til þess að kveða á um lokun tiltekinna tegunda fyrirtækja, enda hefði löggjafinn í meginatriðum mælt fyrir um þá tegund skerðingar á atvinnufrelsi sem reyndi á í málinu. Jafnframt var talið að aðgerðir Í hefðu hvorki gengið lengra en nauðsynlegt var né brotið gegn jafnræðisreglu. Meðal annars var horft til þess að Í hefði borið stjórnskipuleg skylda til þess að gera ráðstafnir til að vernda líf og heilsu almennings með vísan til þess hversu útbreidd smit voru í samfélaginu á því tímabili sem A var gert að loka skemmtistað sínum. Þá var litið til þess að A hefði þegið lokunar- og tekjufallsstyrki, auk þess að hafa nýtt sér svokallaða hlutabótaleið vegna umræddra sóttvarnaraðgerða. Yrði A að bera hallann af sönnunarskorti um áhrif þessara úrræða á rekstur hans, sbr. 1. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var Í því sýknað af kröfum A.
Tvær tilgreindar ákvarðanir Áfengis- og tóbaksverslunar ríkisins felldar úr gildi á þeim forsendum að þær hafi brotið í bága við 1. mgr. 75. gr. stjórnarskrárinnar og lögmætisreglu íslensks réttar.
Í málinu var deilt um hvort að TR hefði verið heimilt á árunum 2011 til 2015 að reikna greiðslur til A á sérstakri uppbót á lífeyri vegna framfærslu, samkvæmt 2. mgr. 9. gr. laga nr. 99/2007 um félagslega aðstoð, í samræmi við búsetu hennar hér á landi. A hafði búið í Danmörku um hríð áður en hún var metin til 75% varanlegrar örorku árið 2011. Ákvörðun TR var reist á fyrirmælum 3. mgr. 15. gr. þágildandi reglugerðar nr. 1052/2009 um að fjárhæð uppbótar á lífeyri skyldi greiðast í samræmi við búsetu hér á landi. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að í lögum nr. 99/2007 hafi verið að finna reglugerðarheimild fyrir ráðherra í 5. mgr. 9. gr. til að mæla nánar fyrir um uppbætur á lífeyri, meðal annars um tekju- og eignamörk. Samkvæmt 2. mgr. 9. gr. laga nr. 99/2007 mætti greiða lífeyrisþega sérstaka uppbót á lífeyri ef sýnt þætti að hann gæti ekki framfleytt sér án þess og mælt fyrir um mörk tekna sem miðað skyldi við. Hæstiréttur tók fram að með því að binda fjárhæð uppbótar á lífeyri við búsetu hér á landi, eins og gert var með 3. mgr. 15. gr. reglugerðar nr. 1052/2009, gæti komið til þess að fjárhæðin skerðist þannig að hún næði ekki þeirri fjárhæð sem miðað væri við í 2. mgr. 9. gr. laga nr. 99/2007. Taldi Hæstiréttur því að áskilnaður um búsetutíma hér á landi sem skilyrði fyrir uppbótinni samrýmdist ekki tilgangi laga nr. 99/2007 um að lífeyrisþegar byggju við tiltekna lágmarksframfærslu. Þá væri slíkur áskilnaður ekki tilgreindur í lögum heldur í reglugerð sem sett var með vísan til almennrar reglugerðarheimildar. Væri því ekki fullnægt kröfu lögmætisreglunnar um að almenn fyrirmæli stjórnvalda eigi sér stoð í lögum og fari ekki í bága við þau. Þá leiddi skýring eftir innra samræmi jafnframt til þess að ekki væri lagaheimild fyrir ákvæði reglugerðarinnar. Varðandi þá málsástæðu TR að lífeyrisþegar sem hefðu sætt skerðingu á uppbót á lífeyri vegna búsetu erlendis kynnu að hafa þegið fjárhagsaðstoð frá sveitarfélagi sem taka bæri tillit til tók Hæstiréttur fram TR hefði hvorki upplýst um slíkar greiðslur til A né skorað á A að gera það. Var því fallist á kröfur A á hendur TR.
Ágreiningur málsaðila laut að því hvort TR hefði verið heimilt á árabilinu 2011 til 2015 að lækka greiðslur sérstakrar framfærsluuppbótar til A samkvæmt 2. mgr. 9. gr. laga nr. 99/2007 um félagslega aðstoð, til samræmis við búsetu A hér á landi. Sú ákvörðun TR að A skyldi ekki njóta fullrar greiðslu var reist á heimild í 3. mgr. 15. gr. þágildandi reglugerðar nr. 1052/2009, þar sem mælt var fyrir um að fjárhæð sérstakrar uppbótar skyldi greiðast í samræmi við búsetu hér á landi, sbr. 1. mgr. 17. gr. og 4. mgr. 18. gr. laga nr. 100/2007 um almannatryggingar. Í dómi Landsréttar kom fram að í þágildandi 5. mgr. 9. gr. laga nr. 99/2007 hefði verið að finna sérstaka heimild fyrir ráðherra til að setja reglugerð um nánari framkvæmd 9. gr. laganna. Þá hefði TR með ákvæðum 2. og 3. mgr. 9. gr. laganna verið sett skýr viðmið um það við hvaða tekjumörk ætti að miða greiðslur samkvæmt ákvæðinu auk þess sem ljóst væri að tilgangur ákvæðis 2. mgr. 9. gr. væri að tryggja þeim sem ekki gætu framfleytt sér hér á landi lágmarksframfærslu. Þegar litið væri til þess og jafnframt haft í huga það meginskilyrði fyrir greiðslu bóta vegna félagslegrar aðstoðar samkvæmt 2. mgr. 1. gr. laganna að eiga lögheimili á Íslandi var ekki talið að reglugerðarheimild þágildandi 5. mgr. 9. gr., eins og hún yrði skýrð samkvæmt orðanna hljóðan og í samræmi við markmið ákvæðisins, veitti ráðherra vald til þess að víkja frá skýrum viðmiðunum 2. mgr. 9. gr. vegna fyrri búsetu lífeyrisþega erlendis. Af sömu ástæðum var ekki fallist á það með TR að 14. gr. laganna, sem mælti fyrir um að ákvæði laga um almannatryggingar giltu um bætur félagslegrar aðstoðar eftir því sem við ætti og ráðherra veitt almenn heimild til að setja nánari reglur um greiðslur samkvæmt lögunum, veitti ráðherra slíka heimild. Þótt lagt yrði til grundvallar að sérstök uppbót samkvæmt ákvæðinu hefði um langa hríð verið greidd í hlutfalli við búsetutíma hér á landi, og að ekkert væri komið fram í málinu sem benti með beinum hætti til þess að löggjafinn hefði ætlað að breyta þeirri framkvæmd, yrði að gera þá kröfu til löggjafans að lögin geymdu skýr og ótvíræð ákvæði um að ráðherra væri heimilt með reglugerð að víkja frá hinni afdráttarlausu skilgreiningu laganna á þeirri fjárhæð sem þarf til að lífeyrisþegi geti framfleytt sér hér á landi. Loks var talið að framkvæmd TR á greiðslum til A hefði falið í sér mismunun á grundvelli búsetu í skilningi 65. gr. stjórnarskrárinnar og því yrði sú lækkun sérstakrar uppbótar sem A sætti ekki réttlætt með því að ákvæði 2. mgr. 9. gr. væri heimildarákvæði.
Í málinu var deilt um heimild Í til að krefja E og F í desember 2019 um þóknun vegna uppgreiðslu á 40 ára húsnæðisláni sem þau höfðu í apríl 2008 tekið hjá Í með útgáfu ÍLS-veðbréfs. E og F byggðu meðal annars á því að þær reglugerðir sem Í reisti rétt sinn á til að innheimta uppgreiðslugjald skorti lagastoð og uppfylltu ekki þau skilyrði sem heimildarákvæði laga nr. 44/1998 um húsnæðismál mæltu fyrir um og stæðust því ekki lögmætisreglu. Þá vísuðu E og F til þess að þau hefðu ekki afsalað sér heimild sinni til að greiða upp lánið án þóknunar. Einnig töldu E og F að hvað sem liði lagastoð tilgreindra reglugerðarákvæða, hefði ákvæði veðbréfsins um uppgreiðslugjald verið ólögmætt og Í hefði verið óheimilt að byggja á því, meðal annars með vísan til meginreglu samningaréttar um ógildi ólögmætra löggerninga. Jafnframt byggðu þau á því að gjaldtakan hefði verið ósanngjörn og andstætt góðri viðskiptavenju að bera fyrir sig ákvæði veðbréfsins um uppgreiðsluþóknun og því bæri að víkja því til hliðar á grundvelli ógildingarreglna samningaréttar, sbr. 36. gr. og 36. gr. a–c laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Í dómi Hæstaréttar var ekki á það fallist með E og F að ákvæði umþrættra reglugerða skorti fullnægjandi lagastoð samkvæmt heimildarákvæði laga nr. 44/1998. Þá var fallist á með Í að E og F hefðu með fullnægjandi og bindandi hætti afsalað sér rétti til uppgreiðslu lánsins án greiðslu þóknunar enda hefðu þau undirritað veðbréfið með þeim skilmálum. Loks var ekki talið koma til álita að ákvæði veðsamningsins yrðu metin ógild á grundvelli meginreglu samningaréttar um ógildi ólögmætra löggerninga, að þeim yrði vikið til hliðar á grundvelli 36. gr. a–c. laga nr. 7/1936 né að ósanngjarnt eða andstætt góðri viðskiptavenju væri fyrir Í að bera þau fyrir sig, sbr. 1. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936. Var Í því sýknað af kröfum E og F.
Stefnandi sótt um notendastýrða persónulega aðstoð vegna fötlunar sinnar til stefnda þann 4. október 2018. Umsóknin var afgreidd 5 nóvember 2019 en tekið fram að samningur um slíka aðstoð tæki ekki gildi fyrr en m.a. ríkið hefði samþykkt fjármögnun á hluta samningsins. Fallist var á að afgreiðsla umsóknarinnar hefði dregist óhæfilega auk þess sem ákvörðun stefnda að binda hana skilyrði fyrir hlutdeild ríkisins í fjármögnun ætti sér ekki lagastoð. Með vísan til þessa var fallist á miskabótakröfu stefnanda og viðurkenningarkröfu á skaðabótaábyrgð.
Stefndi, Tryggingastofnun, hafði um langa hríð skert sérstaka uppbót á lífeyri samkvæmt 2. mgr. 9. gr. laga nr. 99/2007 um félagslega aðstoð í samræmi við búsetu bótaþega erlendis, það er í samræmi við búsetuhlutfall eins og það er skilgreint í lögum nr. 100/2007 um almannatryggingar. Verklag stefnda sótti sér stoð í 3. mgr. 15. gr. reglugerðar nr. 1052/2009. Dómurinn taldi að ákvæði 2. mgr. 9. gr. laga nr. 99/2007 væri útfærsla á réttindum sem er mælt fyrir um í 76. gr. stjórnarskrárinnar. Dómurinn taldi jafnframt að í fyrirmælum reglugerðarákvæðisins fælist íþyngjandi inngrip í rétt borgaranna en fyrir efni ákvæðisins fyndist ekki ótvíræð lagastoð í lögum nr. 99/2007. Dómurinn féllst því á að stefnda bæri að greiða stefnanda, lífeyrisþega, fjárhæð sem samsvaraði því sem stefndi hafði skert greiðslu sérstakrar uppbótar á lífeyri vegna búsetu lífeyrisþegans í útlöndum.
Með lögum nr. 139/2012 var gerð breyting á 18. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga sem fólst í því að bætt var við 3. málslið í greinina og þar mælt fyrir um að í reglugerð væri heimilt að kveða á um að þau sveitarfélög sem hefðu heildarskatttekjur af útsvari og fasteignaskatti sem teldist verulega umfram landsmeðaltal skyldu ekki njóta tiltekinna framlaga úr Jöfnunarsjóði sveitarfélaga. Þágildandi reglugerð um Jöfnunarsjóð sveitarfélaga nr. 960/2010 var svo breytt á grundvelli framangreindrar heimildar með reglugerð nr. 1226/2012. Var þar mælt fyrir um nýja grein í stofnreglugerðinni en samkvæmt henni skyldu framlög til þeirra sveitarfélaga þar sem heildarskatttekjur væru að minnsta kosti 50% umfram landsmeðaltal, það er útsvar og fasteignaskattur á hvern íbúa miðað við fullnýtingu þeirra tekjustofna, falla niður. G var eitt þeirra fimm sveitarfélaga sem sættu niðurfellingu jöfnunarframlaga af þessum sökum. Höfðaði G mál á hendur Í og krafðist greiðslu sem svaraði til þeirrar fjárhæðar sem hann hefði fengið á árunum 2013 til 2016 ef ekki hefði komið til ákvörðun ráðherra um niðurfellingu greiðslnanna. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í skýringum í greinargerð frumvarps til stjórnarskipunarlaga nr. 97/1995 með reglu þeirri er varð 2. mgr. 78. gr. kæmi fram að tilgangur hennar væri að taka af skarið um að ákvörðun um tekjustofna sveitarfélaga ætti undir löggjafarvaldið og þar með ekki undir framkvæmdarvaldið. Í ljósi stjórnskipulegrar stöðu sveitarfélaga og fyrirmæla 2. mgr. 78. gr. yrði lagaáskilnaðarregla ákvæðisins ekki túlkuð á annan veg en þann, að ekki væri heimilt að fella niður tekjustofna sveitarfélaga í heild eða að hluta nema með lögum. Yrði það því ekki gert með reglugerð. Auk þess mælti ákvæði 3. málsliðar 18. gr. laga nr. 4/1995 í fyrsta lagi fyrir um heimild ráðherra til þess að ákveða hvort fella skyldi niður jöfnunarframlög eða ekki og í öðru lagi til þess að ákveða hvað telja bæri verulega umfram landsmeðaltal. Hefði ráðherra því verið falið ákvörðunarvald um hvort skerða skyldi tekjustofna sveitarfélaga eða ekki andstætt því sem beinlínis væri tekið fram í lögskýringargögnum með 2. mgr. 78. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var talið ljóst að ráðherra væri ekki bundinn af ráðagerð í greinargerð frumvarps þess, sem síðar varð að lögum nr. 139/2012, um að 50% teldist verulega umfram landsmeðaltal. Var því talið að framsal löggjafans í 3. málslið 18. gr. laga nr. 4/1995 á heimild til að fella niður framangreinda tekjustofna til G hefði farið í bága við lagaáskilnaðarreglu 2. mgr. 78. gr. stjórnarskrárinnar. Var krafa G því tekin til greina.
Í málinu krafðist ÍV hf. viðurkenningar á skaðabótaskyldu Í vegna fjártjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir með því að fiskiskip hans hefðu á grundvelli reglugerða verið úthlutað minni aflaheimildum í makríl árin 2011 til 2014 en skylt hefði verið samkvæmt lögum nr. 116/2006 um stjórn fiskveiða og lögum nr. 151/1996 um fiskveiðar utan lögsögu Íslands. Reisti ÍV hf. kröfu sína á því að skylda til svokallaðrar hlutdeildarsetningar makrílstofnsins hefði verið orðin virk þegar umræddar úthlutanir fóru fram, aðallega samkvæmt 2. mgr. 5. gr. laga nr. 151/1996 en til vara samkvæmt 1. mgr. 9. gr. laga nr. 116/2006, og hefði borið að úthluta aflaheimildunum á þeim grunni. Varnir Í lutu að því að úthlutun aflaheimilda til ÍV hf. umrædd ár hefði að öllu leyti verið í samræmi við lög nr. 151/1996, 116/2006 og lög nr. 79/1997 um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands og reglugerðir settar samkvæmt þeim um veiðar á makríl. Í því sambandi vísaði Í meðal annars til 5. mgr. 4. gr. laga nr. 151/1996, sem veitti ráðherra sérstaka heimild til að setja reglur um stjórn veiða, þegar Ísland hefði nýtt rétt til að mótmæla samþykktum um fiskveiðistjórnun, sem gerðar hefðu verið á grundvelli samnings sem Ísland væri aðili að. Í dómi Hæstaréttar kom fram að niðurlagsákvæði 5. mgr. 4. gr. laga nr. 151/1996 væri fortakslaust um það að þegar ráðherra setti sérstakar reglur um stjórn veiða íslenskra skipa á grundvelli þess ákvæðis giltu ákvæði 5. og 6. gr. laganna eftir því sem við gæti átt. Var því lagt til grundvallar að með reglugerðum þeim, sem ráðherra hefði sett um makrílveiðar íslenskra skipa innan og utan íslenskrar lögsögu á árunum 2008 til 2014, hefði í skilningi 2. mgr. 5. gr. laga nr. 151/1996 verið tekin ákvörðun um að takmarka heildarafla úr makrílstofninum. Þá var talið að veiðireynsla í makríl hefði verið orðin samfelld árið 2011 þar sem ársafli íslenskra skipa úr makrílstofninum hefði að minnsta kosti þrisvar á undangengnum sex almanaksárum fyrir árið 2011 svarað til að minnsta kosti þriðjungs þess heildarafla sem til ráðstöfunar var af hálfu íslenskra stjórnvalda það ár. Af því leiddi að við úthlutun aflaheimilda í makríl árið 2011 hefði verið skylt að ákvarða aflahlutdeild fiskiskipa ÍV hf. í samræmi við 2. mgr. 5. gr. laga nr. 151/1996, en það hefði ekki verið gert og ÍV hf. úthlutað minni aflahlutdeildum en hann ætti rétt til. Var viðurkenningarkrafa ÍV hf. því tekin til greina.
Í málinu krafðist H ehf. viðurkenningar á skaðabótaskyldu Í vegna fjártjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir með því að fiskiskip hans hefði á grundvelli reglugerða verið úthlutað minni aflaheimildum í makríl árin 2011 til 2014 en skylt hefði verið samkvæmt lögum nr. 116/2006 um stjórn fiskveiða og lögum nr. 151/1996 um fiskveiðar utan lögsögu Íslands. Reisti H ehf. kröfu sína á því að skylda til svokallaðrar hlutdeildarsetningar makrílstofnsins hefði verið orðin virk þegar umræddar úthlutanir fóru fram, aðallega samkvæmt 2. mgr. 5. gr. laga nr. 151/1996 en til vara samkvæmt 1. mgr. 9. gr. laga nr. 116/2006, og hefði borið að úthluta aflaheimildunum á þeim grunni. Varnir Í lutu að því að úthlutun aflaheimilda til H ehf. umrædd ár hefði að öllu leyti verið í samræmi við lög nr. 151/1996, 116/2006 og lög nr. 79/1997 um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands og reglugerðir settar samkvæmt þeim um veiðar á makríl. Í því sambandi vísaði Í meðal annars til 5. mgr. 4. gr. laga nr. 151/1996, sem veitti ráðherra sérstaka heimild til að setja reglur um stjórn veiða, þegar Ísland hefði nýtt rétt til að mótmæla samþykktum um fiskveiðistjórnun, sem gerðar hefðu verið á grundvelli samnings sem Ísland væri aðili að. Í dómi Hæstaréttar kom fram að niðurlagsákvæði 5. mgr. 4. gr. laga nr. 151/1996 væri fortakslaust um það að þegar ráðherra setti sérstakar reglur um stjórn veiða íslenskra skipa á grundvelli þess ákvæðis giltu ákvæði 5. og 6. gr. laganna eftir því sem við gæti átt. Var því lagt til grundvallar að með reglugerðum þeim, sem ráðherra hefði sett um makrílveiðar íslenskra skipa innan og utan íslenskrar lögsögu á árunum 2008 til 2014, hefði í skilningi 2. mgr. 5. gr. laga nr. 151/1996 verið tekin ákvörðun um að takmarka heildarafla úr makrílstofninum. Þá var talið að veiðireynsla í makríl hefði verið orðin samfelld árið 2011 þar sem ársafli íslenskra skipa úr makrílstofninum hefði að minnsta kosti þrisvar á undangengnum sex almanaksárum fyrir árið 2011 svarað til að minnsta kosti þriðjungs þess heildarafla sem til ráðstöfunar var af hálfu íslenskra stjórnvalda það ár. Af því leiddi að við úthlutun aflaheimilda í makríl árið 2011 hefði verið skylt að ákvarða aflahlutdeild fiskiskipa H ehf. í samræmi við 2. mgr. 5. gr. laga nr. 151/1996, en það hefði ekki verið gert og H ehf. úthlutað minni aflahlutdeildum en hann ætti rétt til. Var viðurkenningarkrafa H ehf. því tekin til greina.
B ehf. krafðist þess að felld yrði úr gildi ákvörðun M um að hafna beiðni félagsins um leyfi fyrir markaðssetningu á nafngreindu fæðubótarefni á grundvelli reglugerðar nr. 327/2010. Fæðubótarefnið innihélt íblandað koffín en M hafnaði beiðninni á þeim grundvelli að magn koffíns sem fengist við neyslu fulls ráðlagðs neysluskammts samkvæmt fyrirmælum á umbúðum vörunnar væri yfir þeim mörkum sem Matvælaöryggisstofnun Evrópu teldi að væri skaðlaus fyrir heilsu manna. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 3. mgr. 4. gr. reglugerðarinnar væri M heimilt að setja skilyrði fyrir markaðssetningu og innflutningi vöru ef M teldi hana heilsuspillandi fyrir neytendur eða tiltekinn hóp þeirra. Þar sem M hefði staðið til boða vægari úrræði en að hafna umsókn B ehf. með öllu, til að ná því lögmæta markmiði ákvörðunarinnar sem að var stefnt, var talið að M hefði farið strangar í sakirnar en nauðsyn bar til, sbr. 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var ákvörðun M því felld úr gildi.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.
Deilt var um það hvort OR væri heimilt að gera þann áskilnað fyrir orkusölu til E ehf. að skuld T ehf., sem tekið hafði verið til gjaldþrotaskipta, yrði greidd með vísan til 8. mgr. 18. gr. reglugerðar nr. 297/2006. OR taldi að E ehf. og T ehf. teldust nákomnir aðilar samkvæmt ákvæði reglugerðarinnar, en E ehf. hafði keypt hluta verslana sem T ehf. rak, sami maður var eini stjórnarmaður í E ehf. og T ehf. auk þess sem starfsemi E ehf. var í sama húsnæði og starfsemi T ehf. áður. E ehf. bar því hins vegar við að reglugerðarákvæðið hefði ekki lagastoð. Í dómi Hæstaréttar var m.a. vísað til þess að hvorki í lögum um stofnun OR né lögum á sviði orkumála væri að finna heimild til að leggja skuld vegna orkukaupa á þriðja mann og breytti þar engu þótt hann væri í tengslum af einhverju tagi við orkukaupanda. Skylda af því tagi sem mælt væri fyrir um í 8. mgr. 18. gr. reglugerðar nr. 297/2006 yrði ekki lögð á með reglugerð án þess að fyrir því væri ótvíræð lagastoð. Í þeim efnum nægði ekki almenn reglugerðarheimild. Taldi Hæstiréttur að lagastoð brysti fyrir reglugerðinni að þessu leyti og féllst á kröfu E ehf. um endurgreiðslu þeirrar fjárhæðar sem félagði hafði greitt, með fyrirvara, inn á skuld T ehf.
Málsaðilar deildu um greiðslu kostnaðar af heilbrigðiseftirliti í sláturhúsi með afurðum frá svínabúi S samkvæmt lögum nr. 96/1997. Í 2. mgr. 11. gr. laganna kemur fram að til að standa straum af kostnaði við heilbrigðiseftirlit kjötskoðunarlækna með sláturafurðum skuli innheimt gjald af sláturleyfishöfum af öllu innvegnu kjöti í sláturhúsi, sem renni í sérstakan sjóð í vörslu Matvælastofnunar. Í hélt því fram að heilbrigðiseftirlit með svínakjöti vegna salmonellusmits, sem gert var með tecraprófum eða strokusýnum, teldist vera viðbótareftirlit og að það félli utan við almennt eftirlit, sem kostað væri úr sjóði samkvæmt áðurnefndri 2. mgr. 11. laganna. Í byggði á reglugerð nr. 336/2005, sem sett var með heimild í áðurnefndum lögum. Í 4. gr. reglugerðarinnar kemur fram að gjaldið samkvæmt 2. mgr. 11. gr. laganna skuli standa straum af tilteknum þáttum í heilbrigðiseftirliti sláturafurða sem taldir eru upp í greininni. Í hélt því fram að upptalningin í greininni væri tæmandi talning þeirra kostnaðarþátta sem um væri að ræða. Þar sem heilbrigðiseftirlit svínakjöts með strokusýnatöku væri ekki þar á meðal bæri S sem öðrum framleiðendum svínakjöts að standa sjálfir straum af kostnaði, sem því fylgdi. S hélt því hins vegar fram að allan kostnað við heilbrigðisskoðun afurða í sláturhúsi skyldi greiða úr sjóði samkvæmt 2. mgr. 11. gr. laga nr. 96/1997. Þessu til stuðnings vísaði S til dóms Hæstaréttar í máli nr. 213/2005 en í því máli komst rétturinn að þeirri niðurstöðu að ekki væri gerður greinarmunur í 2. mgr. 11. gr. laga nr. 96/1997 á greiðsluskyldu úr sjóði samkvæmt þeirri grein eftir því hvort eftirlitsaðgerðir væru reglubundnar og beindust að öllum sláturafurðum eða hvort þær væru sértækar og beindust að afurðum frá einstökum býlum. Var íslenska ríkinu því gert að greiða framleiðanda svínakjöts kröfu hans vegna útlagðs kostnaðar við tecrapróf. Nokkrum mánuðum áður en dómur Hæstaréttar féll var gefin út reglugerð nr. 336/2005, þar sem sú regla var mótuð í áðurnefnda 4. gr. að einungis sérstaklega tilgreindir kostnaðarþættir við heilbrigðiseftirlit í sláturhúsi skyldu greiddir úr sjóði samkvæmt 2. mgr. 11. gr. laganna. Í 2. mgr. 7. gr. reglugerðar nr. 336/2005 segir að hún sé sett með heimild í 3. mgr. 11. gr. laga nr. 96/1997. Þar kemur fram að ráðherra setur nánari ákvæði um framkvæmd eftirlits og innheimtu eftirlitsgjalds samkvæmt sömu grein laganna. Talið var að 4. gr. reglugerðarinnar fæli hvorki í sér nánari reglur um framkvæmd þess eftirlits, sem lögin kveða á um, né innheimtu eftirlitsgjalds. Þvert á móti var hún talin geyma efnisreglu, sem takmarkar greiðsluskyldu úr sjóði samkvæmt 2. mgr. 11. gr. laganna og gerir þann greinarmun, sem Hæstiréttur hafði í fyrri dómi komist að niðurstöðu um að fælist ekki í lagagreininni. Samkvæmt þessu brast reglugerðina lagastoð og fór út fyrir þau svið, sem hún skyldi taka til. Synjun á greiðslu kostnaðar S vegna tecraprófa var því talin ólögmæt og var krafa S um greiðslu þess kostnaðar tekin til greina.
X (Dögg Pálsdóttir hrl.) gegn Y (Gestur Jónsson hrl. Indriði Þorkelsson hdl.)
Með 1. mgr. 3. gr. reglugerðar nr. 1050/2006 um rannsókn og saksókn efnahagsbrota var meðferð „alvarlegra brota” gegn meðal annars 262. gr. almennra hegningarlaga og skattalögum, auk skipulagðra fjármunabrota sem tengjast atvinnurekstri, felld undir verksvið saksóknara efnahagsbrota. Samkvæmt 1. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 er ákæruvald í höndum ríkissaksóknara og lögreglustjóra, þar á meðal ríkislögreglustjóra. Ákæruvaldið í máli þessu var lögum samkvæmt í höndum ríkislögreglustjóra. Heimild 4. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 stendur til þess eins að saksóknari, sem skipaður er við embætti ríkislögreglustjóra, höfði og flytji mál í umboði forstöðumanns þess. Ákvæði reglugerðar nr. 1050/2006, þar sem ráðgert er að saksóknari efnahagsbrota við embætti ríkislögreglustjóra fari sjálfstætt með ákæruvald í þeim málum, sem eiga undir það, en ekki í umboði ríkislögreglustjóra, voru því talin í andstöðu við framangreind ákvæði. Ekki var að finna viðhlítandi lagastoð til að víkja á þennan hátt frá lögbundinni skipun ákæruvaldsins með reglugerð. Var niðurstaða héraðsdóms um frávísun því staðfest.
Með 1. mgr. 3. gr. reglugerðar nr. 1050/2006 um rannsókn og saksókn efnahagsbrota var meðferð „alvarlegra brota” gegn meðal annars 262. gr. almennra hegningarlaga og skattalögum, auk skipulagðra fjármunabrota sem tengjast atvinnurekstri, felld undir verksvið saksóknara efnahagsbrota. Samkvæmt 1. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 er ákæruvald í höndum ríkissaksóknara og lögreglustjóra, þar á meðal ríkislögreglustjóra. Ákæruvaldið í máli þessu var lögum samkvæmt í höndum ríkislögreglustjóra. Heimild 4. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 stendur til þess eins að saksóknari, sem skipaður er við embætti ríkislögreglustjóra, höfði og flytji mál í umboði forstöðumanns þess. Ákvæði reglugerðar nr. 1050/2006, þar sem ráðgert er að saksóknari efnahagsbrota við embætti ríkislögreglustjóra fari sjálfstætt með ákæruvald í þeim málum, sem eiga undir það, en ekki í umboði ríkislögreglustjóra, voru því talin í andstöðu við framangreind ákvæði. Ekki var að finna viðhlítandi lagastoð til að víkja á þennan hátt frá lögbundinni skipun ákæruvaldsins með reglugerð. Var niðurstaða héraðsdóms um frávísun því staðfest.
Ákæruvaldið (Björn Þorvaldsson settur
saksóknari) gegn
X
Með 1. mgr. 3. gr. reglugerðar nr. 1050/2006 um rannsókn og saksókn efnahagsbrota var meðferð „alvarlegra brota” gegn meðal annars 262. gr. almennra hegningarlaga og skattalögum, auk skipulagðra fjármunabrota sem tengjast atvinnurekstri, felld undir verksvið saksóknara efnahagsbrota. Samkvæmt 1. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 er ákæruvald í höndum ríkissaksóknara og lögreglustjóra, þar á meðal ríkislögreglustjóra. Ákæruvaldið í máli þessu var lögum samkvæmt í höndum ríkislögreglustjóra. Heimild 4. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 stendur til þess eins að saksóknari, sem skipaður er við embætti ríkislögreglustjóra, höfði og flytji mál í umboði forstöðumanns þess. Ákvæði reglugerðar nr. 1050/2006, þar sem ráðgert er að saksóknari efnahagsbrota við embætti ríkislögreglustjóra fari sjálfstætt með ákæruvald í þeim málum, sem eiga undir það, en ekki í umboði ríkislögreglustjóra, voru því talin í andstöðu við framangreind ákvæði. Ekki var að finna viðhlítandi lagastoð til að víkja á þennan hátt frá lögbundinni skipun ákæruvaldsins með reglugerð. Var niðurstaða héraðsdóms um frávísun því staðfest.
Með 1. mgr. 3. gr. reglugerðar nr. 1050/2006 um rannsókn og saksókn efnahagsbrota var meðferð „alvarlegra brota” gegn meðal annars 262. gr. almennra hegningarlaga og skattalögum, auk skipulagðra fjármunabrota sem tengjast atvinnurekstri, felld undir verksvið saksóknara efnahagsbrota. Samkvæmt 1. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 er ákæruvald í höndum ríkissaksóknara og lögreglustjóra, þar á meðal ríkislögreglustjóra. Ákæruvaldið í máli þessu var lögum samkvæmt í höndum ríkislögreglustjóra. Heimild 4. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 stendur til þess eins að saksóknari, sem skipaður er við embætti ríkislögreglustjóra, höfði og flytji mál í umboði forstöðumanns þess. Ákvæði reglugerðar nr. 1050/2006, þar sem ráðgert er að saksóknari efnahagsbrota við embætti ríkislögreglustjóra fari sjálfstætt með ákæruvald í þeim málum, sem eiga undir það, en ekki í umboði ríkislögreglustjóra, voru því talin í andstöðu við framangreind ákvæði. Ekki var að finna viðhlítandi lagastoð til að víkja á þennan hátt frá lögbundinni skipun ákæruvaldsins með reglugerð. Var niðurstaða héraðsdóms um frávísun því staðfest.
Með 1. mgr. 3. gr. reglugerðar nr. 1050/2006 um rannsókn og saksókn efnahagsbrota var meðferð „alvarlegra brota” gegn meðal annars 262. gr. almennra hegningarlaga og skattalögum, auk skipulagðra fjármunabrota sem tengjast atvinnurekstri, felld undir verksvið saksóknara efnahagsbrota. Samkvæmt 1. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 er ákæruvald í höndum ríkissaksóknara og lögreglustjóra, þar á meðal ríkislögreglustjóra. Ákæruvaldið í máli þessu var lögum samkvæmt í höndum ríkislögreglustjóra. Heimild 4. mgr. 25. gr. laga nr. 19/1991 stendur til þess eins að saksóknari, sem skipaður er við embætti ríkislögreglustjóra, höfði og flytji mál í umboði forstöðumanns þess. Ákvæði reglugerðar nr. 1050/2006, þar sem ráðgert er að saksóknari efnahagsbrota við embætti ríkislögreglustjóra fari sjálfstætt með ákæruvald í þeim málum, sem eiga undir það, en ekki í umboði ríkislögreglustjóra, voru því talin í andstöðu við framangreind ákvæði. Ekki var að finna viðhlítandi lagastoð til að víkja á þennan hátt frá lögbundinni skipun ákæruvaldsins með reglugerð. Var niðurstaða héraðsdóms um frávísun því staðfest.
P krafðist þess að Í yrði gert að greiða sér skaðabætur og miskabætur vegna þess að honum hefði verið synjað um reynslulausn á ólögmætum grundvelli. Taldi hann 1. mgr. 5. gr. reglugerðar nr. 29/1993 um fullnustu refsidóma, þar sem fram kom að fanga yrði að jafnaði ekki veitt reynslulausn ef máli á hendur honum væri ólokið í refsivörslukerfinu, vera í andstöðu við 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. 2. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Ekki var talið að með umræddu reglugerðarákvæði væri fangelsisyfirvöldum gert að meta sekt fanga í þeim málum sem kynni að vera ólokið í refsivörslukerfinu eða að slíkt mat hefði farið fram við afgreiðslu umsóknar P um reynslulausn. Þótt fallist væri á að ákvæðið skorti lagastoð var talið að það væri málefnalegt og í samræmi við lagareglur um reynslulausn og tilgang þeirra. Var því ekki fallist á að ákvæðið sjálft eða beiting þess við afgreiðslu á umsókn P byggðist á ólögmætum sjónarmiðum og var heldur ekki fallist á að ekki hefði verið gætt jafnræðis við afgreiðsluna.
Deilt var um lögmæti þeirra skilyrða, sem forvalsnefnd utanríkisráðuneytisins setti fyrir þátttöku í útboði um sjóflutninga fyrir varnarliðið á Keflavíkurflugvelli. Í b. lið 2. gr. reglugerðar sem sögð var sett á grundvelli laga nr. 82/2000 sagði að í orðunum „skip sem íslensk skipafélög gera út“ í samningi ríkjanna um sjóflutninga fælist, að skipin skyldu vera undir yfirstjórn og yfirráðum íslenskra skipafélaga. Í því fælist að íslensk skipafélög skyldu hafa húsbóndavald yfir áhöfn skipanna og ráðningarsamband við áhöfn þess. Hélt A því fram að fyrir síðara hluta ákvæðisins væri engin stoð í lögunum. Var A talinn hafa lögvarða hagsmuni af úrlausn málsins, þrátt fyrir að útboðinu hafi lokið fyrir aðaðmeðferð málsins í héraði. Hvorki umræddur samningur ríkjanna né lög nr. 82/2000 skilgreindu hvað væru skip sem íslensk skipafélög gera út. Í lögunum fólst eingöngu hvað teldist íslenskt skipafélag og uppfyllti A öll ákvæði laganna þar um. Talið var að í síðari málslið umdeilds ákvæðis væri fólgin takmörkun á því hvaða rekstrarfyrirkomulag mætti vera á útgerð skipanna. Ekki yrði mælt fyrir um slíka takmörkun í reglugerð án skýrrar heimildar um efni og umfang hennar í settum lögum frá Alþingi. Af þessu leiddi að lagaheimild brast til setningar hins umdeilda skilyrðis.
Öryrkjabandalag Íslands höfðaði mál til viðurkenningar á því annars vegar að Tryggingastofnun hefði verið óheimilt frá 1. janúar 1994 til 31. desember 1998 að skerða tekjutryggingu örorkulífeyrisþega í hjúskap vegna tekna maka, sem ekki var lífeyrisþegi, með því að telja helming samanlagðra tekna beggja hjóna til tekna örorkulífeyrisþegans, og hins vegar að slík skerðing hefði verið óheimil eftir að hún var lögfest 1. janúar 1999. Talið var að ekki hefði verið nægjanleg heimild í lögum nr. 117/1993 fyrir ráðherra til að setja reglugerð, sem skerti tilkall bótaþega til fullrar tekjutryggingar vegna tekna maka. Þótt ljóst væri að ekki hefði verið ætlun löggjafans að breyta framkvæmd eldri laga varðandi tekjutryggingu, var talið að lög yrðu að geyma skýr og ótvíræð ákvæði um að skerða mætti greiðslur úr sjóðum almannatrygginga samkvæmt reglugerð svo að það væri heimilt. Var því niðurstaðan sú að eftir gildistöku laga nr. 117/1993 hefði skort lagastoð til að mæla fyrir um það í reglugerð að skerða mætti tekjutryggingu vegna tekna maka öryrkja. Þá var talið að skýra bæri 76. gr. stjórnarskrárinnar til samræmis við alþjóðasamninga, sem ríkið hefur staðfest, þannig að skylt væri að tryggja að lögum rétt sérhvers einstaklings til að minnsta kosti einhverrar lágmarks framfærslu eftir fyrirfram gefnu skipulagi, sem ákveðið væri á málefnalegan hátt. Yrði slíkt skipulag að uppfylla skilyrði 65. gr. stjórnarskrárinnar um að hver einstaklingur nyti samkvæmt því jafnréttis á við aðra sem réttar njóta, svo og almennra mannréttinda. Talið var að réttur sá sem almannatryggingalöggjöfin tryggði öryrkjum væri almennur og tæki tillit til jafnræðissjónarmiða milli þeirra sem eins væru settir í þröngum skilningi. Hins vegar væri mælt fyrir um mismunandi skerðingu lífeyris vegna tekna eftir því um hvaða tekjur er að ræða. Var talið að þrátt fyrir svigrúm almenna löggjafans til mats á því, hvernig lágmarksréttindi samkvæmt 1. mgr. 76. gr. stjórnarskrár skyldu ákvörðuð, gætu dómstólar ekki vikið sér undan því að taka afstöðu til þess, hvort það mat samrýmdist grundvallarreglum stjórnarskrárinnar. Var það skipulag réttinda örorkulífeyrisþega samkvæmt almannatryggingalögum, að skerða tekjutryggingu vegna tekna maka hans á þann hátt sem gert væri, ekki talið tryggja þeim þau lágmarksréttindi, sem fælust í 76. gr. stjórnarskrárinnar, svo að þeir fengju notið þeirra mannréttinda, sem 65. gr. stjórnarskrárinnar kveður á um. Var meðal annars vitnað til ákvæða alþjóða mannréttindasáttmála um skýringu á þeim stjórnarskrárákvæðum. Viðurkennt var því að óheimilt væri að skerða tekjutryggingu örorkulífeyrisþega í hjúskap frá 1. janúar 1999 á þann hátt sem gert er í 5. mgr. 17. gr. laga nr. 117/1993, sbr. 1. gr. laga nr. 149/1998. Hins vegar var ekki talið unnt að draga ályktun um rétt hvers einstaks lífeyrisþega af niðurstöðu málsins.
Einkahlutafélagið V hóf í byrjun árs 1995 innflutning á vetnisklórflúorkolefni til notkunar í kæli- og frystitækjum, en þá gilti um innflutning efnisins reglugerð nr. 546/1994 um varnir gegn mengun af völdum ósoneyðandi efna. Samkvæmt auglýsingum ráðherra vegna áranna 1995 og 1996 skyldi við úthlutun innflutningsheimilda miðað við innflutning viðkomandi fyrirtækis á árinu 1989, en á því ári hafði V ekki haft neinn innflutning efnisins með höndum. V sótti um leyfi til innflutnings efnisins vegna ársins 1995 og enn á ný vegna áranna 1996 og 1997 en var synjað um þær innflutningsheimildir, sem félagið fór fram á. Með hliðsjón af tilgangi laga nr. 52/1988 um eiturefni og hættuleg efni, breytingarlaga nr. 51/1993 sem veittu umhverfisráðherra heimild til að setja nauðsynlegar reglur um notkun ósoneyðandi efna í samræmi við alþjóðlegar skuldbindingar Íslands, og efnisákvæðum alþjóðasáttmála um vernd ósonlagsins var talið, að 2. mgr. 29. gr. laga nr. 52/1988 fæli í sér nægilega heimild fyrir ráðherra til að takmarka innflutning á vetnisklórflúorkolefni með reglugerð. Þá var ekki talið, að ráðherra hefði framselt Hollustuvernd ríkisins vald umfram það, sem heimilt var, þegar hann fól stofnuninni að framkvæma innflutningstakmarkanirnar. Hins vegar hefði Hollustuvernd borið að gæta réttra laga og málefnalegra sjónarmiða við þessa framkvæmd. Þóttu lög nr. 52/1988 eða alþjóðasamningar eigi hafa veitt heimild til þess að gera greinarmun á einstökum innflytjendum eftir því efnismagni, sem þeir höfðu flutt inn á árinu 1989. Brast því ákvæði í auglýsingum ráðherra um að taka skyldi mið af innflutningi fyrirtækis á árinu 1989 lagastoð og ákvarðanir Hollustuverndar, sem byggðu á ákvæðinu, voru ólögmætar. Voru V dæmdar bætur að álitum vegna innflutnings á árinu 1995 en ekki þótti hafa verið sýnt fram á tjón vegna ársins 1996.