Í málinu var deilt um skilmála skuldabréfs sem G gaf út 22. janúar 2006 til forvera L hf., en skuldabréfið var með jöfnum afborgunum og verðtryggt með breytilegum vöxtum. Með hinum áfrýjaða dómi var því slegið föstu að heimild L hf. og forvera félagsins í skilmála skuldabréfsins til að breyta vöxtum við nánar tiltekin skilyrði væri ósamrýmanleg 2. mgr. 6. gr. og 9. gr. þágildandi laga nr. 121/1994 um neytendalán og að ósanngjarnt væri með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga að G væri bundinn við skilmála um breytingu vaxta. Með dómi Hæstaréttar 22. desember 2025 í máli nr. 35/2025 var leyst úr álitaefni varðandi lögmæti sams konar ákvæðis og getur í skilmála þess skuldabréfs sem hér var deilt um. Í dómi Landsréttar voru rakin þau atriði sem leyst var úr með dómi Hæstaréttar, þar með talið að skilmáli skuldabréfsins fullnægi ekki ákvæðum laga nr. 121/1994 og teldist ógildur samkvæmt 36. gr. c, sbr. 36. gr. laga nr. 7/1936. Hefði áfrýjanda því verið óheimilt að byggja ákvarðanir um hækkun samningsvaxta á 2. tölulið skuldabréfsins. L hf. byggði á því fyrir Landsrétti að dómur Hæstaréttar hefði ekki leyst úr því hver réttaráhrif ógildingar skilmála skuldabréfsins væru í málinu. Þannig ætti G ekki fjárkröfu á hendur L hf. með vísan til reglna um endurheimt ofgreidds fjár. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að í greingerð L hf. til réttarins kæmi meðal annars fram málflutningsyfirlýsing um að félagið hefði ekki uppi mótbárur er lytu að ætluðum endurkröfurétti G ef skilmálunum yrði vikið til hliðar. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um að L hf. bæri að greiða G ofgreidda vexti að fjárhæð 24.907 krónur.
T og B höfðuðu mál gegn L hf. og kröfðust endurgreiðslu á vöxtum sem þau töldu sig hafa ofgreitt af tveimur verðtryggðum skuldabréfum með breytilegum vöxtum. Skuldabréfin höfðu þau upphaflega gefið út til LÍ hf. í júní 2006 og innt síðustu greiðslur af hendi í júní 2021. Í 2. tölulið skuldabréfanna var samhljóða skilmáli um breytingar á vöxtum. Byggðu T og B á því að hann hefði farið gegn 2. mgr. 6. gr. og 9. gr. þágildandi laga nr. 121/1994 um neytendalán og hann einnig verið ósanngjarn og ógildur samkvæmt 36. og 36. gr. c laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Hæstiréttur féllst ekki á málsástæður L hf. um að T og B hefðu glatað rétti til hugsanlegrar endurgreiðslu á grundvelli traustfangsreglna um viðskiptabréf eða vegna tómlætis. Niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að skilmálinn hefði ekki fullnægt ákvæðum laga nr. 121/1994 var staðfest enda yrði ekki séð hvernig sæmilega upplýstur og athugull neytandi hefði með fullnægjandi hætti getað ráðið af honum af hvaða tilefni bankinn hygðist breyta samningsvöxtum. Þá var skilmálinn talinn hafa verið til þess fallinn að raska til muna jafnvægi milli réttinda og skyldna samningsaðila T og B í óhag samkvæmt 36. gr. c laga nr. 7/1936 og því ógildur eftir 36. gr. sömu laga. Þar sem upphaflegt vaxtaákvæði bréfanna taldist þrátt fyrir þetta hafa verið gilt kom ekki til álita að T og B gætu byggt fjárkröfu á 1. mgr. 18. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Vísað var til þess að vegna ógildis skilmálans hefði L hf. ótvírætt verið óheimilt að byggja ákvarðanir um hækkun samningsvaxta af lánum T og B á honum. Á því tímabili sem kröfur T og B töldust ófyrndar höfðu vextir af lánunum hins vegar í öllum tilvikum verið lægri en þeir sem upphaflega hafði verið samið um. Hæstiréttur leit til þess að eitt meginefni lánasamninganna hefði verið að vextir skyldu vera breytilegir. Var talið að T og B hefðu því mátt hafa ákveðnar væntingar um að L hf. lækkaði samningsvexti samhliða almennri vaxtaþróun, þó þannig að þau hefðu ekki mátt vænta þess að breytingar á samningsvöxtum fylgdu tafarlaust eða nákvæmlega slíkri þróun. Með hliðsjón af málatilbúnaði aðila og gögnum málsins var ekki talið liggja fyrir að vegna hins ólögmæta og ógilda skilmála hefðu þau greitt hærri vexti en þeim bar á umræddu tímabili eða með öðrum hætti orðið fyrir tjóni af þessum sökum. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu L hf. af kröfum T og B.
B og J höfðuðu mál gegn L hf. og kröfðust endurgreiðslu á hluta þeirra vaxta sem þau höfðu greitt af óverðtryggðu láni með breytilegum vöxtum samkvæmt veðskuldabréfi sem þau gáfu út 4. júlí 2019 og greiddu upp 2. febrúar 2021. Samkvæmt skilmálum þess var L hf. heimilt hvenær sem er á lánstímanum að hækka eða lækka vexti í samræmi við vaxtaákvarðanir L hf. á hverjum tíma. Vaxtaákvarðanir tóku „meðal annars mið af vöxtum Seðlabanka Íslands, vöxtum á markaði og öðrum fjármögnunarkjörum“. B og J töldu að skilmálinn uppfyllti ekki kröfur um gagnsæi í 1. mgr. 34. gr. laga nr. 118/2016 um fasteignalán til neytenda og væri ósanngjarn í skilningi 36. gr. c laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, eins og skýra bæri þessi lög í ljósi Evróputilskipana um neytendavernd á sviði lánasamninga. Undir rekstri málsins í héraði var leitað ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins. Hæstiréttur lagði til grundvallar að tilvísun skilmálans til vaxta Seðlabanka Íslands vísaði til stýrivaxta og fullnægði kröfum 34. gr. laga nr. 118/2016 um gagnsæi. Hins vegar þótti tilvísun til vaxta á markaði óskýr og ekki standast áskilnað 34. gr. Jafnframt taldi Hæstiréttur að aðrir þættir skilmálans uppfylltu ekki skilyrði 34. gr. enda kæmu þar ekki fram á skýran og hnitmiðaðan hátt skilyrði og málsmeðferð við breytingu útlánsvaxta. Skilmálinn raskaði því til muna jafnvægi milli réttinda og skyldna aðila samningsins B og J í óhag og taldist ósanngjarn í skilningi 3. mgr. 36. gr. c laga nr. 7/1936, sbr. 1. mgr. 3. gr. tilskipunar 93/13/EBE um ósanngjarna skilmála í neytendasamningum. Til að koma á jafnvægi milli samningsaðila var fallist á að skilmáli skuldabréfsins um breytingar á vöxtum á láni B og J yrði metinn ógildur að því leyti sem þar væri vísað til annarra þátta en vaxta Seðlabanka Íslands. Við úrlausn endurgreiðslukröfunnar voru ekki efni til að leggja 18. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu til grundvallar enda hefði skilmálinn ekki verið ógiltur í heild sinni. Á samningstímanum höfðu vextir lánsins lækkað tíu sinnum. Fyrir Hæstarétti vísuðu B og J til útreiknings sem tók mið af mismun á þeim vöxtum sem þau greiddu á samningstímanum og vöxtum sem þeim hefði borið að greiða ef vextir lánsins hefðu að öllu leyti fylgt lækkun stýrivaxta. Hæstiréttur taldi að B og J höfðu mátt hafa raunhæfar væntingar um að L hf. myndi lækka vexti vegna tilvísunar til vaxta Seðlabanka Íslands en þó ekki, vegna orðalags skilmálans, að breytingarnar fylgdu tafarlaust og nákvæmlega breytingum á stýrivöxtum. Ekki væri annað fram komið en að gildar ástæður hefðu legið að baki því að munur breytilegra vaxta og stýrivaxta hefði aukist tímabundið á samningstímanum og jafnframt lægi ekki annað fyrir en að munurinn hefði verið innan svigrúms L hf. samkvæmt skilmálanum. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu L hf. af kröfum B og J.
ESJ og EJ höfðuðu mál gegn A hf. og kröfðust endurgreiðslu á hluta þeirra vaxta sem þau höfðu greitt af verðtryggðu húsnæðisláni með breytilegum vöxtum samkvæmt veðskuldabréfi sem þau gáfu út 3. janúar 2017 og greiddu upp 29. mars 2021. Samkvæmt skilmálum þess skyldi við ákvarðanir um breytingar á vöxtum horfa til „breytinga á ávöxtunarkröfu verðtryggðra skuldabréfa útgefinna m.a. af Íbúðalánasjóði, bönkum og fjármálastofnunum á Íslandi, ríkissjóði Íslands eða sveitarfélögum, breytinga á fjármögnunarkostnaði, rekstrarkostnaði, smásöluálagningu bankans og álagningu bankans vegna útlánaáhættu.“ ESJ og EJ töldu skilmálann ekki uppfylla kröfur um gagnsæi samkvæmt lögum nr. 33/2013 um neytendalán og hann væri ósanngjarn í skilningi 36. gr. c samningalaga nr. 7/1936, eins og lögin væru skýrð í ljósi Evróputilskipana um neytendavernd. Hæstiréttur tók fram að skilmálinn hefði í mikilvægum atriðum verið ólíkur þeim sem var til umfjöllunar í dómi réttarins 14. október 2025 í máli nr. 55/2024 auk þess sem leyst var úr því máli á grundvelli laga nr. 118/2016 um fasteignalán til neytenda. Hæstiréttur leit til þess að í skilmála A hf. voru skilyrði vaxtabreytinga tæmandi talin og lög nr. 33/2013 gerðu ekki ríkari kröfur til lýsingar á málsmeðferð við vaxtaákvörðun en fram kæmi í honum. Jafnframt var litið til þess að skilmálinn hefði verið á skýru og skiljanlegu máli með útskýringum á hverju og einu skilyrða vaxtabreytinga. Taldi Hæstiréttur að skilmálinn uppfyllti gagnsæiskröfur laga um neytendalán. Ekki varð séð að A hf. hefði nýtt sér aðstöðumun við samningsgerðina eða að jafnvægi milli réttinda og skyldna samningsaðila hefði verið raskað til muna. Yrði sú krafa ekki leidd af 36. gr. c laga nr. 7/1936 um jafnvægi milli samningsaðila að fyllilega þyrfti að vera fyrirsjáanlegt hvaða vexti lántaki myndi greiða af láni með breytilegum vöxtum þegar kröfur um lögmæti skilmála væru að öðru leyti uppfylltar. Þá var horft til þess að lántökum voru tryggð ákveðin mótvægisúrræði vegna ófyrirsjáanleika skilmálans. Því var ekki fallist á með ESJ og EJ að skilmálinn væri ósanngjarn í skilningi 36. gr. c samningalaga. Var því staðfest niðurstaða Landsréttar um sýknu A hf. af kröfum ESJ og EJ.
Í málinu var deilt um heimild Í til að krefja Þ og Ó um uppgreiðslugjald á grundvelli skilmála ÍLS-veðbréfa, er lánin voru greidd upp. Þ og Ó urðu skuldarar að kröfum að baki umræddum veðbréfum með skuldskeytingu eftir gildistöku laga nr. 33/2013 um neytendalán en veðbréfin voru upphaflega gefin út fyrir gildistöku laganna. Byggðu Þ og Ó á því að ákvæði veðbréfanna um uppgreiðslugjald væru ólögmæt og víkja ætti ákvæðunum til hliðar á grundvelli meginreglna samningaréttar eftir gildistöku laga nr. 33/2013 en lögin hefðu sett fjárhæð uppgreiðslugjalds skorður væri greitt fyrir gjalddaga. Í dómi Landsréttar var rakið að lögum nr. 33/2013 hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt nema í tilviki opinna lánasamninga, en samningarnir að baki veðbréfunum væru ekki af þeim toga. Þó að nýtt skuldarasamband hefði stofnast milli Þ og Ó og Í með aðildarbreytingu þessari hefði það verið á sama grunni og réttarsamband fyrri skuldara og Í. Hefði því ekki verið um að ræða ný lán til handa Þ og Ó heldur hefðu Þ og Ó aðeins komið í stað fyrri skuldara að þegar veittum lánum. Lögum nr. 33/2013 hafi ekki verið ætlað að taka til þeirra samninga sem hér um ræddi og voru í gildi fyrir gildistöku laganna. Voru lögin því ekki talin gilda um samningssamband málsaðila. Með vísan til þess að réttarsamband málsaðila byggðist á veðbréfum sem gefin voru út fyrir gildistöku laga nr. 33/2013 voru umrædd ákvæði ÍLS-veðbréfanna lögmæt, sbr. dóma Hæstaréttar 27. maí 2021 í máli nr. 3/2021 og 15. febrúar 2023 í máli nr. 37/2022. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að sýkna Í af kröfum Þ og Ó.
Í málinu var deilt um heimild Í til að krefja V og H um uppgreiðslugjald á grundvelli skilmála ÍLS-veðbréfs, er lánið var greitt upp. V og H urðu skuldarar að kröfu að baki umræddu veðbréfi með skuldskeytingu eftir gildistöku laga nr. 33/2013 um neytendalán en veðbréfið var upphaflega gefið út fyrir gildistöku laganna. Byggðu V og H á því að ákvæði veðbréfsins um uppgreiðslugjald væri ólögmætt og víkja ætti ákvæðinu til hliðar á grundvelli meginreglna samningaréttar eftir gildistöku laga nr. 33/2013 en lögin hefðu sett fjárhæð uppgreiðslugjalds skorður væri greitt fyrir gjalddaga. Í dómi Landsréttar var rakið að lögum nr. 33/2013 hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt nema í tilviki opinna lánasamninga, en samningur að baki veðbréfinu væri ekki af þeim toga. Þó að nýtt skuldarasamband hefði stofnast milli V og H og Í með aðildarbreytingu þessari hefði það verið á sama grunni og réttarsamband fyrri skuldara og Í. Hefði því ekki verið um að ræða nýtt lán til handa V og H heldur hefðu V og H aðeins komið í stað fyrri skuldara að þegar veittu láni. Lögum nr. 33/2013 hafi ekki verið ætlað að taka til þeirra samninga sem hér um ræddi og voru í gildi fyrir gildistöku laganna. Voru lögin því ekki talin gilda um samningssamband málsaðila. Með vísan til þess að réttarsamband málsaðila byggðist á veðbréfi sem gefið var út fyrir gildistöku laga nr. 33/2013 var umrætt ákvæði ÍLS- veðbréfsins lögmætt, sbr. dóma Hæstaréttar 27. maí 2021 í máli nr. 3/2021 og 15. febrúar 2023 í máli nr. 37/2022. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að sýkna Í af kröfum V og H.
Í málinu var deilt um heimild Í til að krefja S um uppgreiðslugjald á grundvelli skilmála ÍLS-veðbréfs, er lánið var greitt upp. S varð skuldari að kröfu að baki umræddu veðbréfi með skuldskeytingu eftir gildistöku laga nr. 33/2013 um neytendalán en veðbréfið var upphaflega gefið út fyrir gildistöku laganna. Byggði S á því að ákvæði veðbréfsins um uppgreiðslugjald væri ólögmætt og víkja ætti ákvæðinu til hliðar á grundvelli meginreglna samningaréttar eftir gildistöku laga nr. 33/2013 en lögin hefðu sett fjárhæð uppgreiðslugjalds skorður væri greitt fyrir gjalddaga. Í dómi Landsréttar var rakið að lögum nr. 33/2013 hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt nema í tilviki opinna lánasamninga, en samningur að baki veðbréfinu væri ekki af þeim toga. Þó að nýtt skuldarasamband hefði stofnast milli S og Í með aðildarbreytingu þessari hefði það verið á sama grunni og réttarsamband fyrri skuldara og Í. Hefði því ekki verið um að ræða nýtt lán til handa S heldur hefði S aðeins komið í stað fyrri skuldara að þegar veittu láni. Lögum nr. 33/2013 hafi ekki verið ætlað að taka til þeirra samninga sem hér um ræddi og voru í gildi fyrir gildistöku laganna. Voru lögin því ekki talin gilda um samningssamband málsaðila. Með vísan til þess að réttarsamband málsaðila byggðist á veðbréfi sem gefið var út fyrir gildistöku laga nr. 33/2013 var umrætt ákvæði ÍLS-veðbréfsins lögmætt, sbr. dóma Hæstaréttar 27. maí 2021 í máli nr. 3/2021 og 15. febrúar 2023 í máli nr. 37/2022. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að sýkna Í af kröfum S.
Í málinu var deilt um heimild Í til að krefja ÍL og G um uppgreiðslugjald á grundvelli skilmála ÍLS-veðbréfs, er lánið var greitt upp. ÍL og G urðu skuldarar að kröfu að baki umræddu veðbréfi með skuldskeytingu eftir gildistöku laga nr. 33/2013 um neytendalán en veðbréfið var upphaflega gefið út fyrir gildistöku laganna. Byggðu ÍL og G á því að ákvæði veðbréfsins um uppgreiðslugjald væri ólögmætt og víkja ætti ákvæðinu til hliðar á grundvelli meginreglna samningaréttar eftir gildistöku laga nr. 33/2013 en lögin hefðu sett fjárhæð uppgreiðslugjalds skorður væri greitt fyrir gjalddaga. Í dómi Landsréttar var rakið að lögum nr. 33/2013 hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt nema í tilviki opinna lánasamninga, en samningur að baki veðbréfinu væri ekki af þeim toga. Þó að nýtt skuldarasamband hefði stofnast milli ÍL og G og Í með aðildarbreytingu þessari hefði það verið á sama grunni og réttarsamband fyrri skuldara og Í. Hefði því ekki verið um að ræða nýtt lán til handa ÍL og G heldur hefðu ÍL og G aðeins komið í stað fyrri skuldara að þegar veittu láni. Lögum nr. 33/2013 hafi ekki verið ætlað að taka til þeirra samninga sem hér um ræddi og voru í gildi fyrir gildistöku laganna. Voru lögin því ekki talin gilda um samningssamband málsaðila. Með vísan til þess að réttarsamband málsaðila byggðist á veðbréfi sem gefið var út fyrir gildistöku laga nr. 33/2013 var umrætt ákvæði ÍLS- veðbréfsins lögmætt, sbr. dóma Hæstaréttar 27. maí 2021 í máli nr. 3/2021 og 15. febrúar 2023 í máli nr. 37/2022. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að sýkna Í af kröfum ÍL og G.
Í málinu var deilt um heimild Í til að krefja G og V um uppgreiðslugjald á grundvelli skilmála ÍLS-veðbréfs, er lánið var greitt upp. G og V urðu skuldarar að kröfu að baki umræddu veðbréfi með skuldskeytingu eftir gildistöku laga nr. 33/2013 um neytendalán en veðbréfið var upphaflega gefið út fyrir gildistöku laganna. Byggðu G og V á því að ákvæði veðbréfsins um uppgreiðslugjald væri ólögmætt og víkja ætti ákvæðinu til hliðar á grundvelli meginreglna samningaréttar eftir gildistöku laga nr. 33/2013 en lögin hefðu sett fjárhæð uppgreiðslugjalds skorður væri greitt fyrir gjalddaga. Í dómi Landsréttar var rakið að lögum nr. 33/2013 hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt nema í tilviki opinna lánasamninga, en samningur að baki veðbréfinu væri ekki af þeim toga. Þó að nýtt skuldarasamband hefði stofnast milli G og V og Í með aðildarbreytingu þessari hefði það verið á sama grunni og réttarsamband fyrri skuldara og Í. Hefði því ekki verið um að ræða nýtt lán til handa G og V heldur hefðu G og V aðeins komið í stað fyrri skuldara að þegar veittu láni. Lögum nr. 33/2013 hafi ekki verið ætlað að taka til þeirra samninga sem hér um ræddi og voru í gildi fyrir gildistöku laganna. Voru lögin því ekki talin gilda um samningssamband málsaðila. Með vísan til þess að réttarsamband málsaðila byggðist á veðbréfi sem gefið var út fyrir gildistöku laga nr. 33/2013 var umrætt ákvæði ÍLS- veðbréfsins lögmætt, sbr. dóma Hæstaréttar 27. maí 2021 í máli nr. 3/2021 og 15. febrúar 2023 í máli nr. 37/2022. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að sýkna Í af kröfum G og V.
Í málinu var deilt um heimild Í til að krefja F og S um uppgreiðslugjald á grundvelli skilmála ÍLS-veðbréfs, er lánið var greitt upp. F og S urðu skuldarar að kröfu að baki umræddu veðbréfi með skuldskeytingu eftir gildistöku laga nr. 33/2013 um neytendalán en veðbréfið var upphaflega gefið út fyrir gildistöku laganna. Byggðu F og S á því að ákvæði veðbréfsins um uppgreiðslugjald væri ólögmætt og víkja ætti ákvæðinu til hliðar á grundvelli meginreglna samningaréttar eftir gildistöku laga nr. 33/2013 en lögin hefðu sett fjárhæð uppgreiðslugjalds skorður væri greitt fyrir gjalddaga. Í dómi Landsréttar var rakið að lögum nr. 33/2013 hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt nema í tilviki opinna lánasamninga, en samningur að baki veðbréfinu væri ekki af þeim toga. Þó að nýtt skuldarasamband hefði stofnast milli F og S og Í með aðildarbreytingu þessari hefði það verið á sama grunni og réttarsamband fyrri skuldara og Í. Hefði því ekki verið um að ræða nýtt lán til handa F og S heldur hefðu F og S aðeins komið í stað fyrri skuldara að þegar veittu láni. Lögum nr. 33/2013 hafi ekki verið ætlað að taka til þeirra samninga sem hér um ræddi og voru í gildi fyrir gildistöku laganna. Voru lögin því ekki talin gilda um samningssamband málsaðila. Með vísan til þess að réttarsamband málsaðila byggðist á veðbréfi sem gefið var út fyrir gildistöku laga nr. 33/2013 var umrætt ákvæði ÍLS- veðbréfsins lögmætt, sbr. dóma Hæstaréttar 27. maí 2021 í máli nr. 3/2021 og 15. febrúar 2023 í máli nr. 37/2022. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að sýkna Í af kröfum F og S.
Í málinu var deilt um heimild Í til að krefja F um uppgreiðslugjald á grundvelli skilmála ÍLS-veðbréfs, er lánið var greitt upp. F varð skuldari að kröfu að baki umræddu veðbréfi með skuldskeytingu eftir gildistöku laga nr. 33/2013 um neytendalán en veðbréfið var upphaflega gefið út fyrir gildistöku laganna. Byggði F á því að ákvæði veðbréfsins um uppgreiðslugjald væri ólögmætt og víkja ætti ákvæðinu til hliðar á grundvelli meginreglna samningaréttar eftir gildistöku laga nr. 33/2013 en lögin hefðu sett fjárhæð uppgreiðslugjalds skorður væri greitt fyrir gjalddaga. Í dómi Landsréttar var rakið að lögum nr. 33/2013 hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt nema í tilviki opinna lánasamninga, en samningur að baki veðbréfinu væri ekki af þeim toga. Þó að nýtt skuldarasamband hefði stofnast milli F og Í með aðildarbreytingu þessari hefði það verið á sama grunni og réttarsamband fyrri skuldara og Í. Hefði því ekki verið um að ræða nýtt lán til handa F heldur hefði F aðeins komið í stað fyrri skuldara að þegar veittu láni. Lögum nr. 33/2013 hafi ekki verið ætlað að taka til þeirra samninga sem hér um ræddi og voru í gildi fyrir gildistöku laganna. Voru lögin því ekki talin gilda um samningssamband málsaðila. Með vísan til þess að réttarsamband málsaðila byggðist á veðbréfi sem gefið var út fyrir gildistöku laga nr. 33/2013 var umrætt ákvæði ÍLS-veðbréfsins lögmætt, sbr. dóma Hæstaréttar 27. maí 2021 í máli nr. 3/2021 og 15. febrúar 2023 í máli nr. 37/2022. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að sýkna Í af kröfum F.
Í málinu var deilt um heimild Í til að krefja B um uppgreiðslugjald á grundvelli skilmála ÍLS-veðbréfs, er lánið var greitt upp. B varð skuldari að kröfu að baki umræddu veðbréfi með skuldskeytingu eftir gildistöku laga nr. 33/2013 um neytendalán en veðbréfið var upphaflega gefið út fyrir gildistöku laganna. Byggði B á því að ákvæði veðbréfsins um uppgreiðslugjald væri ólögmætt og víkja ætti ákvæðinu til hliðar á grundvelli meginreglna samningaréttar eftir gildistöku laga nr. 33/2013 en lögin hefðu sett fjárhæð uppgreiðslugjalds skorður væri greitt fyrir gjalddaga. Í dómi Landsréttar var rakið að lögum nr. 33/2013 hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt nema í tilviki opinna lánasamninga, en samningur að baki veðbréfinu væri ekki af þeim toga. Þó að nýtt skuldarasamband hefði stofnast milli B og Í með aðildarbreytingu þessari hefði það verið á sama grunni og réttarsamband fyrri skuldara og Í. Hefði því ekki verið um að ræða nýtt lán til handa B heldur hefði B aðeins komið í stað fyrri skuldara að þegar veittu láni. Lögum nr. 33/2013 hafi ekki verið ætlað að taka til þeirra samninga sem hér um ræddi og voru í gildi fyrir gildistöku laganna. Voru lögin því ekki talin gilda um samningssamband málsaðila. Með vísan til þess að réttarsamband málsaðila byggðist á veðbréfi sem gefið var út fyrir gildistöku laga nr. 33/2013 var umrætt ákvæði ÍLS-veðbréfsins lögmætt, sbr. dóma Hæstaréttar 27. maí 2021 í máli nr. 3/2021 og 15. febrúar 2023 í máli nr. 37/2022. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að sýkna Í af kröfum B.
Stefndi var sýknaður af kröfu stefnenda um endurgreiðslu hluta af þeim vöxtum sem þau höfðu greitt af láni samkvæmt skuldabréfi sem þau tóku hjá stefnda og bar breytilega vexti sem stefndi lækkaði tíu sinnum á lánstímanum sem varði í 18 mánuði. Ekki var fallist á að skilmáli skuldabréfsins sem fjallaði um aðferð stefnda við að breyta vöxtunum væri í andstöðu við 2. málslið 1. mgr. 34. gr. laga nr. 18/2016 um húsnæðislán til neytenda og væri af þeim sökum ógildur, sbr. 36. gr. og 36. gr. c í lögum nr. 7/2936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Talið var jafnframt ósannað stefnendur hefðu orðið fyrir fjárhagstjóni eða sætt lakari kostum en aðrir lántakendur hjá stefnda.
Í málinu er deilt um skilmála skuldabréfs sem S gaf út 29. mars 2007 til forvera Í hf., en samkvæmt skuldabréfinu voru vextir breytilegir og upphafsvextir 5%. Byggði S á því að skilmáli í skuldabréfinu sem heimilaði Í hf. að breyta vöxtunum, hafi farið gegn 2. mgr. 6. gr. og 9. gr. laga nr. 121/1994, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 623/2016 Skilmálinn hafi því verið ólögmætur og af þeim sökum verið ósanngjarn í skilningi 36. gr., sbr. 36. gr. c. laga nr. 7/1936. Taldi S af þeim sökum að Í hf. hefði verið óheimilt að krefja S um vexti umfram lægstu almennu vexti af nýjum verðtryggðum lánum sem SÍ ákveður samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001, sbr. 18. gr. sömu laga, og byggði hann endurgreiðslukröfu sína á því. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að samkvæmt umræddu skuldabréfi gat aðeins þrisvar sinnum á lánstímanum komið til þess að vöxtum yrði breytt og væri af þeim sökum ekki hægt að fallast á að S gæti hafa haft væntingar til þess að vextir af skuldabréfinu fylgdu markaðsvöxtum. Þá hefði Í hf. í kjölfar framangreinds dóms Hæstaréttar boðið lántakendum lána með breytilega vexti að uppfæra skilmálann eða endurfjármagna lánið með nýju láni frá Í hf. án lántöku- eða uppgreiðslugjalds, en að öðrum kosti yrðu vextir af láninu fastir vegna banns Neytendastofu við notkun skilmálans. S hefði ekki tekið þessu boði og ekki lagt fram gögn því til stuðnings að þetta boð hefði verið bundið skilyrðum sem hann hefði ekki getað uppfyllt. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu Í hf. þar sem hvorki lög nr. 121/1994 né 36. gr., sbr. 36. gr. c. laga nr. 7/1936 girtu fyrir að Í hf. bæri fyrir sig ákvæði skuldabréfsins um þá vexti sem upphaflega var samið um.
Í málinu er deilt um skilmála tveggja skuldabréfa sem T og B gáfu út 8. júní 2006 til forvera L hf., en samkvæmt skuldabréfunum voru vextir breytilegir og upphafsvextir 7,25%. T og B byggðu á því að skilmáli í skuldabréfinu sem heimilaði L hf. að breyta vöxtunum hafi farið gegn 2. mgr. 6. gr. og 9. gr. laga nr. 121/1994 og hafi því verið ólögmætur og af þeim sökum verið ósanngjarn í skilningi 36. gr., sbr. 36. gr. c. laga nr. 7/1936. Töldu þau af þeim sökum að L hf. hefði verið óheimilt að krefja T og B um vexti umfram lægstu almennu vexti af nýjum verðtryggðum lánum sem SÍ ákveður samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001, sbr. 18. gr. sömu laga, og byggðu þau endurgreiðslukröfu sína á því. Í dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að skilmálinn fari gegn 2. mgr. 6. gr. og 9. gr. laga nr. 121/1994. Þá var ekki fallist á með L hf. að sú mótbára að skilmálinn uppfyllti ekki skilyrði laga teldist til veikrar mótbáru og að T og B gætu af þeim sökum ekki borið hana fyrir sig. Hvort heldur var komist að þeirri niðurstöðu að slík mótbára teldist til sterkrar mótbáru sem skuldari gæti samkvæmt reglum viðskiptabréfaréttar borið fyrir sig gagnvart þeim sem fengi skuldabréfið framselt. Jafnframt var rakið í dómi Landsréttar að þrátt fyrir að hinn umþrætti skilmáli færi gegn lögum nr. 121/1994 leiddi sá ágalli ekki sjálfkrafa til þess að skilmálinn teldist ógildur heldur væri það athugunarefni hverju sinni. Niðurstaða um hvort samningi yrði vikið til hliðar á grundvelli 36. gr., sbr. 36. gr. c. laga nr. 7/1936 byggði á heildarmati á efni samnings, stöðu samningsaðila og atvika við samningsgerð. Var það niðurstaða Landsréttar að ekki yrði á það fallist með T og B að L hf. hefði borið að líta framhjá þessum skilmála skuldabréfanna á samningstímanum. Var L hf. því sýknaður af kröfum B og T.
Í málinu er deilt um skilmála skuldabréfs sem E og E gáfu út 3. janúar til A hf., en samkvæmt skuldabréfinu voru vextir breytilegir og upphafsvextir 4,75%. Í ljósi skilmálans breytti A hf. vöxtum lánsins sjö sinnum, einu sinni til hækkunar en annars til lækkunar. E og E höfðuðu mál þetta og byggðu á því að skilmálinn sem slíkur hafi farið gegn f-lið 2. mgr. 12. gr. laga nr. 33/2013 og vegna þess hafi skilmálinn verið ósanngjarn í skilningi 36. gr., sbr. 36. gr. c. laga nr. 7/1936. Hafi óskýrleiki skilmálans haft þá afleiðingu að A hf. hefði verið óheimilt að krefja þau um vexti umfram lægstu almennu vexti af nýjum verðtryggðum lánum sem SÍ ákveður samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001, sbr. 18. gr. sömu laga, og byggðu þau endurgreiðslukröfu sína á því. Í dómi Landsréttar sagði að við mat á því hvort skilmálinn uppfyllti það skilyrði um gagnsæi, sem gera yrði kröfu um í neytendasamningum, þyrfti að leggja heildarmat á samninginn. Var ekki fallist á með E og E að skilmáli skuldabréfsins hefði verið í ósamræmi við f-lið 2. mgr. 12. gr. laga nr. 33/2013. Af því og málatilbúnaði E og E leiddi það jafnframt til þess að ekki var fallist á að það teldist ósanngjarnt, andstætt góðri viðskiptavenju eða viðskiptaháttum eða hafi raskað til muna jafnvægi milli réttinda og skyldna aðila í skilningi 36. gr., sbr. 36. gr. c. laga nr. 7/1936, að A hf. hafi borið fyrir sig þennan skilmála skuldabréfsins. Var A hf. því sýknaður af kröfum E og E.
N tók ákvörðun 26. nóvember 2019 og komst að þeirri niðurstöðu að Í hf. hefði með stöðluðum upplýsingum sínum til neytenda brotið gegn f-, g-, i- og l- liðum 7. gr. laga nr. 33/2013 um neytendalán og f- og k-lið 2. mgr. 12. gr. sömu laga. Í hf. skaut þeirri ákvörðun til áfrýjunarnefndar neytendamála sem kvað upp úrskurð 1. október 2020 þar sem ákvörðun N var staðfest. Í hf. höfðaði mál þetta fyrir héraðsdómi og var með hinum áfrýjaða dómi komist að þeirri niðurstöðu að fella bæri úr gildi framangreindan úrskurð áfrýjunarnefndar neytendamála á þeim forsendum annars vegar að hann hefði verið haldinn efnisannmörkum og hins vegar að málsmeðferð fyrir nefndinni hefði verið ábótavant. Undir rekstri málsins fyrir Landsrétti var ákveðið að leita ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins og beina til hans sjö spurningum um hvernig bæri að túlka tilskipun 2008/48/EB um lánssamninga fyrir neytendur sem var innleidd í íslenskan rétt með lögum nr. 33/2013. Þann 23. maí 2024 kvað EFTA- dómstóllinn upp dóm í máli nr. E-4/23. Í dómi Landsréttar var rakið að tilskipun 2008/48/EB miðaði að fullri samræmingu löggjafar og að kröfur hennar væru því ófrávíkjanlegar. Þá væri ljóst að niðurstaða N, sem staðfest var með úrskurði áfrýjunarnefndar neytendamála, um að staðlaðar upplýsingar Í hf. til neytenda uppfylltu ekki kröfur framangreindra ákvæða laga nr. 33/2013, samræmdist ráðgefandi áliti í dómi EFTA-dómstólsins nr. E-4/23. Þá var ekki fallist á með hinum áfrýjaða dómi að málsmeðferð fyrir nefndinni hefði verið ábótavant. Var það því niðurstaða Landsréttar að ekki væru slíkir annmarkar á úrskurði áfrýjunarnefndar neytendamála 13. október 2020 í máli nr. 11/2019 að fella bæri hann úr gildi. Var N því sýknuð af kröfum Í hf.
E og Ó höfðuðu mál gegn Í og kröfðust viðurkenningar á því að skilmáli í skuldabréfi aðila væri ógildur og að Í hefði verið óheimilt að hækka vaxtafót skuldar stefnenda samkvæmt skuldabréfinu. Kröfur sínar reistu E og Ó á því að hinn umþrætti skilmáli bryti gegn 34. gr. laga nr. 118/2016 um fasteignalán til neytenda og 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga eins og skýra yrði ákvæði þeirra laga með hliðsjón af viðeigandi tilskipunum EES-réttar og ráðgefandi áliti EFTA-dómstólsins sem aflað var undir rekstri málsins. Samkvæmt skilmálunum hefði Í enda verið heimilt að breyta vöxtum skuldabréfsins einhliða á grundvelli almennra og óljósra þátta sem væru ógagnsæir og ófyrirsjáanlegir fyrir E og Ó. Í dómi héraðsdóms var til þess vísað að 1. mgr. 34. gr. laga nr. 118/2016 væri ólíkt tilskipun 2014/17/ESB um lánssamninga um sambærilegt efni að því leyti að í íslenska ákvæðinu væri heimilt að byggja ákvarðanir um vaxtabreytingar á óljósum atriðum á borð við þau sem gat að líta í skuldabréfi aðilanna. Orðum íslensku laganna, sem skýrlega heimiluðu slík ákvæði, yrði, hvað sem liði skýringu á grundvelli EES-réttar, ekki gefin önnur merking en leiddi af ákvæðum laganna sjálfra. Var því hafnað að skuldabréf aðilanna færi í bága við ákvæði laga nr. 116/2018. Hvað varðaði ákvæði laga nr. 7/1936 var það mat réttarins að E og Ó hefði ekki tekist að sýna fram á að hallað hefði á þau með slíkum hætti við samningagerðina, eða slíkt ójafnvægi skapast, að ógilda bæri samninginn með hliðsjón af 36. gr. laganna, sbr. 36. gr. a.-c. Þau hefðu enda fengið fullnægjandi upplýsingar um eðli lánsins, valið úr ólíkum lánsformum og gengið til samninga meðvituð um áhættuna sem í samningnum fólst. Var Í því sýknaður af kröfum E og Ó.
Menntasjóður námsmanna (
Hildur Þórarinsdóttir lögmaður)
gegn
Guðna Jósep Einarssyni og Rósu Björk Ágústsdóttur (enginn)
Stefnandi krafði stefndu um greiðslu skuldar vegna námsláns, annars vegar aðalskuldara og hins vegar ábyrgðarmann. Af hálfu hins stefnda aðalskuldara var ekki haldið uppi vörnum í málinu. Málið var síðar fellt niður gagnvart hinum stefnda ábyrgðarmanni. Fallist var á kröfu stefnanda gagnvart hinum stefnda aðalskuldara.
Fallist var á kröfu Menntasjóðs námsmanna um að lántaka yrði gert að greiða kröfu vegna námsláns.
Stefndi, sem áður hét Íbúðalánasjóður, veitti lán samkvæmt veðskuldabréfi. Í skuldabréfinu voru ákvæði um að það væri án heimildar til uppgreiðslu eða aukaafborgana nema gegn sérstakri þóknun (uppgreiðslugjaldi). Eftir lánveitinguna tóku gildi lög nr. 33/2013 um neytendalán. Í 3. mgr. 18. gr. laganna er ákvæði sem leggur hömlur á hvað uppgreiðslugjald megi nema háu hlutfalli af endurgreiðslu af láni. Síðar tóku stefnendur yfir skyldur fyrri skuldara samkvæmt veðskuldabréfinu. Þegar stefnendur greiddu lánið upp innheimti stefndi uppgreiðslugjald samkvæmt ákvæðum veðskuldabréfsins og nam það hærri fjárhæð en því hámarki sem kveðið er á um í fyrrgreindri lagagrein. Deilt var um hvort stefnda hefði verið þetta heimilt og stefnendur kröfðu stefnda um greiðslu sem nemur þeirri fjárhæð sem þeir töldu sig hafa ofgreitt. Í niðurstöðu dómsins var litið til þess að stofnað hefði verið til hinnar upphaflegu skuldbindingar áður en lög nr. 33/2013 tóku gildi og tilvitnuðu ákvæði þeirra hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt. Þá var talið að ekki yrði ráðið af lögunum eða lögskýringargögnum að þau tækju til réttarsambands lánveitanda og skuldara sem tæki með skuldskeytingu (skuldaraskiptum) við skuldbindingum annars skuldara samkvæmt lánssamningi sem stofnað hefði verið til fyrir gildistöku laganna. Enn fremur var ekki fallist á aðrar málsástæður sem stefnendur byggðu á. Stefndi var því sýknaður af kröfum stefnenda.
Stefndi, sem áður hét Íbúðalánasjóður, veitti lán samkvæmt veðskuldabréfi. Í skuldabréfinu voru ákvæði um að það væri án heimildar til uppgreiðslu eða aukaafborgana nema gegn sérstakri þóknun (uppgreiðslugjaldi). Eftir lánveitinguna tóku gildi lög nr. 33/2013 um neytendalán. Í 3. mgr. 18. gr. laganna er ákvæði sem leggur hömlur á hvað uppgreiðslugjald megi nema háu hlutfalli af endurgreiðslu af láni. Síðar tóku stefnendur yfir skyldur fyrri skuldara samkvæmt veðskuldabréfinu. Þegar stefnendur greiddu lánið upp innheimti stefndi uppgreiðslugjald samkvæmt ákvæðum veðskuldabréfsins og nam það hærri fjárhæð en því hámarki sem kveðið er á um í fyrrgreindri lagagrein. Deilt var um hvort stefnda hefði verið þetta heimilt og stefnendur kröfðu stefnda um greiðslu sem nemur þeirri fjárhæð sem þeir töldu sig hafa ofgreitt. Í niðurstöðu dómsins var litið til þess að stofnað hefði verið til hinnar upphaflegu skuldbindingar áður en lög nr. 33/2013 tóku gildi og tilvitnuðu ákvæði þeirra hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt. Þá var talið að ekki yrði ráðið af lögunum eða lögskýringargögnum að þau tækju til réttarsambands lánveitanda og skuldara sem tæki með skuldskeytingu (skuldaraskiptum) við skuldbindingum annars skuldara samkvæmt lánssamningi sem stofnað hefði verið til fyrir gildistöku laganna. Enn fremur var ekki fallist á aðrar málsástæður sem stefnendur byggðu á. Stefndi var því sýknaður af kröfum stefnenda.
Stefndi, sem áður hét Íbúðalánasjóður, veitti lán samkvæmt veðskuldabréfi. Í skuldabréfinu voru ákvæði um að það væri án heimildar til uppgreiðslu eða aukaafborgana nema gegn sérstakri þóknun (uppgreiðslugjaldi). Eftir lánveitinguna tóku gildi lög nr. 33/2013 um neytendalán. Í 3. mgr. 18. gr. laganna er ákvæði sem leggur hömlur á hvað uppgreiðslugjald megi nema háu hlutfalli af endurgreiðslu af láni. Síðar tóku stefnendur yfir skyldur fyrri skuldara samkvæmt veðskuldabréfinu. Þegar stefnendur greiddu lánið upp innheimti stefndi uppgreiðslugjald samkvæmt ákvæðum veðskuldabréfsins og nam það hærri fjárhæð en því hámarki sem kveðið er á um í fyrrgreindri lagagrein. Deilt var um hvort stefnda hefði verið þetta heimilt og stefnendur kröfðu stefnda um greiðslu sem nemur þeirri fjárhæð sem þeir töldu sig hafa ofgreitt. Í niðurstöðu dómsins var litið til þess að stofnað hefði verið til hinnar upphaflegu skuldbindingar áður en lög nr. 33/2013 tóku gildi og tilvitnuðu ákvæði þeirra hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt. Þá var talið að ekki yrði ráðið af lögunum eða lögskýringargögnum að þau tækju til réttarsambands lánveitanda og skuldara sem tæki með skuldskeytingu (skuldaraskiptum) við skuldbindingum annars skuldara samkvæmt lánssamningi sem stofnað hefði verið til fyrir gildistöku laganna. Enn fremur var ekki fallist á aðrar málsástæður sem stefnendur byggðu á. Stefndi var því sýknaður af kröfum stefnenda.
Stefndi, sem áður hét Íbúðalánasjóður, veitti lán samkvæmt veðskuldabréfi. Í skuldabréfinu voru ákvæði um að það væri án heimildar til uppgreiðslu eða aukaafborgana nema gegn sérstakri þóknun (uppgreiðslugjaldi). Eftir lánveitinguna tóku gildi lög nr. 33/2013 um neytendalán. Í 3. mgr. 18. gr. laganna er ákvæði sem leggur hömlur á hvað uppgreiðslugjald megi nema háu hlutfalli af endurgreiðslu af láni. Síðar tóku stefnendur yfir skyldur fyrri skuldara samkvæmt veðskuldabréfinu. Þegar stefnendur greiddu lánið upp innheimti stefndi uppgreiðslugjald samkvæmt ákvæðum veðskuldabréfsins og nam það hærri fjárhæð en því hámarki sem kveðið er á um í fyrrgreindri lagagrein. Deilt var um hvort stefnda hefði verið þetta heimilt og stefnendur kröfðu stefnda um greiðslu sem nemur þeirri fjárhæð sem þeir töldu sig hafa ofgreitt. Í niðurstöðu dómsins var litið til þess að stofnað hefði verið til hinnar upphaflegu skuldbindingar áður en lög nr. 33/2013 tóku gildi og tilvitnuðu ákvæði þeirra hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt. Þá var talið að ekki yrði ráðið af lögunum eða lögskýringargögnum að þau tækju til réttarsambands lánveitanda og skuldara sem tæki með skuldskeytingu (skuldaraskiptum) við skuldbindingum annars skuldara samkvæmt lánssamningi sem stofnað hefði verið til fyrir gildistöku laganna. Enn fremur var ekki fallist á aðrar málsástæður sem stefnendur byggðu á. Stefndi var því sýknaður af kröfum stefnenda.
Stefndi, sem áður hét Íbúðalánasjóður, veitti lán samkvæmt veðskuldabréfum. Í skuldabréfunum voru ákvæði um að þau væru án heimildar til uppgreiðslu eða aukaafborgana nema gegn sérstakri þóknun (uppgreiðslugjaldi). Eftir lánveitinguna tóku gildi lög nr. 33/2013 um neytendalán. Í 3. mgr. 18. gr. laganna er ákvæði sem leggur hömlur á hvað uppgreiðslugjald megi nema háu hlutfalli af endurgreiðslu af láni. Síðar tóku stefnendur yfir skyldur fyrri skuldara samkvæmt veðskuldabréfunum. Þegar stefnendur greiddu lánin upp innheimti stefndi uppgreiðslugjöld samkvæmt ákvæðum veðskuldabréfanna og námu þau hærri fjárhæð en því hámarki sem kveðið er á um í fyrrgreindri lagagrein. Deilt var um hvort stefnda hefði verið þetta heimilt og stefnendur kröfðu stefnda um greiðslu fjárhæðar sem nemur þeirri fjárhæð sem þeir töldu sig hafa ofgreitt. Í niðurstöðu dómsins var litið til þess að stofnað hefði verið til hinnar upphaflegu skuldbindingar áður en lög nr. 33/2013 tóku gildi og tilvitnuðu ákvæði þeirra hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt. Þá var talið að ekki yrði ráðið af lögunum eða lögskýringargögnum að þau tækju til réttarsambands lánveitanda og skuldara sem tæki með skuldskeytingu (skuldaraskiptum) við skuldbindingum annars skuldara samkvæmt lánssamningi sem stofnað hefði verið til fyrir gildistöku laganna. Enn fremur var ekki fallist á aðrar málsástæður sem stefnendur byggðu á. Stefndi var því sýknaður af kröfum stefnenda.
Stefndi, sem áður hét Íbúðalánasjóður, veitti lán samkvæmt veðskuldabréfi. Í skuldabréfinu voru ákvæði um að það væri án heimildar til uppgreiðslu eða aukaafborgana nema gegn sérstakri þóknun (uppgreiðslugjaldi). Eftir lánveitinguna tóku gildi lög nr. 33/2013 um neytendalán. Í 3. mgr. 18. gr. laganna er ákvæði sem leggur hömlur á hvað uppgreiðslugjald megi nema háu hlutfalli af endurgreiðslu af láni. Síðar tóku stefnendur yfir skyldur fyrri skuldara samkvæmt veðskuldabréfinu. Þegar stefnendur greiddu lánið upp innheimti stefndi uppgreiðslugjald samkvæmt ákvæðum veðskuldabréfsins og nam það hærri fjárhæð en því hámarki sem kveðið er á um í fyrrgreindri lagagrein. Deilt var um hvort stefnda hefði verið þetta heimilt og stefnendur kröfðu stefnda um greiðslu sem nemur þeirri fjárhæð sem þeir töldu sig hafa ofgreitt. Í niðurstöðu dómsins var litið til þess að stofnað hefði verið til hinnar upphaflegu skuldbindingar áður en lög nr. 33/2013 tóku gildi og tilvitnuðu ákvæði þeirra hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt. Þá var talið að ekki yrði ráðið af lögunum eða lögskýringargögnum að þau tækju til réttarsambands lánveitanda og skuldara sem tæki með skuldskeytingu (skuldaraskiptum) við skuldbindingum annars skuldara samkvæmt lánssamningi sem stofnað hefði verið til fyrir gildistöku laganna. Enn fremur var ekki fallist á aðrar málsástæður sem stefnendur byggðu á. Stefndi var því sýknaður af kröfum stefnenda.
Stefndi, sem áður hét Íbúðalánasjóður, veitti lán samkvæmt veðskuldabréfi. Í skuldabréfinu voru ákvæði um að það væri án heimildar til uppgreiðslu eða aukaafborgana nema gegn sérstakri þóknun (uppgreiðslugjaldi). Eftir lánveitinguna tóku gildi lög nr. 33/2013 um neytendalán. Í 3. mgr. 18. gr. laganna er ákvæði sem leggur hömlur á hvað uppgreiðslugjald megi nema háu hlutfalli af endurgreiðslu af láni. Síðar tóku stefnendur yfir skyldur fyrri skuldara samkvæmt veðskuldabréfinu. Þegar stefnendur greiddu lánið upp innheimti stefndi uppgreiðslugjald samkvæmt ákvæðum veðskuldabréfsins og nam það hærri fjárhæð en því hámarki sem kveðið er á um í fyrrgreindri lagagrein. Deilt var um hvort stefnda hefði verið þetta heimilt og stefnendur kröfðu stefnda um greiðslu sem nemur þeirri fjárhæð sem þau töldu sig hafa ofgreitt. Í niðurstöðu dómsins var litið til þess að stofnað hefði verið til hinnar upphaflegu skuldbindingar áður en lög nr. 33/2013 tóku gildi og tilvitnuðu ákvæði þeirra hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt. Þá var talið að ekki yrði ráðið af lögunum eða lögskýringargögnum að þau tækju til réttarsambands lánveitanda og skuldara sem tæki með skuldskeytingu (skuldaraskiptum) við skuldbindingum annars skuldara samkvæmt lánssamningi sem stofnað hefði verið til fyrir gildistöku laganna. Enn fremur var ekki fallist á aðrar málsástæður sem stefnendur byggðu á. Stefndi var því sýknaður af kröfum stefnenda.
Stefndi, sem áður hét Íbúðalánasjóður, veitti lán samkvæmt veðskuldabréfi. Í skuldabréfinu voru ákvæði um að það væri án heimildar til uppgreiðslu eða aukaafborgana nema gegn sérstakri þóknun (uppgreiðslugjaldi). Eftir lánveitinguna tóku gildi lög nr. 33/2013 um neytendalán. Í 3. mgr. 18. gr. laganna er ákvæði sem leggur hömlur á hvað uppgreiðslugjald megi nema háu hlutfalli af endurgreiðslu af láni. Síðar tóku stefnendur yfir skyldur fyrri skuldara samkvæmt veðskuldabréfinu. Þegar stefnendur greiddu lánið upp innheimti stefndi uppgreiðslugjald samkvæmt ákvæðum veðskuldabréfsins og nam það hærri fjárhæð en því hámarki sem kveðið er á um í fyrrgreindri lagagrein. Deilt var um hvort stefnda hefði verið þetta heimilt og stefnendur kröfðu stefnda um greiðslu sem nemur þeirri fjárhæð sem þeir töldu sig hafa ofgreitt. Í niðurstöðu dómsins var litið til þess að stofnað hefði verið til hinnar upphaflegu skuldbindingar áður en lög nr. 33/2013 tóku gildi og tilvitnuðu ákvæði þeirra hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt. Þá var talið að ekki yrði ráðið af lögunum eða lögskýringargögnum að þau tækju til réttarsambands lánveitanda og skuldara sem tæki með skuldskeytingu (skuldaraskiptum) við skuldbindingum annars skuldara samkvæmt lánssamningi sem stofnað hefði verið til fyrir gildistöku laganna. Enn fremur var ekki fallist á aðrar málsástæður sem stefnendur byggðu á. Stefndi var því sýknaður af kröfum stefnenda.
Stefndi, sem áður hét Íbúðalánasjóður, veitti lán samkvæmt veðskuldabréfi. Í skuldabréfinu voru ákvæði um að það væri án heimildar til uppgreiðslu eða aukaafborgana nema gegn sérstakri þóknun (uppgreiðslugjaldi). Eftir lánveitinguna tóku gildi lög nr. 33/2013 um neytendalán. Í 3. mgr. 18. gr. laganna er ákvæði sem leggur hömlur á hvað uppgreiðslugjald megi nema háu hlutfalli af endurgreiðslu af láni. Síðar tók stefnandi yfir skyldur fyrri skuldara samkvæmt veðskuldabréfinu. Þegar stefnandi greiddi lánið upp innheimti stefndi uppgreiðslugjald samkvæmt ákvæðum veðskuldabréfsins og nam það hærri fjárhæð en því hámarki sem kveðið er á um í fyrrgreindri lagagrein. Deilt var um hvort stefnda hefði verið þetta heimilt og stefnandi krafði stefnda um greiðslu sem nemur þeirri fjárhæð sem hún taldi sig hafa ofgreitt. Í niðurstöðu dómsins var litið til þess að stofnað hefði verið til hinnar upphaflegu skuldbindingar áður en lög nr. 33/2013 tóku gildi og tilvitnuðu ákvæði þeirra hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt. Þá var talið að ekki yrði ráðið af lögunum eða lögskýringargögnum að þau tækju til réttarsambands lánveitanda og skuldara sem tæki með skuldskeytingu (skuldaraskiptum) við skuldbindingum annars skuldara samkvæmt lánssamningi sem stofnað hefði verið til fyrir gildistöku laganna. Enn fremur var ekki fallist á aðrar málsástæður sem stefnandi byggði á. Stefndi var því sýknaður af kröfum stefnanda.
Stefndi, sem áður hét Íbúðalánasjóður, veitti lán samkvæmt veðskuldabréfi. Í skuldabréfinu voru ákvæði um að það væri án heimildar til uppgreiðslu eða aukaafborgana nema gegn sérstakri þóknun (uppgreiðslugjaldi). Eftir lánveitinguna tóku gildi lög nr. 33/2013 um neytendalán. Í 3. mgr. 18. gr. laganna er ákvæði sem leggur hömlur á hvað uppgreiðslugjald megi nema háu hlutfalli af endurgreiðslu af láni. Síðar tók stefnandi yfir skyldur fyrri skuldara samkvæmt veðskuldabréfinu. Þegar stefnandi greiddi lánið upp innheimti stefndi uppgreiðslugjald samkvæmt ákvæðum veðskuldabréfsins og nam það hærri fjárhæð en því hámarki sem kveðið er á um í fyrrgreindri lagagrein. Deilt var um hvort stefnda hefði verið þetta heimilt og stefnandi krafði stefnda um greiðslu sem nemur þeirri fjárhæð sem hann taldi sig hafa ofgreitt. Í niðurstöðu dómsins var litið til þess að stofnað hefði verið til hinnar upphaflegu skuldbindingar áður en lög nr. 33/2013 tóku gildi og tilvitnuðu ákvæði þeirra hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt. Þá var talið að ekki yrði ráðið af lögunum eða lögskýringargögnum að þau tækju til réttarsambands lánveitanda og skuldara sem tæki með skuldskeytingu (skuldaraskiptum) við skuldbindingum annars skuldara samkvæmt lánssamningi sem stofnað hefði verið til fyrir gildistöku laganna. Enn fremur var ekki fallist á aðrar málsástæður sem stefnandi byggði á. Stefndi var því sýknaður af kröfum stefnanda.
Stefndi, sem áður hét Íbúðalánasjóður, veitti lán samkvæmt veðskuldabréfi. Í skuldabréfinu voru ákvæði um að það væri án heimildar til uppgreiðslu eða aukaafborgana nema gegn sérstakri þóknun (uppgreiðslugjaldi). Eftir lánveitinguna tóku gildi lög nr. 33/2013 um neytendalán. Í 3. mgr. 18. gr. laganna er ákvæði sem leggur hömlur á hvað uppgreiðslugjald megi nema háu hlutfalli af endurgreiðslu af láni. Síðar tók stefnandi yfir skyldur fyrri skuldara samkvæmt veðskuldabréfinu. Þegar stefnandi greiddi lánið upp innheimti stefndi uppgreiðslugjald samkvæmt ákvæðum veðskuldabréfsins og nam það hærri fjárhæð en því hámarki sem kveðið er á um í fyrrgreindri lagagrein. Deilt var um hvort stefnda hefði verið þetta heimilt og stefnandi krafði stefnda um greiðslu sem nemur þeirri fjárhæð sem hann taldi sig hafa ofgreitt. Í niðurstöðu dómsins var litið til þess að stofnað hefði verið til hinnar upphaflegu skuldbindingar áður en lög nr. 33/2013 tóku gildi og tilvitnuðu ákvæði þeirra hefði ekki verið ætlað að gilda afturvirkt. Þá var talið að ekki yrði ráðið af lögunum eða lögskýringargögnum að þau tækju til réttarsambands lánveitanda og skuldara sem tæki með skuldskeytingu (skuldaraskiptum) við skuldbindingum annars skuldara samkvæmt lánssamningi sem stofnað hefði verið til fyrir gildistöku laganna. Enn fremur var ekki fallist á aðrar málsástæður sem stefnandi byggði á. Stefndi var því sýknaður af kröfum stefnanda.
Stefnandi krafði stefndu, aðalskuldara og ábyrgðarmann, um greiðslu eftirstöðva námsláns sem stefnandi gjaldfelldi eftir að vanskil urðu af hálfu aðalskuldara. Ábyrgðarmaðurinn tók til varna í málinu en aðalskuldarinn ekki. Varnir ábyrgðarmannsins byggðust einkum á því að hún væri laus undan skuldbindingunni á þeim grundvelli að stefnandi hefði einhliða breytt skilmálum ábyrgðarsamningsins og vanrækt tilkynningarskyldur gagnvart ábyrgðarmanninum. Ekki var fallist á þessar varnir ábyrgðarmannsins. Því var fallist á greiðsluskyldu aðalskuldarans og ábyrgðarmannsins.
Stefnandi krafði stefnda um endurgreiðslu þess sem hann taldi sig hafa ofgreitt í vexti á grundvelli skuldabréfs sem stefnandi hafði gefið út til forvera stefnda. Byggði stefnandi kröfur sínar á því að þar sem vaxtabreytingarheimild skuldabréfsins hefði samkvæmt fordæmi Hæstaréttar verið ólögmæt hefði stefnda verið óheimilt að innheimta vexti af bréfinu umfram almenna vexti Seðlabanka Íslands samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Í dómi héraðsdóms kom fram að þrátt fyrir að ákvæði skuldabréfsins um vaxtabreytingar hefði verið ólögmætt hefði einungis verið um að ræða heimild til vaxtabreytinga en ekki skyldu. Bréfið hefði auk fyrrgreindrar heimildar mælt fyrir um 5% vexti og hefði bankanum verið heimilt að innheimta vexti miðað við það þótt breytingarheimildinni yrði ekki beitt vegna dóms Hæstaréttar. Kom fram að hvorki ákvæði laga nr. 121/1994 um neytendalán né laga nr. 7/1936 um samninga, umboð og ógilda löggerninga leiddu til þess að stefnda hefði verið óheimilt að innheimta vexti á grundvelli hins umsamda vaxtaskilmála. Var stefndi því sýknaður af kröfum stefnda.
Stefnandi, sem var dönsk lánastofnun, krafði stefnda um greiðslu eftirstöðva lána sem hann hafði tekið er hann var búsettur í Danmörku. Ekki var fallist á mótbárur stefnda gegn greiðsluskyldu og var því fallist á kröfur stefnanda og stefnda jafnframt gert að greiða málskostnað.
S höfðaði mál á hendur A og B til greiðslu eftirstöðva láns sem A og B tóku til kaupa á fasteign í Danmörku. Með hinum kærða úrskurði var málinu vísað frá héraðsdómi. Í úrskurði Landsréttar var rakið að forsendur úrskurðarins yrði að skilja á þann veg að ástæða frávísunar málsins hafi annars vegar verið sú ályktun héraðsdóms að c- liður 2. mgr. 1. gr. laga nr. 43/2000 um lagaskil á sviði samningaréttar ætti við um kröfu S og yrði því ekki byggt á lögunum í málinu og hins vegar að S hafi farið á svig við 10. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála með því að leggja fram skjöl á erlendu tungumáli, þar á meðal skjal það sem krafa S byggði á. Ekki var talið að málinu yrði vísað frá héraðsdómi á þeim grunni að lög nr. 43/2000 ættu ekki við enda félli skuldabréfið undir lögin og ekki fengist séð að S byggði að neinu leyti á séreðli viðskiptabréfa. Þá var ekki talið að málinu yrði vísað frá af þeim sökum að íslensk þýðing af tilteknum skjölum sem byggt var á í málinu hafi ekki verið lögð fram þegar það var munnlega flutt um frávísunarkröfu varnaraðila og gagnaöflun í málinu hafði ekki verið lýst lokið. Loks kom fram að í hinum kærða úrskurði væri vísað til 4. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991 til stuðnings niðurstöðu um frávísun málsins frá dómi. Hins vegar yrði ekki séð að A reisti kröfu um frávísun málsins á þeim grunni. Ekki yrði annað ráðið af málatilbúnaði S en að aðilasamlag til varnar í málinu styddist við 1. mgr. 19. gr. laganna. Af þeim sökum gæti 18. gr. þeirra ekki stutt kröfu varnaraðila um frávísun málsins. Var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.
Í málinu var deilt um heimild Í til að krefja Ó og M um þóknun við uppgreiðslu á húsnæðisláni sem þau höfðu tekið í júlí 2008 hjá Í. Ágreiningurinn laut einkum að afleiðingum þess að í skilmálum lánssamnings aðila skorti ákvæði um útreikning þóknunarinnar þrátt fyrir lagaskyldu þar um og hvort Ó og M ættu af þeirri ástæðu rétt á endurgreiðslu hennar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að uppgreiðslugjaldinu yrði ekki jafnað til vaxta eða annars lántökukostnaðar sem lánveitanda var skylt að veita neytanda upplýsingar um þegar lán var veitt í skilningi 1. mgr. 14. gr. laga nr. 121/1994. Fengi krafa Ó og M um endurgreiðslu þóknunar vegna uppgreiðslu því ekki stoð í ákvæðinu eða meginreglu þess. Þá kom fram í dóminum að við heildarmat á efni veðbréfsins, stöðu aðila, atvika við samningsgerðina og atvika sem síðar komu til yrði ekki fallist á með Ó og M að það teldist ósanngjarnt eða andstætt góðri viðskiptavenju að Í bæri fyrir sig skilmála veðbréfsins um uppgreiðsluþóknun. Því væru ekki efni til að víkja 5. tölulið skilmála veðbréfsins og samkomulagi aðila um greiðslu uppgreiðsluþóknunar til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936. Var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu Í af kröfu Ó og M um endurgreiðslu uppgreiðsluþóknunar að öllu leyti eða að hluta og um málskostnað.
Deilt var um greiðslu eftirstöðva námsláns. Var það niðurstaða dómsins að dómkrafa stefnanda væri gild krafa og byggðist á skýrum ákvæðum skuldabréfs sem stefnandi hafði undirritað. Taldi dómurinn að þau sjónarmið sem lágu til grundvallar breytingum á 165. gr. laga nr. 21/1991, með lögum nr. 142/2010 ættu ekki við um úrlausn málsins.
Stefnendur kröfðust skaðabóta af hendi stefnda á þeim grundvelli að stefndi hefði vanrækt upplýsingaskyldu gagnvart stefnendum í tengslum við lánveitingu til þeirra og þannig valdið þeim tjóni. Því ætti að miða við að árleg hlutfallstala kostnaðar, eins og hún var tilgreind í greiðsluáætlun sem gerð var í tengslum við lánveitinguna, ætti að haldast óbreytt á nánar tilgreindu tímabili. Málinu var vísað frá dómi með vísan til 2. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þar sem talið var að dómkrafan hefði áður verið dæmd að efni til í skilningi 1. mgr. sömu lagagreinar í dómsmáli milli sömu aðila þar sem hafnað var kröfu stefnenda um viðurkenningu þess að hlutfallstalan skyldi standa óbreytt á nánar tilgreindu tímabili.
D krafði G um greiðslu skuldar samkvæmt veðskuldabréfi sem G gaf út til D. Málið var höfðað sem skuldabréfamál á grundvelli XVII. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Með dómi héraðsdóms var krafa D tekin til greina og G gert að greiða honum skuld samkvæmt skuldabréfinu. Fyrir Landsrétti krafðist G frávísunar málsins frá héraðsdómi þar sem ákvæði 13. töluliðar skuldabréfsins fæli í sér samning um að viðskiptabréfareglur giltu ekki við framsal skjalsins, og því væri ekki um skuldabréf að ræða í skilningi reglna kröfuréttar sem væri skilyrði þess að unnt væri að reka málið á grundvelli XVII. kafla laga nr. 91/1991. Í úrskurði Landsréttar kom fram að D framseldi ekki skuldabréfið til þriðja aðila en af því leiddi að ekki kom til þess að það reyndi á þýðingu 13. töluliðar sem fjallaði efni sínu samkvæmt eingöngu um réttarstöðuna við þær aðstæður. Þegar af þeirri ástæðu reyndi ekki á hvort unnt væri að líta svo á að ákvæðið fæli í sér samning um að viðskiptabréfareglur skyldu ekki gilda um framsal skuldabréfsins. Af efni skjalsins að öðru leyti yrði ráðið að það fæli í sér skriflega yfirlýsingu þar sem G viðurkenndi einhliða og skilyrðislaust skyldu sína til að greiða D ákveðna peningagreiðslu. Þá væri skjalið framseljanlegt. Teldist það samkvæmt því vera skuldabréf í skilningi almennra reglna kröfuréttar í lögskiptum G og D. Þá væri í því skýrlega kveðið á um heimild til að reka mál til innheimtu þess samkvæmt XVII. kafla laga nr. 91/1991. Væru samkvæmt því ekki efni til að vísa málinu frá héraðsdómi á þeim grundvelli að lagaskilyrðum væri ekki fullnægt til að málið yrði rekið samkvæmt þeim kafla. Þá yrði ekki talið að vísa bæri málinu frá af öðrum ástæðum. Kröfu G um frávísun málsins frá héraðsdómi var því hafnað.
Stefnandi gaf út skuldabréf sem selt var til móðurfélags stefnanda í Noregi í tengslum við svokallaða fjárfestingarleið Seðlabanka Íslands. Ágreiningur reis um hvort stefnandi gæti dregið vaxtakostnaðinn af láninu frá tekjuskattsstofni, en með úrskurði 9. júlí 2020 ákvað ríkisskattstjóri að hafna frádrætti vaxtanna. Ekki var fallist á að brotið hefði verið gegn rannsóknarreglu og meðalhófsreglu við rannsókn málsins, enda laut ágreiningurinn fyrst og fremst að túlkun á ákvæðum tekjuskattslaga, einkum 31. gr., 1. mgr. 57. gr. og ákvæði 57. gr. b. Með vísan til þess að félög í atvinnurekstri hefðu almennt forræði á því hvernig þau kjósa að haga fjármagnsskipan sinni, þar með talið hvort fjármagna beri reksturinn með eigin fé eða lánsfé, var hvorki fallist á að sýnt hefði verið fram á að beita ætti 1. mgr. 57. gr. laganna vegna útgáfu skuldabréfsins né að frádráttur vaxtanna hefði ekki átt að falla undir 31. gr. laganna, enda lagt til grundvallar að lánsfjárhæðin hefði skilað sér í rekstrartengd verkefni stefnanda. Var því fallist á kröfu stefnanda um að fella úr gildi úrskurð ríkisskattstjóra frá 9. júlí 2020.
Þrotabú A kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu þess um breytingu á frumvarpi sýslumanns til úthlutunar söluverðs fasteignar í eigu A. Krafðist þrotabúið þess að frumvarpinu yrði breytt á þá leið að ekkert kæmi í hlut B vegna nánar tilgreinds skuldabréfs sem A hafði gefið út og tveggja tryggingarbréfa sem þinglýst hafði verið á fasteignina og B var handhafi að. Krafan var á því reist að um málamyndagerning hefði verið að ræða. Í úrskurði Landsréttar sem staðfesti niðurstöðu héraðsdóms kom fram að málsgögn bæru með sér að A hefði iðulega verið í fjárhagsvandræðum og B hefði ítrekað greitt skuldir A, auk þess sem löggiltur endurskoðandi sem útbjó umrædd skjöl staðfesti að þau hefðu verið gefin út vegna skulda A við B. Þá vísaði Landsréttur til þess að skjölin hefðu verið gefin út rúmum þremur árum fyrir gjaldþrot A. Var fallist á það með B að raunveruleg krafa væri að baki skuldabréfinu og að því og tryggingarbréfunum hefði verið ætlað að hafa áhrif samkvæmt efni sínu.
Í málinu var deilt um útreikning á verðbótum vegna verðtryggðs húsnæðisláns sem A gaf út til Í 22. janúar 2009. A hélt því fram að rangri reikningsaðferð hefði verið beitt við útreikning verðbóta verðtryggða lánsins og taldi að önnur aðferð hefði verið réttari með vísan til orðalags 2. mgr. 4. gr. reglna Seðlabanka Íslands nr. 492/2001 um verðtryggingu sparifjár og lánsfjár. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna kom fram að sú aðferð sem Í hefði beitt við útreikninga lánsins greindi sig ekki frá því sem almennt hefði tíðkast í framkvæmd. Með skírskotun til dóms Hæstaréttar í máli nr. 243/2015 taldist staðfest að fyrirmæli Seðlabanka Íslands um verðtryggingu hefðu frá upphafi þeirrar lántöku sem um ræddi tekið mið af þeirri aðferð að höfuðstóll skuldar breyttist með verðlagsþróun og að afborganir og vextir reiknuðust af verðbættum höfuðstól. Hefði A ekki sýnt fram á að Í hefði notað reikningsaðferðir sem færu í bága við gildandi reglur eða almenna framkvæmd á sama tímabili. Þá var því hafnað að verðtryggingarskilmála veðbréfsins yrði vikið til hliðar með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga þar sem hann varð ekki talinn ósanngjarn gagnvart A. Var Í því sýknað af öllum kröfum A.
Í málinu var deilt um heimild Í til að krefja M og Ó í nóvember 2019 um þóknun vegna uppgreiðslu á 40 ára húsnæðisláni sem þau höfðu tekið í júlí 2008 hjá Í með útgáfu ÍLS-veðbréfs. M og Ó byggðu á því að Í hefði vanrækt upplýsingaskyldu sína samkvæmt þágildandi lögum nr. 121/1994 um neytendalán þar sem lánaskilmálar hafi ekki haft að geyma upplýsingar um hvernig uppgreiðslugjaldið væri reiknað út. Þá byggðu M og Ó á því að efni stæðu til að víkja skilmálum veðbréfsins um uppgreiðslugjald til hliðar á grundvelli 36. gr. og 36. gr. a-c laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á með M og Ó að upplýsingaskylda lánveitanda sem leiða mætti af 6. gr., 7. gr. og 9. gr. laga nr. 121/1994 næði til uppgreiðslugjaldsins. Þegar af þeirri ástæðu hefði 14. gr. sömu laga um afleiðingar þess að lántökukostnaður væri ekki tilgreindur á fullnægjandi hátt í lánssamningi enga þýðingu í málinu. Þá kom fram að í lögum nr. 121/1994 væri ekki kveðið á um hverjar afleiðingar það gæti haft ef lánveitandi bryti gegn fyrirmælum 16. gr. a um að í lánssamningi væri kveðið á um hvernig uppgreiðslugjald skuli reiknað. Af því leiddi að sú málsástæða M og Ó að skilmáli veðbréfsins um uppgreiðslugjald skyldi vera óskuldbindandi fyrir þau yrði ekki reist á öðrum réttarheimildum en III. kafla laga nr. 7/1936 eða ólögfestum reglum samningaréttar um heimild til að ógilda eða víkja til hliðar löggerningi. Rakið var að hið umdeilda ákvæði veðbréfsins um uppgreiðslugjald væri reist á fyrirmælum 3. mgr. 23. gr. laga nr. 44/1998 eins og það væri nánar útfært í ákvæðum reglugerða nr. 522/2004 og 1016/2005. Með dómi Hæstaréttar í máli nr. 3/2021 hefði verið komist að þeirri niðurstöðu að umrædd reglugerðarákvæði ættu sér fullnægjandi lagastoð. Gæti því ekki komið til álita að skilmálinn yrði metinn ógildur eða honum vikið til hliðar á grundvelli 36. gr. a-c laga nr. 7/1936. Þá var ekki fallist á að forsendur væru til að víkja skilmála veðbréfsins um uppgreiðslugjald til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936. Enn fremur var ekki fallist á að Í hefði brotið gegn ákvæðum laga nr. 57/2005 um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu eða að efni væru til að verða við kröfu M og Ó um að Í yrði gert að endurgreiða þeim hluta uppgreiðsluþóknunarinnar. Loks var ekki fallist á að reglur kröfuréttar um endurgreiðslu ofgreidds fjár gætu átt við um atvik málsins. Var Í því sýknað af kröfum M og Ó.
Fallist á greiðslukröfu stefnanda gagnvart skuldara námslánaskuldar. Aðrir stefndu sem voru erfingjar ábyrgðarmanns sem hafði látist tæpum fimmtán árum áður en skuldin var gjaldfelld voru sýknaðir. Stefnandi hafi vanrækt skyldu til að upplýsa erfingjana sem ábyrgðarmenn í samræmi við lög um ábyrgðarmenn um ábyrgðina í sex ár eftir að honum varð það skylt samkvæmt 7. gr. laga nr. 32/2009.
Fallist á að ábyrgð stefnda sé fallin niður þar sem fyrri kröfuhafi stóð ekki við samningsskyldur sínar.
LH hf. höfðaði ógildingarmál samkvæmt XVIII. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og krafðist þess að ógilt yrði skuldabréf að fjárhæð 110.000.000 króna sem útgefið var af KEW til A ehf. og tryggt var með tryggingarbréfi á fyrsta veðrétti í nánar tilgreindri fasteign á Ítalíu. Yrði LH hf. þar með heimilað að ráðstafa því sem skjalið hljóðaði á um eins og félagið hefði það undir höndum. Við þingfestingu málsins mótmælti þrotabú KEW ógildingu skuldabréfsins. Við meðferð málsins kom fram af hálfu LH hf. að skuldabréfið hefði týnst í vörslum upphaflegs kröfuhafa þess, A ehf., og hefði því aldrei komist í vörslur LH hf. eins og haldið væri fram í ógildingarstefnu. Undir rekstri málsins í héraði framvísaði LH hf. ljósriti af skuldabréfi sem LH hf. hélt fram að væri af því skuldabréfi sem krafist væri ógildingar á í málinu. Efni þess var þó ekki að öllu leyti í samræmi við lýsingu á skuldabréfinu í ógildingarstefnu. Í dómi Landsréttar sagði að ljóst væri af málsgögnum að AMK ehf., sem ekki hefði verið aðili að því réttarsambandi sem stofnað hefði verið til með útgáfu skuldabréfsins, hefði án skyldu greitt það upp árið 2013 án þess að krafa samkvæmt því hefði verið framseld félaginu. Þar með hefðu kröfuréttindi samkvæmt skuldabréfinu fallið niður ásamt veðréttindum sem voru til tryggingar greiðslu þess. Með hliðsjón af framangreindu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að synja LH hf. um ógildingardóm, sbr. 4. mgr. 121. gr. laga nr. 91/1991.
LH hf. höfðaði ógildingarmál samkvæmt XVIII. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og krafðist þess að ógilt yrði skuldabréf að fjárhæð 90.000.000 króna sem útgefið var af KEW til S ehf. og tryggt var með tryggingarbréfi á fyrsta veðrétti í nánar tilgreindri fasteign á Ítalíu. Yrði LH hf. þar með heimilað að ráðstafa því sem skjalið hljóðaði á um eins og félagið hefði það undir höndum. Við þingfestingu málsins mótmælti þrotabú KEW ógildingu skuldabréfsins. Við meðferð málsins fyrir Landsrétti kom fram af hálfu áfrýjanda að skuldabréfið hefði týnst í vörslum upphaflegs kröfuhafa þess, S ehf., og hefði því aldrei komist í vörslur LH hf. eins og haldið væri fram í ógildingarstefnu. Í dómi Landsréttar sagði að ljóst væri af málsgögnum að AMK ehf., sem ekki hefði verið aðili að því réttarsambandi sem stofnað hefði verið til með útgáfu skuldabréfsins, hefði án skyldu greitt það upp árið 2013 án þess að krafa samkvæmt því hefði verið framseld félaginu. Þar með hefðu kröfuréttindi samkvæmt skuldabréfinu fallið niður ásamt veðréttindum sem voru til tryggingar greiðslu þess. Með hliðsjón af framangreindu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að synja LH hf. um ógildingardóm, sbr. 4. mgr. 121. gr. laga nr. 91/1991.
L hf. krafði R og LS um greiðslu skuldar samkvæmt tveimur skuldabréfum sem þær gáfu út til L hf. Málið var höfðað sem skuldabréfamál á grundvelli 17. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Varnir R og LS voru einkum á því reistar að atvik væru með þeim hætti að ógilda bæri skuldbindingu þeirra með vísan til 32., 33. og 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga og óskráðra reglna um rangar og brostnar forsendur. L hf. hafnaði því að varnir R og LS kæmust að þar sem þær væru ekki af þeim toga sem heimilað væri að kæmust að í skuldabréfamáli. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var með vísan til forsendna í Landsrétti, kom fram að R og LS hefðu ekki með skriflegum gögnum aflétt þeirri sönnunarbyrði sem á þeim hvíldi um að skilyrði væru til þess að ógilda skuldbindingu þeirra samkvæmt þeim skuldabréfum sem málið varðaði. Þá var ekki fallist á að krafan væri fyrnd þar sem kröfur samkvæmt skuldabréfum fyrnast á 10 árum, sbr. 1. mgr. 5. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda og L hf. krafðist aðeins greiðslu á gjaldfelldum höfuðstól skuldarinnar en ekki áfallinna samningsvaxta eða verðbóta eftir að skuldin var gjaldfelld. Kröfur L hf. voru teknar til greina en enginn tölulegur ágreiningur var um fjárhæð endanlegrar dómkröfu.
Stefnandi krafðist þess að stefndi greiddi henni mismun á því verði sem hann greiddi fyrir eign stefnanda á nauðungaruppboði og markaðsvirði eignarinnar á uppboðsdegi á grundvelli ólögfestrar reglu um óréttmæta auðgun. Stefnandi var ekki talin hafa sýnt fram á að skilyrði reglunnar væru uppfyllt. Því var jafnframt hafnað að starfsmönnum stefnanda hefðu orðið á saknæm mistök við gerð kröfulýsingar í uppboðsandvirði eignarinnar. Stefndi var því einnig sýknaður af varakröfum stefnanda.
Ágreiningur aðila laut að því hvort lán Í hf. til E samkvæmt tveimur skuldabréfum, eins og þeim var breytt með skilmálabreytingum, væru í íslenskum krónum og bundin ólögmætri gengistryggingu í skilningi 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001. Í dómi Landsréttar kom fram að við úrlausn sambærilegra álitaefna hefði Hæstiréttur fyrst og fremst lagt til grundvallar skýringu á texta þeirrar skuldbindingar sem lántaki hefði gengist undir. Jafnframt að þegar skilmálum láns hefði verið breytt hefðu skjöl um þær skilmálabreytingar verið skýrðar textaskýringu með sama hætti og upprunalegt skuldaskjal. Í dómi Landsréttar var rakið að í skilmálabreytingum skuldabréfanna væri skýrlega tekið fram að upphæð hvors láns skyldi verða í erlendri mynt eftir breytinguna og að lánið skyldi eftirleiðis bera LIBOR-vexti. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest sú niðurstaða hans að með skilmálabreytingunum hefði skuldabréfunum, sem áður voru í íslenskum krónum, verið breytt í lögmæt lán í erlendum myntum. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu Í hf. af kröfum E.