Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

32 dómar fundust

Lykilorð: Framsal

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 17. mars 2023

E-6256/2020

Frigus II ehf (Arnar Þór Stefánsson lögmaður) gegn Lindarhvoli ehf íslenska ríkinu (Steinar Þór Guðgeirsson lögmaður)

Stefndu Lindarhvoll ehf. og íslenska ríkið voru í málinu sýknaðir af dómkröfum stefnanda Frigus II ehf. Varðandi aðal- og varakröfu stefnanda, þá komst dómurinn að þeirri niðurstöðu, m.t.t. þess hvernig kröfugerð í málinu væri sett fram og rökstudd af hálfu stefnanda, að sýkna bæri stefndu af þeim dómkröfum stefnanda á grundvelli aðildarskorts, þar sem þær mögulegu kröfur hafi tilheyrt Kviku-banka hf., fram til þess að þær voru ótvírætt framseldar til stefnanda. Hvað varðar þrautavarakröfu stefnanda, sem tók mið af gildu framsali mögulegra kröfuréttinda frá Kviku-banka hf. til stefnanda, þá komst dómurinn að þeirri niðurstöðu að einnig yrði að sýkna stefndu af þeirri dómkröfu stefnanda í málinu, þar sem að ósannað væri að Kviku-banka hf. hefði verið mismunað í umræddu söluferli af hálfu stefndu, auk þess sem ósannað væri að brot hafi átt sér stað í söluferlinu af hálfu stefndu sem hafi orðið þeim aðila til tjóns.

Héraðsdómur Reykjaness birt 23. júní 2022

E-508/2022

MJ 001 ehf (Atli Björn Þorbjörnsson lögmaður) gegn Eignarhaldsfélagi Höfuðborgar ehf og Bestun Birtingahúsi ehf (Karl Georg Sigurbjörnsson lögmaður)

Stefndu sýknaðir af kröfu stefnanda um viðurkenningu á riftun framsalsgernings um hlutabréfakaup, sem fram fóru á árinu 2018, og kröfu um viðurkenningu á eignarétti stefnanda á þeim hlutum.

Landsréttur birt 3. júní 2022

273/2021

Staðarfjall ehf (Einar Þór Sverrisson lögmaður) gegn K Apartments ehf (Sveinn Andri Sveinsson lögmaður)
Málaflokkur: Leiguréttur

Málið var höfðað til innheimtu ógreiddrar húsaleigu samkvæmt leigusamningi sem gerður var á milli SS ehf. og KA ehf. S ehf. varð síðar leigusali samkvæmt samningnum í stað SS ehf. Ágreiningurinn í málinu laut að framsali KA ehf. á sínum réttindum og skyldum samkvæmt samningnum til KP ehf. með yfirlýsingu dagsettri 26. október 2015. S ehf. byggði á því að framsalið sem KA ehf. hafi tilkynnt um hefði aldrei raungerst og KA ehf. bæri að standa skil á leiguskuldinni, en KA ehf. bar fyrir sig aðildarskort. Í dómi Landsréttar var rakið að fyrirliggjandi samskipti bæru með sér að báðir málsaðilar hefðu litið svo á að yfirlýsingin 26. október 2015 hefði falið í sér framsal til KP ehf. Meðal annars yrði að líta svo á að riftun S ehf. á leigusamningnum hefði beinst að KP ehf. auk þess sem S ehf. hefði knúið fram gjaldþrotaskipti á KP ehf. á þeim grundvelli að félagið skuldaði leigu samkvæmt samningnum. Framsal hefði því átt sér stað og réttindi og skyldur leigutaka eftir það tilheyrt KP ehf. en ekki KA ehf. en S ehf. hefði ekki rökstutt sérstaklega hvernig KP hf. og KA hf. gætu talist óskipt ábyrgir fyrir leiguskuldinni. Var því KA ehf. sýknaður af kröfu S ehf. vegna aðildarskorts.

Landsréttur birt 3. desember 2021

53/2021

Lyf og heilsa hf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður) gegn þrotabúi Karls Emils Wernerssonar (Árni Ármann Árnason lögmaður)

LH hf. höfðaði ógildingarmál samkvæmt XVIII. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og krafðist þess að ógilt yrði skuldabréf að fjárhæð 110.000.000 króna sem útgefið var af KEW til A ehf. og tryggt var með tryggingarbréfi á fyrsta veðrétti í nánar tilgreindri fasteign á Ítalíu. Yrði LH hf. þar með heimilað að ráðstafa því sem skjalið hljóðaði á um eins og félagið hefði það undir höndum. Við þingfestingu málsins mótmælti þrotabú KEW ógildingu skuldabréfsins. Við meðferð málsins kom fram af hálfu LH hf. að skuldabréfið hefði týnst í vörslum upphaflegs kröfuhafa þess, A ehf., og hefði því aldrei komist í vörslur LH hf. eins og haldið væri fram í ógildingarstefnu. Undir rekstri málsins í héraði framvísaði LH hf. ljósriti af skuldabréfi sem LH hf. hélt fram að væri af því skuldabréfi sem krafist væri ógildingar á í málinu. Efni þess var þó ekki að öllu leyti í samræmi við lýsingu á skuldabréfinu í ógildingarstefnu. Í dómi Landsréttar sagði að ljóst væri af málsgögnum að AMK ehf., sem ekki hefði verið aðili að því réttarsambandi sem stofnað hefði verið til með útgáfu skuldabréfsins, hefði án skyldu greitt það upp árið 2013 án þess að krafa samkvæmt því hefði verið framseld félaginu. Þar með hefðu kröfuréttindi samkvæmt skuldabréfinu fallið niður ásamt veðréttindum sem voru til tryggingar greiðslu þess. Með hliðsjón af framangreindu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að synja LH hf. um ógildingardóm, sbr. 4. mgr. 121. gr. laga nr. 91/1991.

Landsréttur birt 3. desember 2021

52/2021

Lyf og heilsa hf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður) gegn þrotabúi Karls Emils Wernerssonar (Árni Ármann Árnason lögmaður)

LH hf. höfðaði ógildingarmál samkvæmt XVIII. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og krafðist þess að ógilt yrði skuldabréf að fjárhæð 90.000.000 króna sem útgefið var af KEW til S ehf. og tryggt var með tryggingarbréfi á fyrsta veðrétti í nánar tilgreindri fasteign á Ítalíu. Yrði LH hf. þar með heimilað að ráðstafa því sem skjalið hljóðaði á um eins og félagið hefði það undir höndum. Við þingfestingu málsins mótmælti þrotabú KEW ógildingu skuldabréfsins. Við meðferð málsins fyrir Landsrétti kom fram af hálfu áfrýjanda að skuldabréfið hefði týnst í vörslum upphaflegs kröfuhafa þess, S ehf., og hefði því aldrei komist í vörslur LH hf. eins og haldið væri fram í ógildingarstefnu. Í dómi Landsréttar sagði að ljóst væri af málsgögnum að AMK ehf., sem ekki hefði verið aðili að því réttarsambandi sem stofnað hefði verið til með útgáfu skuldabréfsins, hefði án skyldu greitt það upp árið 2013 án þess að krafa samkvæmt því hefði verið framseld félaginu. Þar með hefðu kröfuréttindi samkvæmt skuldabréfinu fallið niður ásamt veðréttindum sem voru til tryggingar greiðslu þess. Með hliðsjón af framangreindu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að synja LH hf. um ógildingardóm, sbr. 4. mgr. 121. gr. laga nr. 91/1991.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 26. mars 2021

E-6578/2020

Staðarfjall ehf (Einar Þór Sverrisson lögmaður) gegn K Apartments ehf (Sveinn Andri Sveinsson lögmaður)
Málaflokkur: Leiguréttur

Dótturfélag talið hafa yfirtekið réttindi og skyldur samkvæmt leigusamningi, samkvæmt heimild í samningnum sjálfum, og þar með hafi móðurfélagið verið laust undan ábyrgð og því sýknað vegna aðildarskorts.

Landsréttur birt 20. júní 2018

313/2018

Íbúðalánasjóður (Jóhannes Bjarni Björnsson lögmaður) gegn A (Valborg Þ. Snævarr lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem felld var úr gildi nauðungarsala á fasteign A. Krafa Í um nauðungarsölu fasteignarinnar byggði á veðskuldabréfi útgefnu af S til SV, síðar B, en veðið hafði síðar verið flutt á fasteign A og þálifandi eiginmanns hennar með samþykki þeirra. Í hafði síðar keypt veðskuldabréfið af B. Landsréttur lagði til grundvallar að við framsal skuldabréfsins til Í hefði Þ ekki glatað rétti til að hafa uppi mótbáru sem hún hafði fram að því getað borið fyrir sig gagnvart framseljanda þess, sbr. 11. gr. laga nr. 125/2008 um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl. og reglugerð nr. 1081/2008. Landsréttur lagði einnig til grundvallar að við veðsetninguna hefði ekki verið gætt að þeirri fortakslausu skyldu eftir samkomulagi um notkun ábyrgða á skuldum einstaklinga frá 1. nóvember 2001 að meta greiðslugetu lántaka. Vegna þessa taldi Landsréttur að ósanngjarnt væri fyrir Í að bera veðsetninguna fyrir sig, sbr. 1. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Loks var A ekki talin hafa sýnt slíkt tómlæti við gæslu réttar síns að réttarspjöllum varðaði. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Hæstiréttur birt 9. maí 2018

312/2017

Íbúðalánasjóður (Jóhannes Bjarni Björnsson lögmaður) gegn Ágústu Hjartar Laufeyjardóttur og Grétari Steindóri Sveinssyni (Tómas Jónsson lögmaður)

G og Á höfðuðu mál á hendur Í og kröfðust þess að felld yrði úr gildi veðsetning sem þau veittu í fasteign sinni til tryggingar láni sem dóttir þeirra tók í ágúst 2006 hjá Sparisjóði Reykjavíkur og nágrennis. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með vísan til 2. mgr. 15. gr. laga nr. 44/1998 um húsnæðismál og 7. gr. reglugerðar nr. 1081/2008 yrði að leggja til grundvallar að Í hefði ekki öðlast sjálfstæðan rétt á hendur útgefendum skuldabréfa og veðþolum við framsal skuldabréfa til hans. Samkvæmt því gátu G og Á samkvæmt almennum reglum kröfuréttar borið fyrir sig gegn Í mótbáru sem laut að gildi veðsetningarinnar. Þá var lagt til grundvallar að við lánveitinguna hefði ekki verið gætt að þeirri fortakslausu skyldu samkvæmt samkomulagi um notkun ábyrgða á skuldum einstaklinga frá 1. nóvember 2001 að meta greiðslugetu lántaka og að Í yrði að bera hallann af því að lánið hefði verið veitt án þess að viðhöfð hefðu verið þau vönduðu vinnubrögð af lánveitanda sem samkomulagið gerði ráð fyrir. Var talið að atvik við samningsgerðina og staða samningsaðila hefði valdið því að ósanngjarnt hefði verið fyrir Í að bera veðsetninguna fyrir sig, sbr. 1. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, sbr. 2. mgr. sömu greinar. Var hún því felld úr gildi og Í gert að aflýsa veðskuldabréfinu.

Landsréttur birt 26. apríl 2018

322/2018

Eyrarsveit ehf (Einar Gautur Steingrímsson lögmaður) gegn Motown ehf (Gunnar Sturluson lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu E ehf. um að tvö nánar tilgreind veðskuldabréf yrðu tekin með beinni aðfarargerð úr vörslu M ehf. Í málinu var deilt um túlkun samkomulags milli E ehf. og fyrirsvarsmanns M ehf. þar sem umrædd veðskuldabréf höfðu verið lögð fram til tryggingar fyrir greiðslu víxilskuldar. Í úrskurði Landsréttar kom fram að orðalag samkomulagsins yrði ekki skilið með öðrum hætti en að veðskuldabréfin hefðu verið afhent sem trygging fyrir greiðslu víxilskuldarinnar en ekki fyrirsvarsmanni M ehf. eða M ehf. til eignar. Þá þótti ekki annað ráðið af orðalagi þess en að veðskuldabréfin hefðu eingöngu verið sett til tryggingar fyrir greiðslu víxilskuldarinnar, en ekki til tryggingar á greiðslu dagsekta sem kveðið var á um í samkomulaginu. Þar sem víxilskuldin hefði verið að fullu greidd af hálfu E ehf. var lagt til grundvallar að tryggingarréttindin væru fallin niður og M ehf. bæri þar með skylda til að afhenda E ehf. veðskuldabréfin aftur. Var því tekin til greina krafa E ehf. um að því væri heimilt með beinni aðfarargerð að fá umrædd veðskuldabréf tekin úr vörslu M ehf.

Hæstiréttur birt 17. mars 2016

410/2015

Reykjavíkurborg (Anton Björn Markússon hrl) gegn Hamarri fjárfestingum ehf (Reynir Karlsson hrl)

Með samningi í mars 2007 keypti F ehf. af Skipulagssjóði R nánar tilgreindar húseignir við Hverfisgötu og Laugaveg í Reykjavík. Markmið F ehf. með kaupunum var að reisa nýjar byggingar á svonefndum Hljómalindarreit en samkvæmt samningnum var miðað við að nýtingarhlutfall reitsins yrði 3,5. Síðar kom í ljós að R væri ekki reiðubúinn til að samþykkja svo hátt nýtingarhlutfall á reitnum. Með samningi í nóvember 2011 keypti L ehf. af F ehf. nánar greindar eignir félagsins á byggingarreitnum og samkvæmt 6. gr. samningsins tók L ehf. yfir „öll réttindi og allar skyldur seljanda“ samkvæmt kaupsamningnum frá mars 2007. Í mars 2012 framseldi F ehf. H ehf. skaðabótakröfur sínar á hendur R vegna vanefnda á þeim samningi. Á grundvelli framsalsins höfðaði H ehf. mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu R sökum þess að F ehf. hefði ekki fengið að byggja miðað við nýtingarhlutfallið 3,5. Í dómi Hæstaréttar kom fram að 6. gr. samningsins frá nóvember 2011 hefði verið ofaukið ef samningurinn hefði einungis átt að leiða til yfirfærslu eignarréttinda að fasteignum. Yrði því að líta svo á að með ákvæðinu hefðu jafnframt orðið aðilaskipti að sérhverjum öðrum réttindum og skyldum F ehf. samkvæmt kaupsamningnum frá mars 2007, þar á meðal réttindum félagsins á grundvelli skuldbindingar R til að veita því byggingarrétt á reitnum með tilteknu nýtingarhlutfalli og skyldu þess til að greiða eftirstöðvar kaupverðs. Réttur til að leita skaðabóta sem úrræði vegna vanefndar á samningi væri þáttur í réttindum samkvæmt honum. Vegna vanheimildar F ehf. til framsalsins í mars 2012 væri H ehf. ekki réttur aðili til að hafa uppi þá dómkröfu sem hann hafði gert í málinu. Var R því sýknaður af henni, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Hæstiréttur birt 22. apríl 2015

594/2014

Íslandsbanki hf (Aðalsteinn E. Jónasson hrl) gegn Byr sparisjóði (Árni Ármann Árnason hrl, Aðalsteinn E. Jónasson hrl)

Forveri sparisjóðsins B, SH, gaf árið 1998 út verðtryggð skuldabréf sem gengu kaupum og sölum á skipulögðum verðbréfamarkaði allt til ársins 2009 og keypti verðbréfasjóðurinn S, sem ÍS hf. annaðist rekstur á, slík skuldabréf árin 1998, 1999 og 2002. S seldi hluta skuldabréfanna á árunum 2008 og 2009 og í kjölfar þess að B var tekinn til slita lýsti hann yfir riftun á tveimur greiðslum vegna innlausnar bréfanna. Viðskiptin voru framkvæmd á þann veg annars vegar að uppreiknað verðmæti skuldabréfanna var greitt til A hf. og fært þar á reikning H hf. og hins vegar með því að skuldabréfin voru færð á svonefnda millibók hjá Í hf., þaðan sem þau voru framseld til H hf. Í kjölfarið höfðaði B mál aðallega á hendur Í hf., til vara á hendur H hf., en að því frágengnu á hendur ÍS hf., til riftunar á greiðslunum tveimur og endurgreiðslu þeirra. Fyrir Hæstarétti undi B þeirri niðurstöðu héraðsdóms að H hf. hefði verið miðlari í viðskiptunum fyrir hönd S og hefði A hf. séð um uppgjör vegna þeirra. Fyrir réttinum beindi B því riftunar- og endurgreiðslukröfum sínum aðallega að Í hf., en ÍS hf. til vara. Í dómi Hæstaréttar var rakið að áritun um framsal þeirra skuldabréfa sem málið varðaði, þar sem forveri Í hf. ritaði sem framsalshafi undir framsal bréfanna frá ÍS hf. til H hf., væri þeim annmörkum háð að þar kæmi ekki fram berum orðum að forveri Í hf. hefði áritað bréfin fyrir hönd ÍS hf. um framsalið til H hf. Bæru framsöl bréfanna því ekki annað með sér en að framsalsröðin væri gölluð þar sem rof hefði orðið á henni. Að virtu því hvernig framsali skuldabréfanna var háttað taldi rétturinn að forveri Í hf. hefði ekki verið aðili að viðskiptunum. Var Í hf. því sýknaður af kröfum B. ÍS hf. bar fyrir sig aðildarskort með þeirri skírskotun að hann annaðist einungis rekstur og stýringu verðbréfasjóða í samræmi við starfsleyfi sitt, þ. á m. S, en væri hvorki eigandi þeirra fjármálagerninga sem sjóðirnir ættu viðskipti með né bæri ábyrgð á skuldbindingum þeirra. Hæstiréttur vísaði til þess að S væri eigandi þeirra skuldabréfa sem málið varðaði og starfaði sem verðbréfasjóður á grundvelli laga nr. 128/2011 um verðbréfasjóði, fjárfestingarsjóði og fagfjárfestasjóði, áður laga nr. 30/2003 um verðbréfasjóði og fjárfestingarsjóði, en ÍS hf. væri sjálfstætt starfandi fjármálafyrirtæki samkvæmt lögum nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki og ræki meðal annars S samkvæmt heimild í lögum nr. 128/2011. Að virtum fyrirmælum laga nr. 128/2011 og lögskýringargögnum forvera þeirra laga nr. 30/2003, taldi Hæstiréttur að ÍS hf. væri réttur aðili til að koma fram fyrir hönd S í dómsmálum varðandi sjóðinn, sbr. einnig dóm réttarins 27. september 2012 í máli nr. 702/2011. Því næst taldi Hæstiréttur að B væri heimilt að krefjast riftunar á þeim ráðstöfunum sem málið varðaði, sbr. 4. mgr. 103. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., og voru skilyrði riftunar samkvæmt 1. mgr. 134. gr. laganna talin uppfyllt. Í því samhengi tiltók rétturinn að skuldara væri því aðeins heimilt að greiða lán hraðar upp að um það hefði verið ótvírætt samið og hefðu skuldabréfin ekki haft að geyma slíka uppgreiðsluheimild B, en greiðslur B hefðu eigi að síður átt sér stað fjórum árum fyrir gjalddaga skuldabréfanna. Væru greiðslurnar því ekki venjulegar eftir atvikum í merkingu 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 eins og ÍS hf. hélt fram, né heldur væru uppfyllt skilyrði 145. gr. laganna til niðurfellingar eða lækkunar endurgreiðslukröfunnar. Var því rift tveimur greiðslum B til S og endurgreiðslukrafa B á hendur ÍS hf. tekin til greina.

Hæstiréttur birt 29. janúar 2015

407/2014

Vingþór ehf (Hróbjartur Jónatansson hrl) gegn Grjóthálsi ehf (Gestur Jónsson hrl)

G ehf. tók lán að jafnvirði 500 milljón íslenskra króna hjá V hf. Á forsíðu lánssamningsins kom fram að lánið væri í erlendum gjaldmiðlum og/eða óverðtryggðum íslenskum krónum og í útborgunarbeiðni greindi að myntsamsetning lánsins væri í erlendum myntum í ákveðnum hlutföllum. Ári síðar gerðu aðilarnir tvo lánssamninga sem skyldi ráðstafað til uppgreiðslu eldra lánsins. Þau lán voru síðar framseld V ehf., sem gerði við G ehf. samning í evrum um endurfjármögnun lánanna. G ehf. taldi sig hafa ofgreitt af upphaflega lánssamningnum vegna ólögmætrar gengistryggingar og krafðist viðurkenningar á því að eftirstöðvar þess samnings, sem komið hefði í stað eldri samninga, hefðu lækkað til samræmis við það. Talið var að þar sem fé í íslenskum krónum hefði skipt um hendur þegar G ehf. fékk upphaflega lánið hefði það verið í íslenskum krónum með ólögmætri gengisbindingu. Höfuðstóll lánsins hefði síðan tekið mið af gengislækkun krónunnar við endurfjármögnunina. Talið var að G ehf. gæti haft þessa mótbáru uppi gagnvart V hf. og var fallist á kröfu félagsins.

Hæstiréttur birt 4. mars 2010

127/2010

Ákæruvaldið (Sigríður Elsa Kjartansdóttir saksóknari) gegn X (Hilmar Ingimundarson hrl)

(Sigríður Elsa Kjartansdóttir saksóknari) (Hilmar Ingimundarson hrl.) Úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að sæta áfram gæsluvarðhaldi, á grundvelli b. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og 15. gr. laga nr. 13/1984, var staðfestur.

Hæstiréttur birt 26. febrúar 2010

109/2010

Ákæruvaldið (Sigríður Elsa Kjartansdóttir saksóknari) gegn X (Hilmar Ingimundarson hrl)
Lykilorð: Kærumál. Framsal.
Málaflokkur: Önnur sakamál

Úrskurður héraðsdóms, sem staðfesti ákvörðun dómsmálaráðherra um að X skyldi framseldur til Brasilíu, var staðfestur.

Hæstiréttur birt 13. júlí 2009

380/2009

Ákæruvaldið (Kolbrún Sævarsdóttir saksóknari) gegn X (Jón Höskuldsson hrl)
Lykilorð: Kærumál. Framsal.
Málaflokkur: Önnur sakamál

Úrskurður héraðsdóms, um að staðfesta ákvörðun dómsmálaráðherra 29. maí 2009 um að framselja X til Póllands, var staðfestur.

Hæstiréttur birt 3. júlí 2009

365/2009

Ákæruvaldið (Kolbrún Sævarsdóttir saksóknari) gegn X (Jón Höskuldsson hrl)
Lykilorð: Kærumál. Framsal.
Málaflokkur: Önnur sakamál

Úrskurður héraðsdóms, um að staðfesta ákvörðun dómsmálaráðherra frá 8. maí 2009 um að framselja X til Póllands, var staðfestur.

Hæstiréttur birt 3. júlí 2009

364/2009

Ákæruvaldið (Kolbrún Sævarsdóttir saksóknari) gegn X (Brynjólfur Eyvindsson hdl)
Lykilorð: Kærumál. Framsal.
Málaflokkur: Önnur sakamál

Úrskurður héraðsdóms, um að staðfesta ákvörðun dómsmálaráðherra frá 11. maí 2009 um að framselja X til Póllands, var staðfestur.

Hæstiréttur birt 6. febrúar 2009

36/2009

Ákæruvaldið gegn X (Jón Höskuldsson hrl)

X kærði úrskurð héraðsdóms þar sem staðfest var ákvörðun dóms- og kirkjumálaráðherra um að X yrði framseldur pólskum yfirvöldum. Í skriflegri kæru X var ekki að finna lýsingu á þeim ástæðum sem kæran var reist á, eins og áskilið er í 2. mgr. 193. gr. laga nr. 88/2008. Var málinu því vísað frá Hæstarétti.

Hæstiréttur birt 21. febrúar 2008

233/2007

Skaginn hf (Árni Vilhjálmsson hrl) gegn Sigurgeiri Sveinssyni (Lára Valgerður Júlíusdóttir hrl)
Lykilorð: Einkaleyfi. Framsal.

Árið 2001 framseldi SS með yfirlýsingu til I réttinn til að sækja um og öðlast einkaleyfi á Íslandi á uppfinningu sinni sem nefnd var aðferð og búnaður til framleiðslu á krapís. Í yfirlýsingunni skuldbatt SS sig til þess að undirrita öll skjöl sem nauðsynleg kynnu að vera til öflunar einkaleyfis hér á landi og erlendis. I framseldi síðan félaginu S þessi réttindi. Í tilefni þess að S lagði inn alþjóðlega einkaleyfisumsókn vegna uppfinningarinnar leitaði S til SS um að hann undirritaði skjöl varðandi umsóknina, en því erindi svaraði SS ekki. Sökum vöntunar á undirskrift SS náðu umsóknir um einkaleyfi fyrir uppfinningunni í Bandaríkjunum og Kanada ekki fram að ganga. Þar sem SS varð ekki við beiðni S um atbeina sinn að þessum umsóknum höfðaði S mál þetta til að fá SS skyldaðan til þess undirrita tiltekið skjal. Í niðurstöðu Hæstaréttar sagði að þegar leyst yrði úr því hvort SS yrði gert að undirrita það skjal í skjóli fyrrnefndrar skuldbindingar sinnar yrði að líta til þess að meðal annars væri ætlast til þess að SS lýsti því yfir með undirritun sinni að ákveðnar forsendur tengdar uppfinningunni stæðust. Í málinu hefði SS borið fyrir sig að í nánar tilteknum atriðum hefði lýsing S á uppfinningunni vikið svo að máli skipti frá þeim gögnum sem hann hefði samið á sínum tíma. Hefði þessu ekki verið mótmælt af S. Jafnframt hefði SS með undirritun sinni verið gert að staðfesta að hann hefði skoðað og skilið skilgreiningar á uppfinningunni sem fylgdu einkaleyfaumsókninni erlendis en þær hefðu ekki verið lagðar fram í málinu og S hefði ekki andmælt því að SS hefði ekki fengið þær í hendur. Talið var að þótt SS hefði skuldbundið sig til að veita atbeina til einkaleyfisumsókna með yfirlýsingunni 2001 gæti skylda hans í þeim efnum ekki náð til þess að hann yrði knúinn til að staðfesta annað en það sem rétt væri. Var SS því sýknaður af kröfum S.

Hæstiréttur birt 15. desember 2005

292/2005

Úthlíð ehf og Lindarvatn ehf (Andri Árnason hrl) gegn Mótási hf (Skúli Bjarnason hrl)

H gerði 3. apríl 2003 kauptilboð í lóð í Reykjavík og samþykkti Ú, eigandi lóðarinnar, tilboðið. H fékk frest til að leggja fram staðfestingu banka um greiðslugetu sína til klukkan 16 þann 8. desember 2003. Þann dag framseldi hann hið samþykkta kauptilboð til M og ritaði Ú einnig undir framsalið. Meðal gagna málsins var samþykkt gagntilboð 6. desember 2003 um sömu lóðina, sem Ú mun hafa gert L, með fyrirvara um að hið fyrrnefnda kauptilboð yrði ekki uppfyllt. Ú og M gerðu síðan með sér kaupsamning og afsal um lóðirnar 19. desember 2003 og var allt kaupverðið greitt við undirritun samningsins. M og L töldu sig báðir hafa öðlast eignarrétt að umræddum lóðum með framangreindum samningum. Þegar litið var til samkomulags Ú og M og yfirlýsingar banka um fyrirhugaða greiðslu M á kaupverðinu, var talið að hagsmunir Ú af því að fá greiðslu umsamins kaupverðs gegn afhendingu umræddra lóða, ef krafa M þar að lútandi yrði tekin til greina, væru nægilega tryggðir. Var því, eins og á stóð, ekki fallist á það með Ú að hafna bæri kröfu M þar sem gagngreiðslu væri ekki getið í kröfugerð hans. Ljóst þótti að samningur Ú við H var í gildi þegar H framseldi rétt sinn samkvæmt honum til M, auk þess sem staðfesting banka um greiðslugetu hafi legið fyrir innan gefins frests. Samkvæmt þessu var talið að M leiddi rétt sinn til lóðanna af eldri kaupsamningi en L. Var ekki talið að L hafi hrundið þessum eldri rétti M með því að afhenda sína eignarheimild til þinglýsingar á undan H, enda hafi hann ekki verið grandlaus um rétt M í skilningi þinglýsingarlaga. Þá var réttur M ekki talinn fallinn niður fyrir tómlæti. Var Ú því gert að efna samning sinn við M að viðlögðum dagsektum.

Hæstiréttur birt 19. maí 2004

428/2003

Íslenska ríkið (Óskar Thorarensen hrl) gegn Ársæli Snorrasyni (Jón Magnússon hrl)

Á var framseldur til Íslands frá Hollandi í maí 2002 vegna gruns um aðild að mannshvarfi. Var staðfest niðurstaða héraðsdóms um réttmæti framsalsins og framkvæmd þess. Á sætti gæsluvarðhaldi hér á landi í 14 daga eftir framsalið, frá 22. maí til 4. júní, og höfðaði mál til heimtu skaðabóta. Í kröfu lögreglu 3. júní 2002 um framlengingu gæsluvarðhalds Á var lögð sérstök áhersla á að rökstuddur grunur væri um vitneskju tiltekins manns, H, um ætlaðan þátt Á í mannshvarfinu en ekki hefði tekist að taka skýrslu af honum. Á var síðan leystur úr gæsluvarðhaldi 4. júní 2002, klukkustundu eftir að lokið var skýrslutöku af H fyrir dómi. Að öllum gögnum virtum var ekki talið að Í hefði fært fyrir því haldbær rök, að ekki hafi mátt taka skýrslu af H miklu fyrr en unnt var að yfirheyra Á. Þá varð ekki ráðið af þeim skýrslum, sem fyrir lágu í málinu, hvers vegna Á hafði ekki verið yfirheyrður strax á fyrstu dögum gæsluvarðhaldsins. Þótt ekki yrði fallist á að fyrirhuguð skýrslutaka af H hafi, eins og á stóð, getað réttlætt gæsluvarðhald Á varð ekki séð, að unnt hafi verið að yfirheyra hann til hlítar á þeim skamma tíma, sem lögregla mátti halda honum handteknum. Því hafi verið lögmæt skilyrði til þess að úrskurða hann í gæsluvarðhald í þágu rannsóknar málsins. Ekki hafi þó verið sýnt fram á að nauðsyn hafi borið til að svipta Á frelsi í þessu skyni lengur en í þrjá daga. Voru Á því dæmdar bætur vegna gæsluvarðhalds að ósekju.

Hæstiréttur birt 28. nóvember 2002

229/2002

Þórir Garðarsson Ísferðir ehf og Sigurdór Sigurðsson (Sveinn Skúlason hdl) gegn Gúmmívinnslunni hf (Kristinn Bjarnason hrl)
Lykilorð: Skuldabréf. Framsal. Handveð.

Í málinu krafði G áfrýjendur um greiðslu á skuldabréfi, sem Í gaf út 2. apríl 1997 með sjálfskuldarábyrgð hinna áfrýjendanna. Við útgáfu bar bréfið ekki með sér nafn kröfuhafa, en óumdeilt var að það var í kjölfarið afhent fyrirtækinu ÍD. G hafði áður höfðað mál gegn Í og S vegna sama skuldabréfs en því máli lauk með sýknudómi Hæstaréttar. Taldi dómurinn að þrotabú ÍD væri eigandi bréfsins samkvæmt hljóðan þess en G hefði ekki sannað eignarrétt sinn að bréfinu. Fékk G skuldabréfið framselt sér í apríl 2001 og höfðaði mál þetta til greiðslu bréfsins. Málsvörn áfrýjenda var eins og í fyrra málinu reist á því að krafan samkvæmt skuldabréfinu væri greidd. ÍD hafi verið greitt með nýju skuldabréfi, útgefnu af Í 15. júlí 1997, og lögðu áfrýjendur fram kvittun ÍD fyrir þeirri greiðslu en einnig var skráð á kvittunina að ÍD lofi að skila eldra skuldabréfinu. Með framburði S fyrir dómi var talið sannað að ÍD, eigandi bréfsins, hafi veitt G rétt yfir því til tryggingar kröfu, jafnframt því sem vörslur þess færðust til G. Voru þar með uppfyllt skilyrði til að leggja mætti til grundvallar að handveð hafi stofnast í bréfinu með þeim gerningi. Með framburði S var einnig sannað að veðrétturinn hafi stofnast áður en Í gaf út nýtt skuldabréf 15. júlí 1997 og afhenti það ÍD. Skilyrði um grandleysi G þegar hann öðlaðist óbeinan eignarrétt yfir bréfinu voru því einnig fyrir hendi. Þrátt fyrir vitneskju um að ÍD hefði eldra bréfið ekki lengur undir höndum og að eigandinn hefði veitt öðrum rétt yfir því, hafi Í tekið áhættuna af því að afhenda ÍD nýtt skuldabréf án þess að fá eldra skuldabréfið, sem verið var að greiða, afhent til baka. Voru áfrýjendur dæmdir til að greiða G andvirði skuldabréfsins.

Hæstiréttur birt 21. nóvember 2002

238/2002

Margrét Rósa Einarsdóttir (Jón Magnússon hrl) gegn Íslandsbanka hf (Aðalsteinn E. Jónasson hrl)
Lykilorð: Skuldabréf. Framsal.

Í keypti handhafaskuldabréf af þeim SÓ og SS, sem M, þáverandi sambúðarkona SÓ, hafði framselt eyðuframsali. M hélt því fram að útibússtjóri Í hafi lofað SÓ að leggja andvirði bréfsins inn á reikning M, en ekki verið heimilt að ráðstafa því sem greiðslu inn á annað skuldabréf, svo sem Í gerði. Skuldabréfið bar hvorki með sér að framsalinu fylgdu skilmálar né önnur fyrirmæli framseljanda. Þeir SÓ og SS báru fyrir dómi að þeir hafi selt Í bréfið fyrir hönd M. Engin gögn studdu þá staðhæfingu að þeir hafi gert þetta í umboði M, en ósannað var gegn andmælum Í að ódagsett umboð M, sem hún lagði sjálf fram í málinu og var í skjalaskrá sagt vera afrit af umboði hennar til umboðsmanns, hafi fylgt skuldabréfinu þegar Í keypti það. Með vísan til þessa varð að telja að útibússtjóri Í hafi verið í góðri trú um að þeir SÓ og SS væru lögformlegir handhafar skuldabréfsins sem um ræddi. Fyrirmæli M um ráðstöfun á andvirði skuldabréfsins, sem samkvæmt framansögðu var ósannað að útibússtjóri Í hafi haft vitneskju um, höfðu því enga þýðingu við úrlausn málsins. Var Í sýknað af kröfu M um endurgreiðslu á andvirði bréfsins.

Hæstiréttur birt 10. maí 2001

421/2000

Sigurjón Ragnarsson og Kvilt ehf (Steingrímur Þormóðsson hrl) gegn Ásrúnu Einarsdóttur og Ásrún Einarsdóttir (Ingólfur Hjartarson hrl, Þórunn Guðmundsdóttir hrl, Jóhannes Rúnar Jóhannsson hdl)

K gaf í febrúar 1995 út skuldabréf til Á. Var skuldin tryggð með veði í fasteign sem síðar var seld nauðungarsölu. Lýsti Á kröfu í söluverð fasteignarinnar á grundvelli skuldabréfsins, sem hún hafði þó ekki undir höndum. S bar brigður á eignarrétt Á að bréfinu og kvaðst hafa fengið það framselt frá henni. Á bakhlið bréfsins, neðan við undirritun stjórnarmanna K, hafði Á ritað nafn sitt, án þess að þar kæmu fram skýringar á undirrituninni. Var ekki talið að Á hefði með þeirri nafnritun sinni einni framselt skuldabréfið. G kvaðst hafa fengið bréfið afhent frá S sem tryggingu fyrir greiðslu vegna fasteignakaupa. L greiddi G síðar fyrir K fjárhæð sem var nokkru lægri en andvirði bréfsins. Bar K því við að þar sem L hefði þegar greitt G andvirði bréfsins væru ekki lengur til kröfuréttindi á grundvelli þess. Ekki var fallist á þá málsástæðu, enda gat greiðslan ekki hafa lokið kröfuréttindum samkvæmt bréfinu nema henni hefði verið beint til rétts kröfuhafa. Var eignarréttur Á að bréfinu staðfestur gagnvart K og S. Kom héraðsdómur ekki til endurskoðunar gagnvart G og L, þar sem þeir höfðu ekki gagnáfrýjað honum. Ekki var fallist á kröfu Á um endurskoðun á frávísun héraðsdóms á hluta krafna hennar í héraði, enda hafði Á ekki kært viðkomandi ákvæði héraðsdóms til Hæstaréttar.

Hæstiréttur birt 25. maí 2000

501/1999

Gnípa ehf (Othar Örn Petersen hrl) gegn íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson hrl)
Málaflokkur: Skattaréttur

Gnípa ehf. krafðist endurgreiðslu úr ríkissjóði á gjöldum greiddum á árunum 1988 til 1995 vegna innflutnings á frystum forsteiktum kartöflum. Var um að ræða greiðslur vegna álagningar 190%, 120% og 90% jöfnunargjalds af kartöflum og vörum unnum úr þeim, sem lagt var á samkvæmt heimild í reglugerð. Í fyrstu annaðist Gnípa innflutninginn, en bar þá nafnið Garri hf. Í ágúst 1992 stofnuðu stjórnarformaður og framkvæmdastjóri og meðstjórnandi Garra hf. annað félag sem fékk nafnið Garri, en nafni áfrýjanda var samtímis breytt í Gnípu. Tók nýja félagið við innflutningnum og annaðist hann að öllu leyti frá september 1992. Með bréfi í maí 1999 var því lýst yfir að Gnípa hefði fengið kröfu Garra ehf. um endurgreiðslu framselda á árinu 1995. Í lok árs 1996 komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að álagning umrædds 190% og 120% jöfnunargjalds hefði verið ólögmæt og í mars 2000 komst rétturinn að sömu niðurstöðu varðandi álagningu 90% jöfnunargjalds. Á grundvelli þess var talið að álagning jöfnunargjalds á innflutning Gnípu og Garra ehf. hefði verið ólögmæt. Með vísan til dóms Hæstaréttar frá árslokum 1998 var talið að fyrningarfrestur kröfu Gnípu væri fjögur ár, sbr. 5. tl. 3. gr. laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda, og að hann hæfist við hverja greiðslu. Gnípa höfðaði mál til endurgreiðslu jöfnunargjaldanna í júlí 1997, en málið var fellt niður í febrúar 1998. Mál þetta var síðan höfðað í júní 1998. Talið var að um sama sakarefni væri að ræða í málunum og ætti að miða upphafstíma fyrningarfrests við höfðun fyrra málsins. Talið var að framsal kröfu Garra ehf. til Gnípu hefði verið óvenjuleg og mikilsháttar ráðstöfun miðað við stöðu félaganna, sem rétt hefði verið að fjalla um með stjórnarsamþykkt innan félaganna, sem bókuð hefði verið í gerðabók, sbr. 68. gr. og 3. mgr. 70. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög og 44. gr. og 3. mgr. 46. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Með vísan til þess að í málinu lágu frammi mjög ófullkomin gögn um framsalið var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að sýkna ríkið af kröfum G vegna aðildarskorts.

Hæstiréttur birt 3. júní 1999

43/1999

Jón Viðar Magnússon og Leifur Þ. Aðalsteinsson (Einar Gautur Steingrímsson hdl) gegn Guðlaugu, Steingrímsdóttur, Jóni Ólafssyni og Barmahlíð sf (Steingrímur Þormóðsson hdl)
Lykilorð: Vörumerki. Framsal.

J og L létu skrá vöru­merk­i í vörumerkjaskrá og notaði J það við rekstur söluturna. Hann seldi S rekstur eins söluturnsins með þeim skilmálum að honum væri heimilt að nota vörumerkið og auglýsa verslunina með því en heimild þessi væri bundin við nafn kaupanda og honum væri óheimilt að selja nafnið með versluninni ef til sölu kæmi. S seldi G og K verslunina og héldu þau rekstri söluturnsins áfram undir sama nafni. J og L stefndu G og K og kröfðust þess að þeim yrði meinað að nota vörumerkið. Þá kröfðust þeir bóta fyrir heimildarlausa notkun vörumerkisins um árabil. Leitt var í ljós að J hafði vitað um notkun þeirra G og K á vörumerkinu frá því þau keyptu reksturinn af S, meira en tólf árum áður en málið var höfðað. Var litið svo á, að þau hefðu sömu heimild til að nota nafnið og S hafði haft og voru þau sýknuð af kröfum J og L.

Hæstiréttur birt 25. febrúar 1999

304/1998

Allrahanda/Ísferðir ehf og Sigurdór Sigurðsson (Sveinn Skúlason hdl) gegn Gúmmívinnslunni hf (Lárus Blöndal hrl)
Lykilorð: Skuldabréf. Framsal. Aðild.

G gerði kröfu á hendur A og S á grundvelli skuldabréfs sem gefið var út 2. apríl 1997 af A með sjálfskuldarábyrgð S auk annars manns. Við útgáfu bar bréfið ekki með sér nafn kröfuhafa, en það var í kjölfarið afhent Í. Kvaðst G hafa eignast bréfið frá Í um miðjan apríl 1997. Bú Í var tekið til gjaldþrotaskipta í lok febrúar 1998. Á bakhlið skuldabréfsins var fært að það hafi verið framselt B, en auk framsalsins var rituð aftan á bréfið yfirlýsing þess efnis að Í takist á hendur sjálfskuldarábyrgð á bréfinu og sé heimilt að skuldfæra við greiðslufall eða mótmæli. Undir yfirlýsingunni var dagsetningin 22. apríl 1997, stimpill Í og nafnritun forráðamanns Í. B hafði gefið yfirlýsingu um að hann hefði ekki keypt eða eignast skuldabréfið, en ekki lágu fyrir yfirlýsingar Í sem staðfestu að bréfið hefði verið framselt G. Talið var að þrotabú Í væri eigandi skuldabréfsins samkvæmt hljóðan þess og gegn því hefði G ekki sannað eignarrétt sinn að bréfinu. Var málið því höfðað af röngum aðila og voru A og S sýknaðir af kröfum G.