Dómstólaleit

I ohf. höfðaði skaðabótamál á hendur A og Í vegna innsetningar í loftfar sem fór fram á grundvelli dómsúrskurðar. I ohf. hafði á grundvelli 1. mgr. 136 gr. þágildandi laga nr. 60/1998 um loftferðir aftrað för farþegaþotu A frá Keflavíkurflugvelli vegna gjaldfallinna krafna á hendur flugfélaginu W hf. sem var leigutaki þotunnar en bú þess hafði verið tekið til gjaldþrotaskipta. A krafðist innsetningar í þotuna sem héraðsdómur heimilaði og féllst ekki á frestun réttaráhrifa úrskurðar þar um. Var þotunni í framhaldinu flogið af landi brott. Bótakröfu sína á hendur A reisti I ohf. einkum á hlutlægri bótareglu 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989 en gagnvart Í byggði hann á sakarreglunni. A höfðaði gagnsök gegn I ohf. og byggði á því að sú framganga I ohf. að hindra brottför þotunnar frá Keflavíkurflugvelli á grundvelli fjárkrafna sem hann hefði ekki borið ábyrgð á hefði verið ólögmæt og saknæm og valdið sér tjóni. Hæstiréttur féllst ekki á það með I ohf. að A hefði undir rekstri aðfararmálsins ráðstafað sakarefni málsins með bindandi hætti enda yrði úrskurði í slíku máli ekki jafnað til dóms í einkamáli. Við mat á því hvort umdeild aðfarargerð fengi staðist taldi rétturinn að ríkar kröfur yrðu jafnan gerðar til lagaheimildar sem fæli í sér greiðsluþvingun, sérstaklega við aðstæður þar sem kröfur beindust að eiganda loftfars sem ekki hefði átt í kröfuréttarsambandi við rekstraraðila flugvallar. Lagareglan hefði verið ónákvæm og ókleift fyrir I ohf. að fullnusta í þotu A þá fjárkröfu sem W hf. hafði stofnað til gagnvart I ohf. enda hefði hann hvorki notið haldsréttar, handveðs eða annarra tryggingarréttinda í þotunni. Þá kæmu lögveðsréttindi sem bætt var í lög undir rekstri aðfararmálsins ekki til álita þegar af þeirri ástæðu að ekki hefði verið byggt á þeim af hálfu I ohf. Fallist var á að beiting stöðvunarheimildar á grundvelli 1. mgr. 136. gr. laga nr. 60/1998 hefði þó verið lögmæt vegna þeirra gjalda sem stofnað hafði verið til sérstaklega vegna umrædds loftfars en eftir að A hafði innt þau af hendi 6. maí 2019 hefði I ohf. ekki getað sótt frekari heimild í greinina til að aftra áfram för þotunnar enda fengi slíkt ekki samræmst vernd eignarréttar A, sbr. 72. gr. stjórnarskrárinnar. Kæmi því hvorki til álita í málinu bótaábyrgð I ohf. á hendur A á grundvelli 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989 né Í á grundvelli sakarreglunnar og voru þau sýknuð af kröfum í aðalsök. Af niðurstöðum í aðalsök leiddi að stöðvunarheimild umræddrar 136. gr. laga nr. 60/1998 náði aðeins til þeirra gjalda sem stofnað hafði verið sérstaklega til vegna viðkomandi loftfars. I ohf. var auk þess virt til sakar að gera samkomulag við W hf. um tilhögun greiðslu og tryggingu allra gjaldfallinna krafna vegna allra loftfara á vegum flugfélagsins. Á tjóni sem af því leiddi bæri I ohf. ábyrgð og væri bótaskyldur gagnvart A vegna tjóns sem hann varð fyrir á tímabilinu frá 6. maí til 18. júlí 2019. Hins vegar var I ohf., í samræmi við niðurstöðu í aðalsök, sýknaður af kröfu um skaðabætur vegna þeirrar greiðslu sem hann innti af hendi 6. maí 2019. Að öðru leyti þótti skaðabótakrafa hans svo vanreifuð að henni var af sjálfsdáðum vísað frá héraðsdómi.

K ehf. höfðaði mál á hendur A ehf. og krafðist greiðslu á eftirstöðvum láns samkvæmt lánssamningi sem A ehf. hafði gengist undir til kaupa á hlutabréfum. A ehf. krafðist sýknu í málinu og vísaði til ýmissa málsástæðna sýknukröfu sinni til stuðnings. Héraðsdómur hafnaði málatilbúnaði A ehf., meðal annars með vísan til þess að þegar hefði verið skorið úr flestum málsástæðum félagsins með dómi Hæstaréttar frá 29. apríl 2016 í máli nr. 225/2016 þar sem hafnað hafði verið að viðurkenna kröfur sem A ehf. hafði lýst við slit K ehf. Var krafa K ehf. samkvæmt því tekin til greina. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms með þeirri áréttingu að í málinu hefði í engu verið hnekkt af því sem hefði verið slegið föstu í fyrrgreindum dómi Hæstaréttar.

Ágreiningur aðila sneri að því hvort að krafa sem E ehf. var með dómi Hæstaréttar í máli nr. 112/2015 gert að greiða G hf., sem áður bar heitið G banki hf., hefði verið tryggð með veði samkvæmt tilgreindri handveðsyfirlýsingu. Samkvæmt yfirlýsingunni setti E ehf. að handveði til tryggingar öllum skuldbindingum sínum gagnvart G banka hf. stöðu allra peningamarkaðslána félagsins hjá bankanum. Fyrir lá að E ehf. hafði veitt G banka hf. peningamarkaðslán í tvígang á árinu 2008 en þeim lánum var síðar breytt í bundin innlán og þau framlengd þar til þau voru greidd af Í hf. til GH ehf., sem áður bar nafnið G hf. Þá hafði E ehf. veitt Í hf. bundið innlán á árinu 2011 sem einnig var deilt um hvort félli undir hið veðsetta samkvæmt handveðsyfirlýsingunni. Undir rekstri málsins í héraði var bú E ehf. tekið til gjaldþrotaskipta og tók kröfuhafinn T ehf. við rekstri málsins, sbr. 1. mgr. 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í kjölfar þess að Fjármálaeftirlitið vék stjórn G banka hf. frá í október 2008 og skipaði bankanum skilanefnd hefði eftirlitið tekið ákvörðun um ráðstöfun eigna og skulda hins fallna banka til nýs banka sem nú bar heitið Í hf. Meðal þess sem ráðstafað hefði verið til hins nýja banka voru innlán sem E ehf. hafði veitt hinum fallna banka og framangreind handveðréttindi. Á hinn bóginn hefðu afleiðusamningar og fleiri samningar E ehf. orðið eftir hjá hinum fallna banka sem um síðir hefði krafið E ehf. um greiðslu skuldar samkvæmt samningunum og fengið áðurnefndan dóm fyrir skyldu E ehf. til greiðslu hennar. Samkvæmt ákvörðun Fjármálaeftirlitsins hefði Í ehf. borið að standa GH ehf. skil á handveðsettum verðmætum til tryggingar þeirri kröfu og hefði það verið gert í kjölfar dómsins. Talið var að handveðsyfirlýsingin hefði tekið til framangreindra verðmæta er þau voru afhent bankanum og Í hf. og að þau verðmæti sem komið hefðu í þeirra stað hefðu einnig fallið undir handveðið. Var Í hf. því sýknað af kröfu T ehf. um endurgreiðslu lánanna þriggja.

B hafði sett að handveði nánar tiltekna fjármálagerninga til tryggingar greiðslu skuldbindinga D ehf. við L hf., en D ehf. var einkahlutafélag í eigu hans. Komst á samkomulag milli B og L hf. að B myndi gera upp kröfu D hf. samkvæmt lánssamningi við L hf. með þeim verðmætum sem hann hafði sett að handveði. B krafðist þess meðal annars að L hf. yrði gert að endurgreiða honum fjárhæð sem hann taldi að bankinn hefði oftekið af bankareikningum hans við uppgreiðslu lánssamningsins þar sem L hf. hefði umreiknað skuldina í íslenskar krónur úr svissneskum frönkum og japönskum jenum en ekki úr bandaríkjadölum sem B taldi hafa verið lántökumyntina. Í dómi Hæstaréttar kom fram að L hf. hefði verið rétt að reikna eftirstöðvar lánsins á þennan hátt þar sem þeir gjaldmiðlar hefðu verið tilteknir í lánssamningnum og talið að enga þýðinu hefði haft að lánið hefði að ósk B verið greitt út í bandaríkjadölum. Aðrar kröfur B í málinu voru skaðabótakröfur en B taldi að L hf. hefði vanrækt skyldur sínar gagnvart sér samkvæmt 18. og 19. gr. laga nr. 108/2007 um verðbréfaviðskipti. Var ekki talið að L hf. hefði við afgreiðslu fyrirmæla frá B bakað sér bótaskyldu á grundvelli fyrrnefndra ákvæða. Þá var talið að tómlæti hefði firrt B rétt til að hafa uppi skaðabótakröfu á þeim grundvelli að L hf. hefði eingöngu átt að innleysa fjármálagerninga B að því marki sem dygði fyrir greiðslu á skuld D ehf. Var L hf. því sýknað af kröfum B.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A ehf. um að viðurkennt yrði að nánar tilgreindir löggerningar félagsins væru ógildir. Hafði A ehf. lýst kröfunni við slit E ehf. 16. ágúst 2012 en henni verið hafnað. Fyrir lá að ákvörðun hafði verið tekin á hluthafafundi A ehf. 18. janúar 2011 um að höfða mál á hendur E ehf. til ógildingar gerninganna. Í dómi Hæstaréttar kom fram að eftir meginreglu kröfuréttar, sem meðal annars byggi að baki ákvæði 1. mgr. 32. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup, sbr. og annan málslið 3. mgr. 32. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, gæti annar samningsaðili glatað rétti til að bera fyrir sig vanefnd eða annað réttarbrot viðsemjanda síns ef athugasemdum væri ekki hreyft af slíku tilefni án ástæðulauss dráttar. Að jafnaði féllu réttaráhrif samninga og annarra löggerninga niður með afturvirkum hætti við ógildingu þeirra og væri því um að tefla úrræði sem leitt gæti til mikillar röskunar, ekki aðeins fyrir aðila að slíkum gerningum heldur fyrir viðskiptalífið í heild. Sérstaklega ætti þetta við um gerninga sem gætu gengið kaupum og sölum eða yrðu settir öðrum að veði til tryggingar efndum í viðskiptum. Væri því rík ástæða til að krafa um ógildi slíkra gerninga væri höfð uppi án ástæðulausrar tafar. Var talið að þegar hluthafafundur samþykkti á fyrrnefndum fundi að höfða mál á hendur E ehf. hefði borið að höfða málið án ástæðulauss dráttar. Ekki stoðaði fyrir A ehf. að bera því við gagnvart E ehf. og AA ehf. að stjórn A ehf. hefði látið það undir höfuð leggjast að framfylgja samþykktinni. Þá hefði sala E ehf. á bankarekstri sínum 11. apríl 2011 samhliða því að veita kaupandanum veð í kröfum sínum á hendur A ehf. gefið þeim síðastnefnda sérstakt tilefni til að höfða án frekari undandráttar mál til ógildingar löggerninganna í samræmi við samþykkt hluthafafundarins. Auk þess hefði fyrirsvar og eignarhald á E ehf. þá breyst frá því sem áður hafði verið. Þrátt fyrir þessar breyttu aðstæður hefði A ehf. ekki gert reka að kröfum sínum fyrr en með kröfulýsingu sinni þegar liðið var meira en eitt og hálft ár frá samþykkt hluthafafundarins. Var því talið óhjákvæmilegt að líta svo á að A ehf. hefði glatað fyrir tómlæti rétti sínum til að hafa kröfurnar uppi. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

E og B gáfu út skuldabréf 27. maí 2008 til S. Var skilmálum skuldabréfsins breytt síðar sama ár og greiðslum af því frestað tímabundið. Á meðan á umræddri frestun stóð greiddi B tiltekna fjárhæð mánaðarlega inn á reikning sem handveðsettur var til greiðslu skuldabréfsins. Áður en til fyrsta gjalddaga vaxta og afborgana kæmi að loknum þeim tíma sem frestun á greiðslum stæði skyldi ráðstafa hinni handveðsettu innstæðu sem innborgun inn á skuld samkvæmt bréfinu. Innstæðunni var hinsvegar ekki ráðstafað á þann hátt en áður hafði hún verið flutt á reikning í nafni B hjá A hf. B gaf út nýtt skuldabréf til D hf. sem svaraði til uppgreiðslufjárhæðar skuldar samkvæmt eldra bréfinu. Í málinu deildu aðilar um það hvort hinn handveðsetti reikningur stæði til tryggingar skuld samkvæmt hinu nýja veðskuldabréfi. Í dómi Hæstaréttar kom fram að hvergi í yngra skuldabréfinu hefði verið vikið að því að það kæmi í stað eldra skuldabréfs eða fæli í sér skilmálabreytingu þess. Var fallist á það með E að um nýtt lán hefði verið að ræða og að handveð það sem samið hafði verið um á árinu 2008 hefði ekki náð til tryggingar skuldar samkvæmt yngra skuldabréfinu. Var D hf. því gert að greiða E fjárhæð sem nam innstæðu á reikningi hans hjá A hf. á tilteknum degi.

Í mars 2009 fékk S hf. lán hjá Seðlabanka Íslands til sjö daga gegn veði í nánar greindum skuldabréfum sem voru vistuð á sérstökum reikningi félagsins hjá bankanum sem var veðsettur honum. Tveimur dögum áður en lánið féll í gjalddaga var S hf. veitt heimild til greiðslustöðvunar. Í nóvember 2009 lýsti Seðlabankinn kröfu á hendur S hf. við slit félagsins þar sem meðal annars var krafist greiðslu á láninu ásamt áföllnum dráttarvöxtum en að frádregnum tveimur innborgunum, samtals 13.890.010.109 krónur. Í kröfulýsingunni var tekið fram að til tryggingar láninu hefðu fyrrgreind skuldabréf verið sett Seðlabankanum að veði, auk þess sem skráð var að markaðsverðmæti skuldabréfanna næmi hærri fjárhæð en kröfufjárhæðin. Slitastjórn S hf. hafnaði fyrst um sinn kröfu Seðlabankans og í maí 2010 gekk E ehf., sem hafði fengið kröfuna framselda frá bankanum, að veðinu. Í janúar 2011 samþykkti slitastjórn S hf. að greiða E ehf. umrædda fjárkröfu gegn afhendingu skuldabréfanna. Þessu hafnaði E ehf. og eftir árangurslausar nauðasamningsumleitanir höfðaði S hf. mál þetta í maí 2014 til heimtu hins ætlaða mismunar á kröfu E ehf. og markaðsvirði skuldabréfanna miðað við gengi þeirra á nánar tilgreindum degi. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að Seðlabanki Íslands, sem E ehf. leiddi rétt sinn frá, hefði með samningi við S hf. og á grundvelli 2. mgr. 8. gr. laga nr. 46/2005 um fjárhagslegar tryggingarráðstafanir öðlast handveðrétt yfir þeim skuldabréfum sem lögð höfðu verið fram til tryggingar umræddu láni. Í samræmi við það hefði Seðlabankanum verið heimilt, þegar lánið féll í gjalddaga án þess að það væri greitt, að slá eign sinni á hin veðsettu skuldabréf að því marki sem þyrfti til að greiða lánið upp. Samhliða hefði honum þá borið að standa S hf. skil á því sem eftir kynni að standa af verðmæti bréfanna miðað við markaðsvirði þeirra. Litið var svo á að S hf. hefði mátt vera ljóst, ekki síðar en við umrædda kröfulýsingu í nóvember 2009, að hann ætti kröfu á hendur Seðlabankanum til að fá greidda þá upphæð sem á milli bar. Með hliðsjón af þessu og að teknu tilliti til 1. mgr. 2. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda var talið að krafa S hf. hefði verið fyrnd þegar málið var höfðað, sbr. 3. gr. og 1. mgr. 15. gr. sömu laga. Var E ehf. því sýknað af kröfu S hf.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem viðurkennt var að kröfu K ehf. yrði við gjaldþrotaskipti á þb. I ehf. skipað í réttindaröð samkvæmt 111. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Samkvæmt samkomulagi milli S ehf., síðar I ehf., og I Ltd. sem gert var í janúar 2006 skuldbatt S ehf. sig til að greiða I Ltd. tilgreinda fjárhæð og skyldi I Ltd. endurgreiða hana með nánar tilgreindum hætti. Með samningi 6. janúar 2006 fékk S ehf. lán úr hendi K ehf. sem lagt var inn á vörslusafn félagsins hjá K ehf. Var lánið síðar notað á árinu 2006 til að inna af hendi hluta af greiðslu samkvæmt samkomulaginu milli S ehf. og I Ltd. Hélt K ehf. því fram að með samningi milli K ehf. og S ehf. 16. janúar 2008 hefði S ehf. sett að handveði öll verðmæti á vörslusafni félagsins til tryggingar efndum samningsins frá 6. janúar 2006. Bú I ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta 26. júlí 2009 og bú I Ltd. 8. mars 2010. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þegar þb. I ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta hefði hvorki I Ltd. né þrotabú þess staðið félaginu skil á greiðslum samkvæmt fyrrgreindu samkomulagi. Við uppkvaðningu gjaldþrotaúrskurðarins hefði þb. I ehf. því öðlast samsvarandi fjárkröfu á I Ltd. að því tilskildu að slíkt færi ekki í bága við réttindi annarra, sbr. 1. mgr. 72. gr. laga nr. 21/1991. Ekkert lægi fyrir um að K ehf. eða I ehf. hefði áður tilkynnt I Ltd. um að krafan væri veðsett, svo sem áskilið væri í 1. mgr. 46. gr. laga nr. 75/1997. Ákvæði í samningi þess efnis að skuldari skyldi inna greiðslu af hendi á tiltekinn reikning gæti ekki komið í stað slíkrar tilkynningar. Var því ekki talið að krafa þb. I ehf. á hendur I Ltd. og síðar þrotabúi þess væri undirorpin veðrétti K ehf. Samkvæmt þessu var kröfum K ehf. á hendur þb. I ehf. hafnað, en K ehf. lýsti kröfum í búið eftir að kröfulýsingarfresti lauk.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna að kröfum AB ehf. yrði skipað í réttindaröð við slit K ehf. Taldi AB ehf. að K ehf. hefði með ólögmætum hætti leyst til sín innstæðu á handveðsettum bankareikningum félagsins til fullnustu á kröfu K ehf. á hendur AB ehf. vegna uppgjörs á lánssamningi milli aðila. Með ákvörðun F voru kröfur K ehf. á hendur AB ehf. vegna fyrrgreinds lánssamnings framseldar til Nýja K hf. AB ehf. bar því meðal annars við að A hf. hefði ekki verið heimilt að framselja lánssamninginn aftur til K ehf. Hæstiréttur vísað til þess að með ábyrgðarbréfi A hf. til fyrirsvarsmanns AB ehf. hefði honum verið tilkynnt að bankinn hefði framselt kröfur samkvæmt lánssamningnum til K ehf. Í bréfinu hefði verið vísaði til framsalsheimildar í lánssamningnum og var því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að með framsalinu til K ehf. hefði fylgt ráðstöfunarréttur yfir þeim handveðsettu verðmætum sem sett höfðu verið til tryggingar efndum lánssamningsins. Þá bar AB ehf. fyrir sig að kröfum sem félagið hafði lýst á grundelli tveggja skuldabréfa við slit varnaraðila hefði verið skuldajafnað á móti skuld hans samkvæmt fyrrnefndum lánssamningi aðila. Slitastjórn K ehf. hafði hafnað kröfunni. Vísaði Hæstiréttur til þess að ágreiningslaust væri að AB ehf. hefði ekki andmælt afstöðu slitastjórnar K ehf. í samræmi við ákvæði laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Höfnun kröfu AB ehf. hefði því verið endanleg, sbr. 3. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991, enda ætti undantekningarákvæði 3. tölul. 118. gr. þeirra ekki við í málinu. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Árið 2007 setti D ehf. að handveði öll verðbréf á tilgreindum reikningi sínum hjá G hf. til tryggingar öllum skuldum og fjárskuldbindingum sínum við bankann. D ehf. stofnaði F ehf. í maí 2008 og átti allt hlutafé í félaginu. Samhliða þessu tilkynnti forsvarsmaður félaganna G hf. um kaup F ehf. á hinum veðsettu verðbréfum af D ehf. og óskaði eftir að stofna reikninga í nafni F ehf. hjá G hf. sem verðbréfin yrðu sett inn á. Með nýjum handveðssamningi sama mánaðar voru þessi verðbréf á vörslureikningi F ehf. veðsett G hf. til tryggingar skuldum F ehf. en ekki tilgreint að veðið ætti að tryggja skuldir D ehf. við bankann, eins og áður. Í nóvember 2008 lýsti F ehf. yfir afturköllun og ógildingu á veðsetningunni frá maí, en krafðist ekki afhendingar verðbréfanna fyrr en í september 2009. Í kjölfar neitunar Í hf., sem þá hafði tekið yfir hluta eigna og skuldbindinga G hf., þar á meðal kröfur þær sem um ræddi í málinu, á afhendingu bréfanna fór sá ágreiningur málsaðila til úrskurðarnefndar um viðskipti við fjármálafyrirtæki sem taldi að Í hf. bæri hallann af því að orðalag handveðssetningarinnar frá maí 2008 hefði ekki verið í samræmi við ætlan hans. Því stæðu bréfin ekki lengur til tryggingar skuldbindingum D ehf. og væri Í hf. því skylt að færa þau yfir á óveðsettan vörslureikning F ehf. Í samræmi við úrskurð nefndarinnar afhenti Í hf. bréfin í mars 2010. Í málinu krafði F ehf. Í hf. um skaðabætur vegna fjártjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna þess að Í hf. hefði hindrað hann í að fara með venjuleg eignarráð yfir fjármálagerningum þeim sem höfðu verið vistaðir hjá Í hf. Bæri bankanum því að bæta þann hagnaðarmissi sem F ehf. taldi sig hafa orðið fyrir vegna þess að hann hafi ekki getað átt tiltekin viðskipti í desember 2008 með hluti í nánar tilgreindu fyrirtæki. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samningur um handveðsetningu gæti verið hvort heldur skriflegur eða munnlegur og réttur samkvæmt honum væri ekki bundinn við ákveðið form eða handhöfn frumrits veðskjals. Veðsali skyldi á hinn bóginn sviptur umráðum hins veðsetta, sbr. 3. mgr. 1. gr. laga nr. 75/1997 um samningsveð. Umrædd verðbréf hefðu verið sett G hf. að handveði með lögmætum hætti á árinu 2007 til tryggingar skuldum D ehf. Af samskiptum aðila og þá einkum yfirlýsingu fyrirsvarsmanns F ehf. og D ehf. í maí 2008 yrði með engu móti séð að til hafi staðið að fella niður tryggingar vegna skuldbindinga D ehf. er á þeim tíma hefði staðið í verulegri skuld við bankann og láta F ehf. þess í stað rita undir yfirlýsingu um handveðsetningu vegna skulda F ehf. við bankann sem engar hefðu verið. Þá lægi ekki fyrir í málinu að F ehf. hefði óskað eftir því við Í hf. að hlutabréf hans yrðu seld og önnur keypt í staðinn. Af þessu leiddi að Í hf. hefði með réttu mátt að draga þá ályktun af samskiptum sínum við fyrirsvarsmanns F ehf. að hin veðsettu verðbréf stæðu áfram til tryggingar skuldbindingum D ehf. Hald Í hf. á bréfunum þann tíma sem um ræddi í málinu hefði því hvorki verið ólögmætt né yrði það virt Í hf. til sakar. Var Í hf. því sýknað af kröfu F ehf.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi við slit V. I hafði lýsti kröfu í bú V og krafist þess í fyrsta lagi að V afhendi sér tiltekið skuldabréf og vísaði til 1. mgr. 109. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. þeirri kröfu til stuðnings. Var talið að þótt umfjöllun I í kröfulýsingunni væri knöpp teldist krafan ekki vanreifuð þannig að henni yrði hafnað þegar af þeirri ástæðu. Í öðru lagi kom fram í kröfulýsingu I að ef V teldi sig eiga veðrétt eða einhverskonar eignarréttindi í framangreindu skuldabréfi væri lýst yfir riftun á slíkum rétti og vísaði I í því sambandi til 137. gr. og 141. gr. laga nr. 21/1991. Talið var að kröfulýsing með þeim hætti fullnægði ekki áskilnaði 2. mgr. 117. gr. laga nr. 21/1991 um skýran og glöggan málatilbúnað og að I hefði haft uppi fyrir dómi riftunarkröfur sem ekki rúmuðust innan þeirra sem hann hefði haft uppi í kröfulýsingunni. Var því staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að hafna bæri riftunarkröfum I. Þá var með vísan til forsenda hins kærða úrskurðar staðfest sú niðurstaða að handveðsréttur V í skuldabréfinu stæði því í vegi að honum yrði að svo komnu gert að afhenda I það.

L hf. og B greindi annars vegar á um hvort samkomulag hefði verið með þeim um heimild L hf. til að ráðstafa söluandvirði fjármálagerninga á vörslureikningi, sem B hafði sett L hf. að handveði til tryggingar skuldum D ehf. við L hf., þ. á m. um hvort L hf. hefði glatað handveðréttindum sínum. Hæstiréttur taldi sannað, meðal annars að virtum samskiptum aðilanna, að samkomulag hefði tekist þeirra í millum um sölu hinna handveðsettu fjármálagerninga í þeim tilgangi að greiða tilgreinda skuld D ehf. við L hf. Var réttarvernd handveðsins ekki talin hafa fallið niður við það eitt að andvirði veðandlagsins hefði í þessum tilgangi verið lagt inn á kvaðalausa bankareikninga B í skamman tíma. Hins vegar stóð deila aðilanna um hvort lánssamningur milli D ehf. og L hf. hefði væri bundinn ólögmætri gengistryggingu. Hæstiréttur taldi að þegar textaskýring lánssamnings tæki ekki af skarið um hvers efnis skuldbinding hans væri, eins og ætti við um hinn umdeilda lánssamning, yrði að líta til atriða sem lytu að því hvernig hún hefði verið efnd og framkvæmd að öðru leyti, en að því virtu komst rétturinn að niðurstöðu um lögmæti samningsins, sem staðið hefði um skuldbindingu í erlendum myntum.

B o.fl., sem voru meðal þeirra sem veitt höfðu S ehf. lán, höfðuðu mál á hendur L hf. til heimtu skaðabóta vegna ætlaðra vanefnda á skuldbindingum samkvæmt yfirlýsingum sem LÍ hf. gaf, um að ekki kæmi til útborgunar veðsala S ehf. af nánar tilgreindum bankareikningum, sem voru veðsettir B o.fl., nema að fengnum skriflegum fyrirmælum C, en sá síðastgreindi var í fyrirsvari fyrir lánveitendur. Báru B o.fl. því við að L hf. hefði yfirtekið þessar skuldbindingar vegna ákvörðunar Fjármálaeftirlitsins 9. október 2008 um að honum bæri að yfirtaka skuldbindingar í útibúum LÍ hf. á Íslandi vegna innlána frá fjármálafyrirtækjum og öðrum viðskiptavinum. Héldu B o.fl. því fram að L hf. hefði brotið gegn þeim skuldbindingum sem hann þannig hefði undirgengist með þeim afleiðingum að tryggingarréttindi B o.fl. hefðu ónýst. B o.fl. töldu að þeir hefðu ella getað fullnustað fjárkröfur sínar á hendur S ehf. á grundvelli 4. mgr. 116. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og þannig fengið innstæðurnar greiddar upp í kröfur sínar. Fyrir lá að við gjaldþrotaskipti S ehf. hafði verið lýst kröfum, meðal annars af hálfu B o.fl., vegna þeirra skuldbindinga, sem fyrrgreindra yfirlýsingar stóðu í tengslum við, en við það tilefni var ekki gerð krafa um viðurkenningu handveðréttar sem stofnað hafði verið til í innstæðum á áðurgreindum bankareikningum. Síðar var útkljáð með dómum Hæstaréttar að veðréttur í innstæðum á reikningunum væri fallinn niður vegna vanlýsingar svo og að ekki hefði stofnast skaðabótakrafa á hendur þrotabúi S ehf. vegna ráðstafana skiptastjóra þessu tengdu. Í dómi Hæstaréttar var rakið að meðferð og skráning hinna tilgreindu bankareikninga hjá LÍ hf. hafi ekki borið það með sér að þeir væru veðsettir og þeir hafi ekki verið læstir fyrir úttektum veðsala 9. október 2008. Í dómi Hæstaréttar kemur fram að að því leyti sem meðferð starfsmanna LÍ hf. á áðurgreindum bankareikningum hefði farið í bága við yfirlýstar skuldbindingar LÍ hf., meðal annars gagnvart B o.fl., kynni hún að hafa bakað LÍ hf. skaðabótaskyldu vegna tjóns, sem af því hefði leitt fyrir B o.fl. Þar sem skaðabótaskylda hefði ekki verið meðal þeirra skuldbindinga sem fluttust yfir til L hf. með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins í október 2008 var á hinn bóginn talið að L hf. yrði ekki krafinn um skaðabætur vegna ætlaðrar saknæmrar og ólögmætrar háttsemi starfsmanna LÍ hf. Var L hf. því sýknaður af kröfu B o.fl.

K svf. keypti hlutabréf í S hf. af S árið 1998 og greiddi fyrir þau með þremur skuldabréfum, hverju að fjárhæð 60.000.000 krónur. Í kaupsamningi aðilanna sagði að K svf. setti S hlutabréfin að handveði til tryggingar greiðslu skuldabréfanna og skrifuðu aðilarnir undir sérstaka handveðsyfirlýsingu, dagsetta 25. nóvember 1998, þar að lútandi. Sagði og í samningnum að handveðstryggingin væri sett S til tryggingar greiðslu á öllu því fjártjóni sem leiða kynni af vanefndum K svf. á skyldum sínum og kynni að falla á S á grundvelli ábyrgðar sem hann tækist á hendur við framsal á skuldabréfunum til þriðja aðila. Fyrir lá að S framseldi öll skuldabréfin og mun eitt þeirra hafa verið greitt upp árið 2004. Innheimtu hafði hins vegar verið beint að S á grundvelli sjálfskuldarábyrgðar hans vegna hinna bréfanna og hafði hann greitt af þeim báðum. Þegar S hefði í kjölfarið ætlað að ganga að hlutabréfunum í S hf. hefði hins vegar komið í ljós að hlutabréfin höfðu fallið úr gildi vegna sameiningar S hf. við önnur félög og láðst hefði að láta S í té hlutabréf sem gefin höfðu verið út í staðinn. K svf. hefði vegna þessa gefið út skaðleysisyfirlýsingu þar sem félagið hefði viðurkennt ábyrgð sína á þessum mistökum, en þar hefði komið fram að K svf. setti S að handveði 60.00.000 krónur á bankareikningi sínum, sem kæmu í stað veðsins í hlutabréfunum. Í málinu lá ennfremur fyrir samningur K svf. og K hf., en þar kom fram að K hf. yfirtæki allar skuldir og eignir K svf., þar á meðal handveðssamninga um hlutabréf í eigu síðarnefnda félagsins og að handveðin væru til tryggingar skuldbindingum K svf. við lánardrottna félagsins. Samhliða yfirfærslu eignarhalds hlutabréfanna til K hf. skyldi leitast við að nýir handveðssamningar yrðu gefnir út af K hf. til tryggingar á hinum yfirteknu skuldum og að fyrri handveðssamningarnir yrðu samhliða því felldir úr gildi. S höfðaði síðan mál gegn K svf. og krafðist þess að viðurkenndur yrði veðréttur hans í nánar tilgreindri fjárhæð á reikningi K svf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ekki hefði verið gefinn út nýr handveðssamningur til tryggingar skuld K svf. við S, sem K hf. hefði tekið yfir, þrátt fyrir ákvæði yfirfærslusamningsins um að svo yrði gert. Hefði handveðsyfirlýsingin frá 25. nóvember 1998 því ekki fallið niður þótt nýr skuldari hefði komið í stað K svf. á skuldabréfinu. Var krafa S því tekin til greina.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfum L hf. aðallega um að viðurkenndur yrði eignarréttur hans, en til vara veðréttur, að fjármunum í vörslum þrotabús B ehf. sem endurgreiddir hefðu verið eða yrðu síðar endurgreiddir vegna staðgreiðslu af fjármagnstekjum sem dregin hafði verið af tveimur bankareikningum þrotabúsins. Byggði L hf. á því að á grundvelli handveðs í innstæðu á bankareikningunum sem gengið hefði verið að, hefði hann öðlast eignarrétt yfir öllu hinu veðsetta, þar á meðal fjármunum í vörslum þriðja manns. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að eignarréttur L hf. að framangreindum fjármunum yrði hvorki leiddur af handveðsyfirlýsingunum sjálfum né öðrum réttar- eða eignarheimildum. Að því er varðaði varakröfu L hf. féllst Hæstiréttur á með héraðsdómi að veðkröfu L hf. hefði verið nægjanlega lýst við gjaldþrotaskipti B hf. Því næst var rakið að í yfirlýsingunum tveimur um handveðið hefðu verið ákvæði um að innstæður á bankareikningunum eins og þær væru á hverjum tíma, hefðu verið settar að veði. Hefði þar einnig komið fram að handveðið tæki til hvers konar arðs af hinu veðsetta og næði til allrar innstæðunnar. Féllst Hæstiréttur ekki á það með L hf. að með þessu hefði honum verið settar að veði kröfur um endurgreiðslu sem kynnu að stofnast vegna ofgreidds fjármagnstekjuskatts sem dreginn hefði verið af reikningunum. Þegar af þeirri ástæðu var varakröfu L hf. hafnað og niðurstaða héraðsdóms staðfest.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna að kröfu B yrði skipað í réttindaröð við slit L hf. Kröfu sína reisti B á ætlaðri skaðabótaskyldu L hf. á þeim grundvelli að L hf. hefði með ólögmætum og saknæmum hætt leyst til sín innstæðu á handveðsettum bankareikningi B til fullnustu á kröfu L hf. á hendur B vegna uppgjörs afleiðusamninga sem B og forveri L hf. gerðu með sér í september og október árið 2008. B bar því við að forveri L hf. hefði í viðskiptunum ekki gætt að upplýsingaskyldu gagnvart sér samkvæmt lögum nr. 108/2007 um verðbréfaviðskipti og að víkja bæri samningum aðila til hliðar á grundvelli ákvæða í III. kafla laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Hæstiréttur vísaði meðal annars til þess að B hefði átt frumkvæði að viðskiptunum við forvera L hf., að honum hefði mátt vera ljóst að þeim fylgdi umtalsverð áhætta og að hann hefði undirritað almenna skilmála fyrir markaðsviðskipti hjá forvera L hf. í desember 2007 þar sem gerð hefði verið grein fyrir áhættusemi viðskipta á borð við þau er B tókst síðar á hendur. Þá var B ekki talinn hafa sýnt fram á að ráðgjöf eða upplýsingar af hálfu forvera L hf. vegna viðskiptanna hefðu verið ófullnægjandi eða rangar. Því væru ekki efni til að víkja samningi aðila til hliðar. B hélt því einnig fram í málinu að L hf. væri ekki réttur aðili að handveðsyfirlýsingu þeirri er lá til grundvallar innlausn fjármuna á bankareikningi B þar sem handveðið hefði í reynd verið fært yfir til LB hf. með ákvörðunum Fjármálaeftirlitsins í október 2008, en Hæstiréttur vísaði því á bug. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem meðal annars var hafnað að viðurkenna kröfu D við slit fjármálafyrirtækisins S hf. en viðurkennt að lán sem D tók hjá S hf. væri í íslenskum krónum sem hefði á óheimilan hátt verið tengt gengi japansks jens. Í kjölfar tilmæla frá Fjármálaeftirlitinu um að peningamarkaðssjóðum skyldi slitið greiddi S hf. til D fyrir hlutdeild hans í slíkum sjóði. Var hluta fjárhæðarinnar ráðstafað til innborgunar á lán D hjá S hf. en eftirstöðvar voru lagðar inn á handveðsettan reikning. Með dómi Hæstaréttar var hafnað kröfu D um viðurkenningu á því að lánið hefði verið í íslenskum krónum. D lýsti kröfu við slit S hf. vegna umræddrar innborgunar á lánið. Í dómi Hæstaréttar kom fram að peningamarkaðssjóðshlutdeild D hefði verið háð handveðrétti og því hefði S hf. verið heimilt að halda eftir útborguninni úr sjóðnum meðan ekki var útséð um greiðslu skuldbindinga D sem handveðrétturinn tryggði. Þótt ekki lægi fyrir að D hefði samþykkt að hluta af fénu væri ráðstafað inn á ógjaldfallna skuld sína yrði að gæta að því að gjaldagi lánsins væri liðinn og virtist S hf. hafa nýtt til fulls tryggingar til greiðslu inn á skuldina án þess að hafa fengið fullar efndir. Var því hafnað að viðurkenna kröfu D við slit S hf. Þá var fallist á kröfu S hf. er laut að greiðslu eftirstöðva lánsins.

A setti með handveðsyfirlýsingu 25. júlí 2008 MPF hf. að handveði alla fjármálagerninga sína samkvæmt viðskiptamannayfirliti dagsettu sama dag. Skyldi veðsetningin vera til tryggingar skaðlausri og skilvísri greiðslu á öllum skuldbindingum A og A ehf., félags í hennar eigu, við bankann. Jafnframt setti A bankanum að handveði með sömu handveðsyfirlýsingu tiltekinn reikning sem varðveittur var í K hf. Innstæða sem flutt hafði verið af þeim reikningi til SÍ, vegna óróa á íslenskum fjármálamörkuðum, var 15. desember 2008 lögð inn á reikning A í MPF hf. Þann 16. mars 2009 ráðstafaði MP hf. innstæðunni til greiðslu á fjárskuldbindingum A hf. Í málinu krafði A MP hf. um þá fjárhæð og taldi bankann hafa ráðstafað fjármununum á ólögmætan hátt. MP hf. krafðist sýknu á grundvelli aðildarskorts og taldi sig enga ábyrgð bera á þeirri ákvörðun forvera síns að ráðstafa umræddri fjárhæð af reikningi A. Taldi Hæstiréttur að með samþykki F á yfirfærslu tiltekinna rekstrarhluta, þ.m.t. innlánsreikninga, hafi átt sér stað skuldaraskipti á grundvelli 106. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki og að nýr skuldari hafi komið í stað fyrri skuldara. A hafi því verið rétt að beina endurgreiðslukröfu sinni að MP hf. Þá taldi Hæstiréttur að K hf. hefði sem þriðji maður tekið að sér varðveislu veðsins í skilningi fyrsta málsliðar 2. mgr. 22. gr. laga nr. 75/1997 um samningsveð og að til þeirrar ráðstöfunar hafi verið stofnað með samkomulagi A og MPF hf. Þegar sá innlánsreikningur hafi verið færður úr K hf. til SÍ og síðar MPF hf. hafi vörslum þriðja manns á veðandlaginu lokið og MPF hf. hafi sjálfur tekið við varðveislu þess svo sem lægi í eðli handveðréttar. Réttarvernd þeirri sem MPF hf. hafði öðlast í öndverðu við handveðsetningu reiknings A í K hf. hafi því ekki verið fallin niður þegar hin umkrafða fjárhæð var tekin út af reikningi A í MPF hf. Var MP hf. því sýknaður af kröfu A.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfum S ehf. við slit fjármálafyrirtækisins L hf. og fallist á gagnkröfu L hf. á hendur S ehf. Krafa S ehf. var tilkomin vegna innstæðu í nafni félagsins sem afhent hafði verið L hf. að handveði og L hf. leyst til sín vegna vanskila S ehf. á tilteknum afleiðusamningi milli aðila. Ekki var fallist á með S ehf. að samið hefði verið um að einungis hluti hinnar handveðsettu innstæðu félli í hlut L hf. vegna uppgjörs afleiðusamningsins. Var því hafnað kröfu S ehf. við slit L hf. sem nam mismuninum. Þá var ekki fallist á kröfu S ehf. er laut að því að handveðréttur í tilteknum bankareikningi yrði aflétt.

B tók lán hjá G hf., síðar Í hf., í ágúst 2007. Til tryggingar skuldinni undirritaði hann handveðsyfirlýsingu þar sem hann setti bankanum að veði öll verðbréf, sem væru á tilteknum vörslureikningi hjá bankanum. Í október sama ár samþykkti bankinn skuldaraskipti að skuldabréfinu þannig að H ehf., síðar D ehf., sem var í eigu B, yfirtók skuldina. Vegna þessa undirritaði B nýja handveðsyfirlýsingu þar sem sett voru að veði öll verðbréf á sama vörslureikningi og var fyrri handveðsyfirlýsing hans ógilt. Í krafðist þess að viðurkennt yrði að öll verðbréf á tilteknum vörslureikningi B hjá bankanum væru til tryggingar skuld samkvæmt skuldabréfi útgefnu af B, en sem D ehf. hefði síðar gerst skuldari að fyrir skuldskeytingu, í samræmi við handveðsyfirlýsingu sem B hefði samþykkt í tenglum við skuldskeytinguna. Deildu aðilar um það hvort síðari handveðsyfirlýsing B væri í gildi, en B og D ehf. héldu því fram að nýtt lán hefði verið veitt í október 2007 í þágu H ehf. og með því hefði lán B verið greitt upp. Í dómi Hæstaréttar sagði m.a. að frumkvæði að því að breytt hefði verið um aðild að lánssamningi B hefði komið frá honum sjálfum. Skjalið um skuldaraskiptin hefði verið skýrt og sá tilgangur ótvíræður að H ehf. kæmi í stað B að þegar veittu láni. Engin ný lán hefðu þannig verið veitt H ehf. Skipti þar engu þótt lánin hefðu við skuldaraskiptin fengið nýtt númer í kerfi bankans. Þá væri enga stoð að finna í gögnum málsins að önnur handveðsyfirlýsing sem B undirritaði síðar sama ár hefði, auk þess að vera til tryggingar endurgreiðslu yfirdráttarheimildar H ehf., átt að koma í stað veðs í vörslureikningi B. Óumdeilt væri að handveð hefði verið veitt í október 2007 í verðbréfum á vörslureikningi B sem hefði allt frá ágúst 2007 verið sviptur aðgangi að vörslureikningnum. Hefði hann ekki gert athugasemdir við það að verðbréf á reikningnum væru veðsett fyrr en liðið var tæpt ár frá því skuldskeyting og veðsetning vegna yfirdráttarheimildar hefði verið gerð, en því hefði hvorki verið lýst yfir af hálfu G hf. né Í hf. að veðtryggingin yrði gefin eftir. Var krafa Í hf. því tekin til greina.

G ehf. gerði á árinu 2000 lánsamning við Í hf. sem framlengdur var með nýjum samningi á árinu 2005, til þriggja ára. H var stjórnarmaður og framkvæmdastjóri G ehf. en félagið hlaut nafnið H ehf. í ársbyrjun 2009. Með samningnum setti G ehf. að handveði verðbréf í skráðum félögum sem varðveitt skyldu í vörslu lánveitanda. Með sérstakri handveðsyfirlýsingu voru tilgreind hlutabréf í K hf. sett að handveði fyrir skuldinni. Bréfin voru seld 3. október 2008 og færði Í hf. andvirði þeirra á sparisjóðsbók sem stofnuð hafði verið í nafni G ehf. Í hf. gjaldfelldi síðar skuldina og ráðstafaði til sín fjárhæð þeirri sem á reikningum var. Í málinu krafðist H þess að andvirði hlutabréfanna rynni til þb. H ehf. með þeim rökum að handveðréttur í bréfunum hefði fallið niður við sölu þeirra og söluandvirðið á bankareikningi í vörslu Í hf. væri kvaðalaust. Í dómi Hæstaréttar sagði m.a. að samkvæmt fyrrnefndum veðsamningi hafi veðsala verið óheimilt að veðsetja öðrum eða framselja hin veðsettu hlutabréf án samþykkis veðhafa. Þá kæmi þar fram að veðhafa væri heimilt að ráðstafa arðgreiðslum af hinu veðsetta inn á sérstakan reikning er settur yrði að handveði fyrir skuld veðsala. Á hinn bóginn væri ekki kveðið á um að veðréttur skyldi færast yfir á andvirði hlutabréfanna ef til sölu þeirra kæmi. Að lögum þyrfti sérstaka yfirlýsingu af hálfu veðsala ef svo átti að verða. Slík yfirlýsing lægi ekki fyrir í málinu og ákvæði laga nr. 75/1997 um samningsveð ættu ekki við. Var því fallist á kröfu H.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfum ÍV hf. við slit K hf. Deila aðila laut að tvennu. Annars vegar að því hvort ÍV hf. bæri greiðsluábyrgð samkvæmt sex afleiðusamningum, en ÍV hf. bar fyrir sig forsendubrest og að hvergi væri í samningunum kveðið á um sjálfstæða greiðsluábyrgð hans við greiðslufall. Hins vegar hvort félaginu væri heimilt að nota kröfur samkvæmt sjö skuldabréfum í þremur skuldabréfaflokkum, sem K hf. gaf út og ÍV hf. keypti, til skuldajafnaðar við kröfur sem K hf. kynni að eiga á hendur ÍV samkvæmt fjórtán afleiðusamningum, þar á meðal afleiðusamningunum sex, þrátt fyrir að ÍV hf. hefði handveðsett K hf. skuldabréfin meðal annars til tryggingar skuldbindingum ÍV hf. samkvæmt áðurgreindum sex afleiðusamningum. Um hið fyrra atriði segir meðal annars í dómi Hæstaréttar að aðilar hefðu samið svo um að þótt ÍV hf. keypti sjö skuldabréf í evrum af K hf. skyldi hann fyrir tilstilli sex áðurgreindra afleiðusamninga vera eins settur og hann fengi greiðslur af skuldabréfunum í íslenskum krónum. Taldi rétturinn að ÍV hf. bæri greiðsluábyrgð samkvæmt afleiðusamningunum og þar af leiðandi gengistapi af þeim. Vísað var til markmiðs með gerð samninganna og tilefnis áðurgreindrar handveðsetningar, enda samrýmdist það, að ÍV hf. bæri ekki greiðsluábyrgð samkvæmt samningunum, ekki því að ágreiningslaust væri með aðilum að krafa ÍV hf. á hendur K hf. samkvæmt skuldabréfunum hefði fyrir tilstilli afleiðusamninga átt að miðast við gengi íslensku krónunnar. Um hið síðara atriði segir meðal annars í dómi Hæstaréttar að handveðssamningur útiloki almennt ekki að veðsala sé heimilt að ráðstafa handveðsettu verðmæti með löggerningi, en sú heimild sæti þó þeirri takmörkun sem leiði af rétti veðhafans og víki síðar stofnuð réttindi fyrir rétti hans. Frá þessari meginreglu væri vikið í handveðssamningi aðila samkvæmt heimild í 11. gr. laga nr. 75/1997. Rétturinn taldi að skýra yrði ákvæði í handveðssamningnum með hliðsjón af markmiði með samningi aðila um áðurgreind skuldabréfaviðskipti. Með vísan til þess girti ákvæðið ekki fyrir að ÍV hf. gæti notað kröfur samkvæmt hinum handveðsettu skuldabréfum á hendur K hf. til skuldajafnaðar við kröfur K hf. á hendur sér, enda væri með því ekki gengið gegn rétti K hf. sem veðhafa. Þar sem almenn skilyrði skuldajafnaðar væru fyrir hendi var ÍV hf. talið þetta heimilt.