Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

120 dómar fundust

Lykilorð: Kröfuréttur

Landsréttur birt 21. maí 2026 kl. 16:22

352/2025

Kjartan Ólafsson (Hilmar Garðars Þorsteinsson lögmaður) gegn Viðhaldsmönnum ehf (Páll Ágúst Ólafsson lögmaður)

V ehf. og K deildu um hvort greiðsluskylda hvíldi á K vegna framkvæmda sem V ehf. vann að fasteign hans. V ehf. hafði árið 2019 gefið út reikning á hendur E ehf. vegna framkvæmda á fasteigninni sem ekki hafði fengist greiddur að fullu. Höfðaði V ehf. mál gegn E ehf. til innheimtu á reikningnum og var E ehf. dæmt árið 2021 til að greiða V ehf. samtals 1.526.470 krónur. Byggði niðurstaða þess dóms á því að E ehf. hefði verið viðsemjandi V ehf. vegna framkvæmdanna. Bú E ehf. var skömmu síðar tekið til gjaldþrotaskipta og lýsti V ehf. kröfu í þrotabúið en engar greiðslur komu upp í þá kröfu. Í kjölfarið höfðaði V ehf. mál á hendur K vegna kröfu sem byggð var á sama reikningi og V ehf. hafði gefið út áður á E ehf. Byggði V ehf. á því að K væri hinn eiginlegi verkkaupi og viðskiptamaður félagsins vegna framkvæmdanna. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á greiðsluskyldu K og vísað til þess að framkvæmdirnar hefðu verið unnar í þágu K og að tölvupóstsamskipti aðila bentu ótvírætt til þess að þeir hefðu litið svo á að greiðsluskylda hvíldi á K þótt E ehf. hefði haft milligöngu um greiðslurnar og aðila hefði greint á um fjárhæðir. Í dómi Landsréttar kom fram að gögn málsins bæru engin merki um að V ehf. hefði á sínum tíma litið á K sem viðsemjanda sinn. Að virtu heildstæðu mati bæru gögnin merki um að samningssamband V ehf. hefði verið við E ehf. en ekki K. Málatilbúnaður V ehf. væri auk þess í ósamræmi við þau reikningsviðskipti sem upphaflega fóru fram milli V ehf. og E ehf. og þær forsendur sem lagðar voru til grundvallar í dómi héraðsdóms í máli V ehf. gegn E ehf. um að V ehf. hefði átt í beinu samningssambandi við E ehf. Þá taldi Landsréttur að ekki yrði séð af tölvupóstsamskiptum sem lágu fyrir í málinu að K hefði tekist á herðar greiðsluskyldu gagnvart V ehf. vegna framkvæmdanna. Var því hvorki talið að V ehf. hefði fært sönnur á að K hefði í reynd verið viðsemjandi félagsins um verkið né sýnt fram á annan sjálfstæðan lagagrundvöll fyrir því að K bæri greiðsluskyldu vegna kröfu V ehf. í málinu. Var K því sýknaður af kröfu V ehf. 2

Landsréttur birt 16. desember 2025

997/2024

Arctic Exposure ehf (Fjölnir Ólafsson lögmaður) gegn Kanyu Hanklang (Magnús Óskarsson lögmaður, Einar Oddur Sigurðsson lögmaður, 4 prófmál)

Ágreiningur málsaðila laut að því hvort K ætti kröfur á hendur A vegna fjögurra ljósmyndaferða sem farnar voru með ferðamenn til Scoresby-sunds á Grænlandi á árunum 2019 og 2022. Í málinu var upplýst að eiginmaður K fór í tvær slíkar ferðir árið 2019 og tvær árið 2022. Greindi aðila á um hvort K ætti kröfur á hendur A vegna ferðanna og þá eftir atvikum hver tölulegur grundvöllur þeirra væri, en eiginmaður K hafði framselt henni allar hugsanlegar kröfur á hendur A vegna ferðanna. Með hinum áfrýjaða dómi voru kröfur K að mestu teknar til greina. Landsréttur féllst á það með K að samkomulag hefði komist á milli eiginmanns hennar og fyrirsvarsmanns A þess efnis að hagnaði vegna ferðanna fjögurra skyldi skipt þannig að hvor um sig fengi sem grunngjald 25% af hagnaði hverrar ferðar en að það sem eftir stæði skyldi greiðast til þess sem í ferðina færi hverju sinni. Jafnframt féllst Landsréttur á með K að reikna skyldi hagnað af ferðunum með þeim hætti sem kröfur hennar byggðust á. Landsréttur féllst aftur á móti hvorki á að málatilbúnaður K væri svo vanreifaður að vísa ætti málinu frá dómi né að dómkrafa hennar væri niður fallin fyrir tómlæti. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um annað en málskostnað.

Landsréttur birt 16. desember 2025

946/2024

Katla DMI ehf (Einar Gautur Steingrímsson lögmaður, Snorri Steinn Vidal lögmaður, 1. prófmál) gegn DRIVE4YOU ehf (Pétur Már Jónsson lögmaður)

Ágreiningur málsaðila varðaði kröfu D ehf. um greiðslu þriggja reikninga fyrir akstur fólksflutningabifreiða í þjónustu við K ehf., sem rak ferðaþjónustustarfsemi, en K ehf. byggði á því að í reikningunum fælist ofrukkun miðað við samkomulag aðila, og að D ehf. hefði ofrukkað K ehf. um árabil. Í dómi Landsréttar var vísað til forsendna hins áfrýjaða dóms um að D ehf. hefði rukkað K ehf. um akstur umfram það sem aðilar höfðu samið um en að aðstöðumunur hefði verið með aðilum og hirðuleysi K ehf. um yfirferð reikninga verið stórfellt. Að því gættu var staðfestur hinn áfrýjaði dómur þar sem fallist var á kröfu D ehf., að frádregnum þeim hlutum reikninganna er vörðuðu greiðslur fyrir nánar tilgreinda aukakílómetra, aukaaksturstíma og greiðslur samkvæmt hærri gjaldflokki en grundvöllur var fyrir.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 22. apríl 2025

E-6583/2023

Viðhaldsmenn ehf (Páll Ágúst Ólafsson lögmaður) gegn Kjartani Ólafssyni (Hilmar Garðars Þorsteinsson lögmaður) og Arnþóri Victori Grétarssyni (Halldór Ingi Blöndal lögmaður)

Stefnandi höfðaði mál á hendur stefndu til innheimtu greiðslu fyrir tiltekið verk sem sneri að viðhaldi á fasteign. Annar stefndu var eigandi fasteignarinnar og hinn fyrirsvarsmaður félags sem samið hafði verið um að skyldi hafa milligöngu um greiðslur vegna verksins. Bú þess félags var síðar tekið til gjaldþrotaskipta án þess að stefnanda tækist að innheimta kröfuna úr hendi þess, þrátt fyrir að greiðsluskylda félagsins gagnvart stefnanda hefði verið staðfest með dómi. Kröfum stefnanda á hendur fyrirsvarsmanni félagsins var vísað frá dómi þar sem stefnandi þótti ekki hafa reifað nægilega á hvaða grundvelli fyrirsvarsmaðurinn ætti að bera persónulega ábyrgð á greiðslu kröfunnar. Fallist var á kröfu stefnanda á hendur eiganda fasteignarinnar, m.a. á þeim grundvelli að sýnt þótti að verkið hefði verið unnið í þágu hans þótt samið hefði verið um milligöngu áðurnefnds félags um greiðslur.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 14. apríl 2025

E-4643/2024

A slf (Sævar Þór Jónsson lögmaður) gegn B (Páll Ágúst Ólafsson lögmaður)

Stefnda var sýknuð af dómkröfum stefnanda félags um endurgreiðslu á annars vegar fjármunum er félagið kvaðst hafa látið henni í té annars vegar sem lán til að greiða skólagjöld en hins vegar til bifreiðakaupa. Þótti ósannað að þær tilfærslur fjármuna sem vísað var til af hálfu stefnanda í tengslum við bifreiðakaupin hafi falið í sér lán stefnanda til stefndu í því skyni, en jafnframt var fallist á að kröfur stefnanda um endurgreiðslu stefndu á skólagjöldum væru fallnar niður fyrir fyrningu og tómlæti en engin samtímagögn gáfu til kynna að um lánveitingu hafi verið að ræða.

Hæstiréttur birt 14. október 2024

10/2024

Tryggingastofnun ríkisins (Ingvi Snær Einarsson lögmaður) gegn A og Öryrkjabandalagi Íslands (Daníel Isebarn Ágústsson lögmaður)

Með dómi Hæstaréttar 6. apríl 2022 í máli nr. 52/2021 var talin skorta lagastoð skerðing á sérstakri uppbót á lífeyri vegna framfærslu, samkvæmt 2. mgr. 9. gr. laga nr. 99/2007 um félagslega aðstoð, hjá lífeyrisþegum sem ekki fullnægðu skilyrði um búsetu hér á landi. Í kjölfar dómsins leiðrétti T greiðslur sérstakrar uppbótar á lífeyri fjögur ár aftur í tímann eða frá 1. maí 2018 og taldi eldri kröfur fyrndar. Í málinu krafðist A greiðslu uppbótar fyrir tímabilið 1. maí 2012 til 1. maí 2018 og Ö krafðist greiðslna vegna félagsmanna sinna fyrir tímabilið 1. janúar 2012 til 1. maí 2018. A og Ö töldu viðbótarfrest samkvæmt 1. mgr. 10. gr. laga nr. 150/2007 eiga við um kröfur sem svöruðu til skerðingar bótanna á fyrrgreindu tímabili þar sem þau hefði skort nauðsynlega vitneskju um kröfur sínar fram að uppkvaðningu dóms Hæstaréttar í máli nr. 52/2021. Hæstiréttur rakti að Ö hefði haft nægar upplýsingar um ætlaðar kröfur sínar til að láta reyna á þær með höfðun dómsmáls sem hefði rofið fyrningu þeirra. Í ljósi aðdraganda málsins taldi Hæstiréttur að sú réttaróvissa sem var fyrir hendi gat ekki haft þau áhrif að skort hafi nauðsynlega vitneskju um ætlaðar kröfur þannig að fyrning þeirra tæki ekki að líða eftir 1. mgr. 10. gr. laga nr. 150/2007. Þá taldi Hæstiréttur að Ö hefði mátt vera þetta ljóst vegna undanfarandi hagsmunagæslu fyrir lífeyrisþega og jafnframt að sömu upplýsingar hefðu verið nægjanlega aðgengilegar öðrum lífeyrisþegum, þar á meðal A, svo þeim hefði verið kleift að grípa til ráðstafana til að slíta fyrningu krafna sinna. Af þeirri ástæðu var T sýknað af kröfum A og Ö.

Héraðsdómur Norðurlands eystra birt 21. júní 2024

E-56/2024

Soffías ehf (Hörður Felix Harðarson lögmaður) gegn Dalvíkurbyggð (Ásgeir Örn Blöndal Jóhannsson lögmaður)

Aðilar málsins deildu um gildi samnings um vatnskaup stefnanda af stefnda. Taldi dómurinn stefnanda ekki hafa sýnt fram á að með viðauka við samninginn hafi stefndi fallið frá öllum tímaskilyrðum í samningnum og var stefndi því sýknaður af öllum kröfum stefnanda.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 9. janúar 2024

E-2340/2022

Fjara ehf (Lúðvík Bergvinsson lögmaður) gegn Rapyd Europe hf (Arnar Þór Stefánsson lögmaður)

Hafnað var aðalkröfu stefnanda um efndir ætlaðs samnings aðila in natura þar sem talið var ósannað að slíkur samningur þeirra hefði komist á. Var hins vegar fallist á eftirstandandi varakröfu stefnanda að hluta um greiðslu fyrir þá viðbótarvinnu sem stefnandi taldist sannanlega hafa innt af hendi í þágu stefnda í samstarfi þeirra.

Hæstiréttur birt 10. maí 2023

47/2022

Harpa tónlistar-, ráðstefnuhús ohf (Þórir Júlíusson lögmaður) og Situs ehf (Lúðvík Örn Steinarsson lögmaður) gegn Íslenskum aðalverktökum hf (Hjördís Halldórsdóttir lögmaður)

Í málinu krafðist Í hf. viðurkenningar á rétti sínum til skaðabóta úr hendi H ohf. og S ehf. á þeim grundvelli að þeir síðarnefndu hefðu ekki gætt að því við framsal á byggingarreitum á lóðinni að Austurbakka 2 í Reykjavík í apríl og ágúst 2013 að kaupendur þeirra skuldbyndu sig beint gagnvart Í hf. til að virða rétt hans til verktöku samkvæmt rammasamningi 9. mars 2006. Hafi þetta leitt til þess að réttur Í hf. til verktöku var ekki virtur við byggingu bílastæðakjallarans. Dómurinn vísaði til þess að samkvæmt dómi Hæstaréttar 30. október 2019 í máli nr. 18/2019 fælust í rétti Í hf. til verktöku, samkvæmt rammasamningnum, kröfuréttindi í gagnkvæmu skuldarsambandi. Þá var talið að S ehf. hefði í því dómsmáli sem lauk með fyrrgreindum dómi Hæstaréttar viðurkennt að hafa tekist á herðar skuldbindingu gagnvart Í hf. til að virða rétt hans til verktökunnar og að sú viðurkenning byndi hann einnig í þessu máli, sbr. 45. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hæstiréttur taldi að um fyrningu kröfunnar færi eftir lögum nr. 150/2007 en ekki eldri lögum um sama efni. Þegar málið var höfðað hefði fjögurra ára fyrningarfrestur verið liðinn. Hins vegar var talið að fyrningu hefði verið slitið þegar Í hf. stefndi H ohf. og S ehf. til réttargæslu í áðurnefndu máli nr. 18/2019. Krafa Í hf. á hendur H ohf. og S ehf. var því ófyrnd þegar málið var höfðað. Var hinn áfrýjaði dómur um viðurkenningu á skaðabótaskyldu H ohf. og S ehf. því staðfestur.

Landsréttur birt 28. apríl 2023

151/2022

RSG útgerð ehf (Björgvin Jónsson lögmaður, Ólafur V. Thordersen lögmaður, 1. prófmál) gegn Skipavík ehf (Pétur Kristinsson lögmaður)

S ehf. tók að sér nánar tilgreindar viðgerðir á bát í eigu R ehf. Á meðan viðgerð stóð kviknaði í bátnum og altjón hlaust af. R ehf. höfðaði mál gegn S ehf. til greiðslu nánar tilgreindrar fjárhæðar sem byggði á fimm reikningum, tveimur vegna viðgerða og þremur vegna slippleigu fyrir tilgreint tímabil en R ehf. varð ekki við óskum S ehf. um að fjarlægja flak bátsins sem var í slipp hjá honum. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á að S ehf. bæru leigugreiðslur vegna slippleigu en hafnað kröfum vegna viðgerðarkostnaðar. Fyrir Landsrétti krafðist R ehf. aðallega frávísunar málsins frá héraðsdómi. Í dómi Landsréttar var rakið að um kröfur S ehf. vegna slippleigu væri vísað til „meginreglna kröfuréttarins um efndir fjárskuldbindinga”, án nánari útlistunar á því hvernig slík krafa kynni að hafa stofnast. Væri málatilbúnaður S ehf. hvað þessar kröfur varðaði talinn slíkum annmörkum búinn að óhjákvæmilegt væri að vísa þeim frá héraðsdómi. Um kröfur S ehf. sem sneru að viðgerðarþjónustu kom fram að sú meginregla gildi í kröfurétti að aðalskuldari samnings um viðgerðarþjónustu beri áhættu af því að fá greitt fyrir þá þjónustu sem hann hefur innt af hendi fram að afhendingu hlutar sem viðgerð beinist að. Í meginreglunni felist að komi til þess að hlutur í vörslum viðgerðaraðila skemmist, rýrist eða farist af tilviljun fyrir afhendingu, eigi hann ekki rétt á greiðslu fyrir þjónustu sem hann hefur innt af hendi og var R ehf. því sýknað af kröfum S ehf. um greiðslu kostnaðar vegna viðgerðar bátsins. Loks var S ehf. gert að greiða málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 27. apríl 2023

E-111/2017

Landsbankinn hf (Ólafur Eiríksson lögmaður) gegn BPS ehf., Eignarhaldsfélaginu Borgun slf. (Snorri Stefánsson lögmaður) og SaltPay IIB hf. og og Hauki Oddssyni (Gestur Jónsson lögmaður)

Ekki þótti vera sannað af hálfu stefnanda, Landsbankans hf., grundvöllur að skaðabótaskyldu stefndu vegna ætlaðs tjóns stefnanda vegna sölu stefnanda á hlut hans í SaltPay IIB hf. (áður Borgunar hf.). Var mat dómsins að ósannað væri að nokkur sá ólögmætis- eða sakargrundvöllur sem stefnandi byggði á í málinu ætti við, nema þá vissir annmarkar í reikningsskilum stefnda SaltPay IIB hf. í ársreikningi þess fyrir árið 2013. Að mati dómsins þótti þó ekki vera sýnt fram á að þeir annmarkar gætu talist vera ótvíræð orsök þess að stefnandi hafi ekki verið meðvitaður um stöðu SaltPay IIB hf. gagnvart Visa Europe eða að SaltPay IIB hf. kynni þá að eiga réttindi byggð á valréttarsamningi. Að mati dómsins hafi það, með hliðsjón af öllu fyrirliggjandi, einkum verið framganga stefnanda sjálfs sem seljanda, að afla sér ekki nauðsynlegra upplýsinga um hið selda sem þó hafi verið ríkt tilefni til að gera í ljósi aðstæðna, sem leitt hafi til þess að stefnandi varð mögulega af söluhagnaði við söluna og í ljósi þessa voru allir stefndu í málinu sýknaðir.

Landsréttur birt 3. júní 2022

203/2021

Íslenskir aðalverktakar hf (Hjördís Halldórsdóttir lögmaður) gegn Hörpu tónlistar- og ráðstefnuhúsi ohf. (Baldvin Björn Haraldsson lögmaður, Einar Brynjarsson lögmaður, 1. prófmál) og Situsi ehf. (Lúðvík Örn Steinarsson lögmaður, Eva Halldórsdóttir lögmaður, 4. prófmál)

Í málinu krafðist Í hf. viðurkenningar á rétti sínum til skaðabóta úr hendi H ohf. og S ehf. á þeim grundvelli að þeir síðarnefndu hefðu ekki gætt að því við framsal á byggingarreitum 1 og 2 á lóðinni að Austurbakka 2 í Reykjavík í apríl og ágúst 2013 að kaupendur byggingarreitanna skuldbyndu sig beint gagnvart Í hf. til að virða rétt hans til verktöku samkvæmt nánar tilgreindum rammasamningi 9. mars 2006. Hefði það leitt til þess að áðurgreindur réttur Í hf. var ekki virtur við byggingu bílakjallara á þeirri fasteign sem dómkröfur Í hf. lutu að. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að samkvæmt dómi Hæstaréttar 30. október 2019 í máli nr. 18/2019 fælust í rétti Í hf. til verktöku samkvæmt rammasamningnum kröfuréttindi í gagnkvæmu skuldarsambandi. Þá var talið að S ehf. hefði í því dómsmáli sem lauk með áðurgreindum dómi Hæstaréttar viðurkennt að hafa tekist á herðar þá skuldbindingu gagnvart Í hf. að virða rétt hans til verktökunnar og að sú viðurkenning byndi hann einnig í þessu máli, sbr. 45. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa Í hf. hefði stofnast fyrir gildistöku laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda og samkvæmt 28. gr. þeirra laga giltu því um hana ákvæði laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda. Var fallist á með Í hf. að vanefnd H ohf. og S ehf. á þeim skyldum sínum að tryggja rétt Í hf. til verktöku við sölu á reitunum til þriðja aðila, sem ekki var bundinn af sömu skuldbindingu, hafi fyrst komið til við sölu S ehf. á byggingarreitunum í apríl og ágúst 2013. Málið hefði verið höfðað með áritun á stefnu 24. apríl 2020 og teldist krafa Í hf. því ekki fyrnd, sbr. 2. mgr. 4. gr. og 1. mgr. 5. gr. laga nr. 14/1905. Við framangreinda sölu hefði ekki verið gætt að því að kaupendur byggingarreitanna skuldbyndu sig beint gagnvart Í hf. til að virða rétt hans til verktöku samkvæmt rammasamningnum 9. mars 2006 og að Í hf. samþykkti skuldaraskiptin. Hefði því ekki orðið af skuldskeytingu og leiddi það til þess að réttindi Í hf. samkvæmt samningnum hefðu farið forgörðum. Á tjóni sem af því hlaust bæru H ohf. og S ehf. skaðabótaábyrgð gagnvart Í hf. Var því fallist á ofangreinda kröfu Í hf. um viðurkenningu á bótaskyldu H ohf. og S ehf.

Héraðsdómur Reykjaness birt 19. maí 2022

E-2535/2021

Jón Steinn Elíasson og Páll G. Jónsson (Bragi Rúnar Axelsson lögmaður) gegn Veiðifélagi Eystri bakka Hólsár (Sigurður Helgason lögmaður)

Gagnstefnandi, Veiðifélag Eystri bakka Hólsár, er sýkn af skaðabótakröfum aðalstefnenda. Aðalstefnendum ber að greiða gagnstefnanda 2.300.000 króna vegna ógreiddrar húsaleigu veiðihúss.

Landsréttur birt 4. mars 2022

35/2021

Arkitektar Laugavegi 164 ehf (Jóhann Pétursson lögmaður) gegn Íslandshótelum hf (Eva Bryndís Helgadóttir lögmaður)

Ágreiningur málsaðila laut að því hvort Í hf. bæri að greiða A ehf. fjárkröfu samkvæmt tveimur reikningum, samtals að fjárhæð 2.285.274 krónum. Í dómi Landsréttar var rakið að ekkert væri komið fram í málinu sem benti til annars en að starfsmenn A ehf. hefðu innt af hendi þá vinnu sem væri grundvöllur fjárkröfu þess í málinu. Þá kom fram að gögn málsins bæru það með sér að verkið hefði verið unnið með vitneskju og fyrir atbeina Í hf. og að vinnuframlag hefði verið í samræmi við umfang verksins. Þar sem verkið hefði verið unnið að beiðni Í hf. hefði það ekki getað verið í góðri trú um að það yrði ekki krafið um greiðslu fyrir verkið. Að virtu samningssambandi milli A ehf. og Í hf. og gögnum málsins var ekki talið að A ehf. hefði sýnt slíkt tómlæti við að halda fram rétti sínum gagnvart Í hf. að efni væru til þess að líta svo á að krafa A ehf. væri fallin niður. Var krafa A ehf. því tekin til greina og Í hf. gert að greiða A ehf. umkrafða fjárhæð.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 5. nóvember 2021

E-5745/2020

Húsasmiðjan ehf (Smári Hilmarsson lögmaður) gegn Ideal Combi AS (Hannes J. Hafstein lögmaður)

Ágreiningur um greiðsluskyldu á fjórum reikningum, sem stefndi taldi sig hvorki hafa samþykkt að greiða né að þeir væru fyrir vinnu sem hann bæri ábyrgð á. Jafnframt var deilt um fyrningu og tómlæti. Fallist var á greiðsluskyldu að öðru leyti en því að krafa samkvæmt einum reikningi var talin fallin niður fyrir fyrningu.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 14. apríl 2021

E-2171/2018

Landsbankinn hf (Stefán Þór Eyjólfsson lögmaður) gegn Selló ehf (Ingvar Þóroddsson lögmaður)

Krafist var heimildar til að gera fjárnám hjá veðþola vegna skulda sem ekki fengust greiddar úr þrotabúi skuldara. Ágreiningur reis um verðmæti þeirra eigna sem stóðu til tryggingar skuldinni, hvort þær hefðu verið seldar á undirverði, hvert uppgjör væri rétt, hvernær greiðslur hefðu borist inn á lánið, hvort taka ætti tillit til endanlegs söluverðs, áhrif skiptaloka á ábyrgð veðþolans og hvort einstakar málsástæður væru of seint fram komnar. Fallist var á

Landsréttur birt 5. mars 2021

53/2020

Búseti húsnæðissamvinnufélag (Jón Ögmundsson lögmaður) gegn ÍL-sjóði (Víðir Smári Petersen lögmaður)
Lykilorð: Vextir. Kröfuréttur.

Þegar Tryggingasjóður vegna byggingagalla var lagður niður árið 1999 hafði stjórn Í tekið við og varðveitt sérstaklega framlög annarra framkvæmdaraðila en sveitarfélaga sem runnið höfðu til sjóðsins. B, sem greitt hafði framlög í sjóðinn, krafði Í um greiðslu vaxta af framlögum hans í sjóðinn við uppgjör sem fram fór í febrúar 2018 vegna slita sjóðsins. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var af Landsrétti, kom fram að ekki yrði annað séð en að uppgjöri sjóðsins hefði verið hagað með þeim hætti sem gert væri ráð fyrir í 3. mgr. 53. gr. laga nr. 44/1998 og að fjármunir sem eftir stóðu hefðu verið endurgreiddir framkvæmdaraðilum í hlutfalli við framlög þeirra til sjóðsins. Þá kom fram í dómi Landsréttar að Í hefði greitt B verðbætur við uppgjörið og ekki lægi fyrir að sú ávöxtun hefði átt að vera önnur á grundvelli laga, venju eða samninga. Var Í því sýknaður af kröfum B.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 4. mars 2021

E-2662/2020

Íslenskir aðalverktakar hf (Hjördís Halldórsdóttir lögmaður) gegn Hörpu tónlistar og ráðstefnuhúsi ohf. (Einar Brynjarsson lögmaður), Situs ehf. (Eiríkur Guðlaugsson lögmaður) og og Reykjavík Development ehf. til réttargæslu

Stefndu voru sýknaðir af dómkröfum stefnanda. Í tilviki annars stefnda var um það að ræða að ekki þótti sýnt fram á að sá væri skuldari gagnvart stefnanda í umræddu kröfuréttarsambandi. En í tilviki hins stefnda í málinu þótti vera sýnt fram á slíkt samband en sá var sýknaður á grundvelli fyrningar.

Héraðsdómur Vesturlands birt 19. október 2020

E-28/2019

Björgvin Sævar Matthíasson (Sigurður G. Guðjónsson lögmaður) gegn Gunnari Leifi Stefánssyni (Húnbogi J. Andersen lögmaður)

Stefndi, sem hafði ásamt tveimur öðrum ritað undir sjálfskuldarábyrgðaryfirlýsingu vegna yfirdráttar á bankareikningi, var dæmdur til að greiða stefandna þriðjung þeirrar hámarksfjárhæðar sem hann hafði ábyrgst greiðslu á, en stefnandi hafði fengið kröfuna framselda frá öðrum samábyrgðarmanni sem greitt hafði að yfirdráttarkröfuna að fullu

Hæstiréttur birt 30. október 2019

18/2019

Íslenskir aðalverktakar hf (Hjördís Halldórsdóttir lögmaður) gegn Reykjavík Development ehf, til réttargæslu Hörpu tónlistar- og ráðstefnuhúsi ohf, Situs ehf og Landey ehf (Bjarki Þór Sveinsson lögmaður)

Í málinu krafðist Í hf. viðurkenningar á rétti sínum til skaðabóta úr hendi R ehf. á þeim grundvelli að sá síðarnefndi hafi ekki virt rétt þess fyrrnefnda til verktöku við byggingu bílakjallara á byggingarreitum 1 og 2 á lóðinni að Austurbakka 2 í Reykjavík. Í hf. reisti kröfu sína aðallega á því að með rammasamningi 9. mars 2006 hefði stofnast til kvaðar á lóðarréttindum í formi réttar til verktöku sem síðari framsalshafa lóðarréttindanna hafi verið skylt að virða. Til vara byggði Í hf. á að með samningum R ehf. um kaup á lóðarréttindunum hafi R ehf., vitandi um rétt Í hf. til verktöku við væntanlegar framkvæmdir á lóðinni, samþykkt að taka umrædda skuldbindingu yfir. Í dómi Hæstaréttar kom fram að úrlausn málsins réðist í fyrsta lagi af því hvort réttindin sem rammasamningurinn kvað á um gætu í eðli sínu talist hlutbundin réttindi. Væri sú reyndin skipti í öðru lagi máli hvort ætlun samningsaðilanna hefði verið að stofna til slíkra hlutbundinna réttinda. Var vísað til þess að í rammasamningnum hefði ekki verið tilgreint sérstaklega að samningsaðilar teldu að um væri að ræða eignarréttarlega kvöð. Þá hafi viðaukasamningar frekar borið þess merki að um kröfuréttindi hefði verið að ræða meðal annars þar sem vísað var til þess að „kröfur“ Í hf. féllu niður á hendur gagnaðilum hans með tilgreindum hætti og gert ráð fyrir að skuldbinding til að veita Í hf. með samningum rétt til stýriverktöku skyldi yfirtekin af þeim sem öðlast myndi rétt yfir eigninni fyrir framsal, en ákvæði þess efnis væru óþörf ef um kvöð átti að vera að ræða. Taldi Hæstiréttur að réttindin sem rammasamningurinn kvað á um fullnægðu ekki því skilyrði að geta í eðli sínu talist hlutbundinn réttur yfir fasteign heldur fælist í réttinum kröfuréttindi í gagnkvæmu skuldarsambandi. Loks var vísað til þess að við kaup R ehf. á byggingarreitunum hafi hann ekki samþykkt að taka á sig þá skuldbindingu að virða rétt Í hf. til verktökunnar. Varð því ekki af skuldskeytingu og skipti í því sambandi ekki máli þótt R ehf. hafi við kaup sín vitað eða mátt vita um rétt Í hf. til verktökunnar samkvæmt rammasamningnum. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu R ehf.

Landsréttur birt 28. febrúar 2019

468/2018

Íslenskir aðalverktakar hf (Hjördís Halldórsdóttir lögmaður) gegn Reykjavik Development ehf (Bjarki Þór Sveinsson lögmaður)

Í hf. krafðist þess að viðurkenndur yrði réttur hans til skaðabóta úr hendi R ehf. þar sem félagið hefði ekki virt rétt hans til að annast byggingu bílakjallara á byggingarreitum 1 og 2 á lóðinni Austurbakka 2 í Reykjavík. Í hf. byggði aðallega á því að með samningi um rétt til verktöku hefði stofnast kvöð á lóðarréttindum sem síðari eigendur þeirra hafi verið bundnir af og hafi fyrirsvarsmenn R ehf. haft vitneskju um kvöðina þegar lóðirnar voru seldar félaginu. Landsréttur benti á að í þeim samningi sem Í hf. reisti rétt sinn á væri ekki kveðið á um að kröfurétti hans fylgdi kvöð á lóðinni eða önnur óbein eignarréttindi eða mælt fyrir um það hvernig tryggja skyldi skuldbindinguna gagnvart þriðja aðila. Gera yrði þá kröfu að slík óbein eignarréttindi væru skýrlega tilgreind í samningi þannig að þeim sem komi að síðari viðskiptum með eignina og hafi vitneskju um samningsskilmálana mætti vera ljóst að samningur mælti fyrir um slíka kvöð. Í þessu samhengi væri ekki nægjanlegt þótt í samningsákvæði væri vísað til þess að viðsemjandi tæki á sig að tryggja skuldbindinguna ef aðrir fengju yfirráð yfir byggingarreitunum. Til vara byggði Í hf. á því að með samningnum um kaup á lóðarréttindunum hefði R ehf. samþykkt að taka yfir þær skuldbindingar sem fyrri eigendur hefðu undirgengist með samningi við Í hf. Landsréttur taldi að ekki lægju fyrir í málinu gögn sem sönnuðu að R ehf. hefði samþykkt að taka á sig umrædda skuldbindingu með samningi. Gæti vitneskja kaupanda um kröfuréttindi ein og sér ekki leitt til þess að skuldbinding af þessum toga teldist yfirtekin við kaup á lóðarréttindum. Var R ehf. sýknaður af kröfum Í hf.

Landsréttur birt 1. febrúar 2019

241/2018

Benedikt Kristinsson (Sveinn Guðmundsson lögmaður, Guðbrandur Jóhannesson lögmaður, 2. prófmál) gegn Zeppelin ehf. (Gunnar Sturluson lögmaður) og Zeppelin ehf. gegn Iceland incoming ehf. til vara og Vulkan Resor AB til þrautavara (Sveinn Guðmundsson lögmaður, Guðbrandur Jóhannesson lögmaður, 2. prófmál)

Í málinu krafðist Z ehf. greiðslu vegna hönnunarvinnu í tengslum við áform um byggingarframkvæmdir í Reykjavík. Kom fram að ráðið yrði af gögnum máls að vinnuframlag Z ehf. hefði verið að frumkvæði og með vitneskju B og var lagt til grundvallar að samningur hefði komist á milli þeirra. Talið var að B yrði að bera hallann af sönnunarskorti um að Z ehf. hefði tekið að sér umrætt verkefni án greiðslu ef umrædd áform um byggingarframkvæmdir gengju ekki eftir. Var fallist á kröfu Z ehf. um endurgjald fyrir þá vinnu sem innt var af hendi en ekki höfðu verið lögð fram sönnunargögn af hálfu B um að fjárhæð kröfu væri ósanngjörn.

Hæstiréttur birt 25. október 2018

275/2017

Anna Skarphéðinsdóttir, Elín S. Kristjánsdóttir, Gísli Rafn Jónsson, Gunnar Rúnar Pétursson, Hermann Kristjánsson, Hjördís Sigríður Albertsdóttir, Jakob Stefánsson, Jóhann Friðrik Kristjánsson, Jónas Pétur Pétursson, Jón Árni Sigfússon, Jón Ingi Hinriksson, Leifur Hallgrímsson, Ólöf Þórelfur Hallgrímsdóttir, Sólveig Erla Hinriksdóttir, Valla sf, Vogabú ehf, Vogar 4 ehf, Þórdís Guðfinna Jónsdóttir (Árni Ármann Árnason lögmaður) og Þórhallur Kristjánsson (Jónas Friðrik Jónsson lögmaður, 4. prófmál) gegn Veitustofnun Skútustaðahrepps (Guðjón Ármannsson lögmaður, Hulda Árnadóttir lögmaður, 4. prófmál)

Ágreiningur aðila laut annars vegar að því hvort uppsögn landeigenda jarðarinnar Voga í Skútustaðahreppi, sem A o.fl. leiddu rétt sinn frá, í júlí 1992 á samningi þeirra við Hitaveitu Reykjahlíðar frá júlí 1971 hafi verið heimil og hins vegar um eignarrétt að asbestpípu sem lá frá skiptistöð í landi Reykjahlíðar og að landi Voga. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samningurinn frá 1971 hefði verið ótímabundinn, án uppsagnarákvæðis og falið í sér gagnkvæmar skyldur til viðvarandi greiðslna af hálfu hvors aðila hans um sig. Með vísan til þeirrar meginreglu kröfuréttar að ótímabundnir samningar um viðvarandi greiðslur væru uppsegjanlegir með hæfilegum fyrirvara, nema annað væri ákveðið í lögum, samningi eða leiddi af eðli samningsins, var talið að V hefði ekki tekist að færa sönnur á að samningurinn væri enn í gildi. Þá var ekki fallist á með V að landeigendur hefðu afsalað sér með samningi eða öðrum hætti eignarrétti að hinni umþrættu asbestpípu. Voru A o.fl. því sýknað af kröfum V.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 12. október 2018

E-1/2018

Tómas Ísleifsson (Sjálfur ólöglærður) gegn Sigrúnu Ragnheiði Ragnarsdóttur (Birgir Már Björnsson lögmaður)

Fallist að hluta á kröfu stefnanda um skyldu stefndu til greiðslu skuldar vegna peningaláns, útlagðs kostnaðar út af endurbótum á fasteign o.fl., auk dráttarvaxta. Málskostnaður felldur niður.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 12. október 2018

E-3085/2017

Heimiliskaup ehf (Sigurður G. Guðjónsson lögmaður) gegn Sjóklæðagerðinni hf (Atli Björn Þorbjörnsson lögmaður)

Fallist að hluta á kröfu stefnanda um skyldu stefnda til greiðslu efndabóta, auk dráttarvaxta o.fl. vegna ólögmætrar riftunar húsaleigusamnings. Málskostnaður felldur niður.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 24. september 2018

E-2458/2017

Þak og renna slf (Jóna Margrét Harðardóttir lögmaður) gegn Andra Gao Peng (Gísli Tryggvason lögmaður)

Ágreiningur um verklaun vegna þakviðgerðar o.fl.

Hæstiréttur birt 31. maí 2018

491/2017

Kaupþing ehf (Grímur Sigurðsson lögmaður) gegn BNP Paribas S.A (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður)

K ehf. höfðaði mál á hendur B og krafðist riftunar á greiðslu skuldar á grundvelli 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., sbr. 4. mgr. 103. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sem K ehf. taldi að hefði falist í þremur nánar tilgreindum kaupum sínum á hlutdeildum í víkjandi skuldabréfum sem K ehf. gaf út á árinu 2004. Krafðist K ehf. jafnframt endurgreiðslu á því fé sem hann lét af hendi í þeim viðskiptum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ekki virtist ágreiningur um það milli aðila að umrædd viðskipti hefðu farið fram með þeim hætti sem leiddi af gögnum málsins og að leggja yrði til grundvallar að hlutdeildirnar hefðu enn verið í umráðum K ehf. þegar slitameðferð hans hófst á árinu 2008. Greiðslur K ehf. til B fóru fram innan sex mánaða fyrir frestdag við slit K ehf. og voru að öllu leyti inntar af hendi fyrir umsaminn gjalddaga og þar með fyrr en eðlilegt var í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Var jafnframt talið að K ehf. hefði innt greiðslur vegna hlutdeildanna af hendi til B og því yrði að miða við að B hefði fengið efndir kröfu sinnar og K ehf. þar með greitt skuld við hann í skilningi ákvæðisins. Þá vísaði Hæstiréttur til þess að umrædd viðskipti hefðu tekið til hlutdeilda í víkjandi skuldabréfum sem myndað hefðu hluta af eiginfjárgrunni K ehf. Samkvæmt 84. gr. laga nr. 161/2002 hefði því þurft að afla samþykkis Fjármálaeftirlitsins fyrir viðskiptunum. Það hefði á hinn bóginn ekki verið gert og því ekkert mat farið fram af þess hálfu hvort viðskiptin gætu haft í för með sér óviðunandi áhrif á eiginfjárstöðu K ehf. Hefðu viðskiptin haft í för með sér að kröfur B á grundvelli skuldabréfanna hefðu ekki lengur verið víkjandi í skilningi 84. gr. laga nr. 161/2002 og í raun leitt til þess að þær aðstæður sköpuðust sem ákvæði 8. mgr. greinarinnar væri ætlað að koma í veg fyrir. Væri því ekki unnt að líta svo á að greiðslur K ehf. hefðu virst venjulegar eftir atvikum í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Loks hafnaði Hæstiréttur því að um lögskipti aðila hefði átt að fara að enskum lögum svo og að lög nr. 90/1999 um öryggi fyrirmæla í greiðslukerfum og verðbréfauppgjörskerfum tækju til lögskipta aðila hvað þetta varðaði. Að öllu þessu virtu var fallist á kröfu K ehf. um riftun á nefndum greiðslum hans til B. Hvað endurgreiðslukröfu K ehf. varðaði, taldi Hæstiréttur að B hefði haft hag af þeim greiðslum sem K ehf. hefði innt af hendi vegna hlutdeildanna í skilningi 1. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991. Enda hefði hann annars orðið að sæta því að glata andvirði þeirra við slit K ehf. Þá lægi ekki annað fyrir en að greiðslurnar hefðu orðið B að notum í skilningi ákvæðisins og að tjón K ehf. hefði numið fjárhæð greiðslnanna. Var fjárkrafa K ehf. því tekin til greina og jafnframt fallist á að hún skyldi bera dráttarvexti samkvæmt lögum nr. 38/2001.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 16. maí 2018

E-2466/2017

Guðfinna Aðalheiður Karlsdóttir (Eyvindur Sveinn Sólnes lögmaður) gegn Arnþrúði Karlsdóttur (Pétur Gunnlaugsson lögmaður)

Skuldamál. Megin ágreiningur í máli laut að því hvort um var að ræða gjafir til styrktar rekstri útvarpsstöðvar eða peningalán.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 4. apríl 2018

E-1102/2017

Lagahvoll slf (Tómas Jónsson lögmaður) gegn Eldey TLH hf (Þórir Júlíusson lögmaður)

Stefnandi krafði hið stefnda hlutafélag um greiðslu samkvæmt reikningum útgefnum í maí 2016 fyrir þjónustu á árunum 2014-2015, en hið stefnda hlutafélag var ekki stofnað fyrr en um mitt ár 2015. Stefnandi var meðal frumkvöðla að stofnun stefnda. Ósannað var talið að samið hefði verið um greiðslu gagngjalds fyrir veitta þjónustu og að stefndi hefði tekist á hendur greiðsluskyldu gagnvart stefnanda við eða eftir stofnun hlutafélagsins, sbr. 2. mgr. 15. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Var því fallist á það með stefnda að stefnandi hefði sem frumkvöðull lagt fram vinnuframlag sitt áður en hlutafélagið var fullfjármagnað og borið áhættu af því hvort fjárfestar fengjust til að taka þátt í þeim kostnaði.

Hæstiréttur birt 18. janúar 2018

677/2016

Kaupþing ehf (Grímur Sigurðsson lögmaður) gegn Banca Promos SPA (Oddgeir Einarsson lögmaður) og til vara Dôm Finance (Baldvin Björn Haraldsson lögmaður)

K ehf. höfðaði mál aðallega á hendur B en til vara D og krafðist riftunar á greiðslu skuldar á grundvelli 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., sbr. 4. mgr. 103. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sem K ehf. taldi að hefði falist í nánar tilgreindum kaupum K ehf. á hlutdeild í allsherjarskuldabréfi sem hann gaf út á árinu 2005, svo og endurheimt á því fé sem hann lét af hendi í þeim viðskiptum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt gögnum málsins yrði að leggja til grundvallar að K ehf. hefði keypt hlutdeildina af B eftir að B hafði eignast hana úr hendi D. Var því D sýknaður af kröfu K ehf. Talið var að greiðsla K ehf. til B hefði farið fram innan sex mánaða fyrir frestdag við slit K ehf. Með viðskiptunum keypti K ehf. hlutdeild í skuldabréfi, sem bar engan fyrirfram ákveðinn gjalddaga að því er höfuðstól varðaði, en K ehf. var samkvæmt skilmálum skuldabréfsins veittur réttur að uppfylltum nánar greindum skilyrðum til að greiða það í einu lagi upp í heild á einhverjum af ársfjórðungslegum gjalddögum vaxta af bréfinu í fyrsta sinn á árinu 2010. Um leið greiddi K ehf. vexti, sem fallið höfðu á þessa hlutdeild á tímabilinu frá síðasta gjalddaga vaxta fram til uppgjörsdags viðskiptanna en gjalddagi vaxtanna hefði ella verið síðar. Hefðu greiðslurnar því að öllu leyti verið inntar af hendi fyrir gjalddaga þeirra og þar með fyrr en eðlilegt var í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Þá hefði K ehf. samkvæmt skilmálunum skuldabréfsins verið skylt að fá hlutdeildina sem hann keypti af B fellda niður með þeim afleiðingum að heildarskuld hans á grundvelli skuldabréfsins hefði lækkað sem svaraði hlutdeildinni. Það hefði K ehf. hins vegar ekki gert heldur selt hlutdeildina á nýjan leik átta dögum eftir viðskipti sín við B. Þá ráðstöfun yrði eðli máls samkvæmt að leggja að jöfnu við það að K ehf. hefði þegar með greiðslu sinni til B losnað undan skyldu samkvæmt skuldabréfinu sem svaraði hlutdeildinni. Var því talið að í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 hefði K ehf. með ráðstöfun sinni greitt skuld við B. Loks var ekki talið að það gæti virst nærtækt að K ehf. væri hagstætt að eiga viðskipti sem þessi enda myndi uppgreiðsla skuldabréfsins rýra eiginfjárgrunn hans. Lægi einnig fyrir að hann hafði aldrei áður átt viðskipti með hlutdeild í skuldabréfinu sem hefði að auki verið háð ýmsum íþyngjandi skilmálum gagnvart kröfuhafa. Væri því ekki unnt að líta svo á að greiðsla K ehf. hefði virst venjuleg eftir atvikum. Að öllu þessu virtu var fallist á kröfu K ehf. um riftun á greiðslu hans til B. Hvað varðaði endurgreiðslukröfu K ehf. kom fram að eftir fyrirmælum 1. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991 yrði B ekki gert að greiða K ehf. hærri fjárhæð en næmi tjóni hans af ráðstöfuninni. Hefði K ehf. ekkert upplýst enn um hvert söluverð hlutdeildarinnar var sem hann seldi átta dögum eftir viðskipti sín við B, en án þess yrði engu slegið föstu um hvort hann hefði orðið fyrir tjóni eða hvert umfang þess gæti verið. Vegna þeirrar afstöðu K ehf. hefði B ekki átt kost á að hafa uppi varnir í málinu á þeim grunni. Væri málið að þessu leyti vanreifað af hendi K ehf. Var kröfu hans um greiðslu úr hendi B því vísað frá héraðsdómi.

Hæstiréttur birt 19. desember 2017

86/2017

Kaupþing ehf (Grímur Sigurðsson hrl) gegn Singapore Labour Foundation (Ástríður Gísladóttir hrl)

K ehf. höfðaði mál, aðallega á hendur W en til vara S og krafðist riftunar á greiðslu skuldar á grundvelli 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., sbr. 4. mgr. 103. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sem K ehf. taldi að hefði falist í nánar tilgreindum kaupum á hlutdeild í skuldabréfi sem hann gaf út árið 2008, svo og endurheimt á því fé sem hann lét af hendi í þeim viðskiptum. Bæði W og S voru sýknaðir í héraði og áfrýjaði K ehf. þeirri niðurstöðu til Hæstaréttar. Áður en til flutnings málsins kom fyrir Hæstarétti felldi K ehf. málið niður gagnvart W en hélt til streitu kröfum sínum á hendur S. Í dómi sínum sló Hæstiréttur því föstu að umræddar greiðslur hefðu farið fram innan sex mánaða fyrir frestdag við slit K ehf. og inntar af hendi fyrir umsaminn gjalddaga og þar með fyrr en eðlilegt var í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Þá yrði ekki annað ráðið af þeim skilmálum sem giltu um skuldabréfið og komu ýmist fram í útgáfulýsingu, verðviðauka við hana eða samningi K ehf. við D, en að K ehf. hefði borið greiðsluskyldu samkvæmt skuldabréfinu við D í þágu skráðs eiganda þess, C. Að því gættu og með hliðsjón af dómi Hæstaréttar í máli nr. 398/2011 var talið að K ehf. hefði hvorki staðið í skuld við S né hefði S átt kröfu um greiðslu úr hendi K ehf. og hefði þannig ekki myndast milli þeirra kröfuréttarsamband í skilningi meginreglna fjármunaréttar. Á hinn bóginn var litið svo á að heimildin í 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 til að rifta greiðslu á skuld væri ekki háð því að hún hefði farið fram við aðstæður, þar sem beint réttarsamband hefði staðið milli kröfuhafa og skuldara, heldur gæti ákvæðið einnig tekið til ráðstöfunar, sem í raun leiddi til þess í senn að kröfuhafi fengi efndir á kröfu sinni og skuldari losnaði undan greiðsluskyldu sinni. Samkvæmt því og að virtum atvikum málsins var talið að engu gæti breytt gagnvart skilyrðum 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 að umþrættar ráðstafanir hefðu farið fram beint milli K ehf. og S í stað þess að greiðslur færu á þeirri leið um hendur annarra, sem kröfuréttarsamband hefði verið á milli. Væri því einnig fullnægt því skilyrði ákvæðisins að ráðstafanir K ehf. hefðu falið í sér greiðslu á skuld við S. Hins vegar var litið svo á að umþrætt viðskipti hefðu virst venjuleg eftir atvikum í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Staðfesti Hæstiréttur því niðurstöðu héraðsdóms um sýknu S.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. nóvember 2017

E-157/2017

Íslenskir endurskoðendur Bíldshöfða slf (Anna Svava Þórðardóttir hdl) gegn X ehf (Sigmundur Hannesson hrl)

Stefnda var gert að greiða stefnanda skuld sem átti rætur að rekja til þjónustu sem stefnandi hafði veitt stefnda. Ekki var sýnt fram á að þjónustunni hafi verið áfátt þannig að stefndi gæti átt gagnkröfu á hendur stefnanda.

Hæstiréttur birt 11. maí 2017

621/2016

Kaupþing ehf (Jóhannes Karl Sveinsson hrl) gegn Brains Inc. Ltd, til vara King Street Europe LLP, til 2. vara King Street Capital L.P, til 3. vara King Street Capital Ltd, King Street Europe L.P (Geir Gestsson hrl) og King Street Europe Master Fund Ltd (Hjördís Halldórsdóttir hrl)

Í málinu krafðist K ehf. á grundvelli 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., sbr. 4. mgr. 103. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, riftunar á greiðslu skuldar, aðallega við B en til vara K o.fl., sem K ehf. taldi að hefði falist í nánar tilgreindum kaupum á hlutdeild í skuldabréfi, sem hann gaf út árið 2006 í tengslum við skuldabréfaútboð, svo og endurheimt á því fé sem hann lét af hendi í þeim viðskiptum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt skjölum málsins hefði B verið eigandi hinnar seldu hlutdeildar og voru K o.fl. því þegar af þeirri ástæðu sýknuð af kröfum K ehf. Talið var að umræddar greiðslur til B hefðu farið fram innan sex mánaða fyrir frestdag við slit K ehf. og þær að öllu leyti verið inntar af hendi fyrir umsaminn gjalddaga og þar með fyrr en eðlilegt var í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Vísað var til þess að samkvæmt skilmálum, sem giltu um skuldabréfið og komu ýmist fram í útgáfulýsingu, verðviðauka við hana eða samningi K ehf. við D, þar sem þeim síðarnefnda var meðal annars falið í þágu C, skráðs eiganda skuldabréfsins, að taka við og koma til skila greiðslum frá K ehf. vegna þess svo og að leita eftir atvikum fullnustu á kröfum samkvæmt því, hefði K ehf. borið greiðsluskyldu samkvæmt skuldabréfinu við D í þágu C. Að þessu gættu og með hliðsjón af dómi Hæstaréttar í máli nr. 398/2011 var talið að K ehf. hefði hvorki staðið í skuld við B né hefði B átt kröfu um greiðslu úr hendi K ehf. og hafði þannig ekki myndast milli þeirra kröfuréttarsamband í skilningi meginreglna fjármunaréttar. Á hinn bóginn var litið svo á að heimildin í 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 til að rifta greiðslu á skuld væri ekki háð því að hún hefði farið fram við aðstæður, þar sem beint réttarsamband hefði staðið milli kröfuhafa og skuldara, heldur gæti ákvæðið einnig tekið til ráðstöfunar, sem í raun leiddi til þess í senn að kröfuhafi fengi efndir á kröfu sinni og skuldari losnaði undan greiðsluskyldu sinni. Samkvæmt þessu og að virtum atvikum málsins var talið að engu gæti breytt gagnvart skilyrðum 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 að umþrættar ráðstafanir hefðu farið fram beint milli K ehf. og B í stað þess að greiðslur færu á þeirri leið um hendur annarra, sem kröfuréttarsamband hefði verið á milli. Samkvæmt þessu væri því fullnægt skilyrði ákvæðisins að ráðstafanir K ehf. hefðu falið í sér greiðslu á skuld við B. Hins vegar var litið svo á að umþrætt viðskipti hefðu virst venjuleg eftir atvikum í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 og var B því sýknað af kröfum K ehf.

Hæstiréttur birt 11. maí 2017

200/2016

LBI ehf (Jóhannes Sigurðsson hrl, Þórir Júlíusson hdl, 1. prófmál) gegn LGT Bank Ltd (Tómas Jónsson hrl, Grétar Dór Sigurðsson hdl, 3. prófmál)

Í málinu krafðist L ehf. á grundvelli 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. riftunar á greiðslu skuldar við L Ltd., sem L ehf. taldi að hefði falist í nánar tilgreindum kaupum á hlutdeild í skuldabréfum, sem hann gaf út árið 2004 í tengslum við skuldabréfaútboð, svo og endurheimt á því fé sem hann lét af hendi í þeim viðskiptum. Talið var að umræddar greiðslur hefðu farið fram innan sex mánaða fyrir frestdag við slit L ehf. og þær að öllu leyti verið inntar af hendi fyrir umsaminn gjalddaga og þar með fyrr en eðlilegt var í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að þótt sú skipan sem mælt hefði verið fyrir um í útgáfulýsingum vegna skuldabréfanna og samningum L ehf. við tilteknar fjármálastofnanir um umsjón með útgáfunni leiddi til þess að ekki yrði litið svo á að skuldarasamband hefði verið með L ehf. og L Ltd. í skilningi reglna fjármunaréttar þegar kaupin fóru fram, réði það ekki úrslitum um hvort ákvæði 134. gr. laga nr. 21/1991 yrði beitt við úrlausn málsins, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 189/2016. Ekki væri ágreiningur um að L ehf. hefði innt af hendi umþrættar greiðslur og að þær hefðu runnið til L Ltd. Greiðslurnar hefðu orðið til þess að skuldir L ehf. hefðu lækkað í raun og að sama skapi hefði L Ltd. fengið fullnustu, sem hann undi við, á þeim kröfum sem hann átti og L ehf. skyldi á endanum bera ábyrgð á að hann fengi greiddar. Samkvæmt þessu hefði verið um að ræða greiðslu á skuld í skilningi 134. gr. laga nr. 21/1991. Á hinn bóginn var með hliðsjón af atvikum málsins litið svo á að umþrætt viðskipti hefðu virst venjuleg eftir atvikum í skilningi sama ákvæðis. Var L Ltd. því sýknað af kröfum K ehf.

Hæstiréttur birt 11. maí 2017

189/2016

Kaupþing ehf (Grímur Sigurðsson hrl) gegn UBS AG (Geir Gestsson hrl)

Í málinu krafðist K ehf. á grundvelli 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., sbr. 4. mgr. 103. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, riftunar á greiðslu skuldar við U, sem K ehf. taldi að hefði falist í nánar tilgreindum kaupum á hlutdeild í tveimur skuldabréfum, sem hann gaf út árið 2006 í tengslum við skuldabréfaútboð, svo og endurheimt á því fé sem hann lét af hendi í þeim viðskiptum. Talið var að umræddar greiðslur hefðu farið fram innan sex mánaða fyrir frestdag við slit K ehf. og þær að öllu leyti verið inntar af hendi fyrir umsaminn gjalddaga og þar með fyrr en eðlilegt var í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að samkvæmt skilmálum, sem giltu um skuldabréfin og komu ýmist fram í útgáfulýsingu, verðviðauka við hana eða samningi K ehf. við D, þar sem þeim síðarnefnda var meðal annars falið í þágu C, skráðs eiganda skuldabréfanna, að taka við og koma til skila greiðslum frá K ehf. vegna þeirra svo og að leita eftir atvikum fullnustu á kröfum samkvæmt þeim, hefði K ehf. borið greiðsluskyldu samkvæmt skuldabréfunum við D í þágu C. Að þessu gættu og með hliðsjón af dómi Hæstaréttar í máli nr. 398/2011 var talið að K ehf. hefði hvorki staðið í skuld við U né hefði U átt kröfu um greiðslu úr hendi K ehf. og hafði þannig ekki myndast milli þeirra kröfuréttarsamband í skilningi meginreglna fjármunaréttar. Á hinn bóginn var litið svo á að heimildin í 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 til að rifta greiðslu á skuld væri ekki háð því að hún hefði farið fram við aðstæður, þar sem beint réttarsamband hefði staðið milli kröfuhafa og skuldara, heldur gæti ákvæðið einnig tekið til ráðstöfunar, sem í raun leiddi til þess í senn að kröfuhafi fengi efndir á kröfu sinni og skuldari losnaði undan greiðsluskyldu sinni. Samkvæmt þessu og að virtum atvikum málsins var talið að engu gæti breytt gagnvart skilyrðum 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 að umþrættar ráðstafanir hefðu farið fram beint milli K ehf. og U í stað þess að greiðslur færu á þeirri leið um hendur annarra, sem kröfuréttarsamband hefði verið á milli. Samkvæmt þessu væri því fullnægt skilyrði ákvæðisins að ráðstafanir K ehf. hefðu falið í sér greiðslu á skuld við U. Hins vegar var litið svo á að umþrætt viðskipti hefðu virst venjuleg eftir atvikum í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 og var U því sýknað af kröfum K ehf.

Hæstiréttur birt 30. mars 2017

318/2016

Skarphéðinn Berg Steinarsson (Þórður Bogason hrl, Kristín Ólafsdóttir hdl, 2. prófmál) gegn íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson hrl)
Málaflokkur: Skattaréttur

Í málinu krafðist S ógildingar á úrskurðum ríkisskattstjóra og yfirskattanefndar þar sem opinber gjöld hans vegna gjaldársins 2008 voru endurákvörðuð. Ágreiningur aðila laut að því hvort sá söluhagnaður sem S hlaut við uppgjör starfslokasamnings hans við B hf. árið 2007, þegar hann seldi hlutabréf sín í félaginu á raunverði en ekki innlausnarverði eins og honum hafði verið heimilt samkvæmt kaupréttarsamningum árin 2003 og 2006, skyldi teljast fram sem launatekjur samkvæmt 1. mgr. 1. töluliðar A. liðar 7. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, eins og skattyfirvöld gerðu ráð fyrir, eða sem fjármagnstekjur samkvæmt 8. tölulið C. liðar sömu greinar, eins og S hafði gert í framtali sínu. Í héraðsdómi, sem staðfestur var af Hæstarétti með vísan til forsendna hans, var vísað til þess að leggja yrði rúma túlkun í tekjuhugtak 7. gr. laga nr. 90/2003. Samkvæmt því væri ljóst að réttindi sem skattaðilar öðluðust á grundvelli samninga um hlutabréfaviðskipti af því tagi sem mál þetta snérist um gætu falið í sér tekjur í skilningi ákvæðisins. Með hliðsjón af efni og eðli samninganna var talið hafið yfir allan vafa að þau kjör sem S hafði verið veitt með þeim tengdust starfi hans hjá B hf. og teldust því starfstengd hlunnindi hans í skilningi 1. mgr. 1. töluliðar A-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003. Var það ekki talið hafa þýðingu þótt S hefði fengið andvirði þessa fjár greitt í formi óskráðra hlutabréfa í F hf. Þá var ekki fallist á með S að slíkir annmarkar hefðu verið á rannsókn og málsmeðferð skattyfirvalda að ógilda bæri úrskurði þeirra á þeim grundvelli. Var Í sýknað af kröfum S.

Hleð fleiri dómum…