Dómstólaleit

A gaf út skuldabréf til L, nú M, árið 2007. M gjaldfelldi lánið í október 2022 vegna vanskila A. Að beiðni A var bú hans tekið til gjaldþrotaskipta með úrskurði héraðsdóms í febrúar 2023 og lauk skiptum á búinu í maí sama ár án þess að greiðsla fengist upp í lýstar kröfur. M höfðaði síðan mál á hendur A til heimtu skuldar samkvæmt skuldabréfinu. Í 2. mgr. 26. gr. laga nr. 60/2020 um Menntasjóð námsmanna er mælt fyrir um að ákvæði laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. um lengd fyrningarfrests og sérreglur laganna um slit fyrningar gildi ekki um námslán. Byggði A á því að þetta ákvæði bryti gegn jafnræðisreglu 65. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. 14. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu, þar sem í því fælist mismunun milli skuldara sem orðið hefðu gjaldþrota. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að hlutlæg og málefnaleg sjónarmið byggju að baki þeirri ákvörðun löggjafans að námslán væru undanskilin fyrrnefndum reglum laga nr. 21/1991 um lengd fyrningarfrests og slit fyrningar. Þá tók rétturinn fram að með lögum væri unnt að breyta fyrningartíma kröfu frá því sem gilti við stofnun hennar og fælist jafnframt í því svigrúm til að setja nýjar reglur um hvernig og með hvaða skilyrðum fyrningu kröfunnar yrði slitið. Eðli málsins samkvæmt hefði löggjafinn þá einnig svigrúm til þess að hverfa síðar frá slíkum breytingum þótt með því væri horfið frá þeirri réttarstöðu sem áður hafi verið komið á. Voru kröfur M gegn A því teknar til greina, en ekki var uppi tölulegur ágreiningur í málinu.

Í júlí 2008 keypti stefnandi glugga og hurðir frá danska framleiðandanum I A/S, í verslun H 10 ehf. (áður H hf.), en stefndi H ehf. yfirtók síðar rekstur verslana H 10 ehf. og þar með viðskipasambandið við I A/S. Félagið H 10 ehf. sameinaðist stefnda HF ehf. 2022. Í hinum áfrýjaða dómi þótti sannað með vísan til matsgerðar dómkvadds matsmanns að gluggarnir hefðu ekki haft þá eiginleika sem áskildir voru við kaupin og stefnandi hefði af þeim sökum orðið fyrir tjóni. Aftur á móti var talið að krafa stefnanda gagnvart stefnda H ehf. hefði verið fyrnd þegar hann höfðaði málið í október 2023, jafnvel þótt tekið hefði verið mið af tæplega vikulöngu fyrningarrofi í maí 2022. Krafa stefnanda á hendur stefnda HF ehf. var sömuleiðis talin fyrnd, en í því tilliti var álitið að stefndi hefði ekki verið í samskiptum við félagið H 10 ehf. frá því síðast um áramótin 2011-2012, þegar stefndi H ehf. yfirtók rekstur þess félags. Var dómur héraðsdóms staðfestur með vísan til forsendna hans.

A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi í desember 2014. V hf. viðurkenndi bótaskyldu og var tjónið gert upp í nóvember 2019 á grundvelli matsgerðar um afleiðingar slyssins á heilsu áfrýjanda. Í matsgerðinni kom fram að stöðugleikapunktur hefði verið 22. mars 2015 og fyrst tímabært að meta afleiðingar slyssins 22. desember sama ár. A gerði fyrirvara við uppgjörið og með beiðni 3. apríl 2020 leitaði A álits örorkunefndar sem komst að þeirri niðurstöðu að miski og varanleg örorka hans væri meiri en samkvæmt matsgerð. Í álitinu kom ekki fram hvenær fyrst hefði verið tímabært að meta afleiðingar slyssins. Í september 2020 krafði A V hf. um hærri bætur á grundvelli álits örorkunefndar sem V hf. hafnaði og höfðaði A mál þetta fyrir héraðsdómi 14. september 2021. Greindi aðila á um hvora matsgerðina ætti að leggja til grundvallar, hvort víkja bæri frá árslaunaviðmiði 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga og hvort bótakrafan væri fyrnd. Með hinum áfrýjaða dómi var V hf. sýknað þar sem bótakrafan var talin hafa verið fyrnd þegar málið var höfðað, sbr. 99. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987. Í dómi Landsréttar var rakið að af dómaframkvæmd mætti ráða að upphaf fyrningarfrests samkvæmt sömu grein réðist einkum af því hvenær tjónþoli hafi fyrst mátt vænta þess að heilsufar hans í kjölfar slyss hafi orðið stöðugt og hann því getað hafist handa við að leita fullnustu bótakröfu sinnar. Var talið að varanleg einkenni sem leiddu til örorku og miska A hafi verið komin fram fljótlega eftir slysið 20. desember 2014. Fram kom að A hefði mátt vera orðið ljóst á árinu 2016 að heilsufar hans væri orðið stöðugt og hann getað hafist handa við að leita fullnustu bótakröfu sinnar. Því var fallist á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms, að upphaf fyrningar á kröfunni skyldi miðast við árslok 2016. Þá var jafnframt fallist á niðurstöðu héraðsdóms um að að uppgjör kröfu í nóvember 2019 hefði ekki rofið fyrningu hennar á grundvelli 14. gr. laga nr. 150/2007. Þegar málið var höfðað hefði fjögurra ára fyrningarfrestur skv. 99. gr. laga nr. 50/1987 þess vegna verið liðinn. Niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu V hf. var því staðfest.

A slhf. krafði AV hf., J og S hf. um skaðabætur vegna tjóns sem A slhf. taldi að AV hf. og J hefðu valdið sér í tengslum við kaup A slhf. á breska klæðaframleiðandanum D. A slhf. reisti kröfu sína á reglunni um ábyrgð á sérfræðiráðgjöf samkvæmt þeim samningum sem hann gerði um söluráðgjöf og eignastýringu við AV hf. og á reglunni um vinnuveitandaábyrgð. Krafa A slhf. á hendur S hf. var reist á ábyrgðartryggingu fyrrnefnda félagsins hjá síðarnefnda félaginu. Sakarefni málsins var skipt í héraði og laut ágreiningurinn því aðeins að því hvort krafa A slhf. væri fyrnd. Talið var að krafa vegna ábyrgðar á sérfræðiráðgjöf gæti átt rót að rekja til samnings í skilningi 3. mgr. 9. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinga þegar samningur um slíka ráðgjöf væri hinn eiginlegi grundvöllur kröfunnar. Réði þá ekki úrslitum þótt krafan væri reist á reglum um skaðabótaábyrgð utan samninga. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að krafa A slhf. á hendur AV hf. ætti rót að rekja til samnings í skilningi 3. mgr. 9. gr. laga nr. 150/2007 og því færi um fyrningu hennar eftir 2. og 3. gr. sömu laga. Taldi Landsréttur að ætluð vanefnd AV hf. á samningi um söluráðgjöf í skilningi 2. mgr. 2. gr. laga nr. 150/2007 hefði í síðasta lagi átt sér stað 4. júlí 2014 þegar fjárfestingaráð A slhf. tók kaupin til umfjöllunar og samþykkti þau. Þá hefðu ætlaðar vanefndir AV hf. á samningi um eignastýringu í skilningi 2. mgr. 2. gr. laga nr. 150/2007 í síðasta lagi átt sér stað 28. maí 2015 og 10. nóvember sama ár þegar lánasamningar milli A slhf. og D voru undirritaðir. Í samræmi við 3. gr. laga nr. 150/2007 var krafa A slhf. á hendur AV hf. því talin fyrnd þegar málið var höfðað á hendur honum 14. desember 2019. Varðandi kröfu A slhf. á hendur J vísaði Landsréttur til þess að þótt J hefði ekki verið aðili að fyrrgreindum samningum yrði að miða við að krafa A slhf. á hendur J væri jafnframt fyrnd að því leyti sem hún væri byggð á því að hann hefði sem starfsmaður AV hf. brotið gegn eða vanefnt þær skyldur sem kveðið væri á um í samningnum. Að því leyti sem krafa A slhf. á hendur J byggði á því að hann hefði sem stjórnarmaður í A slhf. vanrækt hvort tveggja trúnaðarskyldur sínar gagnvart félaginu og þær skyldur sem hvíldu á honum samkvæmt lögum nr. 2/1995 um hlutafélög, taldi Landsréttur að um fyrningu hennar færi samkvæmt 1. mgr. 9. gr. laga nr. 150/2007. Samkvæmt því þyrfti að meta hvenær A slhf. fékk nauðsynlegar upplýsingar um ætlað tjón sitt og þann sem ábyrgð bæri á því eða bar að afla sér slíkra upplýsinga. Vísaði Landsréttur til þess að með hliðsjón af hlutverki fjárfestingaráðs A slhf. og þeirri ríku ábyrgð sem fulltrúar í því báru gagnvart hluthöfum í félaginu yrði sú vitneskja sem þeir bjuggu yfir í kjölfar fundar ráðsins 30. september 2015 samsömuð vitneskju A slhf. Hefði því fyrningarfrestur kröfunnar hafist þann dag. Í samræmi við 1. mgr. 9. gr. laga nr. 150/2007 hefði krafan verið fyrnd þegar málið var höfðað á hendur J 14. desember 2019. Um fyrningu kröfu A slhf. á hendur S hf. vísaði Landsréttur til þess að samkvæmt 2. mgr. 52. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga fyrnist ábyrgð vátryggingafélags samkvæmt sömu reglum og gilda um fyrningu skaðabótaábyrgðar. Þar sem kröfur A slhf. á hendur AV hf. og J væru fyrndar gilti hið sama um ábyrgð S hf. Þar sem krafa A slhf. á hendur AV hf., J og S hf. var fyrnd voru þeir sýknaðir af kröfunni.

T höfðaði málið meðal annars gegn M ehf. til heimtu skaðabóta að fjárhæð 34.152.011 krónur með nánar tilgreindum vöxtum, vegna vanefnda á verksamningi sem aðilar gerðu með sér. Byggði T á því að ísetning M ehf. á gluggum í fjöleignarhúsi hefði verið ófullnægjandi á ýmsan hátt og gluggarnir haldnir göllum. Með dómi héraðsdóms var M ehf. gert að greiða T 33.395.212 krónur með nánar tilgreindum vöxtum. Var M ehf. sýknað af hluta kröfunnar vegna aðildarskorts, þar sem sá hluti varðaði séreignarhluta tiltekins íbúa og ekki lá fyrir undirritað framsal kröfunnar til T. Í dómi Landsréttar kom fram að með vísan til niðurstaðna dómkvadds matsmanns, sem M ehf. hefði ekki hnekkt, yrði á það fallist með héraðsdómi að T hefði sýnt nægilega fram á að frágangur, ísetning og gerð hinna umdeildu glugga, sem M ehf. setti í húsið, hefði verið óforsvaranlegur og ekki í samræmi við samning aðila og þær kröfur sem gerðar væru til slíkrar framkvæmdar. Með því hefði M ehf. bakað sér skaðabótaskyldu. Jafnframt var fallist á með héraðsdómi að með matsgerðum dómkvadds matsmanns hefði T fært á það sönnur að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna þess frágangs sem þar væri lýst. Taldi Landsréttur að krafan hefði ekki verið fyrnd þegar T höfðaði málið gegn M ehf. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um sýknu að hluta þar sem yfirlýsing um framsal kröfunnar til T, sem dagsett var 4. maí 2020, og lögð fram fyrir Landsrétti þótti of seint fram komin. Varð af þeim sökum ekki á henni byggt í málinu gegn mótmælum M ehf. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um fjárhæð skaðabóta en vísað frá héraðsdómi af sjálfsdáðum dráttarvaxtakröfu T þar sem sú krafa hefði hvorki verið mörkuð með því að tilgreina ákveðinn vaxtafót né með vísun til 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu.

BHG og SM voru ákærðir fyrir manndráp af gáleysi samkvæmt 215. gr., sbr. 22. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, auk brota gegn ýmsum ákvæðum laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og reglugerðum nr. 367/2006 um notkun tækja og nr. 920/2006 um skipulag og framkvæmd vinnuverndarstarfs á vinnustöðum. Tóku sakargiftir til þess að þeir hefðu, sem eigandi, framkvæmdastjóri og atvinnurekandi fyrirtækis annars vegar og verkstjóri, starfsmaður, eigandi og daglegur stjórnandi þess hins vegar, samþykkt að undirmaður þeirra gerði öryggisbúnað frauðpressuvélar óvirkan, „vitandi vits“ að starfsmenn fyrirtækisins færu reglulega inn í vélina til þess að hreinsa hana, með þeim afleiðingum að maður lést. Með dómi héraðsdóms voru BHG og SM sakfelldir fyrir hlutdeild í manndrápi af gáleysi en sýknaðir af brotum gegn lögum nr. 46/1980 og fyrrnefndum reglugerðum á grundvelli þess að þau brot væru fyrnd. Með dómi Landsréttar var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu BHG og SM fyrir hlutdeild í manndrápi af gáleysi staðfest en með vísan til 4. mgr. 81. gr. almennra hegningarlaga var talið að önnur brot væru ófyrnd. Voru þeir því jafnframt sakfelldir fyrir nánar tilgreind brot gegn lögum nr. 46/1980 og fyrrnefndum reglugerðum. Var refsing ákærðu ákveðin fangelsi í 30 daga en fullnustu refsinganna var frestað skilorðsbundið í tvö ár.

Í málinu krafðist Í hf. viðurkenningar á rétti sínum til skaðabóta úr hendi H ohf. og S ehf. á þeim grundvelli að þeir síðarnefndu hefðu ekki gætt að því við framsal á byggingarreitum 1 og 2 á lóðinni að Austurbakka 2 í Reykjavík í apríl og ágúst 2013 að kaupendur byggingarreitanna skuldbyndu sig beint gagnvart Í hf. til að virða rétt hans til verktöku samkvæmt nánar tilgreindum rammasamningi 9. mars 2006. Hefði það leitt til þess að áðurgreindur réttur Í hf. var ekki virtur við byggingu bílakjallara á þeirri fasteign sem dómkröfur Í hf. lutu að. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að samkvæmt dómi Hæstaréttar 30. október 2019 í máli nr. 18/2019 fælust í rétti Í hf. til verktöku samkvæmt rammasamningnum kröfuréttindi í gagnkvæmu skuldarsambandi. Þá var talið að S ehf. hefði í því dómsmáli sem lauk með áðurgreindum dómi Hæstaréttar viðurkennt að hafa tekist á herðar þá skuldbindingu gagnvart Í hf. að virða rétt hans til verktökunnar og að sú viðurkenning byndi hann einnig í þessu máli, sbr. 45. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa Í hf. hefði stofnast fyrir gildistöku laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda og samkvæmt 28. gr. þeirra laga giltu því um hana ákvæði laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda. Var fallist á með Í hf. að vanefnd H ohf. og S ehf. á þeim skyldum sínum að tryggja rétt Í hf. til verktöku við sölu á reitunum til þriðja aðila, sem ekki var bundinn af sömu skuldbindingu, hafi fyrst komið til við sölu S ehf. á byggingarreitunum í apríl og ágúst 2013. Málið hefði verið höfðað með áritun á stefnu 24. apríl 2020 og teldist krafa Í hf. því ekki fyrnd, sbr. 2. mgr. 4. gr. og 1. mgr. 5. gr. laga nr. 14/1905. Við framangreinda sölu hefði ekki verið gætt að því að kaupendur byggingarreitanna skuldbyndu sig beint gagnvart Í hf. til að virða rétt hans til verktöku samkvæmt rammasamningnum 9. mars 2006 og að Í hf. samþykkti skuldaraskiptin. Hefði því ekki orðið af skuldskeytingu og leiddi það til þess að réttindi Í hf. samkvæmt samningnum hefðu farið forgörðum. Á tjóni sem af því hlaust bæru H ohf. og S ehf. skaðabótaábyrgð gagnvart Í hf. Var því fallist á ofangreinda kröfu Í hf. um viðurkenningu á bótaskyldu H ohf. og S ehf.

Með dómi Hæstaréttar árið 1980 var K sakfelldur fyrir tvö manndráp af gáleysi og gert að sæta fangelsi í 16 ár. Árið 2017 var mál K endurupptekið í Hæstarétti og hann í kjölfarið sýknaður af framangreindum brotum með dómi Hæstaréttar 2018. K höfðaði mál gegn Í og krafðist miskabóta vegna sakfellingar að ósekju, frelsissviptingar sem hann hefði sætt vegna gæsluvarðhalds og afplánunar, tímabils reynslulausnar auk ólögmætra rannsóknaraðferða, galla á málsmeðferð og opinberra yfirlýsinga um sekt hans á rannsóknartíma. Þá krafðist K skaðabóta vegna fjártjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir við það að möguleikar hans til tekjuöflunar ónýttust. Í dómi Landsréttar kom fram að í ákvæðum 246. til 248. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og áður ákvæðum 150. til 157. gr. laga nr. 74/1974 um meðferð opinberra mála væri mælt fyrir um hlutlæga bótaskyldu ríkisins að uppfylltum nánar tilgreindum skilyrðum og með því hefði löggjafinn sett reglur sem ætlað væri að tryggja rétt manna til bóta vegna frelsissviptingar og sakfellingar að ósekju samkvæmt ákvæðum 67. gr. stjórnarskrárinnar, 5. mgr. 5. gr. mannréttindasáttmála Evrópu og 3. gr. samningsviðauka nr. 7 við sáttmálann. Komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að ákvæðum 246. til 248. gr. laga nr. 88/2008 yrði beitt við úrlausn á bótakröfum K sem byggðu beinlínis á sýknudómi Hæstaréttar, það er kröfum hans vegna sakfellingar, gæsluvarðhalds og afplánunar, sbr. 2. mgr. ákvæðis til bráðabirgða VI í lögunum, enda hefði það atvik sem væri skilyrði bótaskyldu samkvæmt ákvæðunum, sýkna með dómi, átt sér stað eftir að lög nr. 88/2008 tóku gildi. Þar sem K hefði með dómi Hæstaréttar verið sýknaður af tveimur ákærum um manndráp sem hann hafði áður verið sakfelldur fyrir með dómi réttarins og verið gert að sæta refsingu vegna sakfellingarinnar voru skilyrði 4. mgr. 246. gr. laganna fyrir hlutlægri bótaábyrgð Í á miska og fjártjóni K talin uppfyllt. Ekki var talið að háttsemi K við rannsókn málsins og meðferð þess fyrir dómi hefði leitt til sakfellingar hans með dómi Hæstaréttar árið 1980 þannig að Landsréttur nýtti heimild ákvæðisins til að lækka bótakröfur hans vegna eigin sakar. Þá taldi Landsréttur að beita ætti almennum reglum skaðabótaréttar við úrlausn á bótakröfum K vegna ólögmætra rannsóknaraðferða, galla á málsmeðferð og opinberra yfirlýsinga um sekt hans á rannsóknartíma. Með vísan til laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda, sem voru í gildi þegar sakfellingardómur Hæstaréttar yfir K var kveðinn upp og afplánun og reynslulausn hans lauk, byggði Landsréttur á því að kröfur K vegna þessa þátta hefðu stofnast og orðið gjaldkræfar í síðasta lagi þegar afplánun eða reynslulausn lauk og væru því fallnar niður fyrir fyrningu. Við mat á fjárhæð bóta var lagt til grundvallar að tímalengd og aðstæður í einangrunarvist hans hefðu falið í sér vanvirðandi meðferð í skilningi núgildandi 68. gr. stjórnarskrárinnar og 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Að virtum þeim rannsóknaraðferðum sem beitt var við rannsókn málsins var einnig litið til þess að með sakfellingardóminum hefði K orðið fyrir alvarlegum réttarspjöllum, sbr. 3. gr. 7. viðauka við mannréttindasáttmálann, auk þess að opinber umræða sem málið hefði hlotið hefði litað líf hans frá því að hann stóð á tvítugu þar til að hann hefði verið kominn á sjötugsaldur. K hefði þannig til viðbótar við miska vegna frelsissviptingar þurft að þola umtalsvert miskatjón vegna sakfellingarinnar sjálfrar. Á hinn bóginn var tekið tillit til þess að með sakfellingardómi Hæstaréttar hefði K einnig verið dæmdur fyrir brot sem hann hefði sætt fangelsisrefsingu fyrir þó að ekki hefði verið ákært fyrir manndráp í málinu. Þá var að nokkru leyti horft til eldri dómafordæma sem tengdust rannsókn sama máls en einnig til seinni tíma þróunar í dómaframkvæmd um fjárhæð miskabóta. Var Í því dæmt til að greiða K miskabætur sem þóttu hæfilega ákvarðaðar 350.000.000 króna en frá þeirri fjárhæð skyldi draga 204.000.000 króna sem Í hafði þegar greitt K á grundvelli laga nr. 128/2019. Þar sem K lagði ekki fram nein gögn til stuðnings kröfu sinni um skaðabætur vegna tekjumissis var þeirri kröfu vísað frá héraðsdómi sökum vanreifunar.

Með dómi Hæstaréttar árið 1980 var G sakfelldur fyrir manndráp af gáleysi og gert að sæta fangelsi í tíu ár. Árið 2017 var mál G endurupptekið í Hæstarétti og hann í kjölfarið sýknaður af framangreindu broti með dómi Hæstaréttar 2018. G höfðaði mál gegn Í og krafðist miskabóta vegna sakfellingar að ósekju, frelsissviptingar sem hann hefði sætt vegna gæsluvarðhalds og afplánunar, tímabils reynslulausnar auk ólögmætra rannsóknaraðgerða, brota gegn réttindum hans sem sakbornings og opinberra yfirlýsinga um sekt hans á rannsóknartíma. Þá krafðist G skaðabóta vegna fjártjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir við það að möguleikar hans til menntunar og tekjuöflunar ónýttust. Í dómi Landsréttar kom fram að í ákvæðum 246. til 248. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og áður ákvæðum 150. til 157. gr. laga nr. 74/1974 um meðferð opinberra mála væri mælt fyrir um hlutlæga bótaskyldu ríkisins að uppfylltum nánar tilgreindum skilyrðum og með því hefði löggjafinn sett reglur sem ætlað væri að tryggja rétt manna til bóta vegna frelsissviptingar og sakfellingar að ósekju samkvæmt ákvæðum 67. gr. stjórnarskrárinnar, 5. mgr. 5. gr. mannréttindasáttmála Evrópu og 3. gr. samningsviðauka nr. 7 við sáttmálann. Komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að ákvæðum 246. til 248. gr. laga nr. 88/2008 yrði beitt við úrlausn á bótakröfum G sem byggðu beinlínis á sýknudómi Hæstaréttar, sbr. 2. mgr. ákvæðis til bráðabirgða VI í lögunum, enda hefði það atvik sem væri skilyrði bótaskyldu samkvæmt ákvæðunum, sýkna með dómi, átt sér stað eftir að lög nr. 88/2008 tóku gildi. Að því marki sem þættir í bótakröfu G féllu ekki undir 246. gr. laganna yrði almennum reglum skaðabótaréttar beitt við úrlausn á þeim. Þar sem G hefði með dómi Hæstaréttar verið sýknaður af tveimur ákærum um manndráp sem hann hafði áður verið sakfelldur fyrir með dómi réttarins og verið gert að sæta refsingu vegna sakfellingarinnar voru skilyrði 4. mgr. 246. gr. laga nr. 88/2008 fyrir hlutlægri bótaábyrgð Í á miska og fjártjóni G vegna sakfellingar hans og frelsissviptingar talin uppfyllt. Var Í jafnframt talinn bera hlutlæga bótaábyrgð gagnvart G samkvæmt 1., sbr. 2. mgr. sama ákvæðis að svo miklu leyti sem G hefði að öðru leyti orðið fyrir tjóni vegna þeirra rannsóknaraðgerða sem heyrðu undir ákvæðið. Ekki var talið að háttsemi G við rannsókn málsins og meðferð þess fyrir dómi hefði valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann krafðist bóta fyrir eða átt sök á því að hann var sakfelldur með dómi Hæstaréttar árið 1980 þannig að Landsréttur nýtti heimildir 2. og 4. mgr. 246. gr. laganna til að lækka bótakröfur hans vegna eigin sakar. Með vísan til laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda byggði Landsréttur á því að miskabótakröfur G sem byggðu á almennum reglum skaðabótaréttar hefðu stofnast og orðið gjaldkræfar í síðasta lagi þegar afplánun eða reynslulausn lauk og væru því fallnar niður fyrir fyrningu. Við mat á fjárhæð miskabóta á grundvelli 246. gr. laganna var lagt til grundvallar að tímalengd og aðstæður í einangrunarvist hans hefðu falið í sér vanvirðandi meðferð í skilningi núgildandi 68. gr. stjórnarskrárinnar og 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Að virtum þeim rannsóknaraðferðum sem beitt var við rannsókn málsins var einnig litið til þess að með sakfellingardóminum hefði G orðið fyrir alvarlegum réttarspjöllum, sbr. 3. gr. 7. viðauka við mannréttindasáttmálann, auk þess að opinber umræða sem málið hefði hlotið hefði litað líf hans frá því að hann var rúmlega þrítugur þar til hann hefði verið kominn á áttræðisaldur. G hefði þannig til viðbótar við miska vegna frelsissviptingar þurft að þola umtalsvert miskatjón vegna sakfellingarinnar sjálfrar. Þá var tekið tillit til þeirra rannsóknaraðgerða sem G hefði verið gert að sæta og Í bæri einnig hlutlæga bótaábyrgð á samkvæmt 1., sbr. 2. mgr. 246. gr. laga nr. 88/2008. Var jafnframt að nokkru leyti horft til eldri dómafordæma sem tengdust rannsókn sama máls en einnig seinni tíma þróunar í dómaframkvæmd um fjárhæð miskabóta. Var Í því dæmt til að greiða G miskabætur sem þóttu hæfilega ákvarðaðar 250.000.000 króna en frá þeirri fjárhæð skyldi draga 145.000.000 króna sem Í hafði þegar greitt G á grundvelli laga nr. 128/2019. Þá var Í gert að greiða G skaðabætur vegna fjártjóns sem hann varð fyrir meðan á afplánun hans stóð sem þóttu hæfilega metnar 10.000.000 króna.

Ágreiningur aðila í málinu laut að því hvort krafa P ehf. á hendur V hf., til greiðslu bóta úr rekstrarstöðvunartryggingu vegna tjóns sem P ehf. varð fyrir í júlí 2014 vegna eldsvoða í húsnæði verslunarinnar G, hefði verið fyrnd þegar málið var höfðað í júní 2019. Í dómi Landsréttar kom fram að samkvæmt 1. mgr. 52. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga fyrndist krafa um bætur á fjórum árum og hæfist fresturinn við lok þess almanaksárs er vátryggður fékk nauðsynlegar upplýsingar um þau atvik sem væru grundvöllur kröfu hans. Ákvæði laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda giltu að öðru leyti. Þá kom fram að lögskýringargögn að baki ákvæði 1. mgr. 52. gr. laga nr. 30/2004 gæfu ekki tilefni til annars en að skýra ákvæðið eftir orðanna hljóðan og yrði því að leggja til grundvallar að nægilegt væri að vátryggingartaki hefði þær upplýsingar um atvik að baki bótakröfu sem nauðsynlegar væru til að hann gæti sett kröfuna fram. Í því yrði ekki talið felast að fjárhæð bótakröfunnar þyrfti að liggja endanlega fyrir enda væri fyrningarfresti í lögum meðal annars ætlað að gefa tjónþola hæfilegt svigrúm til að staðreyna umfang tjóns. Þá voru raktir skilmálar rekstrarstöðvunartryggingar þeirrar sem P ehf. hefði tekið hjá V hf. og af þeim og framangreindu ályktað að þau atvik er lægju til grundvallar bótakröfu úr tryggingunni kæmu í fyrsta lagi fram þegar í ljós kæmi hvort rekstur sá er stöðvaðist hæfist að nýju. Af gögnum málsins hefði verið ljóst að í janúar 2015 hefði verið til skoðunar hjá aðilum hvort unnt væri að endurreisa rekstur G og voru nauðsynlegar upplýsingar um þau atvik sem lægju til grundvallar bótakröfu P ehf. því ekki taldar hafa komið fram fyrir þann tíma. Breytti engu í því sambandi þótt P ehf. hefði sett kröfu sína fram með ótímabærum hætti í bréfi til V hf. í desember 2014. Að þessu virtu var fyrningarfrestur kröfu P ehf. ekki talinn hafa hafist fyrr en í árslok árið 2015 og hefði krafan því verið ófyrnd þegar málið var höfðað, sbr. 1. mgr. 15. gr. laga nr. 150/2007.

X var sakfelldur fyrir fjölmörg umferðarlagabrot, fíkniefnalagabrot og hegningarlagabrot, þar á meðal líkamsárás, samkvæmt þremur ákærum sem gefnar voru út 13. ágúst 2019, 26. september 2019 og 14. janúar 2020. Með dómi Landsréttar var dæmt um umferðarlagabrot X samkvæmt ákærunni 13. ágúst 2019 eftir nýjum umferðarlögum nr. 77/2019 sem tóku gildi eftir að ákæran var gefin út. Hluti af brotum X voru hegningarauki við annars vegar dóm hans frá 4. febrúar 2019 og hins vegar sátt frá 2. nóvember 2017. Var fyrrnefndur dómur X tekinn upp með vísan til 60. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og refsing ákveðin í einu lagi með hliðsjón af 77. og 78. gr. laganna. Við ákvörðun refsingar X var meðal annars litið til þess að grundvallarbreyting hefði orðið á högum hans og til 5., 6. og 8. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Var refsing X ákveðin fangelsi í tvö ár og ævilöng svipting ökuréttar hans áréttuð, auk þess sem gerð voru upptæk tilgreind fíkniefni og honum gert að greiða K ehf. tiltekna fjárhæð ásamt vöxtum og dráttarvöxtum.