Dómstólaleit

Í málinu krafðist Í hf. viðurkenningar á rétti sínum til skaðabóta úr hendi H ohf. og S ehf. á þeim grundvelli að þeir síðarnefndu hefðu ekki gætt að því við framsal á byggingarreitum 1 og 2 á lóðinni að Austurbakka 2 í Reykjavík í apríl og ágúst 2013 að kaupendur byggingarreitanna skuldbyndu sig beint gagnvart Í hf. til að virða rétt hans til verktöku samkvæmt nánar tilgreindum rammasamningi 9. mars 2006. Hefði það leitt til þess að áðurgreindur réttur Í hf. var ekki virtur við byggingu bílakjallara á þeirri fasteign sem dómkröfur Í hf. lutu að. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að samkvæmt dómi Hæstaréttar 30. október 2019 í máli nr. 18/2019 fælust í rétti Í hf. til verktöku samkvæmt rammasamningnum kröfuréttindi í gagnkvæmu skuldarsambandi. Þá var talið að S ehf. hefði í því dómsmáli sem lauk með áðurgreindum dómi Hæstaréttar viðurkennt að hafa tekist á herðar þá skuldbindingu gagnvart Í hf. að virða rétt hans til verktökunnar og að sú viðurkenning byndi hann einnig í þessu máli, sbr. 45. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Krafa Í hf. hefði stofnast fyrir gildistöku laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda og samkvæmt 28. gr. þeirra laga giltu því um hana ákvæði laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda. Var fallist á með Í hf. að vanefnd H ohf. og S ehf. á þeim skyldum sínum að tryggja rétt Í hf. til verktöku við sölu á reitunum til þriðja aðila, sem ekki var bundinn af sömu skuldbindingu, hafi fyrst komið til við sölu S ehf. á byggingarreitunum í apríl og ágúst 2013. Málið hefði verið höfðað með áritun á stefnu 24. apríl 2020 og teldist krafa Í hf. því ekki fyrnd, sbr. 2. mgr. 4. gr. og 1. mgr. 5. gr. laga nr. 14/1905. Við framangreinda sölu hefði ekki verið gætt að því að kaupendur byggingarreitanna skuldbyndu sig beint gagnvart Í hf. til að virða rétt hans til verktöku samkvæmt rammasamningnum 9. mars 2006 og að Í hf. samþykkti skuldaraskiptin. Hefði því ekki orðið af skuldskeytingu og leiddi það til þess að réttindi Í hf. samkvæmt samningnum hefðu farið forgörðum. Á tjóni sem af því hlaust bæru H ohf. og S ehf. skaðabótaábyrgð gagnvart Í hf. Var því fallist á ofangreinda kröfu Í hf. um viðurkenningu á bótaskyldu H ohf. og S ehf.

I ehf. og L hf. greindi á um uppgjör þriggja lána sem I ehf. tók hjá forvera L hf. Greindi aðila á um hvort tvö þessara lána væru lögmæt erlend lán eða íslensk lán sem bundin hefðu verið ólögmætri gengistryggingu. Í dómi Landsréttar kom fram að texti lánssamninganna tæki ekki af skarið um hvort þau hefðu verið veitt í íslenskum krónum eða erlendri mynt. Í samræmi við dómaframkvæmd Hæstaréttar yrði að líta til þess, við mat á því hvort um ólögmæta gengistryggingu væri að ræða, hvernig skuldbinding aðila samkvæmt lánssamningunum hefði verið efnd og framkvæmd í raun. Rétturinn leit til þess að lánin hefðu verið greidd inn á gjaldeyrisreikninga I ehf. í þeim myntum og hlutföllum er lánssamningarnir kváðu á um. Þá hefðu efndir aðila á meginskyldum sínum samkvæmt samningunum farið fram í hinum erlendu myntum sem þar voru tilgreindar. Var því niðurstaða Landsréttar sú að um lögmæt lán í erlendum myntum hefði verið að ræða. Auk framangreinds hélt I ehf. því fram, varðandi þriðja lánið, að hann ætti kröfu á hendur L hf. um endurgreiðslu ofgreidds fjár, því að vextir hefðu verið vanreiknaðir við endurútreikning þess en það hafði verið bundið með ólögmætri gengistryggingu. Í dómi Landsréttar var I ehf. hvorki talinn hafa sýnt fram á að vextir hefðu verið vanreiknaðir samkvæmt lögum eða venju, né að í endurútreikningi L hf. hefði falist loforð um að greiða almenna vexti af inneign áfrýjanda umfram það sem þar hefði verið gert. Rétturinn hafnaði jafnframt málsástæðum I ehf. um að síðbúin andmæli og nánar tiltekin málflutningsyfirlýsing L hf. í eldra dómsmáli milli aðilanna væru bindandi um sakarefni þessa máls. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um að I ehf. ætti ekki frekari kröfur á hendur L hf. vegna uppgjörs lánsins.