Dómstólaleit

Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem hafnað var kröfu B um ógildingu á nauðungarsölu á hesthúsi sem farið hafði fram að beiðni H til slita á sameign. Í dómi Hæstaréttar voru skilyrði 2. mgr. 8. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu rakin. Fram kom að óumdeilt væri að H reisti beiðni sína á þinglýstum kaupsamningi fyrir helmingi fasteignarinnar og hafði sá samningur verið að fullu efndur. Gæti hún því krafist nauðungarsölu í skjóli 2. mgr. 8. gr. laganna sem eigandi helmings fasteignarinnar í skilningi ákvæðisins og sameigandi B þrátt fyrir að afsal hefði ekki verið gefið út. Þá væri fasteignin í sérstakri sameign aðila. Aftur á móti lægi ekkert fyrir um kostnað eða tjón af skiptingu hússins annað en yfirlýsingar aðila. Af þeim sökum hefði sönnunarkröfum 2. mgr. 8. gr. í ljósi aðstæðna ekki verið mætt. Því taldi Hæstiréttur að á skorti að skilyrði 2. mgr. 8. gr. laga nr. 90/1991 hefðu verið uppfyllt af hálfu H fyrir nauðungarsölu til slita sameignar. Var því fallist á kröfu B og nauðungarsalan felld úr gildi.

Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem ógilt var ákvörðun kröfuhafafundar, sem haldinn var við slitameðferð á SC hf. í apríl 2016, um greiðslu þóknunar til slitastjórnar félagsins. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 128. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. væri unnt við gjaldþrotaskipti að andmæla á skiptafundi réttmæti þóknunar, sem skiptastjóri teldi sig eiga tilkall til vegna starfa sinna, og leita eftir atvikum dómsúrlausnar eftir 171. gr. sömu laga um ágreining um það efni. Á hinn bóginn leiddu ákvæði laga nr. 21/1991 og 161/2002 um fjármálafyrirtæki ekki til þess, þótt slitameðferð á félagi sem starfrækt hefur fjármálafyrirtæki væri undanfari gjaldþrotaskipta á því, að skiptastjóri eða skiptafundur í þrotabúinu yrði fremur en endranær bær um að taka ákvörðun um réttmæti þóknunar, sem fyrrum fyrirsvarsmaður félagsins, eftir atvikum slitastjórnarmaður, hefði látið greiða sér fyrir störf sín í þágu þess áður en til gjaldþrotaskiptanna hefði komið. Talið var að úr réttmæti slíkrar aðgerðar yrði fráleitt leyst í dómsmáli, sem rekið væri eftir ákvæðum 5. þáttar laga nr. 21/1991, heldur yrði þrotabú félagsins, vildi það ekki una við slíka ráðstöfun, að leita riftunar á henni eftir reglum XX. kafla laganna og endurheimtu á greiðslunni. Engin stoð væri fyrir því í fyrrgreindum lögum að reka mál í þeim búningi sem varnaraðili kaus að klæða ágreining um umrædda þóknun. Þegar af þeirri ástæðu var málinu vísað frá héraðsdómi.

K ehf. höfðaði mál á hendur B og krafðist riftunar á greiðslu skuldar á grundvelli 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., sbr. 4. mgr. 103. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sem K ehf. taldi að hefði falist í þremur nánar tilgreindum kaupum sínum á hlutdeildum í víkjandi skuldabréfum sem K ehf. gaf út á árinu 2004. Krafðist K ehf. jafnframt endurgreiðslu á því fé sem hann lét af hendi í þeim viðskiptum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ekki virtist ágreiningur um það milli aðila að umrædd viðskipti hefðu farið fram með þeim hætti sem leiddi af gögnum málsins og að leggja yrði til grundvallar að hlutdeildirnar hefðu enn verið í umráðum K ehf. þegar slitameðferð hans hófst á árinu 2008. Greiðslur K ehf. til B fóru fram innan sex mánaða fyrir frestdag við slit K ehf. og voru að öllu leyti inntar af hendi fyrir umsaminn gjalddaga og þar með fyrr en eðlilegt var í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Var jafnframt talið að K ehf. hefði innt greiðslur vegna hlutdeildanna af hendi til B og því yrði að miða við að B hefði fengið efndir kröfu sinnar og K ehf. þar með greitt skuld við hann í skilningi ákvæðisins. Þá vísaði Hæstiréttur til þess að umrædd viðskipti hefðu tekið til hlutdeilda í víkjandi skuldabréfum sem myndað hefðu hluta af eiginfjárgrunni K ehf. Samkvæmt 84. gr. laga nr. 161/2002 hefði því þurft að afla samþykkis Fjármálaeftirlitsins fyrir viðskiptunum. Það hefði á hinn bóginn ekki verið gert og því ekkert mat farið fram af þess hálfu hvort viðskiptin gætu haft í för með sér óviðunandi áhrif á eiginfjárstöðu K ehf. Hefðu viðskiptin haft í för með sér að kröfur B á grundvelli skuldabréfanna hefðu ekki lengur verið víkjandi í skilningi 84. gr. laga nr. 161/2002 og í raun leitt til þess að þær aðstæður sköpuðust sem ákvæði 8. mgr. greinarinnar væri ætlað að koma í veg fyrir. Væri því ekki unnt að líta svo á að greiðslur K ehf. hefðu virst venjulegar eftir atvikum í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Loks hafnaði Hæstiréttur því að um lögskipti aðila hefði átt að fara að enskum lögum svo og að lög nr. 90/1999 um öryggi fyrirmæla í greiðslukerfum og verðbréfauppgjörskerfum tækju til lögskipta aðila hvað þetta varðaði. Að öllu þessu virtu var fallist á kröfu K ehf. um riftun á nefndum greiðslum hans til B. Hvað endurgreiðslukröfu K ehf. varðaði, taldi Hæstiréttur að B hefði haft hag af þeim greiðslum sem K ehf. hefði innt af hendi vegna hlutdeildanna í skilningi 1. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991. Enda hefði hann annars orðið að sæta því að glata andvirði þeirra við slit K ehf. Þá lægi ekki annað fyrir en að greiðslurnar hefðu orðið B að notum í skilningi ákvæðisins og að tjón K ehf. hefði numið fjárhæð greiðslnanna. Var fjárkrafa K ehf. því tekin til greina og jafnframt fallist á að hún skyldi bera dráttarvexti samkvæmt lögum nr. 38/2001.

S höfðaði mál á hendur K ehf. og krafðist þess aðallega að viðurkenndur yrði réttur hans til að skuldajafna kröfu sem hann hafði lýst við slit K ehf. á móti kröfu K ehf. á hendur S samkvæmt dómi Hæstaréttar í máli nr. 378/2014. Deildu aðilar um hvort bréf slitastjórnar K ehf. um að hafna kröfunni hefði borist S, sbr. 2. mgr. 119. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Talið var að K ehf. hefði nægilega sýnt fram á, meðal annars með staðfestingu á afhendingu bréfs til S, að S hefði verið upplýstur um þá afstöðu slitastjórnarinnar að hafna kröfunni. Ágreiningslaust var að S andmælti ekki afstöðu slitastjórnarinnar í samræmi við 1. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991. Hefði höfnun á kröfu S því verið endanleg, sbr. 3. mgr. sömu lagagreinar, enda ætti undantekningarákvæði 3. töluliðar 118. gr. laganna ekki við í málinu. Var K ehf. því sýknaður af aðalkröfu S. Til vara krafðist S að viðurkenndur yrði réttur hans til að skuldajafna tveimur kröfum sem samþykktar höfðu verið við slit K ehf. á móti kröfu K ehf. samkvæmt fyrrnefndum dómi. Var varakrafan einvörðungu reist á því að kröfurnar hefðu verið samrættar. Talið var að þótt ástæða hefði verið til hefði S ekki stutt kröfuna frekari rökum, eins og hvernig hún horfði við ákvæðum 1. mgr. 100. gr., sbr. 5. tölulið 1. mgr. 28. gr. og 2. mgr. 149. gr. laga nr. 21/1991. Af þeim sökum væri krafan svo vanreifuð að vísa bæri henni frá héraðsdómi án kröfu, sbr. d. og e. liði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

K ehf. gerði viðskiptasamning um reikningslánalínu við LÍ hf. 22. september 2006. Frá því samningurinn var gerður og fram til 30. júlí 2007 óskaði K ehf. átta sinnum eftir að fá greiddan út tiltekinn lánshluta á grundvelli samningsins. Í öllum tilvikum var fjárhæð væntanlegs láns tilgreind í íslenskum krónum en einnig tilgreind prósentutala í svissneskum frönkum og japönskum jenum. Í febrúar 2007 greiddi K ehf. tvívegis inn á skuld sína við LÍ hf. og með lánsbeiðni í ágúst 2007 óskaði K ehf. eftir nýjum lánshluta að tiltekinni fjárhæð sem tilgreind var í svissneskum frönkum og japönskum jenum, en með þeim lánshluta voru allir eldri lánshlutar greiddir upp. Með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins 9. október 2008 var ýmsum réttindum og skyldum LÍ hf. ráðstafað til L hf., þar á meðal kröfum þess fyrrnefnda á hendur K ehf. að því leyti sem þær voru þá ógreiddar. Með nýrri lánsbeiðni til L hf. í desember 2008 óskaði K ehf. eftir lánshluta að tiltekinni fjárhæð sem tilgreind var í svissneskum frönkum og japönskum jenum, en með beiðninni var eldra lánið framlengt og áföllnum vöxtum bætt við höfuðstól þess. Greiddi K ehf. upp skuld sína við L hf. í desember 2009. K ehf. taldi sig hafa ofgreitt við uppgjör á lánum á grundvelli samningsins frá 2006 þar sem þau hefðu í raun verið veitt í íslenskum krónum og bundin við gengi erlendra gjaldmiðla í andstöðu við 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Í málinu krafði félagið L hf. um endurgreiðslu á því sem það taldi að ofgreitt hefði verið. Í niðurstöðu Hæstaréttar var vísaði til þess að fyrir lægi í málinu að lán þau sem K ehf. tók hjá LÍ hf. fram til 30. júlí 2007 hefðu öll verið greidd upp með nýjum lánshluta, sem K ehf. gerði beiðni um í ágúst sama ár. Hefði beiðnin verið um lán að tiltekinni fjárhæð sem tilgreind var í svissneskum frönkum og japönskum jenum. Hefði lánið sem LÍ hf. veitti á þeim grundvelli verið í erlendum gjaldmiðlum og væri K ehf. við það bundinn. Þegar L hf. hefði tekið yfir skuldbindingu K ehf. hefði lánið því ótvírætt verið í erlendum gjaldmiðlum. Yrði litið svo á að lánveiting LÍ ehf. hefði verið háð ólögmætum skilmála um gengistryggingu fram til ágúst 2007 væri þess að gæta að K ehf. hefði ekki fært haldbær rök fyrir því að hann gæti krafið L hf. um endurgreiðslu ofgreidds fjár af þeim sökum þar sem hinn síðarnefndi hefði ekki tekið yfir slíkar skuldbindingar LÍ hf. Var L hf. því sýknaður af kröfu K ehf.

Í málinu krafðist S ehf. að viðurkenndur yrði réttur sinn til að skuldajafna kröfu vegna ofgreiðslu til B á nánar tilgreindri fjárhæð við kröfu Í hf. vegna yfirdráttar á tékkareikningi. S ehf. hafði verið með framangreindan tékkareikning hjá B sem Fjármálaeftirlitið setti undir bráðabirgðastjórn í apríl 2010. B rann síðan saman við Í hf. árið 2011 og við það fluttist reikningurinn til Í hf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að skuld sú sem S ehf. stóð í við B í október 2008 hefði verið meira en að fullu greidd með innborgunum á tékkareikninginn í október og nóvember sama ár, þótt S ehf. hefði samhliða því viðhaldið yfirdráttarskuld með áframhaldandi úttektum af reikningnum. Þá kom einnig fram að þótt S ehf. hefði getað borið fyrir sig gagnvart Í hf. skuldajöfnuð við skuld, sem hann stofnaði til við B eftir þennan tíma með áframhaldandi reikningsviðskiptum allt þar til starfsemi B var hætt í apríl 2010, yrði að líta til þess að yfirdráttarskuld, sem var á reikningnum þann dag, hefði einnig verið greidd upp í júní sama ár. Var því fallist með Í hf. að S ehf. stæði ekki nú í skuld við hann vegna stöðu tékkareikningsins í október 2008 eða á öðru síðara tímamarki á meðan B starfaði enn. Var Í hf. því sýknaður af kröfu S. ehf.

K ehf. krafðist riftunar á greiðslu skuldar K hf. við RZ á grundvelli 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., sbr. 4. mgr. 103. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, en K ehf. byggði á því að greiðslan hafi verið innt af hendi fyrr en eðlilegt var og hafi ekki virst venjuleg eftir atvikum. RZ rann saman við RI í mars 2017 og tók RI við öllum réttindum og skyldum hans. RZ hafði ásamt þremur öðrum bönkum í nóvember 2007 lagt K hf. til svokallað brúarlán en lánið skyldi endurgreiðast að fullu ári síðar. Í júní 2008 tók K hf. nýtt sambankalán og að því stóð meðal annars RZ. Drjúgum hluta síðara lánsins var ráðstafað af hálfu K hf., meðal annars til endurgreiðslu á lánshluta RZ í hinu fyrra láni. Ágreiningur aðila laut einnig að því hvort líta bæri til ensks réttar við úrlausn málsins en RZ taldi að í báðum lánssamningunum og fylgiskjölum með þeim væri mælt svo fyrir að um þá færi eftir enskum rétti sem því ætti að gilda um sakarefnið framar íslenskum lögum. Í dómi Hæstaréttar kom meðal annars fram að sá mismunur sem hefði verið á hlutdeild RZ í upphaflegu brúarláni frá nóvember 2007 og hlutdeild bankans í sambankaláninu frá júní 2008 hefði falið í sér greiðslu á skuld í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Í dómaframkvæmd réttarins hefði ítrekað verið lagt til grundvallar að greiðsla við þessar aðstæður hefði verið innt af hendi fyrr en eðlilegt var í skilningi ákvæðisins og ekki verið talið skipta máli þótt heimilt hefði verið að greiða skuldina fyrir gjalddaga. Var því talið að umrædd greiðsla K hf. hefði verið innt af hendi fyrr en eðlilegt var. Við mat á því hvort greiðslan væri venjuleg eftir atvikum yrði að líta heildstætt á þær tvær áðurnefndar lántökur K hf. og hvernig staðið hefði verið að endurgreiðslu á hluta fyrra lánsins til RZ í júní 2008. Með síðara láninu hefði verið um mikilvæga viðbótarfjármögnun að ræða fyrir K hf. og jafnframt framlengingu á fjármögnun hans hvað varðaði stærstan hluta upphaflegs láns. Var fallist á með RI að miða yrði við að lánið sem tekið hefði verið í júní 2008 hefði falið í sér ávinning fyrir K hf. þótt vaxtakjör þess hefðu verið lakari en á fyrra láni. Var hin umþrætta greiðsla því talin venjuleg eftir atvikum samkvæmt 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 og því þyrfti ekki að taka afstöðu til þess hvort líta bæri til enskra laga við úrlausn málsins. Var RI sýknaður af kröfu K ehf.

K ehf. höfðaði mál aðallega á hendur B en til vara D og krafðist riftunar á greiðslu skuldar á grundvelli 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., sbr. 4. mgr. 103. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sem K ehf. taldi að hefði falist í nánar tilgreindum kaupum K ehf. á hlutdeild í allsherjarskuldabréfi sem hann gaf út á árinu 2005, svo og endurheimt á því fé sem hann lét af hendi í þeim viðskiptum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt gögnum málsins yrði að leggja til grundvallar að K ehf. hefði keypt hlutdeildina af B eftir að B hafði eignast hana úr hendi D. Var því D sýknaður af kröfu K ehf. Talið var að greiðsla K ehf. til B hefði farið fram innan sex mánaða fyrir frestdag við slit K ehf. Með viðskiptunum keypti K ehf. hlutdeild í skuldabréfi, sem bar engan fyrirfram ákveðinn gjalddaga að því er höfuðstól varðaði, en K ehf. var samkvæmt skilmálum skuldabréfsins veittur réttur að uppfylltum nánar greindum skilyrðum til að greiða það í einu lagi upp í heild á einhverjum af ársfjórðungslegum gjalddögum vaxta af bréfinu í fyrsta sinn á árinu 2010. Um leið greiddi K ehf. vexti, sem fallið höfðu á þessa hlutdeild á tímabilinu frá síðasta gjalddaga vaxta fram til uppgjörsdags viðskiptanna en gjalddagi vaxtanna hefði ella verið síðar. Hefðu greiðslurnar því að öllu leyti verið inntar af hendi fyrir gjalddaga þeirra og þar með fyrr en eðlilegt var í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Þá hefði K ehf. samkvæmt skilmálunum skuldabréfsins verið skylt að fá hlutdeildina sem hann keypti af B fellda niður með þeim afleiðingum að heildarskuld hans á grundvelli skuldabréfsins hefði lækkað sem svaraði hlutdeildinni. Það hefði K ehf. hins vegar ekki gert heldur selt hlutdeildina á nýjan leik átta dögum eftir viðskipti sín við B. Þá ráðstöfun yrði eðli máls samkvæmt að leggja að jöfnu við það að K ehf. hefði þegar með greiðslu sinni til B losnað undan skyldu samkvæmt skuldabréfinu sem svaraði hlutdeildinni. Var því talið að í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 hefði K ehf. með ráðstöfun sinni greitt skuld við B. Loks var ekki talið að það gæti virst nærtækt að K ehf. væri hagstætt að eiga viðskipti sem þessi enda myndi uppgreiðsla skuldabréfsins rýra eiginfjárgrunn hans. Lægi einnig fyrir að hann hafði aldrei áður átt viðskipti með hlutdeild í skuldabréfinu sem hefði að auki verið háð ýmsum íþyngjandi skilmálum gagnvart kröfuhafa. Væri því ekki unnt að líta svo á að greiðsla K ehf. hefði virst venjuleg eftir atvikum. Að öllu þessu virtu var fallist á kröfu K ehf. um riftun á greiðslu hans til B. Hvað varðaði endurgreiðslukröfu K ehf. kom fram að eftir fyrirmælum 1. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991 yrði B ekki gert að greiða K ehf. hærri fjárhæð en næmi tjóni hans af ráðstöfuninni. Hefði K ehf. ekkert upplýst enn um hvert söluverð hlutdeildarinnar var sem hann seldi átta dögum eftir viðskipti sín við B, en án þess yrði engu slegið föstu um hvort hann hefði orðið fyrir tjóni eða hvert umfang þess gæti verið. Vegna þeirrar afstöðu K ehf. hefði B ekki átt kost á að hafa uppi varnir í málinu á þeim grunni. Væri málið að þessu leyti vanreifað af hendi K ehf. Var kröfu hans um greiðslu úr hendi B því vísað frá héraðsdómi.

K ehf. höfðaði mál, aðallega á hendur W en til vara S og krafðist riftunar á greiðslu skuldar á grundvelli 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., sbr. 4. mgr. 103. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, sem K ehf. taldi að hefði falist í nánar tilgreindum kaupum á hlutdeild í skuldabréfi sem hann gaf út árið 2008, svo og endurheimt á því fé sem hann lét af hendi í þeim viðskiptum. Bæði W og S voru sýknaðir í héraði og áfrýjaði K ehf. þeirri niðurstöðu til Hæstaréttar. Áður en til flutnings málsins kom fyrir Hæstarétti felldi K ehf. málið niður gagnvart W en hélt til streitu kröfum sínum á hendur S. Í dómi sínum sló Hæstiréttur því föstu að umræddar greiðslur hefðu farið fram innan sex mánaða fyrir frestdag við slit K ehf. og inntar af hendi fyrir umsaminn gjalddaga og þar með fyrr en eðlilegt var í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Þá yrði ekki annað ráðið af þeim skilmálum sem giltu um skuldabréfið og komu ýmist fram í útgáfulýsingu, verðviðauka við hana eða samningi K ehf. við D, en að K ehf. hefði borið greiðsluskyldu samkvæmt skuldabréfinu við D í þágu skráðs eiganda þess, C. Að því gættu og með hliðsjón af dómi Hæstaréttar í máli nr. 398/2011 var talið að K ehf. hefði hvorki staðið í skuld við S né hefði S átt kröfu um greiðslu úr hendi K ehf. og hefði þannig ekki myndast milli þeirra kröfuréttarsamband í skilningi meginreglna fjármunaréttar. Á hinn bóginn var litið svo á að heimildin í 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 til að rifta greiðslu á skuld væri ekki háð því að hún hefði farið fram við aðstæður, þar sem beint réttarsamband hefði staðið milli kröfuhafa og skuldara, heldur gæti ákvæðið einnig tekið til ráðstöfunar, sem í raun leiddi til þess í senn að kröfuhafi fengi efndir á kröfu sinni og skuldari losnaði undan greiðsluskyldu sinni. Samkvæmt því og að virtum atvikum málsins var talið að engu gæti breytt gagnvart skilyrðum 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 að umþrættar ráðstafanir hefðu farið fram beint milli K ehf. og S í stað þess að greiðslur færu á þeirri leið um hendur annarra, sem kröfuréttarsamband hefði verið á milli. Væri því einnig fullnægt því skilyrði ákvæðisins að ráðstafanir K ehf. hefðu falið í sér greiðslu á skuld við S. Hins vegar var litið svo á að umþrætt viðskipti hefðu virst venjuleg eftir atvikum í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Staðfesti Hæstiréttur því niðurstöðu héraðsdóms um sýknu S.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfum F sem hann hafði lýst við slit L ehf. þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að þær væru fallnar niður fyrir vanlýsingu samkvæmt 118. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. F krafðist þess að kröfur sínar yrðu teknar til efnismeðferðar við slitin. Ágreiningur málsins er varðaði aðalkröfu laut eingöngu að því hvort að F gæti krafist vaxta til viðbótar höfuðstól kröfu sinnar eins og þeirra var krafist í uppfærði kröfulýsingu. Í dómi Hæstaréttar kom meðal annar fram að F hefði frá upphafi krafist vaxta en lækkað einungis fjárhæð hennar að teknu tilliti til breytts lagagrundvallar og vaxtaviðmiðunar sem hefðu komið fram í hinni nýju kröfulýsingu og F hefði útlistað til fullnaðar í greinargerð sinni í héraði á hvaða rökum vaxtakrafan byggði. Var því hinn kærði úrskurður er varðaði aðalkröfu F fellur úr gildi.

Kærður var sá hluti dóms héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi fjárkröfu K ehf. á hendur B. Málið hafði K ehf. höfðað til riftunar á greiðslu skuldar við B vegna viðskipta þeirra sem K ehf. taldi að innt hefði verið af hendi fyrr en eðlilegt var. Skuldin stofnaðist á þann hátt að B eignaðist hlutdeild í svonefndu allsherjarskuldabréfi, sem K ehf. hafi gefið út. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti, féllst dómurinn á riftunarkröfu K ehf. en vísaði endurgreiðslukröfu hans frá dómi þar sem ekki var upplýst um söluverð hlutdeildarinnar og því tjón K ehf. af hinni riftanlegu ráðstöfun vanreifað.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna kröfu sem O hafði lýst við slit L ehf. með stöðu í réttindaröð samkvæmt 113 gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl.

S hf. krafðist riftunar á greiðslu nánar tilgreindrar skuldar og endurgreiðslu tiltekinnar fjárhæðar úr hendi E ehf. Í tengslum við fjárhagslega endurskipulagningu S hf. hafði meirihluti eigna félagsins verið færður til eignarhaldsfélagsins H hf., samhliða því sem skuldir S hf. við E ehf. höfðu verið færðar til sama félags. Byggði S hf. á því að þær ráðstafanir hefðu í reynd falið í sér greiðslu skuldar sem væri riftanleg samkvæmt ákvæðum 134. gr. og 141. gr. laga nr. 21/1991. Héraðsdómur féllst ekki á málatilbúnað S hf. og sýknaði E ehf. af kröfum félagsins. Í dómi Hæstaréttar var því slegið föstu að umræddar ráðstafanir hefðu falið í sér greiðslu skuldar S hf. við E hf. sem greidd hefði verið með óvenjulegum greiðslueyri, auk þess sem hún hefði verið greidd fyrr en eðlilegt var. Taldi rétturinn sömuleiðis, með vísan til þeirra kvaða sem höfðu verið lagðar á S hf. við endurskipulagninguna, að S hf. og E ehf. hefðu verið nákomin í skilningi 6. töluliðar 3. gr. laga nr. 21/1991 og að E ehf. hefði ekki sýnt fram á að S hf. hefði verið gjaldfært þegar greitt var. Væri samkvæmt því fullnægt skilyrðum 2. mgr. 134. gr. laganna til þess að riftunarkrafa S hf. gæti náð fram að ganga. Hins vegar benti rétturinn á að málatilbúnaður S hf. hefði verið reistur á því í öndverðu að þær eignir sem framseldar höfðu verið til H hf., hefðu þá að mestu verið veðsettar til tryggingar skuldum S hf. við E ehf. Með því að um var að ræða framsal eigna til E ehf., sem hann hefði þegar notið veðréttar í, hefði E ehf. hvorki haft hag af ráðstöfuninni né hefði S hf. orðið fyrir tjóni, sbr. 1. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991. Var hinn áfrýjaði dómur um sýknu E ehf. því staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli M gegn A ehf., Á og MM var vísað frá dómi á þeim grundvelli að M skorti lögvarða hagsmuni af því að fá niðurstöðu um kröfu sína. Í málinu krafðist M þess á grundvelli 1. mgr. 81. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög að A ehf. yrði slitið. Eftir að málið var höfðaði hafði Á sem eigandi 99,98% hlutafjár A ehf. ákveðið að aðrir hluthafar félagsins, þar á meðal M, skyldu sæta innlausn hans á hlutum í félaginu samkvæmt 16. gr. laga nr. 138/1994. Með vísan til þess að þegar þær ráðstafanir voru gerðar, sem M taldi að ætti að leiða til þess að A ehf. skyldi slitið, hefði M verið hluthafi í félaginu og taldi sig ráða yfir því hlutafé sem nægði eftir 1. mgr. 81. gr. laga nr. 138/1994 til að krefjast slita taldi Hæstiréttur að hann hefði lögvarða hagsmuni af því að leyst yrði úr ágreiningi aðila. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Í málinu krafðist K ehf. á grundvelli 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., sbr. 4. mgr. 103. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, riftunar á greiðslu skuldar, aðallega við B en til vara K o.fl., sem K ehf. taldi að hefði falist í nánar tilgreindum kaupum á hlutdeild í skuldabréfi, sem hann gaf út árið 2006 í tengslum við skuldabréfaútboð, svo og endurheimt á því fé sem hann lét af hendi í þeim viðskiptum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt skjölum málsins hefði B verið eigandi hinnar seldu hlutdeildar og voru K o.fl. því þegar af þeirri ástæðu sýknuð af kröfum K ehf. Talið var að umræddar greiðslur til B hefðu farið fram innan sex mánaða fyrir frestdag við slit K ehf. og þær að öllu leyti verið inntar af hendi fyrir umsaminn gjalddaga og þar með fyrr en eðlilegt var í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Vísað var til þess að samkvæmt skilmálum, sem giltu um skuldabréfið og komu ýmist fram í útgáfulýsingu, verðviðauka við hana eða samningi K ehf. við D, þar sem þeim síðarnefnda var meðal annars falið í þágu C, skráðs eiganda skuldabréfsins, að taka við og koma til skila greiðslum frá K ehf. vegna þess svo og að leita eftir atvikum fullnustu á kröfum samkvæmt því, hefði K ehf. borið greiðsluskyldu samkvæmt skuldabréfinu við D í þágu C. Að þessu gættu og með hliðsjón af dómi Hæstaréttar í máli nr. 398/2011 var talið að K ehf. hefði hvorki staðið í skuld við B né hefði B átt kröfu um greiðslu úr hendi K ehf. og hafði þannig ekki myndast milli þeirra kröfuréttarsamband í skilningi meginreglna fjármunaréttar. Á hinn bóginn var litið svo á að heimildin í 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 til að rifta greiðslu á skuld væri ekki háð því að hún hefði farið fram við aðstæður, þar sem beint réttarsamband hefði staðið milli kröfuhafa og skuldara, heldur gæti ákvæðið einnig tekið til ráðstöfunar, sem í raun leiddi til þess í senn að kröfuhafi fengi efndir á kröfu sinni og skuldari losnaði undan greiðsluskyldu sinni. Samkvæmt þessu og að virtum atvikum málsins var talið að engu gæti breytt gagnvart skilyrðum 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 að umþrættar ráðstafanir hefðu farið fram beint milli K ehf. og B í stað þess að greiðslur færu á þeirri leið um hendur annarra, sem kröfuréttarsamband hefði verið á milli. Samkvæmt þessu væri því fullnægt skilyrði ákvæðisins að ráðstafanir K ehf. hefðu falið í sér greiðslu á skuld við B. Hins vegar var litið svo á að umþrætt viðskipti hefðu virst venjuleg eftir atvikum í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 og var B því sýknað af kröfum K ehf.

Í málinu krafðist L ehf. á grundvelli 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. riftunar á greiðslu skuldar við L Ltd., sem L ehf. taldi að hefði falist í nánar tilgreindum kaupum á hlutdeild í skuldabréfum, sem hann gaf út árið 2004 í tengslum við skuldabréfaútboð, svo og endurheimt á því fé sem hann lét af hendi í þeim viðskiptum. Talið var að umræddar greiðslur hefðu farið fram innan sex mánaða fyrir frestdag við slit L ehf. og þær að öllu leyti verið inntar af hendi fyrir umsaminn gjalddaga og þar með fyrr en eðlilegt var í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að þótt sú skipan sem mælt hefði verið fyrir um í útgáfulýsingum vegna skuldabréfanna og samningum L ehf. við tilteknar fjármálastofnanir um umsjón með útgáfunni leiddi til þess að ekki yrði litið svo á að skuldarasamband hefði verið með L ehf. og L Ltd. í skilningi reglna fjármunaréttar þegar kaupin fóru fram, réði það ekki úrslitum um hvort ákvæði 134. gr. laga nr. 21/1991 yrði beitt við úrlausn málsins, sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 189/2016. Ekki væri ágreiningur um að L ehf. hefði innt af hendi umþrættar greiðslur og að þær hefðu runnið til L Ltd. Greiðslurnar hefðu orðið til þess að skuldir L ehf. hefðu lækkað í raun og að sama skapi hefði L Ltd. fengið fullnustu, sem hann undi við, á þeim kröfum sem hann átti og L ehf. skyldi á endanum bera ábyrgð á að hann fengi greiddar. Samkvæmt þessu hefði verið um að ræða greiðslu á skuld í skilningi 134. gr. laga nr. 21/1991. Á hinn bóginn var með hliðsjón af atvikum málsins litið svo á að umþrætt viðskipti hefðu virst venjuleg eftir atvikum í skilningi sama ákvæðis. Var L Ltd. því sýknað af kröfum K ehf.

Í málinu krafðist K ehf. á grundvelli 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., sbr. 4. mgr. 103. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki, riftunar á greiðslu skuldar við U, sem K ehf. taldi að hefði falist í nánar tilgreindum kaupum á hlutdeild í tveimur skuldabréfum, sem hann gaf út árið 2006 í tengslum við skuldabréfaútboð, svo og endurheimt á því fé sem hann lét af hendi í þeim viðskiptum. Talið var að umræddar greiðslur hefðu farið fram innan sex mánaða fyrir frestdag við slit K ehf. og þær að öllu leyti verið inntar af hendi fyrir umsaminn gjalddaga og þar með fyrr en eðlilegt var í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að samkvæmt skilmálum, sem giltu um skuldabréfin og komu ýmist fram í útgáfulýsingu, verðviðauka við hana eða samningi K ehf. við D, þar sem þeim síðarnefnda var meðal annars falið í þágu C, skráðs eiganda skuldabréfanna, að taka við og koma til skila greiðslum frá K ehf. vegna þeirra svo og að leita eftir atvikum fullnustu á kröfum samkvæmt þeim, hefði K ehf. borið greiðsluskyldu samkvæmt skuldabréfunum við D í þágu C. Að þessu gættu og með hliðsjón af dómi Hæstaréttar í máli nr. 398/2011 var talið að K ehf. hefði hvorki staðið í skuld við U né hefði U átt kröfu um greiðslu úr hendi K ehf. og hafði þannig ekki myndast milli þeirra kröfuréttarsamband í skilningi meginreglna fjármunaréttar. Á hinn bóginn var litið svo á að heimildin í 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 til að rifta greiðslu á skuld væri ekki háð því að hún hefði farið fram við aðstæður, þar sem beint réttarsamband hefði staðið milli kröfuhafa og skuldara, heldur gæti ákvæðið einnig tekið til ráðstöfunar, sem í raun leiddi til þess í senn að kröfuhafi fengi efndir á kröfu sinni og skuldari losnaði undan greiðsluskyldu sinni. Samkvæmt þessu og að virtum atvikum málsins var talið að engu gæti breytt gagnvart skilyrðum 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 að umþrættar ráðstafanir hefðu farið fram beint milli K ehf. og U í stað þess að greiðslur færu á þeirri leið um hendur annarra, sem kröfuréttarsamband hefði verið á milli. Samkvæmt þessu væri því fullnægt skilyrði ákvæðisins að ráðstafanir K ehf. hefðu falið í sér greiðslu á skuld við U. Hins vegar var litið svo á að umþrætt viðskipti hefðu virst venjuleg eftir atvikum í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 og var U því sýknað af kröfum K ehf.

Við slit B krafðist hann þess að krafa, sem átti rætur að rekja til þess að hann hafði ofgreitt af ólögmætu gengistryggðu láni hjá S, yrði við slit S viðurkennd sem búskrafa samkvæmt 3. tölulið 110. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Talið var að þar sem um væri að ræða endurkröfu sem stofnast hefði um það bil hálfu ári áður en S var tekinn til slita gæti 110. gr. fyrrgreindra laga ekki átt við um kröfu B. Þá var varakröfu B, um að krafan nyti stöðu almennrar kröfu eftir 113. gr. laganna, hafnað með vísan til þess að henni hefði verið lýst löngu eftir að kröfulýsingarfrestur var liðinn yrði.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna kröfu sem Ú hafði lýst við slit V hf. Byggði Ú á því að V hf. hefði með ólögmætum og saknæmum hætti farið út fyrir umboð sitt samkvæmt eignastýringarsamningi aðila með kaupum á veðskuldabréfum á árunum 2006 til 2009. Miðuðu kröfur Ú að því að gera hann eins settan við slit V ehf. og ef fjármunum hans í eignastýringu V hf. hefði aldrei verið ráðstafað til kaupa á skuldabréfunum. Var talið að Ú hefði ekki fært fram haldbærar skýringar á því hvers vegna hann teldi tjón vegna þessarar háttsemi hafa numið kröfufjárhæðinni og þá einkum hvort og hvernig hann hefði endurheimt sömu fjárhæð ef V hf. hefði fjárfest í þeim hlutabréfum og skuldabréfum sem honum var heimilt samkvæmt eignastýringarsamningi aðila. Yrði í því sambandi að horfa til þeirra áhrifa sem atburðir á íslenskum fjármálamarkaði síðari hluta árs 2008 hefðu haft á virði hlutabréfa og skuldabréfa. Var því ekki talið að Ú hefði sýnt fram á að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna háttsemi V hf.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna tvær kröfur sem A hafði lýst við slit S hf. Hvað varðaði aðra kröfuna, sem var til komin vegna þeirrar ráðstöfunar S hf. að leysa til sín innstæðu á handveðsettum innlánsreikningi A vegna uppgjörs aðilanna á samningum um afleiðuviðskipti, var talið að kröfulýsing A hefði verið svo óljós að henni bæri að hafna. Um hina kröfuna, sem reist var á því að S hf. hefði valdið A tjóni með óréttmætri löggeymslu í fasteign hans eftir að héraðsdómi í máli þeirra hefði verið áfrýjað til Hæstaréttar, sagði hins vegar að samkvæmt 2. mgr. 43. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl. mætti höfða sjálfstætt mál til heimtu skaðabóta samkvæmt 42. gr. laganna innan þriggja mánaða frá því þeim, sem bóta krefðist, hefði orðið kunnugt um niðurfellingu gerðar. Eðli máls samkvæmt yrði þessu ákvæði beitt með lögjöfnun þegar bú þess, sem fengið hefði fjármuni tryggða með gerð á borð við löggeymslu, væri tekið til gjaldþrotaskipta, enda væri aðstaða kröfuhafa í báðum tilvikum sambærileg. Þar sem A hefði ekki lýst kröfu um skaðabætur vegna löggeymslunnar innan þriggja mánaða frá uppkvaðningu dóms Hæstaréttar bæri einnig að hafna þeirri kröfu.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna kröfu sem A16 ehf. hafði lýst við slit L ehf. þar sem henni hafði ekki verið lýst fyrr en eftir að kröfulýsingarfrestur rann út og var A16 ehf. ekki talið hafa sýnt fram á að uppfyllt væru skilyrði 5. töluliðar 118. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna kröfu sem G hafði lýst við slit K ehf. sem reist var á ætlaðri bótaskyldu starfsmanna K ehf. vegna kaupa G á hlutabréfum í K ehf. og lántöku vegna þeirra kaupa.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem viðurkennd var að hluta krafa sem L ohf. hafði lýst við slit G ehf. í réttindaröð samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. en kröfum hans hafnað að öðru leyti. Aðilar deildu um hvernig haga skyldi uppgjöri sex afleiðusamninga. Í dómi Hæstaréttar kom fram að L ohf. hefði fyrir héraðsdómi byggt á því að hann ætti rétt til fullra efnda samkvæmt samningum aðila en þyrfti ekki að inna gagngjald af hendi samkvæmt þeim. G ehf. byggði hins vegar á því að það bæri að beita skuldajöfnuði við uppgjör samninganna og var fallist á þann útreikning. Þá var tiltekið í dómi Hæstaréttar að L ohf. hefði meðal annars skýrt forsendur kröfugerðar sinnar og útreikninga fyrir Hæstarétti með skírskotun til svonefndrar uppsöfnunaraðferðar, að teknu tilliti til skuldajafnaðar samninganna. Var tekið fram að þær málsástæður sem lutu að skuldajöfnuði skuldbindinga aðila og forsendur þess útreiknings hefðu ekki komið fram í héraði og með þessum nýjum kröfum L ohf. fyrir Hæstarétti hefði grundvelli málsins verið raskað svo verulega að ekki yrði á þeim byggt í málinu. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna kröfu sem F hafði lýst við slit K ehf. Byggði F á því að K ehf. hefði með saknæmum og ólögmætum hætti vanrækt skyldur sínar samkvæmt eignastýringarsamningi aðila og lögum og reglum og með því valdið sér bótaskyldu tjóni. Í málinu hafði F freistað þess að færa sönnur á tjón sitt með dómkvaðningu matsmanns. Í matsgerðinni kom meðal annars fram að nánar tilgreindar fjárfestingar sjóðanna hefðu jafnvel leitt af sér tjón, en að hve miklu leyti tjón F yrði rakið til þess annars vegar en hruns bankakerfisins hins vegar væri nánast útilokað að leggja tölulegt mat á. Héraðsdómur taldi ekki unnt að fallast á með F að sú lækkun sem hefði orðið á verðmæti hlutdeildarskírteina hans eftir 6. október 2008 hafi getað talist tjón hans í skilningi lagareglna um skaðabætur. Þá taldi héraðsdómur að F bæri sönnunarbyrðina fyrir því að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna saknæmrar háttsemi sem K ehf. hefði borið ábyrgð á að lögum. Hæstiréttur tók fram að F hefði ekki sýnt fram á að tjón hefði hlotist af saknæmri og ólögmætri háttsemi K ehf. Að því virtu og með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna kröfu sem F hafði lýst við slit K ehf. Byggði F á því að K ehf. hefði með saknæmum og ólögmætum hætti vanrækt skyldur sínar samkvæmt eignastýringarsamningi aðila og lögum og reglum og með því valdið sér bótaskyldu tjóni. Í málinu hafði F freistað þess að færa sönnur á tjón sitt með dómkvaðningu matsmanns. Í matsgerðinni kom meðal annars fram að nánar tilgreindar fjárfestingar sjóðanna hefðu jafnvel leitt af sér tjón, en að hve miklu leyti tjón F yrði rakið til þess annars vegar en hruns bankakerfisins hins vegar væri nánast útilokað að leggja tölulegt mat á. Héraðsdómur taldi ekki unnt að fallast á með F að sú lækkun sem hefði orðið á verðmæti hlutdeildarskírteina hans eftir 6. október 2008 hafi getað talist tjón hans í skilningi lagareglna um skaðabætur. Þá taldi héraðsdómur að F bæri sönnunarbyrðina fyrir því að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna saknæmrar háttsemi sem K ehf. hefði borið ábyrgð á að lögum. Hæstiréttur tók fram að F hefði ekki sýnt fram á að tjón hefði hlotist af saknæmri og ólögmætri háttsemi K ehf. Að því virtu og með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna kröfu sem F hafði lýst við slit K ehf. Byggði F á því að K ehf. hefði með saknæmum og ólögmætum hætti vanrækt skyldur sínar samkvæmt eignastýringarsamningi aðila og lögum og reglum og með því valdið sér bótaskyldu tjóni. Í málinu hafði F freistað þess að færa sönnur á tjón sitt með dómkvaðningu matsmanns. Í matsgerðinni kom meðal annars fram að nánar tilgreindar fjárfestingar sjóðanna hefðu jafnvel leitt af sér tjón, en að hve miklu leyti tjón F yrði rakið til þess annars vegar en hruns bankakerfisins hins vegar væri nánast útilokað að leggja tölulegt mat á. Héraðsdómur taldi ekki unnt að fallast á með F að sú lækkun sem hefði orðið á verðmæti hlutdeildarskírteina hans eftir 6. október 2008 hafi getað talist tjón hans í skilningi lagareglna um skaðabætur. Þá taldi héraðsdómur að F bæri sönnunarbyrðina fyrir því að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna saknæmrar háttsemi sem K ehf. hefði borið ábyrgð á að lögum. Hæstiréttur tók fram að F hefði ekki sýnt fram á að tjón hefði hlotist af saknæmri og ólögmætri háttsemi K ehf. Að því virtu og með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna kröfu sem F hafði lýst við slit K ehf. Byggði F á því að K ehf. hefði með saknæmum og ólögmætum hætti vanrækt skyldur sínar samkvæmt eignastýringarsamningi aðila og lögum og reglum og með því valdið sér bótaskyldu tjóni. Í málinu hafði F freistað þess að færa sönnur á tjón sitt með dómkvaðningu matsmanns. Í matsgerðinni kom meðal annars fram að nánar tilgreindar fjárfestingar sjóðanna hefðu jafnvel leitt af sér tjón, en að hve miklu leyti tjón F yrði rakið til þess annars vegar en hruns bankakerfisins hins vegar væri nánast útilokað að leggja tölulegt mat á. Héraðsdómur taldi ekki unnt að fallast á með F að sú lækkun sem hefði orðið á verðmæti hlutdeildarskírteina hans eftir 6. október 2008 hafi getað talist tjón hans í skilningi lagareglna um skaðabætur. Þá taldi héraðsdómur að F bæri sönnunarbyrðina fyrir því að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna saknæmrar háttsemi sem K ehf. hefði borið ábyrgð á að lögum. Hæstiréttur tók fram að F hefði ekki sýnt fram á að tjón hefði hlotist af saknæmri og ólögmætri háttsemi K ehf. Að því virtu og með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna kröfu sem F hafði lýst við slit K ehf. Byggði F á því að K ehf. hefði með saknæmum og ólögmætum hætti vanrækt skyldur sínar samkvæmt eignastýringarsamningi aðila og lögum og reglum og með því valdið sér bótaskyldu tjóni. Í málinu hafði F freistað þess að færa sönnur á tjón sitt með dómkvaðningu matsmanns. Í matsgerðinni kom meðal annars fram að nánar tilgreindar fjárfestingar sjóðanna hefðu jafnvel leitt af sér tjón, en að hve miklu leyti tjón F yrði rakið til þess annars vegar en hruns bankakerfisins hins vegar væri nánast útilokað að leggja tölulegt mat á. Héraðsdómur taldi ekki unnt að fallast á með F að sú lækkun sem hefði orðið á verðmæti hlutdeildarskírteina hans eftir 6. október 2008 hafi getað talist tjón hans í skilningi lagareglna um skaðabætur. Þá taldi héraðsdómur að F bæri sönnunarbyrðina fyrir því að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna saknæmrar háttsemi sem K ehf. hefði borið ábyrgð á að lögum. Hæstiréttur tók fram að F hefði ekki sýnt fram á að tjón hefði hlotist af saknæmri og ólögmætri háttsemi K ehf. Að því virtu og með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna kröfu sem F hafði lýst við slit K ehf. Byggði F á því að K ehf. hefði með saknæmum og ólögmætum hætti vanrækt skyldur sínar samkvæmt eignastýringarsamningi aðila og lögum og reglum og með því valdið sér bótaskyldu tjóni. Í málinu hafði F freistað þess að færa sönnur á tjón sitt með dómkvaðningu matsmanns. Í matsgerðinni kom meðal annars fram að nánar tilgreindar fjárfestingar sjóðanna hefðu jafnvel leitt af sér tjón, en að hve miklu leyti tjón F yrði rakið til þess annars vegar en hruns bankakerfisins hins vegar væri nánast útilokað að leggja tölulegt mat á. Héraðsdómur taldi ekki unnt að fallast á með F að sú lækkun sem hefði orðið á verðmæti hlutdeildarskírteina hans eftir 6. október 2008 hafi getað talist tjón hans í skilningi lagareglna um skaðabætur. Þá taldi héraðsdómur að F bæri sönnunarbyrðina fyrir því að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna saknæmrar háttsemi sem K ehf. hefði borið ábyrgð á að lögum. Hæstiréttur tók fram að F hefði ekki sýnt fram á að tjón hefði hlotist af saknæmri og ólögmætri háttsemi K ehf. Að því virtu og með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem krafa E ehf. að fjárhæð 165.693.039.411 krónur var viðurkennd við slit SPB hf. og henni skipað í réttindaröð eftir 113. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Krafan var tilkomin vegna lánveitinga SÍ til SPB hf. í formi daglána, veðlána og verðbréfalána, en óumdeilt var að SPB hf. hafði notað lánsféð til að veita lán til þriggja viðskiptabanka sem síðar voru teknir til slita. Slitastjórn SPB hf. hafnaði að viðurkenna kröfu E ehf. á þeim grundvelli að um málamyndagerning hefði verið að ræða, að gerningarnir hefðu verið haldnir ógildingarannmörkum, að forsendur hefðu brostið og unnt hefði verið að rifta þeim á grundvelli reglna XX. kafla laga nr. 21/199. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, kom meðal annars fram að engin skylda hafi getað hvílt á SÍ að upplýsa SPB hf. um vitneskju sína um erfiða stöðu viðskiptabankanna þriggja þar sem starfsmenn SÍ hefðu verið bundnir þagnarskyldu skv. 1. mgr. 35. gr. laga nr. 36/2001 um Seðlabanka Íslands. Yrði þvert á móti að ætla að SPB hf., sem starfandi fjármálafyrirtæki sem sérhæfði sig í viðskiptum á millibankamarkaði, hefði sjálft þurft að leggja mat á og bera áhættu af því við hverja það kaus að eiga viðskipti og hvaða áhættu rétt hefði verið að taka í því tilliti. Það var því mat dómsins að engin efni væru til að skuldbindingum SPB hf. yrði vikið til hliðar á grundvelli þeirra ógildingarreglna laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga sem SPB hf. hafði einkum vísað til. Þá var tekið fram að þrátt fyrir að gögn málsins hefðu bent til þess að SÍ hafði talið að nauðsynlegt væri að viðskiptabankarnir þrír hefðu nægilegan aðgang að lausafé væri ekkert í málinu sem bent hefði til þess að SÍ hefði sérstaklega hvatt til eða ýtt undir að því markmiði yrði náð með milligöngu SPB hf.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna að kröfum AB ehf. yrði skipað í réttindaröð við slit K ehf. Taldi AB ehf. að K ehf. hefði með ólögmætum hætti leyst til sín innstæðu á handveðsettum bankareikningum félagsins til fullnustu á kröfu K ehf. á hendur AB ehf. vegna uppgjörs á lánssamningi milli aðila. Með ákvörðun F voru kröfur K ehf. á hendur AB ehf. vegna fyrrgreinds lánssamnings framseldar til Nýja K hf. AB ehf. bar því meðal annars við að A hf. hefði ekki verið heimilt að framselja lánssamninginn aftur til K ehf. Hæstiréttur vísað til þess að með ábyrgðarbréfi A hf. til fyrirsvarsmanns AB ehf. hefði honum verið tilkynnt að bankinn hefði framselt kröfur samkvæmt lánssamningnum til K ehf. Í bréfinu hefði verið vísaði til framsalsheimildar í lánssamningnum og var því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að með framsalinu til K ehf. hefði fylgt ráðstöfunarréttur yfir þeim handveðsettu verðmætum sem sett höfðu verið til tryggingar efndum lánssamningsins. Þá bar AB ehf. fyrir sig að kröfum sem félagið hafði lýst á grundelli tveggja skuldabréfa við slit varnaraðila hefði verið skuldajafnað á móti skuld hans samkvæmt fyrrnefndum lánssamningi aðila. Slitastjórn K ehf. hafði hafnað kröfunni. Vísaði Hæstiréttur til þess að ágreiningslaust væri að AB ehf. hefði ekki andmælt afstöðu slitastjórnar K ehf. í samræmi við ákvæði laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Höfnun kröfu AB ehf. hefði því verið endanleg, sbr. 3. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991, enda ætti undantekningarákvæði 3. tölul. 118. gr. þeirra ekki við í málinu. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna kröfu sem P hafði lýst við slit L ehf. þar sem henni hafði ekki verið lýst fyrr en eftir að kröfulýsingarfrestur rann út og var P ekki talinn hafa sýnt fram á að uppfyllt væru skilyrði 2. töluliðar 118. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl.

S gerði samning við L hf. um eignastýringu lífeyrissparnaðar síns þar sem kveðið var á um að lífeyrinn skyldi ávaxta í erlendum verðbréfum með tilteknum hætti. Hluta lífeyrisins átti að ávaxta með kaupum á skuldabréfum í félaginu IF fyrir andvirði 1.000.000 punda og lagði L hf. inn pöntun um millilagslán í tengslum við þau viðskipti. Uppgjör viðskiptanna drógust á langinn og þegar L hf. keypti pund vegna viðskiptanna hafði gengi krónunnar veikst talsvert og vantaði þá inn á lífeyrisreikning S fjárhæð sem svaraði til rúmlega 174.000 punda sem greiða þurfti fyrir millilagslánið. L hf. lagði andvirði þeirrar upphæðar inn á lífeyrisreikning S en ekkert varð hins vegar af viðskiptunum. Í málinu krafðist slitastjórn L hf. að greiðslunni yrði rift á grundvelli 1. mgr. 131. gr. laga nr. 21/1991 og að S yrði gert að endurgreiða sér samsvandi fjárhæð. Talið var að S hefði ekki tekist, gegn andmælum L hf., að sýna fram á að viðskiptalegar forsendur hefðu búið að baki greiðslunni og var riftunarkrafa L hf. því tekin til greina. Þá var S jafnframt gert að endurgreiða umrædda fjárhæð á grundvelli 142. gr. laga nr. 21/1991.

Í janúar 2010 gaf S hf. út skuldabréf til H ehf. að fjárhæð 1.560.000.000 krónur. Í desember sama ár gerðu aðilarnir samning um kaup H ehf. á kröfum í eigu S hf. samkvæmt sex lánssamningum. Í samningnum kom fram að samanlögð fjárhæð þessara krafna væri 1.746.245.864 krónur, en kaupverði þeirra, 1.043.621.412 krónur, skyldi ráðstafað til niðurfærslu á kröfu H ehf. samkvæmt skuldabréfinu, þar á meðal 960.068.761 krónu sem innborgun á höfuðstól þess. Í maí 2012 var S hf. tekinn til slita og í málinu leitaði hann riftunar á greiðslu sinni til H ehf. samkvæmt samningnum frá desember 2010, svo og endurheimtu á fjárhæðinni sem gekk inn á höfuðstól skuldarinnar. Talið var að um hefði verið að ræða óvenjulegan greiðslueyri í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og að greiðslan hefði ekki verið venjuleg eftir atvikum. Ekki var fallist á með H ehf. að S hf. hefði verið gjaldfær í skilningi 2. mgr. sömu greinar. Var því fallist á kröfu S hf. um riftun greiðslunnar. Að virtum ákvæðum samningsins frá desember 2010 var litið svo á að kröfuréttindin samkvæmt lánssamningunum sex hefðu í skilningi 1. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991 komið H ehf. að notum sem greiðsla á 1.043.621.412 krónum. Þá hefði S hf. með framsali þessara kröfuréttinda farið á mis við tilkall til greiðslu á sömu fjárhæð og orðið þannig fyrir tjóni sem því svaraði. Var H ehf. látinn bera halla af því að hafa ekki sýnt fram á að ekki hafi verið unnt að fá meira greitt en samtals 220.871.512 krónur upp í kröfurnar samkvæmt lánssamningunum. Var H ehf. því gert að endurgreiða S hf. 960.068.761 krónu.

Fjármálafyrirtækið SV, sem síðar sameinaðist sparisjóðnum SK, gaf út skuldabréf sem greiða átti í einu lagi á gjalddaga í mars 2010, en F var kröfuhafi bréfsins. Í mars 2009 keypti SK bréfið af F og sama dag gerðu aðilar samning um að innlausnarverð þess, ásamt öðrum fjármunum, skyldi lagt á innlánsreikning hjá sparisjóðnum, en á þessum tíma var lausafjárstaða SK erfið. Í apríl 2010 tók Fjármálaeftirlitið yfir vald stofnfjáreigendafundar SK og skipaði honum bráðabirgðastjórn. Jafnframt tók eftirlitið ákvörðun um ráðstöfun tilgreindra eigna sjóðsins og skuldbindinga hans vegna innlána og tiltekinna ábyrgða til nýs sparisjóðs, SpK. Samkvæmt 7. tölulið ákvörðunarinnar átti SpK ekki að yfirtaka innlánaskuldbindingar SK sem stofnað hefði verið til með þeim hætti að kröfueigandi samkvæmt skuldabréfi hefði fengið kröfu sína greidda fyrir gjalddaga en á sama tíma stofnað til innláns hjá SK, enda væri um riftanlegan gerning að ræða. Þrátt fyrir orðalag ákvörðunarinnar var áðurnefnd innstæða F skráð í kerfum SpK og að fyrirmælum F greiddi SpK honum út allt innlánið með vöxtum í júní 2010. Bú SK var tekið til gjaldþrotaskipta í nóvember 2010 og lauk skiptunum í september 2013 án þess að nokkuð fengist upp í lýstar kröfur. Þá tók Fjármálaeftirlitið yfir vald stofnfjáreigendafundar SpK í mars 2011 og samkvæmt ákvörðun eftirlitsins tók L hf. yfir allar eignir og skuldbindingar sjóðsins. Með samkomulagi L hf. og íslenska ríkisins í mars 2012 skuldbatt sá fyrrnefndi sig til þess að krefja F um endurgreiðslu áðurnefnds innláns. Í dómi Hæstaréttar kom fram að skuld SK við F hefði verið greidd í mars 2009, réttu ári fyrir gjalddaga hennar. Samkvæmt skýrum orðum ákvörðunar Fjármálaeftirlitsins frá apríl 2010 hefði SpK ekki átt að taka yfir umrætt innlán F, enda hefði verið um að ræða riftanlega ráðstöfun samkvæmt 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Vegna þessara mistaka hefði stofnast krafa SpK á hendur F um endurgreiðslu innlánsins, en sú krafa komst síðar í hendur L hf. á grundvelli ákvörðunar Fjármálaeftirlitsins í mars 2011. Hæstiréttur vísaði á hinn bóginn til þess að þegar í október eða nóvember 2010 hefði legið fyrir vitneskja um atvik að baki kröfu L hf. á hendur F, en hvorki yrði séð að F hafi viðurkennt skyldu sína til endurgreiðslu né að hann hefði fengið skýra tilkynningu um að kröfunni yrði haldið upp á hann. Þá hefði L hf. skuldbundið sig með samningnum við íslenska ríkið í mars 2012 til að innheimta þessa tilteknu kröfu. Eigi að síður sendi L hf. ekki kröfu til F um greiðslu fjármunanna fyrr en í október 2013, löngu eftir að kröfulýsingarfresti lauk í þrotabú SK og eftir að skiptum á búinu var lokið, en með þessu kom hann í veg fyrir að krafa F kæmist að gagnvart sparisjóðnum. Að öllu þessu virtu komst rétturinn að þeirri niðurstöðu að L hf. hefði glatað fyrir tómlæti kröfunni á hendur F og var sá síðarnefndi því sýknaður.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna kröfu sem S ehf. hafði lýst við slit L hf. Kröfu sína reisti S ehf. á ætlaðri skaðabótaskyldu L hf. sem hefði með ólögmætum og saknæmum hætti valdið honum tjóni vegna verðbréfaviðskipta þeirra á milli á árunum 2007 og 2008. Um var að ræða viðskipti með hlutabréf á grundvelli tuttugu og átta valréttarsamninga og viðskipti með hlutabréf í tilteknu félagi. Hæstiréttur tók fram að L hf. hefði mátt koma fram við S ehf. sem viðurkenndan gagnaðila í umræddum viðskiptum í skilningi laga nr. 108/2007 um verðbréfaviðskipti. Þá vísaði Hæstiréttur til þess að tómlæti gæti haft meiri áhrif á réttarstöðu samningsaðila í verðbréfaviðskiptum en á öðrum sviðum, með tilliti til eðlis slíkra viðskipta. Að því virtu og með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var fallist á þá afstöðu héraðsdóms að S ehf. hefði glatað fyrir tómlæti rétti til að krefja L hf. um skaðabætur vegna fyrrgreindra viðskipta. Niðurstaða héraðsdóms um að hafna viðurkenningu á kröfu S ehf. var því staðfest.

Fallist var á kröfu L um að X skyldi sæta áfram gæsluvarðhaldi til 27. nóvember 2015 á grundvelli a. og b. liða 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Þ lýsti skaðabótakröfum við slit G hf. sem voru reistar á því að starfsmenn G hf. hefðu veitt Þ ófullnægjandi fjárfestingarráðgjöf og með því valdið honum tjóni. Auk þess hafði Þ uppi kröfu um viðurkenningu á því að honum væri heimilt að skuldajafna kröfum sínum við kröfu G hf. samkvæmt lánssamningi þeirra. Slitastjórn G hf. hafnaði kröfum Þ og vísaði ágreiningnum til úrlausnar héraðsdóms eftir fyrirmælum laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Í málinu var deilt um meint tjón Þ vegna fjögurra fjárfestinga, sem Þ réðist í eftir tillögu starfsmanna G hf. Í fyrsta lagi var um að ræða fasteignaverkefni í Berlín, í öðru lagi kaup á afleiðutengdu skuldabréfi, í þriðja lagi gjaldeyrisstýringu G hf. og í fjórða lagi lán sem Þ tók hjá G hf. til jarðakaupa. Hæstiréttur taldi að Þ hefði glatað fyrir tómlæti sérhverjum rétti sem hann gæti hafa átt á hendur G hf. vegna fasteignaverkefnisins í Berlín. Vísað var til þess að Þ hefði varið umtalsverðu fé í umrætt verkefni og mætti af þeim sökum gera þá kröfu að hann sýndi eðlilega aðgæslu þegar kæmi að því að gæta þeirra hagsmuna sinna. Samkvæmt gögnum málsins hefði Þ ekki síðar en í október 2008 átt að gera sér grein fyrir því að fjárfesting hans í verkefninu myndi ekki ganga eftir í samræmi við það sem lagt hafði verið upp með. Þ hefði hins vegar ekki gert athugasemdir við ráðgjöf G hf. fyrr en með kröfulýsingu í nóvember 2009. Hæstiréttur taldi að Þ hefði einnig glatað sérhverjum rétti sínum fyrir tómlæti í tengslum við afleiðutengda skuldabréfið, en það hafi komið í ljós í síðasta lagi í október 2008 að ekki myndi takast að vinna upp tapið sem varð af þeirri fjárfestingu. Þ gerði þó ekki athugasemdir þar að lútandi fyrr en með áðurnefndri kröfulýsingu. Hæstiréttur féllst á hinn bóginn á að viðurkenna kröfu Þ um skaðabætur vegna tjóns sem hann varð fyrir á grundvelli samnings aðila um gjaldeyrisstýringu. Í málinu lá fyrir að G hf. hefði í fjögur skipti keypt eða selt gjaldmiðla fyrir hönd Þ á gengi sem engin stoð hefði verið fyrir. Samkvæmt matsgerð dómkvaddra manna hefði hagnaður Þ af gjaldeyrisstýringunni að réttu lagi átt að verða 72.363.316 krónur í stað taps upp á 80.101.684 krónur. Hæstiréttur taldi að G hf. hefði ekki hnekkt niðurstöðu matsmanna og var matsgerðin því lögð til grundvallar um tjón Þ. Þá var ekki talið standa í vegi kröfu Þ um bætur fyrir missi hagnaðar að hann hefði í raun ekki lagt af mörkum framlag til viðskiptanna í öndverðu. Taldi Hæstiréttur að við framkvæmd gjaldeyrisstýringarsamnings aðilanna hefði G hf. brotið gegn góðri viðskiptavenju og ekki leitað allra leiða til að tryggja bestu mögulegu niðurstöðu fyrir Þ, sbr. 5. gr. og 18. gr. laga nr. 108/2007 um verðbréfaviðskipti. Var krafa Þ í tengslum við framkvæmd gjaldeyrisstýringarsamningsins viðurkennd í réttindaröð við slit G hf. samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991. Hæstiréttur hafnaði því að G hf. bæri skaðabótaábyrgð á tjóni sem Þ taldi sig hafa orðið fyrir þegar hann tók lán hjá G hf. í stað þess að leysa út eignir til þess að fjármagna jarðakaup. Vísaði Hæstiréttur til þess að Þ hefði ekki sýnt fram á að starfsmenn G hf. hefðu mátt sjá það fyrir í október 2007 að lántakan yrði óhagkvæmari fyrir hann en ef hann hefði leyst út fé sitt hjá G hf. Þá væri til þess að líta að samkvæmt gögnum málsins hefði Þ sjálfur veitt lán í erlendum gjaldmiðli á svipuðum tíma og hefði honum því mátt vera fullkunnugt um áhættuna af því að veita og taka lán í erlendum gjaldmiðlum eða sem fylgdi gengi þeirra. Loks hafnaði Hæstiréttur skuldajafnaðarkröfu Þ. Aðeins hefði verið fallist á kröfu hans í tengslum við gjaldeyrisstýringarsamning aðilanna, en með hinum kærða úrskurði var því að hafnað að Þ gæti nýtt þá kröfu til skuldajafnaðar. Þar sem varnaraðili hefði ekki kært úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti gæti sú niðurstaða ekki komið til endurskoðunar.

L hf. krafðist viðurkenningar á því að lánssamningur sem LÍ hf., forveri L hf., veitti B ehf. hefði verið um lán í erlendum myntum. Í úrskurði héraðsdóms kom fram að textaskýring lánssamningsins tæki ekki af skarið um hvers efnis samningurinn væri og því þyrfti að líta til atriða sem lytu að því hvernig hann hefði verið efndur og framkvæmdur. Í því sambandi var litið til þess að láninu hefði verið ráðstafað til greiðslu eldri skuldbindinga sem að meirihluta voru í erlendum gjaldmiðlum, auk þess sem ríflega helmingur af vöxtum lánsins, sem greiddur hefði verið, hefði verið inntur af hendi í erlendum gjaldmiðlum. Þá hefðu innborganir á lánið að mestu leyti verið í sterlingspundum. Ennfremur hefðu eftirstöðvar lánsins við skilmálabreytingu þess einungis verið tilgreindar í erlendum myntum. Loks var talið að framburður stjórnarmanns B ehf. benti til þess að um erlent lán hefði verið að ræða. Í ljósi þessa var það mat héraðsdóms að um lánssamning í erlendum myntum hefði verið að ræða. Í dómi Hæstaréttar var hinn kærði úrskurður staðfestur með þeirri athugasemd að í skilmálaskrá, sem samin hefði verið í tilefni af lánveitingunni, hefði komið fram að L hf. væri tilbúið til að endurfjármagna tilteknar skuldir B ehf. og um fjárhæðina vísað til þess að hún væri að jafnvirði 28.000.000.000 krónum í þeim erlendu myntum sem aðilar semdu um. Með vísan til þessa, en að öðru leyti til forsendna hins kærða úrskurðar, væri fallist á að lánssamningurinn hefði verið í erlendri mynt.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna kröfur P ehf. við slit L hf. P ehf. krafðist þess aðallega að L hf. yrði gert að afsala sér 21.000 hlutum í A samkvæmt tveimur afleiðusamningum milli málsaðila frá október 2008 gegn greiðslu á 5.310.341 bandaríkjadal eða jafnvirði þeirrar fjárhæðar í íslenskum krónum, sbr. 109. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., en til vara viðurkenningar á kröfu að fjárhæð 935.616.668 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu sem skipað yrði í réttindaröð samkvæmt 3. tölulið 110. gr. laga nr. 21/1991 við slit L hf. Talið var að aðalkrafa P ehf. væri krafa um efndir gagnkvæms samnings milli aðila og félli því ekki undir efnisskilyrði 109. gr. laga nr. 21/1991. Að því er varðaði varakröfu P ehf. laut ágreiningur aðila einkum að því hvort fyrrgreindir afleiðusamningar, sem höfðu samkvæmt efni sínu gjalddaga 13. október 2008, hefðu verið framlengdir og P ehf. því ekki verið skylt að efna þá á hinum umsamda gjalddegi. Með hliðsjón af samskiptum aðila frá október 2008 til apríl 2011 var ekki talið að L hf. hefði skuldbundið sig til að framlengja umrædda samninga og því gæti L hf. ekki hafa bakað P ehf. bótaskylt tjón, sbr. 3. tölulið 110. gr. laga nr. 21/1991.

D krafðist þess aðallega að krafa hans, að fjárhæð 4.000.000 evrur, yrði við slitameðferð G hf. skipað í réttindaröð samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Í aðalkröfu D var gerð krafa um dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, en til vara gerði D kröfu um vexti „skv. frönskum reglugerðum um vexti.“ Varakrafa D var talin vera í andstöðu við 11. gr. laga nr. 38/2001 og var henni því vísað af sjálfsdáðum frá héraðsdómi. Hvað aðalkröfu D varðaði var í málinu óumdeilt að G hf. hefði gengist undir ábyrgð vegna láns sem forveri D veitti A o.fl. með lánssamningi á árinu 2007. Ábyrgðin átti að ná til greiðslu vaxta og kostnaðar að fjárhæð allt að 4.000.000 evrur af öllum lánshlutum lánssamningsins. Af málatilbúnaði aðila fyrir Hæstarétti mátti ráða að óumdeilt væri að vextir og kostnaður samkvæmt lánssamningnum frá 2007 hefði greiðst að fullu að því leyti sem ábyrgð G hf. tæki til. D hélt því hins vegar fram að með stoð í samningnum frá 2007 hefði hann veitt lán samkvæmt „viðbótarlánsheimild“ í mars 2009 og hafi fjárhæð þess farið fram úr þeim 4.000.000 evrum sem G hf. hefði tekið á sig að ábyrgjast. G hf. hélt því aftur á móti fram að sá samningur hefði hvorki verið kynntur honum né hefðu breytingar verið gerðar á ábyrgð hans í tilefni af samningnum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í málinu hefði ekki verið lögð fram þýðing á lánssamningnum frá 2007, eða viðaukum við hann, og væri því ekkert komið fram um hvort þar hefði verið gert ráð fyrir „viðbótarlánsheimild“ eins og þeirri, sem virtist hafa verið neytt í mars 2009. Þá lægi samningur um lánið frá því í mars 2009 ekki fyrir í málinu. Með vísan til almennra reglna íslensks réttar var talið að ábyrgð G hf. gæti ekki haldist við eftir greiðslu og færst yfir á nýja skuldbindingu nema fyrir því væri ótvíræð stoð í samningi eða yfirlýsingu um ábyrgðina. Þá voru reglur Alþjóða verslunarráðsins um kröfuábyrgðir ekki taldar geyma ákvæði sem þessu gæti hliðrað. D var því ekki talinn hafa sýnt fram á að hann ætti kröfu sem gæti fallið undir yfirlýsingar G hf. um ábyrgð. Var aðalkröfu D því hafnað.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu N um að viðurkennt yrði við slit L hf. að lánssamningur aðilanna væri bundinn ólögmætri gengistryggingu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þar sem textaskýring lánssamningsins tæki ekki af skarið um hvers efnis samningurinn væri bæri að líta til atriða sem lytu að því hvernig hann hefði verið efndur og framkvæmdur. Í því sambandi kom fram að lánið hefði verið innt af hendi í japönskum jenum, kanadískum dölum og bandaríkjadölum og fjárhæðinni umbreytt í 389.390.000 krónur. Sú fjárhæð hefði síðan verið nýtt til þess að greiða upp eldra lán N í dönskum krónum, japönskum jenum og íslenskum krónum, sem umbreytt nam samtals 360.360.944 krónum, en eftirstöðvarnar, 29.029.944 krónur, hefðu verið lagðar inn á krónureikning N. Þó svo að aðeins síðastnefnda fjárhæðin hefði skipt um hendur hefði í uppgjöri hins eldra láns falist ráðstöfun nýrrar lánveitingar í erlendum myntum til greiðslu eldra láns sem að stærstum hluta var í erlendum myntum, þrátt fyrir að þeim fjárhæðum hefði við uppgjörið verið umbreytt í íslenskar krónur. Þá hefði N endurgreitt lánið að öllu verulegu leyti með erlendum gjaldmiðlum. Loks kom fram að við myntbreytingu samningsins hefði fjárhæð höfuðstóls skuldarinnar verið tilgreind í erlendum myntum án nokkurrar tilvísunar til íslenskrar krónu eða jafnvirðis í þeirri mynt. Með vísan til þessa var hinn kærði úrskurður staðfestur.

K ehf. höfðaði mál á hendur L hf. til viðurkenningar á því að samningur K ehf. við LÍ hf. frá árinu 2006 um „reikningslánalínu“ fæli í sér skuldbindingu um ólögmæta gengistryggingu, en L hf. hafði á árinu 2008 tekið við réttindum LÍ hf. samkvæmt þeim samningi. Við mat á lögmæti samningsins taldi Hæstiréttur að líta yrði til þess að hann hefði verið gerður um fyrirgreiðslu LÍ hf. við K ehf. með svonefndri lánalínu, sem K ehf. var heimilt að ganga á. Setti samningurinn aðeins ramma um lánsviðskipti þeirra. Hefðu kröfuréttindi LÍ hf. ekki orðið til fyrr en með útborgun láns samkvæmt ósk K ehf., en um fjárhæð þess, þar á meðal gjaldmiðil, og gjalddaga stóð K ehf. ekki að öðrum skjölum en lánsbeiðnum vegna hvers ádráttar. Taldi Hæstiréttur að samningurinn væri því ekki lánssamningur, svo sem K ehf. hefði miðað við í kröfugerð sinni, heldur hefðu lánssamningar falist í beiðnum hans, sem LÍ hf. hefði samþykkt í verki með útborgun lána. Dómkröfur K ehf. beindust ekki að þeim lánssamningum og var K ehf. því ekki talinn hafa fært rök fyrir því að hann hefði lögvarða hagsmuni af því að efnisdómur yrði felldur á kröfur hans. Þess utan vísaði Hæstiréttur til þess að óumdeilt væri að K ehf. hefði endurgreitt lánin sem hann hefði tekið hjá LÍ hf. innan ramma samningsins og þar með hefðu báðir að fullu efnt einstaka lánssamninga á grundvelli hans. Hefði K ehf. ekki í málatilbúnaði sínum skýrt hvaða lögvörðu hagsmuni hann hefði af að fá nú dóm um viðurkenningu á atriðum í áðurgreindum lögskiptum sínum við LÍ hf. Var málinu því vísað án kröfu frá héraðsdómi.