Með afsali dagsettu 1. mars 2021, sem móttekið var til þinglýsingar 15. sama mánaðar, afsalaði þrotamaðurinn Y, 50% eignarhluta sínum í nánar tilgreindri fasteign til eiginkonu sinnar, R. Ágreiningur málsins laut að nefndu afsali og hvort sú ráðstöfun sem í því fólst væri riftanleg og hvort R bæri greiðsluskyldu vegna þess. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms og dómafordæma Hæstaréttar staðfesti Landsréttur niðurstöðu hans um að fyrrgreind ráðstöfun hafi farið fram innan þess frests sem greinir í 2. málslið 2. mgr. 131. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Kom þá til athugunar hvort að um gjafagerning hafi verið að ræða og ef svo væri hvort leitt væri í ljós að þrotamaðurinn hafi verið gjaldfær og það þrátt fyrir afhendinguna. Í dómi Landsréttar var vísað til matsgerðar um markaðsverðmæti fasteignarinnar og komist að þeirri niðurstöðu að verulegu munaði á verðmæti eignarhlutans og endurgjalds fyrir hann. Umrædd ráðstöfun hefði rýrt eignir Y og leitt til eignaaukningar hjá R. Þá yrði ekki talið fara á milli mála að tilgangur Y með þessari ráðstöfun til eiginkonu sinnar R hafi verið að gefa. Væri því um gjöf að ræða í skilningi 131. gr. laga nr. 21/1991. Þá taldi Landsréttur að R hefði ekki fært sönnur á að Y hafi verið gjaldfær þrátt fyrir afhendinguna og því var fallist á riftunarkröfu S. Þá var R dæmd til að greiða þrotabúinu nánar tiltekna fjárhæð á grundvelli 1. málsliðar 1. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991.
Þrotamaður, K, afsalaði einkahlutafélaginu T til J, sem er sonur hans, með kaupsamningi sem á var rituð dagsetningin 13. janúar 2014. Ágreiningur málsins laut að því hvort þrotabú K fengi á grundvelli 131. gr. eða 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. rift sölu K á T ehf. áður en bú hans var tekið til gjaldþrotaskipta 16. apríl 2018. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem frestdagur við skipti á þrotabúi K hefði verið 21. júlí 2017 tæki riftunarregla 2. mgr. 131. gr. laga nr. 21/1991 til gjafa til nákominna sem afhentar hefðu verið eftir 21. júlí 2015. Ekki var deilt um það að K og J teldust nákomnir í skilningi 2. mgr. 131. gr., sbr. 2. tölulið 3. gr. laga nr. 21/1991. Aftur á móti deildu aðilar um það hvenær salan á T ehf. hefði átt sér stað. Þrotabú K byggði á því að sú dagsetning sem fram kæmi í kaupsamningi, 13. janúar 2014, væri röng en J lagði þá dagsetningu til grundvallar. Komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu með vísan til heildstæðs mats á framlögðum gögnum og misræmis í þeim, að sannað teldist að viðskipti K og J hefðu átt sér stað 29. apríl 2016 eða síðar. Vísaði Landsréttur til þess að samkvæmt matsgerð hefði virði allra hluta í T ehf. 29. apríl 2016 numið 2.653.886.000 krónum en fyrir þessa hluti hefði komið innborgun J 6. desember 2014 að fjárhæð 1.133.000 krónur á reikning K. Samkvæmt því væri verulegur munur á verðmæti hlutanna og endurgjaldi J. Væri því um gjöf að ræða í skilningi 131. gr. laga nr. 21/1991. Þá yrði ekki annað ráðið en að K hefði án vafa verið ógjaldfær í skilningi laga nr. 21/1991 þegar hann afsalaði J hlutum sínum í T ehf. eftir 28. apríl 2016. Í öllu falli væri óhætt að slá því föstu að J hefði ekki leitt líkur að eða sannað að K hefði verið gjaldfær á því tímamarki en á honum hvíldi sönnunarbyrði fyrir gjaldfærni K samkvæmt 2. mgr. 131. gr. laga nr. 21/1991. Samkvæmt því var framangreindri ráðstöfun K rift og J dæmdur til að greiða þrotabúi K 2.653.886.000 krónur að frádreginni þeirri fjárhæð sem J hefði greitt fyrir hluti í T ehf., 1.133.000 krónur, eða samtals 2.652.753.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 19. janúar 2019 til greiðsludags.
Bú K var tekið til gjaldþrotaskipta í apríl 2018. Stefnandi krafðist riftunar á þremur ráðstöfunum þrotamanns í aðdraganda gjaldþrotaskiptanna. Fallist var á riftun þeirra allra. Í fyrsta lagi var með dóminum rift ráðstöfun sem fólst í sölu fasteignar á Ítalíu til stefnda sem fór fram liðlega tveimur vikum fyrir frestdag. Lagt var til grundvallar að stefndi væri nákominn þrotamanni og sannað að ekkert endurgjald hefði komið fyrir eignina. Ráðstöfunin hafi því verið gjöf. Ósannað var að einhver skuld hefði staði að baki veðum sem hvíldu á eigninni og bar stefndi halla af skorti á sönnun um það atriði. Þá var stefnda gert að skila eigninni til stefnanda að viðlögðum dagsektum. Í öðru lagi var fallist á riftun á afsali fasteignar til stefnda sem var gefið út tæpum átján mánuðum fyrir frestdag. Sannað var að stefndi hefði ekki greitt neitt fyrir eignina að öðru leyti en því að yfirtaka áhvílandi veðskuldir sem voru mun lægri en fasteignarmat eignarinnar á afsalsdegi. Ósannað var að þrotamaður hafi verið gjaldfær á afsalsdegi og bar stefndi sönnunarbyrði fyrir staðhæfingu um það atriði. Talið að ráðstöfunin hafi falið í sér gjöf, að svo miklu leyti sem endurgjaldið var lægra en verðmæti eignarinnar og fallist á bótaköfu stefnanda sem nam mismuninum enda talið að stefndi hafi verið grandsamur um ógjaldfærni þrotamanns. Loks var rift ráðstöfun þrotamanns á bifreið sem fram fór með tilkynningu um eigendaskipti til bifreiðarskrár eftir frestdag. Ósannað var að salan hefði farið fram nokkrum árum fyrr svo sem stefndi byggði á og var fallist á bótakröfu stefnanda sem nam skráðu verðmæti bifreiðarinnar þegar eigendaskipti fóru fram, enda naut ekki við annarra gagna um markaðsverð bifreiðarinnar.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu S um að krafa hans yrði viðurkennd sem forgangskrafa í þrotabú A hf. samkvæmt 112. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Deildu aðilar meðal annars um hvort S hefði haft þá stöðu gagnvart hinu gjaldþrota félagi að teljast nákominn því í skilningi 3. gr. laganna með því að gegna starfi framkvæmdastjóra rekstrarsviðs félagsins og eiga sæti í framkvæmdastjórn þess. Í úrskurði Landsréttar kom fram að S hefði hvorki setið í stjórn félagsins né haft aðkomu að fjármálum þess. Hann hefði ekki farið með daglegan rekstur félagsins og hefði lotið boðvaldi forstjóra þess. Hann hefði ekki haft prókúru fyrir félagið og ekki getað haft áhrif á hvaða ákvarðanir væru teknar á þeim sviðum sem réðu úrslitum um það hvort menn teldust nákomnir í skilningi 3. gr. laganna. S teldist því ekki nákominn félaginu í skilningi ákvæðisins og því ætti undantekningarákvæði 3. mgr. 112. gr. laganna ekki við um hann. Var krafa S því tekin til greina.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu Ó um að krafa hans yrði viðurkennd sem forgangskrafa í þrotabú A hf. samkvæmt 112. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Deildu aðilar meðal annars um hvort Ó hefði haft þá stöðu gagnvart hinu gjaldþrota félagi að teljast nákominn því í skilningi 3. gr. laganna með því að eiga sæti í framkvæmdastjórn þess og að vera framkvæmdastjóri þróunarsviðs þess. Í úrskurði Landsréttar kom fram að Ó hefði hvorki setið í stjórn félagsins né haft aðkomu að fjármálum þess. Þá hefði hann ekki farið með daglegan rekstur félagsins, hann hefði lotið boðvaldi forstjóra þess og verið eini starfsmaðurinn á áðurnefndu þróunarsviði. Þá hefði hann ekki haft prókúru fyrir félagið og hefði ekki getað haft áhrif á það hvaða ákvarðanir voru teknar á þeim sviðum sem réðu úrslitum um það hvort menn teldust nákomnir í skilning 3. gr. laganna. Teldist hann því ekki nákominn félaginu í skilningi ákvæðisins. Landsréttur taldi jafnframt skilyrðum 2. mgr. 112. gr. laganna fullnægt þar sem dómur hefði gengið um kröfu Ó á síðustu sex mánuðum fyrir frestdag eða síðar. Var krafa Ó því tekin til greina.
S hf. krafðist riftunar á greiðslu nánar tilgreindrar skuldar og endurgreiðslu tiltekinnar fjárhæðar úr hendi E ehf. Í tengslum við fjárhagslega endurskipulagningu S hf. hafði meirihluti eigna félagsins verið færður til eignarhaldsfélagsins H hf., samhliða því sem skuldir S hf. við E ehf. höfðu verið færðar til sama félags. Byggði S hf. á því að þær ráðstafanir hefðu í reynd falið í sér greiðslu skuldar sem væri riftanleg samkvæmt ákvæðum 134. gr. og 141. gr. laga nr. 21/1991. Héraðsdómur féllst ekki á málatilbúnað S hf. og sýknaði E ehf. af kröfum félagsins. Í dómi Hæstaréttar var því slegið föstu að umræddar ráðstafanir hefðu falið í sér greiðslu skuldar S hf. við E hf. sem greidd hefði verið með óvenjulegum greiðslueyri, auk þess sem hún hefði verið greidd fyrr en eðlilegt var. Taldi rétturinn sömuleiðis, með vísan til þeirra kvaða sem höfðu verið lagðar á S hf. við endurskipulagninguna, að S hf. og E ehf. hefðu verið nákomin í skilningi 6. töluliðar 3. gr. laga nr. 21/1991 og að E ehf. hefði ekki sýnt fram á að S hf. hefði verið gjaldfært þegar greitt var. Væri samkvæmt því fullnægt skilyrðum 2. mgr. 134. gr. laganna til þess að riftunarkrafa S hf. gæti náð fram að ganga. Hins vegar benti rétturinn á að málatilbúnaður S hf. hefði verið reistur á því í öndverðu að þær eignir sem framseldar höfðu verið til H hf., hefðu þá að mestu verið veðsettar til tryggingar skuldum S hf. við E ehf. Með því að um var að ræða framsal eigna til E ehf., sem hann hefði þegar notið veðréttar í, hefði E ehf. hvorki haft hag af ráðstöfuninni né hefði S hf. orðið fyrir tjóni, sbr. 1. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991. Var hinn áfrýjaði dómur um sýknu E ehf. því staðfestur.
Þrotabú L hf. höfðaði mál gegn S til að fá rift tilteknum kaupaukagreiðslum sem S hafði fengið greiddar og krafðist endurgreiðslu sömu fjárhæðar. Ekki var talið að S hefði verið nákominn L hf. í skilningi 3. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og því var hafnað kröfu félagsins um riftun á grundvelli 1. mgr. 133. gr. laganna. Þá þótti ósannað að gjafatilgangur hefði búið að baki greiðslunum þannig að þeim yrði rift á grundvelli 1. mgr. 131. gr. sömu laga. Var S því sýknaður af kröfum L hf.
Þrotabú I ehf. krafðist riftunar á ætluðum gjöfum I ehf. til annars vegar S og hins vegar M ehf. og endurgreiðslu sömu fjárhæðar. Hæstiréttur féllst á með héraðsdómi að ekki hefðu verið slík hagsmunatengsl milli I, S og M ehf. að þeir væru nákomnir í skilningi 3. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Þá var jafnframt talið að skilyrðum 131. gr. og 141. gr. sömu laga væri ekki fullnægt. Voru S og M ehf. sýknaðir af kröfum þrotabús I ehf.
Þrotabú S krafðist þess að rift yrði með dómi veðrétti Í hf. samkvæmt tveimur tryggingarbréfum með veði í tiltekinni fasteign. Byggði þrotabúið kröfu sína annars vegar á 1. mgr. 137. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og hins vegar á ákvæðum 141. gr. sömu laga. Hæstiréttur féllst ekki á það með þrotabúi S að þrotamaður hefði verið nákominn B, síðar Í hf., og yrði riftun ráðstafananna því ekki reist á 2. mgr. 137. gr. laga nr. 21/1991. Taldi Hæstiréttur að ráðstafanirnar gætu að efni til fallið undir 141. gr. laganna og að löglíkur væru fyrir því að þær teldust ótilhlýðilegar. Þá hefðu þær verið B til hagsbóta á kostnað annarra kröfuhafa og leitt til þess að eignir þrotamanns hefðu ekki verið til reiðu til fullnustu öðrum kröfuhöfum. Hins vegar hefði þrotabúinu ekki tekist sönnun um að þrotamaður hefði verið ógjaldfær á þeim tíma sem tryggingarráðstafanirnar fóru fram og var því ekki fullnægt skilyrðum 141. gr. laga nr. 21/1991 fyrir riftun þeirra. Var Í hf. því sýknaður af kröfu þrotabúsins.
Fallist var á kröfu þb. TF um að rifta greiðslum félagsins að fjárhæð 134.068.000 krónur, til fyrrverandi stjórnarformanns og hluthafa TF, á grundvelli 131. gr. laga um gjaldþrotaskipti nr. 21/1991.