Dómstólaleit

Í málinu var deilt um riftunar- og endurgreiðslukröfu þrotabús E34 ehf. á hendur Í vegna átján nánar tilgreindra greiðslna félagsins til Í. Riftunarkrafa þrotabúsins byggðist á 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. en til vara á 134. gr. sömu laga. Eftir að mál þetta var höfðað í héraði féllst Í á riftun fjögurra þessara greiðslna. Í ljósi þessa taldi Landsréttur að þrotabú E34 ehf. hefði ekki lögvarða hagsmuni af því að fá dóm um riftun á þeim greiðslum og var kröfu þess um riftun þeirra því vísað frá Landsrétti án kröfu. Kom þá til skoðunar hvort lagaskilyrði stæðu til þess að rifta fjórtán greiðslum. Í ljósi atvika málsins og þeirrar stöðu sem uppi var í málinu komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að fullnægt væri því skilyrði 141. gr. laga nr. 21/1991 að greiðslur E34 ehf. til Í hafi á ótilhlýðilegan hátt verið Í til hagsbóta á kostnað annarra kröfuhafa og leitt til þess að eignir þrotamanns hefðu ekki verið til reiðu til fullnustu kröfuhöfum. Við mat á skilyrði lagaákvæðisins um ógjaldfærni taldi Landsréttur sýnt fram á að E34 ehf. hafi verið ófært um að standa í fullum skilum við lánardrottna sína þegar kröfur á hendur félaginu féllu í gjalddaga á því tímamarki þegar fyrsta greiðslan sem krafist var riftunar á var innt af hendi og ekki sennilegt að greiðsluörðugleikar félagsins myndu líða hjá innan skamms á því tímamarki. Þá taldi Landsréttur að þrotabúinu hafi tekist sönnun um grandsemi Í um ógjaldfærni E34 ehf. þegar þær greiðslur sem krafist var riftunar á fóru fram. Var því fallist á kröfu þrotabús E34 ehf. um riftun fjórtán ráðstafana sem fólust í greiðslum E34 ehf. til Í á nánar tilgreindu tímabili. Í ljósi þessarar niðurstöðu féllst Landsréttur jafnframt á endurgreiðslukörfu þrotabúsins sem tók mið af tjóni þess, sbr. 3.mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991.

Í málinu var deilt um riftunar- og endurgreiðslukröfu þb. W hf. á hendur GTAA, vegna þriggja nánar tilgreindra greiðslna flugfélagsins W til GTAA. Riftunarkrafa þrotabúsins byggðist á 134. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl., en til vara á 141. gr. sömu laga. Landsréttur leit til þess að W var í fullum rekstri fram á síðasta dag, og að við mat á því hvort greiðslugeta W hefði skerst verulega með ofangreindum greiðslum yrði að horfa til lengra tímabils í rekstri W en þess augnabliks þegar greiðslurnar fóru fram. Taldi Landsréttur, meðal annars með vísan til þeirra gagna og upplýsinga sem lágu fyrir um það fé sem var til ráðstöfunar á þeim tíma sem skipti máli, að þrotabúið hefði ekki sýnt fram á að greiðslugeta W hefði skerst verulega í skilningi 134. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. Landsréttur leit jafnframt til þess að vinna við fjárhagslega endurskipulagningu W hefði verið í gangi á þeim tíma sem greiðslurnar fóru fram, og að sú vinna var undir eftirliti Samgöngustofu. Var hvorki talið að þrotabúið hefði sýnt fram á að framganga GTAA hefði vikið svo frá eðlilegum viðskiptaháttum, né háttsemi W verið svo ámælisverð, að uppfyllt teldist skilyrði 141. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. um ótilhlýðileika. Var GTAA því sýknað af kröfum þrotabúsins.

Í málinu var deilt um riftunar- og endurgreiðslukröfu þb. W hf. á hendur J, vegna þriggja nánar tilgreindra greiðslna flugfélagsins W til J. Jafnframt var deilt um skaðabótakröfu þrotabúsins á hendur fyrrum forstjóra W, S, og stjórnarmönnunum L, H og D, sem byggðist á sömu greiðslum. Riftunarkrafa þrotabúsins byggðist á 134. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl., en til vara á 141. gr. sömu laga. Landsréttur leit til þess að W var í fullum rekstri fram á síðasta dag, og að við mat á því hvort greiðslugeta W hefði skerst verulega með ofangreindum greiðslum yrði að horfa til lengra tímabils í rekstri W en þess augnabliks þegar greiðslurnar fóru fram. Taldi Landsréttur, meðal annars með vísan til þeirra gagna og upplýsinga sem lágu fyrir um það fé sem var til ráðstöfunar á þeim tíma sem skipti máli, að þrotabúið hefði ekki sýnt fram á að greiðslugeta W hefði skerst verulega í skilningi 134. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. Landsréttur leit jafnframt til þess að vinna við fjárhagslega endurskipulagningu W hefði verið í gangi á þeim tíma sem greiðslurnar fóru fram, og að sú vinna var undir eftirliti Samgöngustofu. Var hvorki talið að þrotabúið hefði sýnt fram á að framganga J hefði vikið svo frá eðlilegum viðskiptaháttum, né háttsemi W verið svo ámælisverð, að uppfyllt teldist skilyrði 141. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. um ótilhlýðileika. Var J því sýknað af kröfum þrotabúsins. Hvað skaðabótakröfu á hendur stjórnendum W varðaði taldi Landsréttur að hinar umdeildu greiðslur hefðu farið fram í raunhæfri viðleitni til að bjarga rekstri W. Því hefði ekki verið tilefni fyrir stjórnendurna til að fara fram á að bú þess yrði tekið til gjaldþrotaskipta áður en greiðslurnar voru inntar af hendi, og ekki sýnt fram á að þeir hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi. Voru S, L, H og D því sömuleiðis sýknuð af kröfum þrotabúsins.

Í málinu var deilt um riftunar- og endurgreiðslukröfu þb. W hf. á hendur RRPF, vegna tilgreindrar greiðslu flugfélagsins flugfélagsins W til RRPF. Riftunarkrafa þrotabúsins byggðist á 134. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl., en til vara á 141. gr. sömu laga. Landsréttur leit til þess að W var í fullum rekstri fram á síðasta dag, og að við mat á því hvort greiðslugeta W hefði skerst verulega með ofangreindri greiðslu yrði að horfa til lengra tímabils í rekstri W en þess augnabliks þegar greiðslan fór fram. Taldi Landsréttur, meðal annars með vísan til þeirra gagna og upplýsinga sem lágu fyrir um það fé sem var til ráðstöfunar á þeim tíma sem skipti máli, að þrotabúið hefði ekki sýnt fram á að greiðslugeta W hefði skerst verulega í skilningi 134. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. Landsréttur leit jafnframt til þess að vinna við fjárhagslega endurskipulagningu W hefði verið í gangi á þeim tíma sem greiðslurnar fóru fram, og að sú vinna var undir eftirliti Samgöngustofu. Var ekki talið að þrotabúið hefði sýnt fram á að framganga málsaðila hefði vikið svo frá eðlilegum viðskiptaháttum að uppfyllt teldist skilyrði 141. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. um ótilhlýðileika. Var RRPF því sýknað af kröfum þrotabúsins.

Í málinu var deilt um riftunar- og endurgreiðslukröfu þb. W hf. á hendur E, vegna tilgreindrar greiðslu flugfélagsins W til E. Jafnframt var deilt um skaðabótakröfu þrotabúsins á hendur fyrrum forstjóra W, S, og stjórnarmönnunum L, H og D, sem byggðist á sömu greiðslu. Riftunarkrafa þrotabúsins byggðist á 134. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl., en til vara á 141. gr. sömu laga. Landsréttur leit til þess að W var í fullum rekstri fram á síðasta dag, og að við mat á því hvort greiðslugeta W hefði skerst verulega með ofangreindri greiðslu yrði að horfa til lengra tímabils í rekstri W en þess augnabliks þegar greiðslan fór fram. Taldi Landsréttur, meðal annars með vísan til þeirra gagna og upplýsinga sem lágu fyrir um það fé sem var til ráðstöfunar á þeim tíma sem skipti máli, að þrotabúið hefði ekki sýnt fram á að greiðslugeta W hefði skerst verulega í skilningi 134. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. Landsréttur leit jafnframt til þess að vinna við fjárhagslega endurskipulagningu W hefði verið í gangi á þeim tíma sem greiðslan fór fram, og að sú vinna var undir eftirliti Samgöngustofu. Var hvorki talið að þrotabúið hefði sýnt fram á að framganga E hefði vikið svo frá eðlilegum viðskiptaháttum, né háttsemi W verið svo ámælisverð, að uppfyllt teldist skilyrði 141. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. um ótilhlýðileika. Var E því sýknað af kröfum þrotabúsins. Hvað skaðabótakröfu á hendur stjórnendum W varðaði taldi Landsréttur að hin umdeilda greiðsla hefðu farið fram í raunhæfri viðleitni til að bjarga rekstri W. Því hefði ekki verið tilefni fyrir stjórnendurna til að fara fram á að bú þess yrði tekið til gjaldþrotaskipta áður en greiðslan var innt af hendi, og ekki sýnt fram á að þeir hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi. Voru S, L, H og D því sömuleiðis sýknuð af kröfum þrotabúsins.

Í málinu var deilt um riftunar- og endurgreiðslukröfu þb. W hf. á hendur Í, vegna nánar tilgreindra greiðslna flugfélagsins W til Í. Riftunarkrafa þrotabúsins byggðist á 134. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl., en til vara á 141. gr. sömu laga. Landsréttur leit til þess að W var í fullum rekstri fram á síðasta dag, og að við mat á því hvort greiðslugeta W hefði skerst verulega með ofangreindum greiðslum yrði að horfa til lengra tímabils í rekstri W en þess augnabliks þegar greiðslurnar fóru fram. Taldi Landsréttur, meðal annars með vísan til þeirra gagna og upplýsinga sem lágu fyrir um það fé sem var til ráðstöfunar á þeim tíma sem skipti máli, að þrotabúið hefði ekki sýnt fram á að greiðslugeta W hefði skerst verulega í skilningi 134. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. Við mat á skilyrðum 141. gr. sömu laga leit Landsréttur meðal annars til þess að ekki var nauðsynlegt að greiða hin umræddu gjöld á eindaga til að afla tekna og halda rekstri W gangandi. Jafnframt var lagt til grundvallar að ástæða þess að W greiddi gjöldin, hefði verið þær lögbundnu afleiðingar sem vanræksla þess hefði í för með sér, og að þær hefðu leitt til þess að skyldur W gagnvart öðrum kröfuhöfum voru að einhverju leyti vanefndar. Því var fallist á að greiðsla gjaldanna hefði verið ótilhlýðileg og Í til hagsbóta á kostnað annarra kröfuhafa. Við mat á skilyrði lagaákvæðisins um ógjaldfærni taldi Landsréttur sýnt fram á að W hefði ekki getað staðið í fullum skilum við kröfuhafa sína þegar kröfur þeirra féllu í gjalddaga. Á hinn bóginn taldist ekki uppfyllt það skilyrði að á þessum tíma yrði ekki talið sennilegt að greiðsluörðugleikar myndu líða hjá innan skamms tíma, enda stóð þá yfir raunhæf fjárhagsleg endurskipulagning félagsins. Taldist þrotabúið því ekki hafa sýnt fram á að lagaskilyrði 141. gr. laga nr. 21/1991 um ógjaldfærni hefði verið uppfyllt, og var Í því sýknað af kröfum þrotabúsins.

Í málinu var deilt um skaðabótakröfu þrotabúsins á hendur fyrrum forstjóra flugfélagsins W, S, og stjórnarmönnunum L, H og D, sem byggðist á tilgreindri greiðslu W til félagsins T, sem síðar varð SL. Með hinum áfrýjaða dómi hafði greiðslunni verið rift á grundvelli 141. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. og SL gert að endurgreiða þrotabúinu fjármunina. Voru stefndu S, L, H og D hins vegar sýknuð af skaðabótakröfu þrotabúsins. Eftir að SL áfrýjaði dóminum til Landsréttar greiddi félagið tilgreinda fjárhæð til þrotabúsins og féll frá áfrýjun á grundvelli sáttar við það. Fyrir Landsrétti byggði þrotabúið á því að um greiðslu inn á dómkröfuna hefði verið að ræða, og krafði S, L, H og D um eftirstöðvar hennar. Landsréttur taldi að hin umdeilda greiðsla hefði farið fram í raunhæfri viðleitni til að bjarga rekstri W. Því hefði ekki verið tilefni fyrir stjórnendurna til að fara fram á að bú þess yrði tekið til gjaldþrotaskipta áður en greiðslurnar voru inntar af hendi, og ekki sýnt fram á að þeir hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi. Voru S, L, H og D því sýknuð af kröfum þrotabúsins.

Í málinu var deilt um riftunar- og endurgreiðslukröfu þb. W hf. á hendur ALC, vegna tveggja nánar tilgreindra greiðslna flugfélagsins W til ALC. Jafnframt var deilt um skaðabótakröfu þrotabúsins á hendur fyrrum forstjóra W, S, og stjórnarmönnunum L, H og D, sem byggðist á sömu greiðslum. Riftunarkrafa þrotabúsins byggðist á 134. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl., en til vara á 141. gr. sömu laga. Landsréttur leit til þess að W var í fullum rekstri fram á síðasta dag, og að við mat á því hvort greiðslugeta W hefði skerst verulega með ofangreindum greiðslum yrði að horfa til lengra tímabils í rekstri W en þess augnabliks þegar greiðslurnar fóru fram. Taldi Landsréttur, meðal annars með vísan til þeirra gagna og upplýsinga sem lágu fyrir um það fé sem var til ráðstöfunar á þeim tíma sem skipti máli, að þrotabúið hefði ekki sýnt fram á að greiðslugeta W hefði skerst verulega í skilningi 134. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. Landsréttur leit jafnframt til þess að vinna við fjárhagslega endurskipulagningu W hefði verið í gangi á þeim tíma sem greiðslurnar fóru fram, og að sú vinna var undir eftirliti Samgöngustofu. Var ekki talið að þrotabúið hefði sýnt fram á að framganga málsaðila hefði vikið svo frá eðlilegum viðskiptaháttum að uppfyllt teldist skilyrði 141. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. um ótilhlýðileika. Var ALC því sýknað af kröfum þrotabúsins. Hvað skaðabótakröfu á hendur stjórnendum W varðaði taldi Landsréttur að hinar umdeildu greiðslur hefðu farið fram í raunhæfri viðleitni til að bjarga rekstri W. Því hefði ekki verið tilefni fyrir stjórnendurna til að fara fram á að bú þess yrði tekið til gjaldþrotaskipta áður en greiðslurnar voru inntar af hendi, og ekki sýnt fram á að þeir hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi. Voru S, L, H og D því sömuleiðis sýknuð af kröfum þrotabúsins.

Ágreiningur málsins laut að því hvort dánarbú K ætti veðkröfu í bú sóknaraðila á grundvelli veðskuldabréfs 10. júní 2015, þrátt fyrir að nýtt skuldabréf hafi verið gefið út 15. júlí 2021 til að endurfjármagna eldra veðskuldabréfið, auk annarra skulda. Skiptastjóri hafnaði kröfunni sem veðkröfu á þeim grundvelli að veðskuldabréfið 10. júní 2015 hefði verið greitt upp með skuldabréfinu 15. júlí 2021. Ekki reyndist unnt að jafna ágreininginn og vísað skiptastjóri því ágreiningi um kröfu dánarbús K til héraðsdóms sem komst að þeirri niðurstöðu að skipa ætti veðkröfunni í réttindaröð við gjaldþrotaskipti þrotabús B ehf. sem veðkröfu. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í ljósi afdráttarlausra ákvæða skuldabréfs 15. júlí 2021, yfirlýsingar 14. júlí 2022 þar sem ráða mætti að ætlunin hafi ekki aðeins verið að endurfjármagna skuld samkvæmt veðskuldabréfi 10. júní 2015 heldur einnig svokölluð endurlán og aðrar tilgreindar skuldir, og greiðslna afborgana af bréfinu, yrði að leggja til grundvallar að endurfjármögnun eldri lána hefði gengið eftir. Líta yrði svo á að með útgáfu hins nýja skuldabréfs 15. júlí 2021 hefðu eldri skuldir, sem getið væri um í yfirlýsingunni, fallið brott við stofnun hinnar nýju skuldbindingar. Með brottfalli eldri kröfu sem lá að baki veðskuldabréfi 10. júní 2015 hafi hlutverki veðréttarins sem stóð að baki kröfunni lokið og teldist veðrétturinn því einnig niður fallinn. Í samræmi við þetta var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og hafnað kröfu dánarbús K um að krafa þess yrði viðurkennd sem veðkrafa við gjaldþrotaskipti B ehf.

Í kjölfar þess að B ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta lýsti H ehf. veðkröfu í bú B ehf. Byggði H ehf. kröfuna á lánssamningi sem hann kvað njóta veðréttar samkvæmt tryggingarbréfi og væri tryggt með veðrétti og uppfærslurétti í nánar tilgreindum fasteignum. Skiptastjóri hafnaði kröfunni sem veðkröfu á þeim grundvelli að krafan væri lánssamningur milli H ehf. og B ehf. en ekki skuldabréf líkt og mælt værir fyrir um í tryggingarbréfinu. Ekki reyndist unnt að jafna ágreininginn og vísaði skiptastjóri því ágreiningi um kröfu H ehf. til héraðsdóms sem komst að þeirri niðurstöðu að veðkrafan skyldi skipuð í réttindaröð við gjaldþrotaskipti þrotabús B ehf. sem veðkröfu. Í úrskurði Landsréttar kom fram að með tilliti til hagsmuna annarra kröfuhafa yrði við úrlausn þess hvort krafa nyti veðréttar samkvæmt tryggingarbréfi að horfa til þess hvort lýsing á þeirri skuld, sem bréfinu væri ætlað að tryggja, væri það rækileg að hún nægði til að skera úr um hvort krafan félli undir veðtryggingu. Undir bréfið yrðu því ekki felldar aðrar skuldir en þær sem því væri með vissu ætlað að tryggja. Þegar málið væri virt heildstætt taldi Landsréttur að tryggingarbréfið gæti ekki tekið til kröfu H ehf. samkvæmt lánssamningi aðila og gæti því ekki notið veðtryggingar á grundvelli tryggingarbréfsins. Í samræmi við þetta var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og hafnað kröfu H um að krafa þess yrði viðurkennd sem veðkrafa og skipuð í réttindaröð við gjaldþrotaskipti B ehf.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi og sóknaraðila gert að greiða varnaraðilum málskostnað. Í málinu deildu aðilar um hvort skiptastjóra sóknaraðila hefði verið heimilt að endurupptaka skipti á þrotabúinu á grundvelli 164. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. í því skyni að veita lögmanni sóknaraðila heimild til að reka málið í nafni búsins. Í hinum kærða úrskurði var komist að þeirri niðurstöðu að lög hefðu ekki staðið til þeirrar ákvörðunar. Var því talið að sóknaraðila brysti aðildarhæfi í málinu, sbr. 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar staðfesti Landsréttur þá niðurstöðu héraðsdóms en í ljósi þess að sóknaraðili gat ekki átt réttindi eða borið skyldur samkvæmt 1. mgr. 16. gr. var ekki talið koma til álita að honum yrði gert að greiða varnaraðilum málskostnað. Var málskostnaður því felldur niður bæði í héraði og fyrir Landsrétti.

Með afsali dagsettu 1. mars 2021, sem móttekið var til þinglýsingar 15. sama mánaðar, afsalaði þrotamaðurinn Y, 50% eignarhluta sínum í nánar tilgreindri fasteign til eiginkonu sinnar, R. Ágreiningur málsins laut að nefndu afsali og hvort sú ráðstöfun sem í því fólst væri riftanleg og hvort R bæri greiðsluskyldu vegna þess. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms og dómafordæma Hæstaréttar staðfesti Landsréttur niðurstöðu hans um að fyrrgreind ráðstöfun hafi farið fram innan þess frests sem greinir í 2. málslið 2. mgr. 131. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Kom þá til athugunar hvort að um gjafagerning hafi verið að ræða og ef svo væri hvort leitt væri í ljós að þrotamaðurinn hafi verið gjaldfær og það þrátt fyrir afhendinguna. Í dómi Landsréttar var vísað til matsgerðar um markaðsverðmæti fasteignarinnar og komist að þeirri niðurstöðu að verulegu munaði á verðmæti eignarhlutans og endurgjalds fyrir hann. Umrædd ráðstöfun hefði rýrt eignir Y og leitt til eignaaukningar hjá R. Þá yrði ekki talið fara á milli mála að tilgangur Y með þessari ráðstöfun til eiginkonu sinnar R hafi verið að gefa. Væri því um gjöf að ræða í skilningi 131. gr. laga nr. 21/1991. Þá taldi Landsréttur að R hefði ekki fært sönnur á að Y hafi verið gjaldfær þrátt fyrir afhendinguna og því var fallist á riftunarkröfu S. Þá var R dæmd til að greiða þrotabúinu nánar tiltekna fjárhæð á grundvelli 1. málsliðar 1. mgr. 142. gr. laga nr. 21/1991.

Ágreiningur málsins laut að því hvort rifta skyldi greiðslu hins gjaldþrota félags T ehf. á virðisaukaskatti til Í að fjárhæð 14.084.356 krónur, sem fram fór 31. mars 2023 og hvort Í skyldi gert að endurgreiða þrotabúi T ehf. sömu fjárhæð ásamt vöxtum. Fyrir lá að gjalddagi kröfunnar var 5. apríl 2023. Í hinum áfrýjaða dómi, sem staðfestur var með vísan til forsendna að þessu leyti var komist að þeirri niðurstöðu að greiðslan hafi átt sér stað fyrr en eðlilegt var. Þá var rakið að meðan félagið hefði verið í rekstri hefðu greiðslur af þessu tagi venjulega verið greiddar á gjalddaga eða eftir hann, þótt finna mætti einstök dæmi um annað. Yrði því ekki séð að það hefði virst venjulegt eftir atvikum í skilningi 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. að greiða fyrir gjalddaga þá skuld sem um væri deilt í málinu. Var því fallist á riftun hinnar umdeildu greiðslu og að Í bæri að endurgreiða þrotabúi T ehf. umkrafða fjárhæð með nánar tilgreindum dráttarvöxtum. Aftur á móti var með dómi Landsréttar ekki fallist á að lagaskilyrði stæðu til að dæma Í til greiðslu vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, enda ekki um tjónsbætur að ræða. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um annað en greiðslu vaxta samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001.

Y ehf. höfðaði mál á hendur G-2 ehf. og GF-4 ehf. til hagsbóta fyrir þrotabú VRG ehf. samkvæmt 1. mgr. 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Krafðist Y ehf. þess aðallega að G-2 ehf. og GF-4 ehf. yrði óskipt gert að greiða þrotabúinu skuld að fjárhæð 557.770 evrur ásamt nánar tilgreindum dráttarvöxtum. Var aðalkrafa Y ehf. reist á því að G-2 ehf. og GF-4 ehf. hefðu, sem eigendur lóða og kaupendur á stálgrindarhúsum á lóð að Gylfaflöt 2-4, skuldbundið sig til að inna af hendi greiðslur til VRG ehf., í samræmi við reikninga sem Y ehf. og Yabimo Services Sp. Z o.o. Sp. K gáfu út á grundvelli samninga frá apríl 2018. Í dómi Landsréttar var talið að G-2 ehf. og GF-4 ehf. hefðu í reynd skuldbundið sig til að inna af hendi greiðslur til VRG ehf. vegna reikninga sem Y ehf. og Yabimo Services gáfu út á grundvelli fyrrgreindra samninga. Var það niðurstaða Landsréttar að Y ehf. ætti rétt á greiðslum úr hendi G- 2 ehf. og GF-4 ehf. vegna reikninganna en umkrafin fjárhæð var lækkuð, meðal annars með hliðsjón af matsgerð sem lá fyrir í málinu. Var G-2 ehf. og GF-4 ehf. óskipt gert að greiða þrotabúi VRG ehf. 434.157 evrur en kröfu Y ehf. um dráttarvexti var vísað frá héraðsdómi þar sem það skorti á reifun kröfunnar.

Með hinum kærða úrskurði var kröfu sóknaraðila, er varðaði viðurkenningu hans á því að krafa hans við gjaldþrotaskipti varnaraðila nyti veðréttar samkvæmt 111. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., vísað frá dómi á þeim grundvelli að hann nyti ekki aðildarhæfis í skilningi 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Landsréttur féllst á niðurstöðu hins kærða úrskurðar um að sóknaraðila, sem var sérhæfður sjóður fyrir almenna fjárfesta í skilningi laga nr. 45/2020 um rekstraraðila sérhæfðra sjóða, brysti aðildarhæfi. Hins vegar taldi Landsréttur, einkum með vísan til þess að kröfu sóknaraðila hefði verið rétt lýst og þess afbrigðilega háttar sem mál samkvæmt XXIV. kafla laga nr. 21/1991 væru rekin samkvæmt, að bæta hefði mátt úr aðild sóknaraðila með því að tilgreina rekstraraðila hans sem sóknaraðila vegna sjóðsins í þingbók og síðan í úrskurði. Hefði aðild sóknaraðila með slíkri breytingu verið hagað með þeim hætti sem tíðkast hefði þegar einkamál hefðu verið rekin á hendur sjóðum af sams konar toga og sóknaraðili er. Var hinn kærði úrskurður því ómerktur og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til meðferðar að nýju.

Með hinum kærða úrskurði var kröfu sóknaraðila, er varðaði viðurkenningu hans á því að krafa hans við gjaldþrotaskipti varnaraðila nyti veðréttar samkvæmt 111. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., vísað frá dómi á þeim grundvelli að hann nyti ekki aðildarhæfis í skilningi 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Landsréttur féllst á niðurstöðu hins kærða úrskurðar um að sóknaraðila, sem var sérhæfður sjóður í skilningi laga nr. 45/2020 um rekstraraðila sérhæfðra sjóða, brysti aðildarhæfi. Hins vegar taldi Landsréttur, einkum með vísan til þess að kröfu sóknaraðila hefði verið rétt lýst og þess afbrigðilega háttar sem mál samkvæmt XXIV. kafla laga nr. 21/1991 væru rekin samkvæmt, að bæta hefði mátt úr aðild sóknaraðila með því að tilgreina rekstraraðila hans sem sóknaraðila vegna sjóðsins í þingbók og síðan í úrskurði. Hefði aðild sóknaraðila með slíkri breytingu verið hagað með þeim hætti sem tíðkast hefði þegar einkamál hefðu verið rekin á hendur sjóðum af sams konar toga og sóknaraðili er. Var hinn kærði úrskurður því ómerktur og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til meðferðar að nýju.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu Þb. A um að B yrði gert að afhenda Þb. A nánar tilgreind bókhaldsgögn. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að samkvæmt 1. mgr. 81. gr. laga nr. 21/1991 hvíli skylda á B um afhendingu umræddra gagna. B hafi staðhæft að hann viti ekki hvar gögnin séu niðurkomin. Við þær aðstæður hafi Þb. A það úrræði að krefjast skýrslugjafar B fyrir héraðsdómi samkvæmt 3. mgr. sama lagaákvæðis. Þar sem Þb. A hafi ekki látið reyna á það úrræði og í ljósi framangreinds yrði litið svo á að skilyrði 3. mgr. 82. gr. laga nr. 21/1991 væri ekki uppfyllt að svo stöddu. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Þrotabú F ehf. krafðist þess að tólf millifærslum af reikningi félagsins á reikning A ehf. yrði rift. A ehf. byggði á því að færslurnar ættu rætur að rekja til samkomulags frá 8. júlí 2019, sem laut að fjármögnun á verksamningi við K ehf., og hefði verið um að ræða endurgreiðslu vegna fjármuna sem runnið hefðu frá A ehf. til F ehf. samkvæmt samkomulaginu. Í dómi Landsréttar var rakið að félögin hefðu átt í samningssambandi um nokkurt skeið þar sem A ehf. hefði keypt kröfur F ehf. á hendur verkkaupum og þær verið framseldar A ehf. Ekki var talið að fyrrgreint samkomulag hefði gengið út á kröfukaup eins og fyrri viðskipti aðila heldur hefði ætlunin fremur verið að A ehf. veitti F ehf. peningalán sem skyldi tryggt með handveði í reikningi félagsins. Að virtum gögnum málsins, þar með töldum nýjum gögnum sem voru lögð fyrir Landsrétt, var ekki fallist á að þær millifærslur sem um ræðir fengju viðhlítandi stoð í samkomulaginu. Fram kom að átta af þeim tólf millifærslum sem krafist var riftunar á hefðu farið fram eftir frestdag og verið framkvæmdar af starfsmanni A ehf. sem hafði heimild til úttekta af bankareikningi F ehf. Var litið til þess að A ehf. hefði að miklu leyti fjármagnað rekstur F ehf. og í reynd haft ráðstöfunarrétt yfir þeim tekjum sem bárust á reikning félagsins. Þá hefðu verið rík hagsmunatengsl milli félaganna auk þess sem hagsmunir eigenda F ehf. hefðu verið samofnir hagsmunum A ehf. Samkvæmt því hefðu millifærslurnar farið fram við aðstæður sem hvorki gætu talist venjulegar né til þess fallnar að tryggja jafnræði kröfuhafa. Talið var að F ehf. hefði verið ógjaldfært á þeim tíma sem um ræðir og að A ehf. hefði í öllu falli mátt vita af því. Lagt var til grundvallar að greiðslurnar, sem hefðu verið A ehf. einum til hagsbóta á kostnað annarra kröfuhafa, hefðu verið ótilhlýðilegar í skilningi 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og að A ehf. hefði verið grandsamur um þær aðstæður sem leiddu til þess. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um riftun þrotabúsins á millifærslunum og að búið hefði orðið fyrir tjóni sem nam fjárhæð greiðslnanna, sbr. 3. mgr. 142. gr. sömu laga.

Þrotabú H höfðaði mál á hendur G, H og Ú og krafðist þess aðallega gagnvart Ú að rift yrði ráðstöfun sem fól í sér lækkun skuldar þess við hið gjaldþrota félag og að Ú yrði gert að greiða þrotabúinu nánar tiltekna fjárhæð. Þá var þess krafist að G, H og Ú yrði gert að greiða þrotabúinu óskipt nánar tiltekna fjárhæð. Með hinum kærða úrskurði var komist að þeirri niðurstöðu að málatilbúnaður þrotabúsins gagnvart G og H væri ekki í samræmi við ákvæði e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Landsréttur taldi hins vegar ljóst af stefnu að þrotabúið teldi G og H bera sök vegna atvika er féllu undir 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og að það byggði jafnframt á málsástæðum er snertu lög nr. 2/1995 um hlutafélög og 138/1994 um einkahlutafélög. Taldi rétturinn nægilega ljóst á hvaða málsatvikum og málsástæðum krafa þrotabúsins gagnvart G og H byggðist svo ekki færi á milli mála hvert sakarefni málsins væri. Yrði því ekki talið að málatilbúnaður þess væri í andstöðu við ákvæði laga nr. 91/1991. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfur þrotabúsins á hendur G og H til efnismeðferðar.

Þrotabú H höfðaði mál á hendur G, H og U, sem og O til réttargæslu, og krafðist þess aðallega gagnvart U að rift yrði þeirri ráðstöfun sem fólst í sölu og afhendingu nánar tiltekinna fasteigna og jafnframt að félaginu yrði gert að skila viðkomandi fasteignum, ásamt fylgifé, til þrotabúsins. Ef ekki yrði fallist á kröfu þess um skil fasteignanna krafðist þrotabúið þess, til viðbótar við riftun samkvæmt aðalkröfu, að G, H og U yrði gert að greiða því óskipt nánar tiltekna fjárhæð, en G og H höfðu ýmist verið eigendur hins gjaldþrota félags, setið í stjórn þess eða framkvæmdastjórn og hið sama átti við um þau félög sem hefðu komið að fyrrgreindum ráðstöfunum. Með hinum kærða úrskurði var komist að þeirri niðurstöðu að málatilbúnaður þrotabúsins gagnvart G og H væri ekki í samræmi við ákvæði e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Landsréttur taldi hins vegar ljóst af stefnu að þrotabúið teldi G og H bera sök vegna atvika er féllu undir 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og að það byggði jafnframt á málsástæðum er snertu lög nr. 2/1995 um hlutafélög og 138/1994 um einkahlutafélög. Taldi rétturinn nægilega ljóst á hvaða málsatvikum og málsástæðum krafa þrotabúsins gagnvart G og H byggðist svo ekki færi á milli mála hvert sakarefni málsins væri. Yrði því ekki talið að málatilbúnaður þess væri í andstöðu við ákvæði laga nr. 91/1991. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi að því marki sem hann var til endurskoðunar og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfur þrotabúsins á hendur G og H til efnismeðferðar.

Þrotabú EK ehf. höfðaði mál gegn Í og krafðist þess að rift yrði með dómi greiðslu að fjárhæð 20.000.000 króna til Skattsins 25. nóvember 2021 sem var tilkomin vegna gjaldfallinna opinberra gjalda eignarhaldsfélagsins. Jafnframt krafðist þrotabú EK ehf. þess að Í greiddi sér sömu fjárhæð ásamt nánar tilgreindum vöxtum og dráttarvöxtum. Byggði þrotabú EK ehf. riftunarkröfuna á 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og kvað öll skilyrði riftunar á þeim grundvelli vera fyrir hendi. Í dómi Landsréttar kom fram að einkahlutafélagið ÍJ, sem síðar breytti um nafn og varð EK ehf., hefði átt í alvarlegum fjárhagslegum erfiðleikum á árinu fyrir 2021 og fóru árangurslausar aðfarargerðir fram hjá félaginu í maí og ágúst 2021. Þá lægi fyrir yfirlit sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um fjárnámsbeiðnir gagnvart ÍJ ehf. en samkvæmt því hefðu farið fram árangurslausar aðfarargerðir hjá félaginu 8. apríl 2020 og 15. febrúar, 15. apríl, 5. ágúst og 11. október 2021. Var aðfarargerðin 5. ágúst 2021 vegna kröfu frá Skattinum. Í ljósi þess að gjaldfallin opinber gjöld EK ehf. voru veruleg ásamt því að ítrekað hefðu farið fram árangurslausar aðfarargerðir hjá ÍJ ehf. og kröfur um gjaldþrot félagsins ítrekað verið hafðar uppi, var litið svo á að Í hefði í nóvember 2021 verið grandsamt um ógjaldfærni eignarhaldsfélagsins. Var greiðslan í nóvember 2021 talin hafa á ótilhlýðilegan hátt verið Í til hagsbóta á kostnað annarra kröfuhafa og leitt til þess að fjármunir voru ekki til reiðu til fullnustu krafna þeirra. Féllst Landsréttur á riftun þrotabúsins á greiðslunni á grundvelli 141. gr. laga nr. 21/1991 og að búið hefði orðið fyrir tjóni sem nam fjárhæð greiðslunnar, sbr. 3. mgr. 142. gr. sömu laga.

Þrotamaður, K, afsalaði einkahlutafélaginu T til J, sem er sonur hans, með kaupsamningi sem á var rituð dagsetningin 13. janúar 2014. Ágreiningur málsins laut að því hvort þrotabú K fengi á grundvelli 131. gr. eða 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. rift sölu K á T ehf. áður en bú hans var tekið til gjaldþrotaskipta 16. apríl 2018. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem frestdagur við skipti á þrotabúi K hefði verið 21. júlí 2017 tæki riftunarregla 2. mgr. 131. gr. laga nr. 21/1991 til gjafa til nákominna sem afhentar hefðu verið eftir 21. júlí 2015. Ekki var deilt um það að K og J teldust nákomnir í skilningi 2. mgr. 131. gr., sbr. 2. tölulið 3. gr. laga nr. 21/1991. Aftur á móti deildu aðilar um það hvenær salan á T ehf. hefði átt sér stað. Þrotabú K byggði á því að sú dagsetning sem fram kæmi í kaupsamningi, 13. janúar 2014, væri röng en J lagði þá dagsetningu til grundvallar. Komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu með vísan til heildstæðs mats á framlögðum gögnum og misræmis í þeim, að sannað teldist að viðskipti K og J hefðu átt sér stað 29. apríl 2016 eða síðar. Vísaði Landsréttur til þess að samkvæmt matsgerð hefði virði allra hluta í T ehf. 29. apríl 2016 numið 2.653.886.000 krónum en fyrir þessa hluti hefði komið innborgun J 6. desember 2014 að fjárhæð 1.133.000 krónur á reikning K. Samkvæmt því væri verulegur munur á verðmæti hlutanna og endurgjaldi J. Væri því um gjöf að ræða í skilningi 131. gr. laga nr. 21/1991. Þá yrði ekki annað ráðið en að K hefði án vafa verið ógjaldfær í skilningi laga nr. 21/1991 þegar hann afsalaði J hlutum sínum í T ehf. eftir 28. apríl 2016. Í öllu falli væri óhætt að slá því föstu að J hefði ekki leitt líkur að eða sannað að K hefði verið gjaldfær á því tímamarki en á honum hvíldi sönnunarbyrði fyrir gjaldfærni K samkvæmt 2. mgr. 131. gr. laga nr. 21/1991. Samkvæmt því var framangreindri ráðstöfun K rift og J dæmdur til að greiða þrotabúi K 2.653.886.000 krónur að frádreginni þeirri fjárhæð sem J hefði greitt fyrir hluti í T ehf., 1.133.000 krónur, eða samtals 2.652.753.000 krónur ásamt dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 19. janúar 2019 til greiðsludags.

Þrotabú A höfðaði mál á hendur CCE ehf. og krafðist riftunar á tilteknum ráðstöfunum A til CCE ehf. Fyrir Landsrétti var eingöngu krafist riftunar á greiðslu að fjárhæð 29.330.919 krónur af bankareikningi þrotamanns 1. nóvember 2019, sem innt var af hendi til CCE ehf. Þrotabú A byggði kröfu sína um riftun á 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Í dómi Landsréttar var talið að þrotamaður hefði verið ógjaldfær þegar greiðslan var innt af hendi. Nokkru áður hafði hann ráðstafað stórum hluta eigna sína annað, var tekjulítill og nýtti fjármuni frá fyrirtæki sínu C ehf., sem einnig var ógjaldfært, til að gera upp við CCE ehf. á grundvelli sjálfskuldarábyrgðar sinnar en skuldin var tilkomin vegna skuldar C ehf. við CCE ehf. Var greiðslan því á ótilhlýðilegan hátt til hagsbóta fyrir CCE ehf. á kostnað annarra kröfuhafa og leiddi til þess að þrotamaður hafði minni eignir til fullnustu öðrum kröfuhöfum. Þá er rakið að þrotamaður hafi átt í áralöngum viðskiptum við CCE ehf. vegna atvinnureksturs síns og staðið í miklum persónulegum ábyrgðum gagnvart CCE ehf. vegna viðskiptanna. CCE ehf. hafi verið kunnugt um mikla erfiðleika í rekstri þrotamanns og að félag hans C ehf. hefði að mestu látið af starfsemi. CCE ehf. hafi því mátt vita að tekjur þrotamanns af atvinnurekstrinum væru litlar. Jafnframt lá fyrir að þrotamaður hafði nokkru áður greitt 9.000.000 króna viðskiptaskuld til CCE ehf. vegna annars félags í hans eigu, einnig á grundvelli sjálfskuldaraábyrgðar. Þar sem CCE ehf. bjó yfir vitneskju um framangreind atriði bar félaginu að kanna stöðu þrotamanns áður en félagið tók við hárri greiðslu úr hendi hans. Þrátt fyrir að A hefði ekki verið á vanskilaskrá þegar hann innti greiðsluna af hendi lá fyrir samkvæmt opinberum gögnum að hann var með öllu eignalaus og þá hafði hann nokkru áður ráðstafað verðmætustu eign sinni til sambýliskonu sinnar. Því var talið að CCE ehf. hefði mátt vita um ógjaldfærni þrotamanns og þær aðstæður sem leiddu til þess að ráðstöfun hans var ótilhlýðleg. Var krafa áfrýjanda um riftun greiðslunnar því tekin til greina og CCE ehf. dæmt til að greiða þrotabúi A 29.33.919 krónur með tilgreindum vöxtum.

Þrotabú S hf. höfðaði mál á hendur E ehf. og R með heimild í 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og krafðist þess að þeir yrði dæmdir óskipt til að greiða þrotabúi T hf. skaðabætur vegna tjóns sem þrotabú T hefði orðið fyrir í tengslum við tíu hlutafjárhækkanir í T hf. sem tilkynntar voru ríkisskattstjóra frá maí 2013 til febrúar 2015. Hafði R ritað nafn sitt í reit á eyðublaði fyrirtækjaskrár ríkisskattstjóra á níu þessara tilkynninga, en annar nafngreindur endurskoðandi hjá E ehf. á eina þeirra. M, einn af hluthöfum T hf., skráði sig fyrir hinu nýja hlutafé að langmestu leyti, eða samtals 1.751.966.273 hlutum. Laut málatilbúnaður þrotabús S hf. að því að í reynd hefði M ekkert greitt fyrir hina nýju hluti í T hf. og hefði R mátt vera ljóst að svo væri og því sýnt af sér saknæma vanrækslu þegar hann staðfesti að hlutaféð hefði verið greitt. Byggði þrotabú S ehf. á því að þessi vanræksla hafi gert M kleift að eignast hlutafé í T hf. án greiðslu. Þannig hafi vantað fjármuni í þrotabú T hf. sem með réttu hefðu átt að vera þar til að greiða kröfuhöfum félagsins. Með aðalkröfu sinni krafðist þrotabú S hf. greiðslu skaðabóta sem svöruðu til þeirra greiðslna sem M skráði sig fyrir við hlutafjárhækkanirnar en með varakröfu sinni krafðist þrotabúið skaðabóta að fjárhæð 47.146.179 krónur, annars vegar vegna þess að 42.101.840 krónur hafi vantað upp á greiðslu hlutafjárhækkunar 12. júní 2014, hins vegar vegna þess að ýmsar lægri upphæðir hafi vantað upp á greiðslu annarra hlutafjárhækkana, samtals að fjárhæð 6.151.039 krónur. Í dómi Landsréttar kom fram að líta yrði svo á að með áritunum sínum á umræddar tilkynningar til ríkisskattstjóra hafi E ehf. og R staðfest að allur hlutafjáraukinn hefði verið greiddur hverju sinni. Á það var fallist með E ehf. og R að greiðslur að fjárhæð samtals 1.747.674.708 krónur inn á bankareikninga T hf. hefðu ekki borið annað með sér en að vera fyrir hina umdeildu hlutafjárauka og að ekki væri efni til að virða E ehf. og R það til sakar þótt hluti af greiðslu hlutafjáraukans hverju sinni hafi borist inn á bankareikning félagsins nokkru eftir að E ehf. og R staðfestu greiðslurnar. E ehf. og R hefðu unnið fyrir fleiri félög sem tengdust undirbúningi að uppbyggingu og rekstri kísilverksmiðju í Helguvík en ekki lægi fyrir að E ehf. og R hefði verið kunnugt um eignarhald eða rekstur hollenska félagsins P sem þrotabú S hf. kvað hafa gegnt lykilhlutverki við hringferð fjármuna inn og út af innlendum og erlendum reikningum félaganna. Enn fremur var talið ósannað að E ehf. og R hefðu haft vitneskju um erlenda bankareikninga sem þar komu við sögu. Óljóst væri hvort reikningsyfirlit bankareikninga T hf., sem hlutaféð var greitt inn á, hafi legið frammi er E ehf. og R staðfestu greiðslurnar en þótt svo hafi verið yrði ekki ráðið af þeim yfirlitum sem lágu fyrir í málinu að E ehf. og R hefðu átt að veita því athygli að greiðslurnar væru sýndargreiðslur eins og þrotabú S hf. hélt fram. Var aðalkrafa þrotabús S hf. því ekki tekin til greina. Um varakröfu þrotabús S hf. tók Landsréttur fram að þegar hefði verið komist að þeirri niðurstöðu að greiðslur inn á reikninga T hf. að fjárhæð 1.747.674.708 krónur væru vegna umræddra hlutafjárhækkana og stæðu þá út af samtals 48.183.093 krónur. Að frátalinni greiðslu að fjárhæð 42.101.840 krónur sem virtist vanta upp á fulla greiðslu hlutafjárhækkunar 12 júní 2014, stóðu eftir 6.081.253 krónur sem E ehf. og R byggðu á að væri kostnaður vegna þóknunar til H hf. Þrotabú S hf. hefði ekki brugðist við þessum málatilbúnaði með efnislegum rökum. Taldi Landsréttur með vísan til 2. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að þessi hluti varakröfu þrotabús S hf. gæti ekki komið til álita. Hvað varðar hlutafjárhækkunina 12. júní 2014 lagði Landsréttur til grundvallar að 42.101.840 krónur hefði vantað upp á fulla greiðslu þegar greiðsla hennar var staðfest 25. júní 2014. R var sýknaður af skaðabótakröfu þrotabús S hf. vegna þessarar hlutafjárhækkunar þar sem annar endurskoðandi hjá E ehf. hafði staðfest greiðslu þeirrar hækkunar. Landsréttur ályktaði að við þá vinnu hefði ekki verið hugað af nægilegri kostgæfni að því hvort hlutafjárhækkunin hefði verið að fullu greidd. Bótaskyldu E ehf. yrði þó ekki slegið fastri nema sýnt væri fram á að þrotabú T hf. hefði orðið fyrir tjóni vegna saknæmrar vanrækslu sem E ehf. bæri ábyrgð á. Krafa þrotabús S hf. væri skaðabótakrafa utan samninga og miðaði að því að gera tjónþola eins settan fjárhagslega og ef saknæm háttsemi tjónvalds hefði ekki komið til. Það kallaði á ályktun um hvað ætla mætti að orðið hefði ef endurskoðandinn hefði sýnt af sér þá kostgæfni sem ætlast hafi mátt til af honum er hann staðfesti greiðslu hlutafjárhækkunar 12. júní 2014. Samkvæmt 2. mgr. 40. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög mætti ætla að þá hefði staðfesting endurskoðandans borið með sér að enn vantaði 42.101.840 krónur upp á að hækkunin væri greidd. Við þær aðstæður hefði T hf. getað látið hjá líða að innheimta kröfuna og lækkað hlutaféð eða að það hefði gerst með atbeina hlutafélagaskrár í samræmi við 19. gr. laga nr. 2/1995. Miðað við þá framvindu væri hægt að líta svo á að hin saknæma háttsemi hafi stuðlað að því að hlutafé hluthafans hafi verið of hátt skráð. Ekki yrði séð að sú aðstaða hefði getað valdið T hf. tjóni. Hefði hluthafinn aftur á móti greitt þá fjármuni sem vantaði mætti ætla að fénu hefði verið varið með sama hætti og öðru fjármagni T hf. Ekki lægi fyrir annað en að þrotabú T hf. væri eignalaust en af því mætti álykta að fjárfestingar félagsins hefðu engu skilað fyrir það. Háttsemi endurskoðandans hefði engu getað breytt um þá framvindu. Í ljósi þessara atriða varð ekki séð að þrotabú S hf. hefði sýnt 2 fram á að hin saknæma háttsemi hefði valdið þrotabúi T hf. fjárhagstjóni þannig að það eigi skaðabótakröfu utan samninga á hendur E ehf. Með vísan til alls framangreinds var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu E ehf. og R.

D höfðaði mál gegn þrotabúi D ehf. og krafðist þess að viðurkennt yrði að hann ætti almenna fjárkröfu í þrotabúinu samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., að fjárhæð 7.000.000 króna. Krafa D byggði á því að hann hefði lagt þrotabúi D ehf. til verulega fjármuni í formi bátsins Dísanna, greiðslna fyrir endurnýjun og viðhald á bátnum og beinna peningagreiðslna sem fæli í sér lán af hálfu D til þrotabúsins. Við framangreindar ráðstafanir hafi stofnast samsvarandi skuld þrotabúsins við D. Af hálfu D var byggt á því að um peningalán væri að ræða en slík krafa fyrnist á tíu árum samkvæmt 2. mgr. 5. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda. Þannig hefði D rofið fyrningu kröfunnar með kröfulýsingu í þrotabúið innan fyrningarfrests. Í úrskurði Landsréttar kom fram að D hefði lagt bátinn inn í hið gjaldþrota félag án þess að peningagreiðsla kæmi fyrir en með því hefði hann eignast kröfu á hendur félaginu sem líta yrði á sem lán með greiðslufresti. Samkvæmt skýrum fyrirmælum 2. mgr. 5. gr. laga nr. 150/2007 fyrnist slíkar kröfur á fjórum árum, sbr. 3. gr. laganna. Þar sem meira en fjögur ár liðu frá því að til kröfunnar stofnaðist þar til D lýsti henni í þrotabúið og í ljósi þess að fyrningu var ekki slitið innan þess tíma, væri krafa D fyrnd.

M höfðaði mál gegn G ehf. á grundvelli 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og krafðist riftunar greiðslu D ehf. til G ehf. að fjárhæð 18.000.000 króna og fébóta úr hendi G ehf. til þrotabús D ehf. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var fallist á að fullnægt væri skilyrðum 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. fyrir riftun á fyrrgreindri greiðslu. Þá var jafnframt fallist á með héraðsdómi að G ehf. yrði gert að greiða þrotabúi D ehf. 18.000.000 króna ásamt vöxtum og dráttarvöxtum.

Þrotabú S hf. höfðaði mál gegn E ehf. og R og krafðist skaðabóta á grundvelli saknæmrar háttsemi þeirra í tengslum við tvær hlutafjárhækkanir í félaginu S9 ehf. Laut krafa þrotabúsins að því að með tilkynningum til ríkisskattstjóra árið 2014 hefði R staðfest að hlutafjárhækkanirnar hefðu verið greiddar af hálfu eiganda félagsins, U B.V., annars vegar með skuldajöfnuði og hins vegar með peningum, en í raun hefði aldrei neitt verið greitt fyrir hlutina og hefði R vitað eða mátt vita að sú hefði verið raunin þegar hann staðfesti greiðslurnar. Byggði þrotabúið á því að staðfestingar R hefðu gert U B.V. kleift að eignast 672.975.000 nafnverðshluti í S9 ehf. án þess að greiða lögbundið lágmarksverð fyrir þá og hafi efnahagsleg áhrif þess færst yfir á S hf. við samruna þess félags við S9 ehf. og þá fjármuni hafi því vantað í sjóði S hf. þegar félagið fór í þrot. R hefði borið í ljósi lögbundins hlutverks síns að gæta að því að greiðslur fyrir hlutina færu ekki viðstöðulaust út af reikningi S 9 ehf. nema að samsvarandi verðmæti kæmu í staðinn, en í vinnu sinni hefði hann meðal annars stuðst við bankareikningsyfirlit sem hafi borið það með sér að fjármununum hefði þegar í stað verið ráðstafað til félagsins P B.V. Þær fjármunafærslur hefðu verið tilefnislausar og ekki skilað S9 ehf. neinum verðmætum. Landsréttur taldi framlögð gögn í málinu styðja þá ályktun að útgáfa þeirra reikninga P B.V sem lágu til grundvallar fjármunafærslunum hafi ekki tengst kaupum á þjónustu í þágu S9 ehf. og því mætti með réttu efast um að heimild hafi staðið til þess að færa greiðslu þeirra sem stofnkostnað sem unnt hafi verið að eignfæra sem óefnislega eign í reikningum félagsins. Aftur á móti var talið ósannað að R hefði vitað eða mátt vita að annað lægi að baki útgáfu reikninganna en að þeir væru vegna vinnu við hönnun á ofni fyrir kísilverksmiðju í Helguvík eins og þeir báru með sér og samkvæmt því talið ósannað að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi þegar hann staðfesti að umræddar hlutafjárhækkanir í S9 ehf. hefðu verið greiddar. Þrotabú S hf. reisti kröfu sína jafnframt á því að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því að staðfesta með áritun sinni í samrunaefnahagsreikningi S hf. rangar upplýsingar um óefnislegar eignir, þar sem fyrrnefndar greiðslur til P B.V. hefðu ekki heimilað slíka færslu í reikningsskilum félagsins. Í dómi Landsréttar kom fram að áritun R sem fylgdi samrunaefnahagsreikningum bæri ekki með sér að hann hefði endurskoðað árshlutareikninga félaganna í tilefni af samrunanum heldur eingöngu að hinn sameiginlegi efnahagsreikningur byggðist á þeim reikningum. Var ekki talið að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því athafnaleysi að gera ekki stjórnum samrunafélaganna viðvart um lagaskyldu þeirra samkvæmt 2. mgr. 121. gr. laga nr. 2/1995 og 2. mgr. 96. gr. laga nr. 138/1994 til að annast um að hinn sameiginlegi efnahagsreikningur yrði endurskoðaður. Þar sem ósannað væri að R hefði vitað eða mátt vita að annað lægi að baki útgáfu reikninga P B.V. en þeir báru með sér, var talið að R hefði ekki haft ástæðu til að efast um réttmæti þess að eignfæra þau útgjöld sem stofnkostnað sem gat stuðlað að líklegum framtíðarávinningi S 9 ehf. og síðar S hf. Var því hafnað þeirri málsástæðu þrotabús S hf. er laut að áritun R á samrunaefnahagsreikninginn. Loks var ekki talið að þrotabú S hf. hefði fært fyrir því viðhlítandi rök að yfirlýsing R, um að umræddur samruni skerti ekki möguleika lánardrottna S hf. á fullnustu, hefði verið röng. Með vísan til alls framangreinds var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu E ehf. og R af kröfum þrotabús S hf.

Þrotabú H ehf. höfðaði mál á hendur J og krafðist endurgreiðslu fjármuna en til vara riftunar á skuldajöfnuði og endurgreiðslu fjármuna vegna millifærslna á bankareikning J og úttekta á vörum og þjónustu hjá H ehf. Byggði þrotabú H ehf. á því að um væri að ræða ógreitt lán, enda hefði skuldajöfnunin verið ólögmæt. J taldi hins vegar að millifærslur á bankareikning hans og úttektir hefðu verið innborgun á leiguskuld H ehf. við HV ehf., sem var í eigu J. Millifærslurnar og úttektirnar hefðu verið greiddar eða afhentar beint til J samkvæmt fyrirmælum HV ehf. og fyrir mistök verið færð í bókhaldi H ehf. sem kröfur á hendur J. Tiltekin færsla hefði verið til leiðréttingar á þessu en hún ranglega færð sem skuldajöfnuður. Fram kom í dómi Landsréttar að J hefði ekki lagt fram önnur gögn til stuðnings málatilbúnaði sínum en hreyfingayfirlit. Þá væri ósamræmi í málatilbúnaði J þar sem yfirlitið sýndi ekki að vöru- og þjónustuúttektir hans væru færðar til lækkunar á leiguskuldinni. Ekki var heldur á það fallist að í skuldajöfnuði hefði í reynd falist leiðrétting. J og HV ehf. væru sjálfstæðir aðilar að lögum og yrðu greiðslur til J því ekki því ekki taldar jafngilda greiðslum til HV ehf. Þá lá ekkert fyrir um að J hefði fengið kröfur HV ehf. framseldar. Loks væri með öllu óútskýrt af hálfu J hvernig ætluð leiðrétting hefði getað falist í því að kröfur H ehf. á hendur V, þáverandi framkvæmdastjóra félagsins, hefðu átt að koma til lækkunar á leiguskuld þess við HV ehf. Var því fallist á kröfu þrotabúsins um endurgreiðslu fjármunanna, samtals að fjárhæð 12.913.593 krónur.