Dómstólaleit

A ehf. höfðaði mál á hendur H og krafðist þess að honum yrði gert að greiða sér 8.123.597 krónur ásamt nánar tilgreindum vöxtum og dráttarvöxtum vegna óheimilla úttekta H á vörum og þjónustu hjá félaginu. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á nánar tilgreindar kröfur A ehf. sem H hafði viðurkennt. Á hinn bóginn var H sýknaður að fullu eða að hluta af einstaka kröfuliðum. Með dómi Landsréttar var niðurstaða héraðsdóms staðfest um sýknu H af þessum kröfuliðum eða hluta kröfuliða. Með hinum áfrýjaða dómi var jafnframt fallist á kröfur H til skuldajafnaðar vegna ógreiddra launa í tvo mánuði. Taldi A ehf. að H hefði ekki unnið hjá félaginu þessa tvo mánuði og að sú staðhæfing fengi stoð í bréfi fyrrum framkvæmdastjóra félagsins frá árinu 2023. Í dómi Landsréttar var rakið að umrædd fullyrðing A ehf. færi ekki saman við framburð framkvæmdastjórans í héraði og gögn sem lægju fyrir í málinu og var því ekki talið að bréf framkvæmdastjórans fengi breytt niðurstöðu héraðsdóms um að H ætti rétt á launum í samræmi við kröfu hans um skuldajöfnuð. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest um þær kröfur H.

Málið varðaði kröfu B o.fl., félagsmanna í K, um ógildingu samnings K við E ehf. Í úrskurði Landsréttar var rakið að starfsemi K félli undir lög nr. 110/2021 um félög til almannaheilla, en í 17. gr. þeirra laga væri félagsmönnum tryggður tiltekinn réttur til málshöfðunar, þar á meðal um ákvarðanir sem rýrðu sérstaka hagsmuni sem félagsmaður ætti samkvæmt samþykktum félagsins eða sem raskaði jafnræði félagsmanna. Ljóst þótti að efni samningsins kynni að skipta miklu fyrir rekstur og starfsemi kirkjunnar og þar með réttindi og réttarstöðu almennra félagsmanna hennar, sem höfðu í samræmi við samþykktir kirkjunnar staðið að miklu leyti undir rekstri hennar. Óumdeilt var að almennir félagsmenn höfðu ekki verið upplýstir um að til stæði að gera umþrættan samning við E ehf. og hann undirritaður án kynningar eða umræðu innan félagsins. Með því kváðust B o.fl. hafa verið sviptir rétti sem almennir félagsmenn til að koma að ákvörðunartöku í félaginu um efni sem varðaði hagsmuni þeirra. Þá hefði jafnræði félagsmanna verið raskað. Með vísan til framangreinds teldust sóknaraðilar hafa lögvarða hagsmuni af úrlausn málsins. Var úrskurður héraðsdóms um hið gagnstæða því felldur úr gildi og lagt fyrir hann að taka málið til efnislegrar meðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem E og BÁ var gert að sæta atvinnurekstrar- banni í þrjú ár. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að skv. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 21/1991 þurfi krafa skiptastjóra ekki að koma fram áður en skiptum sé lokið og það hafi ekki þýðingu við úrlausn málsins hvort auglýsing um skiptalok hafi verið birt áður eða eftir að skiptastjóri setti fram kröfu um atvinnurekstrarbann. Var talið hafið yfir vafa á grundvelli gagna málsins, skýrslu E og BÁ fyrir héraðsdómi, að BÁ hafi verið svokallaður skuggastjórnandi í Í ehf. og því í reynd stjórnað félagsinu ásamt E á tilgreindu tímabili. E og BÁ byggðu einnig á því að bókhaldsgögnum Í ehf. hafi verið haldið til haga og bókhald fært, en gögnin verið í vörslu þriðja aðila, E ehf. Fyrir Landsrétt hefðu verið lögð fram gögn frá E ehf. þar sem staðfest var að E ehf. hefði aldrei verið með bókhaldsgögn Í ehf. Einkum með þessum athugasemdum og að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um þriggja ára atvinnurekstrarbann E og BÁ.

Áfrýjendur kröfðust viðurkenningar á forkaupsrétti sínum að 54.667.745 hlutum í stefnda NÍ ehf. á grundvelli kauptilboðs stefnda P190 ehf. í hlutafé NÍ ehf. Áfrýjendur kváðust leiða rétt sinn frá dánarbúi J, en óumdeilt var að áfrýjendur stóðu til arfs eftir J heitinn. Í dómi Landsréttar var litið til þess að samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. nyti dánarbú hæfis til að eiga og öðlast réttindi og til að bera og baka sér skyldur þar til skiptum á því lyki endanlega. Einkaskiptum á dánarbúi lyki þegar sýslumaður hefði staðfest einkaskiptagerð sem erfingjar skiluðu, og yrðu skiptin ekki tekin upp að nýju nema síðar kæmu fram eignir sem hefðu átt að koma til skipta. Skyldu erfingjar í slíku tilviki tilkynna sýslumanni ef slíkt tilefni væri til að taka skipti upp, en leyfi til einkaskipta skyldi þá gefið út á ný. Lok 2 einkaskipta yrðu til þess að dánarbúið væri úr sögunni sem lögpersóna og nyti þannig ekki lengur tilvistar að lögum. Í málinu lá fyrir að einkaskiptum á dánarbúi J hefði lokið í apríl 2014 og með því var það ekki lengur til sem lögpersóna, ekki fyrr en skiptin voru endurupptekin í júní 2022 og sú lögpersóna endurvakin. Um leið raknaði þá við sjálfskuldarábyrgð áfrýjenda á skuldbindingum dánarbúsins, allt þar til skiptum var lokið á nýjan leik. Í millitíðinni hefðu allar aðgerðir fyrir hönd dánarbúsins verið markleysa að lögum, og því enginn bær til að lýsa yfir forkaupsrétti að þeim hlut er J heitinn var skráður fyrir í hlutaskrá stefnda NÍ ehf. Þegar einkaskiptin hefðu verið endurupptekin í júní 2022 hafði forkaupsréttur hluthafa verið felldur niður og sala á hlutum skráðum á J farið fram. Voru stefndu því sýknuð af kröfum áfrýjenda á grundvelli aðildarskorts til sóknar, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Sakarefni málsins varðaði það álitaefni hvort taka bæri til greina kröfu G og GX um slit B ehf. samkvæmt 1. mgr. 81. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Í dómi Landsréttar var rakið að skilyrði þess að fá viðurkenningardóm fyrir slitum samkvæmt 1. mgr. 81. gr. laga nr. 138/1994 væru ströng. Hafnað var málsástæðum G og GX um að hluthafinn H hefði misnotað aðstöðu sína hjá nánar tilgreindum dótturfélögum B ehf., að H hefði nýtt greiðslukort og tekjur sem tilheyrðu dótturfélagi B ehf. auk þess sem hann hefði dregið að sér fé félagsins og um hlutafjáraukningu í dótturfélagi B ehf. Var B ehf. því sýknað af kröfu G og GX.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli H á hendur R ehf. o.fl var vísað frá dómi. Ágreiningur málsins varðaði eignarhald á hlutum í R ehf. en H byggði á því að hún væri réttur eigandi þriðjungs heildarhluta félagsins og krafðist viðurkenningar á því. Tók kröfugerðin ekki mið af hækkun hluta félagsins úr 500.000 í 5.000.000 sem hafði verið skráð hjá fyrirtækjaskrá Skattsins. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ráðið yrði af málatilbúnaði H að byggt væri meðal annars á því að dómur tæki afstöðu til lögmætis hækkunarinnar og eftirfarandi skráningar hennar. Væri slíkt hins vegar ekki unnt eins og kröfugerð H væri sett fram. Yrði krafan tekin til greina stæði eftir að útkljá ágreining málsaðila um hækkunina og hvort lagarök stæðu til að breyta skráningu hennar hjá fyrirtækjaskrá Skattsins. Var kröfugerð H talin vera í andstöðu við 4. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og d- og e-lið 1. mgr. 80. gr. sömu laga. Jafnframt taldi Landsréttur málatilbúnað H um aðild málsins til sóknar vera verulega á reiki. Var því fallist á með héraðsdómi að málatilbúnaður H væri haldinn slíkum annmörkum að óhjákvæmilegt væri að vísa málinu frá héraðsdómi og niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem A og B var gert að sæta atvinnurekstrarbanni í þrjú ár frá uppkvaðningu úrskurðarins. Kæra A og B til Landsréttar uppfyllti ekki skilyrði b-liðar 1. mgr. 145. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 3. mgr. 179. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Var málinu því vísað frá Landsrétti.

Sakarefni málsins varðaði það álitaefni hvort taka bæri til greina kröfu A um slit V ehf. með stoð í 1. mgr. 81. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Með dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að G, fyrirsvarsmaður V ehf., hefði brotið gegn 48. gr. og 1. mgr. 51. gr. laga nr. 138/1994 með útgáfu nánar tilgreinds tryggingarbréfs til handa sjálfri sér tryggt með veði í fasteign félagsins. Þótti ljóst að með því hefði hún í skjóli eignarhalds síns í V ehf., gegnum félagið GX, af ásetningi misnotað aðstöðu sína í V ehf. og tekið þátt í broti gegn lögunum. Ekki var fallist á að tilvist skuldar V ehf. við G, vegna framlags hennar til kaupa á fasteign í eigu félagsins, hefði einhverja þýðingu fyrir þá niðurstöðu. Bæri þegar af þeirri ástæðu að fallast á kröfu A um slit V ehf. samkvæmt 1. mgr. 81. gr. laga nr. 138/1994. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

L ehf. höfðaði mál gegn B, SB, P ehf. og SG til heimtu skaðabóta vegna fjártjóns sem L ehf. taldi sig hafa orðið fyrir vegna 46.000.000 króna millifærslu 20. janúar 2005 af bankareikningi L ehf. inn á bankareikning M ehf. Byggði L ehf. á því að B, SB, P ehf. og K, látinn eiginmaður SG, sem situr í óskiptu búi eftir K, hefðu valdið félaginu tjóni, ýmist með aðkomu sinni að millifærslunni sjálfri eða með nánar tilgreindum athöfnum eftir að hún var framkvæmd. Í dómi Landsréttar kom fram að stjórn L ehf. hefði samhljóða tekið ákvörðun um að kaupa 10% heildarhlutafjár í félaginu af öllum fjórum hluthöfum þess fyrir 1.620.000.000 króna. Samkvæmt gögnum málsins hefði L ehf. greitt hluthöfunum fyrir hlutaféð annars vegar með reiðufé, 1.420.000.000 króna, og hins vegar með nánar tilgreindum útistandandi kröfum félagsins, samtals að fjárhæð 200.000.000 króna. Meðal þeirra krafna var skuld M ehf. við L ehf. að fjárhæð 46.000.000 króna. Að þessu gættu var ekki talið að L ehf. hefði sýnt fram á að félagið hefði orðið fyrir tjóni vegna millifærslunnar 20. janúar 2005. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu B, SB, P ehf. og SG af kröfum L ehf.

Þrotabú D ehf. höfðaði mál á hendur fyrrum eigendum sínum, B og C, og A, sambýliskonu C, og krafðist aðallega skaðabóta vegna tjóns sem næmi þeirri fjárhæð sem þrotabúið taldi að A, B og C hefðu dregið sér úr rekstri D ehf. með ólögmætum hætti. Til vara byggði þrotabú D ehf. á því að A, B og C hefðu fengið ólögmæt lán hjá D ehf. sem þeim bæri að endurgreiða þrotabúinu. Með dómi héraðsdóms voru A, B og C sýknuð af aðalkröfu þrotabús D ehf. en varakröfur þrotabúsins voru teknar til greina. Héraðsdómur vísaði til þess að A, B og C hefðu tekið út reiðufé í samræmi við varakröfur þrotabús D ehf. gagnvart hverju þeirra. Taldi dómurinn að A, B og C bæru sönnunarbyrði fyrir þeim fullyrðingum þeirra að þessar úttektir hefðu verið hagnýttar í þágu D ehf. Yrðu þau að bera ábyrgð á því að hafa hagað rekstri D ehf. með slíkum hætti að þau gætu ekki sýnt fram á eða gert líklegt að um lögmæt útgjöld hefði verið að ræða í þágu félagsins. Var á það fallist með þrotabúi D ehf. að úttektir A, B og C af bankareikningi D ehf. hefðu farið í bága við 1. mgr. 79. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Var það niðurstaða héraðsdóms að A, B og C hefðu með þessum framgangsmáta valdið þrotabúi D ehf. skaðabótaskyldu tjóni. Voru varakröfur þrotabús D ehf. því teknar til greina, að öðru leyti en því að dráttarvextir voru að hluta taldir fyrndir. Þá var kyrrsetningargerð sýslumanns staðfest þannig að fallist var á kyrrsetningu í fasteign A fyrir þeirri fjárhæð sem hún var dæmd til að greiða þrotabúi D ehf. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að A, B og C hefðu ekki lagt fram fullnægjandi gögn eða vísað í vitnisburði sem staðfestu að það reiðufé sem þau tóku á móti hafi runnið til greiðslu lögmætra krafna á hendur D ehf. Með vísan til þessa staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um að A, B og C bæru hallann af því að hafa ekki getað sannað að reiðuféð hefði verið notað í þágu rekstrar D ehf. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

L og Í höfðuðu mál og kröfðust þess að úrskurður áfrýjunarnefndar samkeppnismála frá 11. mars 2021 yrði felldur úr gildi. Með úrskurðinum hafnaði nefndin kröfu L og Í um að felld yrði úr gildi ákvörðun S frá 25. ágúst 2020 um að kaup M á öllum hlutum í L og Í fælu í sér samruna í skilningi 17. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 og að samruninn væri ógiltur með vísan til 17. gr. c sömu laga. Ákvörðun S um að ógilda samrunann byggðist einkum á því að samruni L og Í hefði skaðleg áhrif á markaðinn fyrir þjónustu við myndgreiningar utan sjúkrahúsa á höfuðborgarsvæðinu en samanlögð markaðshlutdeild þeirra væri um 90 til 95%. Að mati S gæfi slík markaðshlutdeild tilefni til að ætla að með samrunanum yrði til markaðsráðandi staða eða að slík staða styrktist. Krafa L og Í um ógildingu úrskurðarins byggðist í meginatriðum á því að S hefði ekki tekið ákvörðun innan lögbundinna fresta, auk þess sem ákvörðun S hefði verið haldin efnislegum annmörkum, einkum hvað varðar mat S á samkeppnislegum áhrifum samruna. Í dómi Landsréttar var rakið að með ákvæði 7. gr. laga nr. 103/2020 hefðu verið gerðar breytingar á þeim fresti sem S hafði til að ógilda samruna samkvæmt 17. gr. d samkeppnislaga. Þar sem meðferð málsins hefði verið ólokið hjá S þegar frestir til að taka ákvörðun voru lengdir við gildistöku 7. gr. laga nr. 103/2020 yrði að leggja til grundvallar að ákvæði síðastnefndu laganna hefðu átt við um atvik málsins. Ákvörðun S um að ógilda samrunann hefði því verið innan lögmæltra fresta samkvæmt gildandi ákvæði 17. gr. d. Sú málsástæða L og Í að ákvörðun S hefði verið haldin efnislegum annmörkum byggðist einkum á því að S hefði ekki tekið nægilegt mið af því hvernig kaupendastyrkur SÍ vægi upp á móti sterkri markaðsstöðu þeirra þegar metið yrði hvernig fyrirhugaður samruni hefði áhrif á virka samkeppni. Í dómi Landsréttar var meðal annars vísað til þess að við mat S á því hvort fyrirhugaður samruni væri til þess fallinn að draga úr virkri samkeppni í skilningi 17. gr. c yrði að líta til þess hvernig samkeppni á markaði geti þróast í kjölfar samruna og taka þá jafnframt afstöðu til þess hvaða þróun væri líklegust. S nyti ákveðins svigrúms við þetta mat en yrði þó að geta sýnt fram á að matið væri forsvaranlegt. Áfrýjunarnefndin hefði talið að þótt kaupendastyrkur SÍ væri verulegur tæki staða L og Í mið af því að þeir aðilar sem væru fyrir á markaðnum hefðu takmarkaða getu til aukinnar myndgreiningarþjónustu, auk þess sem sjúkrahúsin gætu að óbreyttu ekki bætt við sig verkefnum nema að takmörkuðu leyti. Þá gæfi rannsókn S til kynna að aðgangshindranir væru inn á markaðinn og ólíklegt væri að á næstunni kæmu þangað inn burðugir keppinautar til að veita hinu sameinaða fyrirtæki samkeppnisaðhald. Taldi Landsréttur ekki efni til að hnekkja þessu mati. Komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að ekki hefði verið sýnt fram á að mat S á grundvelli 17. gr. c samkeppnislega, sem áfrýjunarnefnd samkeppnismála staðfesti með úrskurði sínum, hefði verið slíkum annmörkum háð að valdið gæti ógildingu úrskurðarins. Þá hafnaði Landsréttur því að gagnaöflun S og áfrýjunarnefndarinnar hefði verið áfátt eða að forsendur hefðu verið fyrir því að bregðast við með öðrum og vægari hætti en að ógilda samrunann, sbr. 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu S.

C höfðaði mál á hendur A og krafðist þess að uppsögn A á leigusamningum um fasteignina S yrði dæmd ógild og að vikið yrði til hliðar tímabundið ákvæðum samningsins um leigugjald og þeim breytt. Var málið þingfest 8. september 2022 en síðan frestað um nokkurt skeið meðan beðið var niðurstöðu æðri dóms í máli sem hafði fordæmisgildi fyrir ágreining málsaðila. Í fyrirtöku 7. mars 2024 gerði A kröfu um að C yrði gert að leggja fram málskostnaðartryggingu og lagði fram ársreikning C fyrir árið 2022, en samkvæmt ársreikningnum var eiginfjárstaða C neikvæð og enginn fyrirhugaður rekstur á árinu 2023. Í úrskurði Landsréttar kom fram að þótt ákvæði b-liðar 1. mgr. 133. gr. laga nr. 91/1991 áskildi að krafa um málskostnaðartryggingu yrði að koma fram við þingfestingu máls, girti ákvæðið ekki fyrir að hafa mætti síðar uppi slíka kröfu ef sérstakt tilefni gæfist þá fyrst til þess. Á hinn bóginn var ljóst að ágreiningur aðila laut í meginatriðum að vanskilum C við A og voru áhyggjur C af fjárhagsstöðu sinni og framtíðarhorfum raktar í stefnu málsins. Enn fremur hefði A lagt fram ársreikning fyrir C árið 2021, sem gaf A skýrar vísbendingar um slæma fjárhagsstöðu C. Gilti einu þótt það hefði fyrst komið fram í ársreikningnum 2022 að enginn rekstur væri fyrirhugaður árið 2023 enda var það afleiðing af uppsögn A á leigusamningum aðila. Var því ekki fallist á að A hefði ekki átt eða mátt vita um slæma fjárhagsstöðu C og var kröfu A um að C yrði gert að setja tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar hafnað.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli B o.fl. gegn K og E ehf. til réttargæslu var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að yfirlýstur tilgangur B o.fl. væri að fá dóm um hvort stjórn K hefði verið heimilt að „samþykkja og undirrita“ nánar tilgreindan samning við E ehf. Fæli kröfugerð B o.fl. þannig í sér lögspurningu sem væri andstæð 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þegar af þeirri ástæðu var hinn kærði úrskurður um frávísun málsins frá héraðsdómi staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á að máli um viðurkenningu kröfu BIIVCF við slit á félaginu BIIÍ hf. yrði frestað þar til meðferð máls sömu aðila fyrir héraðsdómi í Lúxemborg yrði lokið. BIIÍ hf. var undir slitum samkvæmt XIII. kafla laga nr. 2/1995 um hlutafélög og hafði BIIVCF lýst kröfu við slitin sem krafist var að yrði viðurkennd sem almenn krafa samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Lá fyrir að mál varðandi sömu fjárkröfu var rekið milli málsaðila fyrir héraðsdómi í Lúxemborg en í kaupsamningi sem fjárkrafa BIIVCF átti rót sína í, var kveðið um að mál sem risu á grundvelli samningsins skyldu rekin fyrir hinum erlenda dómstóli. BIIÍ hf. byggði á því að ákvæði Lúganósamningsins leiddu til þess að ágreiningsmál aðila ættu eingöngu undir íslenska dómstóla. Þannig væri héraðsdómstóli í Lúxemborg óheimilt að taka mál aðila til meðferðar og bæri að vísa málinu sem hefði verið höfðað fyrir honum frá dómi. Af þeim sökum væru ekki efni til að fresta máli aðila hér á landi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að þar sem mál aðila varðaði ekki slit sóknaraðila heldur tilvist kröfu sem lýst var af því tilefni yrði ekki fallist á að af 2. tölulið 22. gr. Lúganósamningsins leiddi að hafna bæri kröfu BIIVCF um frestun málsins. Þá kæmi fram í 1. mgr. 23. gr. samningsins að ef aðilar hafi samið um að dómstóll í ríki, sem bundið er af samningnum, skuli hafa dómsvald um ágreining sem þegar er risinn eða kann að rísa í tengslum við lögskipti þeirra, skuli sá dómstóll hafa dómsvald. Þar sem í kaupsamningi aðila væri slíkt ákvæði um að mál skyldu rekin fyrir héraðsdómi í Lúxemborg var ekki talið að annað lægi fyrir en málið þar hefði verið réttilega höfðað fyrir þeim dómstóli. Taldi Landsréttur að niðurstaða hins erlenda dómstóls gæti varðað úrslit máls aðila sem rekið var hér á landi og að meginreglan um hraða málsmeðferð stæði því ekki í vegi að málinu yrði frestað að kröfu BIIVCF. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

E höfðaði mál gegn Á og S ehf. og krafðist m.a. viðurkenningar á því að hann væri réttur og lögmætur eigandi 50% hlutafjár í S ehf. Aðilar höfðu gert með sér samkomulag þar sem E öðlaðist kauprétt í S ehf. og deildu þeir um hvort kauprétturinn hafi verið niður fallinn er E innti af hendi greiðslu samkvæmt samkomulaginu. Í dómi héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, kom m.a. fram að samkomulag aðila væri skýrt um að greiðslufrestur væri til 15. maí 2021. Þar sem greiðslan hafi borist degi síðar hafi fresturinn verið útrunninn og kauprétturinn niður fallinn. Voru Á og S ehf. því sýknaðir af kröfum E.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli GX gegn A ehf. var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að GX væri félag af því tagi að skráning væri forsenda fyrir aðildarhæfi þess. Gögn málsins bæru með sér að GX hefði verið skráð erlendis fyrir milligöngu viðskiptaþjónustuaðila en vafi væri uppi um hvort félagið væri enn skráð með fullnægjandi hætti. Fyrir Landsrétti hefði GX lagt fram ný gögn sem ætlað væri að staðfesta skráningu félagsins en þar sem þau stöfuðu ekki frá opinberum aðila var uppi mikill vafi um hvort GX nyti aðildarhæfis samkvæmt 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Þrotabú S hf. höfðaði mál á hendur E ehf. og R með heimild í 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og krafðist þess að þeir yrði dæmdir óskipt til að greiða þrotabúi T hf. skaðabætur vegna tjóns sem þrotabú T hefði orðið fyrir í tengslum við tíu hlutafjárhækkanir í T hf. sem tilkynntar voru ríkisskattstjóra frá maí 2013 til febrúar 2015. Hafði R ritað nafn sitt í reit á eyðublaði fyrirtækjaskrár ríkisskattstjóra á níu þessara tilkynninga, en annar nafngreindur endurskoðandi hjá E ehf. á eina þeirra. M, einn af hluthöfum T hf., skráði sig fyrir hinu nýja hlutafé að langmestu leyti, eða samtals 1.751.966.273 hlutum. Laut málatilbúnaður þrotabús S hf. að því að í reynd hefði M ekkert greitt fyrir hina nýju hluti í T hf. og hefði R mátt vera ljóst að svo væri og því sýnt af sér saknæma vanrækslu þegar hann staðfesti að hlutaféð hefði verið greitt. Byggði þrotabú S ehf. á því að þessi vanræksla hafi gert M kleift að eignast hlutafé í T hf. án greiðslu. Þannig hafi vantað fjármuni í þrotabú T hf. sem með réttu hefðu átt að vera þar til að greiða kröfuhöfum félagsins. Með aðalkröfu sinni krafðist þrotabú S hf. greiðslu skaðabóta sem svöruðu til þeirra greiðslna sem M skráði sig fyrir við hlutafjárhækkanirnar en með varakröfu sinni krafðist þrotabúið skaðabóta að fjárhæð 47.146.179 krónur, annars vegar vegna þess að 42.101.840 krónur hafi vantað upp á greiðslu hlutafjárhækkunar 12. júní 2014, hins vegar vegna þess að ýmsar lægri upphæðir hafi vantað upp á greiðslu annarra hlutafjárhækkana, samtals að fjárhæð 6.151.039 krónur. Í dómi Landsréttar kom fram að líta yrði svo á að með áritunum sínum á umræddar tilkynningar til ríkisskattstjóra hafi E ehf. og R staðfest að allur hlutafjáraukinn hefði verið greiddur hverju sinni. Á það var fallist með E ehf. og R að greiðslur að fjárhæð samtals 1.747.674.708 krónur inn á bankareikninga T hf. hefðu ekki borið annað með sér en að vera fyrir hina umdeildu hlutafjárauka og að ekki væri efni til að virða E ehf. og R það til sakar þótt hluti af greiðslu hlutafjáraukans hverju sinni hafi borist inn á bankareikning félagsins nokkru eftir að E ehf. og R staðfestu greiðslurnar. E ehf. og R hefðu unnið fyrir fleiri félög sem tengdust undirbúningi að uppbyggingu og rekstri kísilverksmiðju í Helguvík en ekki lægi fyrir að E ehf. og R hefði verið kunnugt um eignarhald eða rekstur hollenska félagsins P sem þrotabú S hf. kvað hafa gegnt lykilhlutverki við hringferð fjármuna inn og út af innlendum og erlendum reikningum félaganna. Enn fremur var talið ósannað að E ehf. og R hefðu haft vitneskju um erlenda bankareikninga sem þar komu við sögu. Óljóst væri hvort reikningsyfirlit bankareikninga T hf., sem hlutaféð var greitt inn á, hafi legið frammi er E ehf. og R staðfestu greiðslurnar en þótt svo hafi verið yrði ekki ráðið af þeim yfirlitum sem lágu fyrir í málinu að E ehf. og R hefðu átt að veita því athygli að greiðslurnar væru sýndargreiðslur eins og þrotabú S hf. hélt fram. Var aðalkrafa þrotabús S hf. því ekki tekin til greina. Um varakröfu þrotabús S hf. tók Landsréttur fram að þegar hefði verið komist að þeirri niðurstöðu að greiðslur inn á reikninga T hf. að fjárhæð 1.747.674.708 krónur væru vegna umræddra hlutafjárhækkana og stæðu þá út af samtals 48.183.093 krónur. Að frátalinni greiðslu að fjárhæð 42.101.840 krónur sem virtist vanta upp á fulla greiðslu hlutafjárhækkunar 12 júní 2014, stóðu eftir 6.081.253 krónur sem E ehf. og R byggðu á að væri kostnaður vegna þóknunar til H hf. Þrotabú S hf. hefði ekki brugðist við þessum málatilbúnaði með efnislegum rökum. Taldi Landsréttur með vísan til 2. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að þessi hluti varakröfu þrotabús S hf. gæti ekki komið til álita. Hvað varðar hlutafjárhækkunina 12. júní 2014 lagði Landsréttur til grundvallar að 42.101.840 krónur hefði vantað upp á fulla greiðslu þegar greiðsla hennar var staðfest 25. júní 2014. R var sýknaður af skaðabótakröfu þrotabús S hf. vegna þessarar hlutafjárhækkunar þar sem annar endurskoðandi hjá E ehf. hafði staðfest greiðslu þeirrar hækkunar. Landsréttur ályktaði að við þá vinnu hefði ekki verið hugað af nægilegri kostgæfni að því hvort hlutafjárhækkunin hefði verið að fullu greidd. Bótaskyldu E ehf. yrði þó ekki slegið fastri nema sýnt væri fram á að þrotabú T hf. hefði orðið fyrir tjóni vegna saknæmrar vanrækslu sem E ehf. bæri ábyrgð á. Krafa þrotabús S hf. væri skaðabótakrafa utan samninga og miðaði að því að gera tjónþola eins settan fjárhagslega og ef saknæm háttsemi tjónvalds hefði ekki komið til. Það kallaði á ályktun um hvað ætla mætti að orðið hefði ef endurskoðandinn hefði sýnt af sér þá kostgæfni sem ætlast hafi mátt til af honum er hann staðfesti greiðslu hlutafjárhækkunar 12. júní 2014. Samkvæmt 2. mgr. 40. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög mætti ætla að þá hefði staðfesting endurskoðandans borið með sér að enn vantaði 42.101.840 krónur upp á að hækkunin væri greidd. Við þær aðstæður hefði T hf. getað látið hjá líða að innheimta kröfuna og lækkað hlutaféð eða að það hefði gerst með atbeina hlutafélagaskrár í samræmi við 19. gr. laga nr. 2/1995. Miðað við þá framvindu væri hægt að líta svo á að hin saknæma háttsemi hafi stuðlað að því að hlutafé hluthafans hafi verið of hátt skráð. Ekki yrði séð að sú aðstaða hefði getað valdið T hf. tjóni. Hefði hluthafinn aftur á móti greitt þá fjármuni sem vantaði mætti ætla að fénu hefði verið varið með sama hætti og öðru fjármagni T hf. Ekki lægi fyrir annað en að þrotabú T hf. væri eignalaust en af því mætti álykta að fjárfestingar félagsins hefðu engu skilað fyrir það. Háttsemi endurskoðandans hefði engu getað breytt um þá framvindu. Í ljósi þessara atriða varð ekki séð að þrotabú S hf. hefði sýnt 2 fram á að hin saknæma háttsemi hefði valdið þrotabúi T hf. fjárhagstjóni þannig að það eigi skaðabótakröfu utan samninga á hendur E ehf. Með vísan til alls framangreinds var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu E ehf. og R.

Í hf. höfðaði mál á hendur E ehf. og R og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu þeirra á tjóni Í hf. sem orðið hafi vegna ákvörðunar hans um að halda áfram vinnu við byggingu kísilverksmiðju í Helguvík fyrir S hf. Kvað hann þá ákvörðun meðal annars hafa byggst á upplýsingum um eigið fé S hf. í ársreikningi félagsins vegna ársins 2014 sem R hafði endurskoðað og áritað án fyrirvara. Byggði Í hf. á því að sá ársreikningur hafi ekki gefið rétta mynd af stöðu félagsins vegna yfirsjónar R. Nánar tiltekið var á því byggt að eigið fé S hf. hafi verið ofmetið í ársreikningnum þar sem ekkert raunverulegt endurgjald hefði komið fyrir tvær hlutafjárhækkanir í S9 ehf. sem síðar rann saman við S hf. R hafði með tilkynningu til ríkisskattstjóra árið 2014 staðfest að eigandi S9 ehf. hefði greitt hlutafjárhækkanirnar annars vegar með skuldajöfnuði og hins vegar með peningum. Í hf. taldi í fyrsta lagi að R hefði borið að gæta að því áður en hann staðfesti greiðslurnar hvað yrði um þá fjármuni sem hækkuðu hlutafé S9 ehf. Í vinnu sinni hefði R meðal annars stuðst við bankareikningsyfirlit sem hafi borið með sér að fjármununum hefði þegar í stað verið ráðstafað til félagsins P B.V. Þær fjármunafærslur hafi verið tilefnislausar og ekki skilað S9 ehf. neinum verðmætum. Landsréttur taldi framlögð gögn styðja þá ályktun að útgáfa þeirra reikninga P B.V sem lágu til grundvallar fjármunafærslunum hafi ekki tengst kaupum á þjónustu í þágu S9 ehf. og því mætti með réttu efast um að heimild hafi staðið til þess að færa greiðslu þeirra sem stofnkostnað sem unnt hafi verið að eignfæra sem óefnislega eign í reikningum félagsins. Aftur á móti var talið ósannað að R hefði vitað eða mátt vita að annað lægi að baki útgáfu reikninganna en að þeir væru vegna vinnu við hönnun á ofni fyrir kísilverksmiðju í Helguvík eins og þeir báru með sér og samkvæmt því talið ósannað að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi þegar hann staðfesti að umræddar hlutafjárhækkanir í S9 ehf. hefðu verið greiddar. Í hf. byggði í öðru lagi á því að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því að staðfesta með áritun sinni í samrunaefnahagsreikningi S hf. rangar upplýsingar um óefnislegar eignir, þar sem fyrrnefndar greiðslur til P B.V. hefðu ekki heimilað slíka færslu í reikningsskilum félagsins. Í dómi Landsréttar kom fram áritun R sem fylgdi samrunaefnahagsreikningum bæri ekki með sér að hann hefði endurskoðað árshlutareikninga félaganna í tilefni af samrunanum heldur eingöngu að hinn sameiginlegi efnahagsreikningur byggðist á þeim reikningum. Var ekki talið að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því athafnaleysi að gera ekki stjórnum samrunafélaganna viðvart um lagaskyldu þeirra samkvæmt 2. mgr. 121. gr. laga nr. 2/1995 og 2. mgr. 96. gr. laga nr. 138/1994 til að annast um að hinn sameiginlegi efnahagsreikningur yrði endurskoðaður. Þar sem ósannað væri að R hefði vitað eða mátt vita að annað lægi að baki útgáfu reikninga P B.V. en þeir báru með sér, var talið að R hefði ekki haft ástæðu til að efast um réttmæti þess að eignfæra þau útgjöld sem stofnkostnað sem gat stuðlað að líklegum framtíðarávinningi S 9 ehf. og síðar S hf. Var því hafnað þeirri málsástæðu Í hf. er laut að áritun R á samrunaefnahagsreikninginn. Í þriðja lagi taldi Í hf. að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því að árita ársreikning S hf. vegna ársins 2014 án fyrirvara. Landsréttur benti á að bókhaldsgögn S9 ehf. hefðu ekki borið annað með sér en að þar hefði verið stofnað til tilgreinds kostnaðar við hönnun á ofni fyrir kísilverksmiðjuna. Ekki lægi fyrir að viðunandi endurskoðun í samræmi lög, reikningsskilareglur og endurskoðunarstaðla hefði átt að leiða í ljós að sá kostnaður hafi verið rangfærður. Var þessari málsástæðu Í hf. því einnig hafnað. Með vísan til alls framangreinds var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu E ehf. og R af kröfum Í hf.

Þrotabú S hf. höfðaði mál gegn E ehf. og R og krafðist skaðabóta á grundvelli saknæmrar háttsemi þeirra í tengslum við tvær hlutafjárhækkanir í félaginu S9 ehf. Laut krafa þrotabúsins að því að með tilkynningum til ríkisskattstjóra árið 2014 hefði R staðfest að hlutafjárhækkanirnar hefðu verið greiddar af hálfu eiganda félagsins, U B.V., annars vegar með skuldajöfnuði og hins vegar með peningum, en í raun hefði aldrei neitt verið greitt fyrir hlutina og hefði R vitað eða mátt vita að sú hefði verið raunin þegar hann staðfesti greiðslurnar. Byggði þrotabúið á því að staðfestingar R hefðu gert U B.V. kleift að eignast 672.975.000 nafnverðshluti í S9 ehf. án þess að greiða lögbundið lágmarksverð fyrir þá og hafi efnahagsleg áhrif þess færst yfir á S hf. við samruna þess félags við S9 ehf. og þá fjármuni hafi því vantað í sjóði S hf. þegar félagið fór í þrot. R hefði borið í ljósi lögbundins hlutverks síns að gæta að því að greiðslur fyrir hlutina færu ekki viðstöðulaust út af reikningi S 9 ehf. nema að samsvarandi verðmæti kæmu í staðinn, en í vinnu sinni hefði hann meðal annars stuðst við bankareikningsyfirlit sem hafi borið það með sér að fjármununum hefði þegar í stað verið ráðstafað til félagsins P B.V. Þær fjármunafærslur hefðu verið tilefnislausar og ekki skilað S9 ehf. neinum verðmætum. Landsréttur taldi framlögð gögn í málinu styðja þá ályktun að útgáfa þeirra reikninga P B.V sem lágu til grundvallar fjármunafærslunum hafi ekki tengst kaupum á þjónustu í þágu S9 ehf. og því mætti með réttu efast um að heimild hafi staðið til þess að færa greiðslu þeirra sem stofnkostnað sem unnt hafi verið að eignfæra sem óefnislega eign í reikningum félagsins. Aftur á móti var talið ósannað að R hefði vitað eða mátt vita að annað lægi að baki útgáfu reikninganna en að þeir væru vegna vinnu við hönnun á ofni fyrir kísilverksmiðju í Helguvík eins og þeir báru með sér og samkvæmt því talið ósannað að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi þegar hann staðfesti að umræddar hlutafjárhækkanir í S9 ehf. hefðu verið greiddar. Þrotabú S hf. reisti kröfu sína jafnframt á því að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því að staðfesta með áritun sinni í samrunaefnahagsreikningi S hf. rangar upplýsingar um óefnislegar eignir, þar sem fyrrnefndar greiðslur til P B.V. hefðu ekki heimilað slíka færslu í reikningsskilum félagsins. Í dómi Landsréttar kom fram að áritun R sem fylgdi samrunaefnahagsreikningum bæri ekki með sér að hann hefði endurskoðað árshlutareikninga félaganna í tilefni af samrunanum heldur eingöngu að hinn sameiginlegi efnahagsreikningur byggðist á þeim reikningum. Var ekki talið að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því athafnaleysi að gera ekki stjórnum samrunafélaganna viðvart um lagaskyldu þeirra samkvæmt 2. mgr. 121. gr. laga nr. 2/1995 og 2. mgr. 96. gr. laga nr. 138/1994 til að annast um að hinn sameiginlegi efnahagsreikningur yrði endurskoðaður. Þar sem ósannað væri að R hefði vitað eða mátt vita að annað lægi að baki útgáfu reikninga P B.V. en þeir báru með sér, var talið að R hefði ekki haft ástæðu til að efast um réttmæti þess að eignfæra þau útgjöld sem stofnkostnað sem gat stuðlað að líklegum framtíðarávinningi S 9 ehf. og síðar S hf. Var því hafnað þeirri málsástæðu þrotabús S hf. er laut að áritun R á samrunaefnahagsreikninginn. Loks var ekki talið að þrotabú S hf. hefði fært fyrir því viðhlítandi rök að yfirlýsing R, um að umræddur samruni skerti ekki möguleika lánardrottna S hf. á fullnustu, hefði verið röng. Með vísan til alls framangreinds var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu E ehf. og R af kröfum þrotabús S hf.

Þrotabú S hf. höfðaði mál gegn E ehf. og R og krafðist skaðabóta á grundvelli saknæmrar háttsemi þeirra við gerð sérfræðiskýrslu á grundvelli 6. gr., sbr. 37. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Laut skýrslan að verðmæti greiðslu U B.V. fyrir 405.280.000 hluti í S hf., en greitt var fyrir hlutina með öllum hlutum í G ehf. Byggði þrotabúið á því að E ehf. og R hefðu valdið því tjóni þar sem greiðsla U B.V. fyrir hlutaféð hefði verið ófullnægjandi og þá fjármuni hafi því vantað í sjóði S hf. þegar félagið fór í þrot. Í dómi Landsréttar kom fram að niðurstaða matsgerðar dómkvadds matsmanns, sem aflað var undir rekstri málsins í héraði og hefði ekki verið hnekkt, styddi þá málsástæðu S hf. að ekki hefði verið hugað af nægjanlegri kostgæfni að þeim forsendum sem lágu til grundvallar sérfræðiskýrslunni 29. desember 2016 um rekstrarkostnaðarhlutfall G ehf. og ávöxtunarkröfu og að það hefði mögulega leitt til ofmats á greiðslunni sem kom fyrir hlutabréfin í S hf. Aftur á móti var, með vísan til 19. og 53. gr. laga nr. 2/1995, lagt til grundvallar að hóflegra verðmat af hálfu E ehf. og R á greiðslunni hefði einungis leitt til lækkunar á skráðu hlutafé í S hf. Því yrði að líta svo á að mögulega of hátt verðmat þeirra á hlutum í G ehf. hefði einungis stuðlað að því að hlutafé U B.V. í hinu gjaldþrota félagi hefði verið of hátt skráð. Það hefði getað valdið öðrum en S hf. fjárhagstjóni, til dæmis við greiðslu arðs. Þrotabú S hf. hefði aftur á móti ekki sýnt fram á að það hefði valdið S hf. tjóni þannig að þrotabúið ætti kröfu um skaðabætur utan samninga á hendur E ehf. og R. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu E ehf. og R.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni H um endurupptöku máls þb. A gegn H. Í úrskurði Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að kröfugerð og málatilbúnaður þb. A hafi verið svo vanreifuð að héraðsdómi hefði verið rétt að vísa máli hans á hendur H frá dómi án kröfu. Var því fallist á kröfu H um endurupptöku málsins fyrir héraðsdómi, sbr. b-lið 2. mgr. 137. gr. laga nr. 91/1991.

H hf. höfðaði mál gegn Í og krafðist þess að felldir yrðu úr gildi úrskurðir ríkisskattstjóra og yfirskattanefndar um endurákvörðun opinberra gjalda H hf. gjaldárin 2008 til og með 2015. H hf. var árið 2007 skipt upp í tvö félög, H hf. og KS ehf. Við skiptingu tók KS ehf. við stórum hluta af eignum og skuldum félagsins. Í dómi Landsréttar kom fram að hluthafar í H hf. hefðu þegar selt hlutabréf sín í KS ehf. til annarra áður en H hf. var skipt. Fengu hluthafarnir því aldrei hlutabréf í KS ehf. nema að nafninu til. Samkvæmt því hefði ekki verið fullnægt því frumskilyrði þágildandi 1. mgr. 52. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt að hluthafar í H hf. fengju eingöngu hlutabréf í KS ehf. sem gagngjald fyrir hlutafé sitt í H hf. Jafnframt var með vísan til dóms Hæstaréttar 12. nóvember 2015 í máli nr. 217/2015 lagt til grundvallar að þegar eignum og skuldum félags sem til stendur að skipta er í reynd ráðstafað til annarra en hluthafa, og þau viðskipti eru um garð gengin áður en skiptin ganga í gegn að lögum, verði litið á það sem óvenjulegan fjármálagerning sem gerður sé í því skyni að komast undan því að greiða skatt, sbr. 1. mgr. 57. gr. laga nr. 90/2003. Þá var því jafnframt hafnað að rökstuðningur úrskurðar ríkisskattstjóra hefði verið ófullnægjandi, sbr. 4. og 5. mgr. 96. gr. laga nr. 90/2003 og 22. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Jafnframt var því hafnað að álitaefni varðandi skiptingu félagsins hefði ekki átt undir valdsvið skattrannsóknarstjóra og að framsending málsins frá ríkisskattstjóra til skattrannsóknarstjóra og eftirfarandi rannsókn hafi verið tilefnislaus. Þá var útvíkkun á rannsókn skattrannsóknarstjóra talin hafa verið tilkynnt til fyrirsvarsmanns H hf. með fullnægjandi hætti á árinu 2013, sbr. 15. gr. reglugerðar nr. 373/2001 um framkvæmd skatteftirlits og skattrannsókna og 14. gr. stjórnsýslulaga. Af því leiddi að samkvæmt 3. mgr. 67. gr. laga nr. 90/2003 hefði verið heimilt að endurákvarða skatta félagsins allt aftur til rekstrarársins 2007. Var Í því sýknað af kröfum H hf.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni H um dómkvaðningu matsmanns á grundvelli laga nr. 134/1994 um einkahlutafélög. Í úrskurði Landsréttar kom fram að H gæti krafist þess á grundvelli 18. gr. laga nr. 138/1994 að K innleysti hluti hans í félaginu S ehf. og að um þá kröfu giltu ákvæði 4. mgr. 14. gr. og 2. málsliðar 3. mgr. 16. gr. sömu laga, eftir því sem við gæti átt. Þar sem ekki væri kveðið á um reikningsgrundvöll kaupverðs hlutanna í samþykktum félagsins og ekki hefði náðst samkomulag milli málsaðila um verðið skyldi það ákveðið af dómkvöddum matsmönnum, sbr. fyrri málslið 4. mgr. 14. gr. laga nr. 138/1994. Í matsbeiðni H væri óskað eftir því að dómkvaddur yrði „sérfróður og óvilhallur matsmaður“ en samkvæmt því lægi fyrir að beiðnin samræmdist ekki þeim áskilnaði 4. mgr. 14. gr. laganna að dómkvaddir yrðu matsmenn til að framkvæma matið. Gæti fyrirhuguð matsgerð því ekki orðið grundvöllur innlausnar samkvæmt 18. gr. laganna, sbr. 4. mgr. 14. gr. og 2. málslið 3. mgr. 16. gr. þeirra. Þá væri til þess að líta að H gæti ekki í matsbeiðni sem reist væri á síðastnefndu ákvæði gefið sérstök fyrirmæli, svo sem gert væri í matsbeiðni, um hvernig matsmenn skyldu haga framkvæmd þess en um það færi eftir almennum fyrirmælum IX. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni Ó um dómkvaðningu matsmanna á grundvelli laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög, til að meta verðmæti 1/3 hluta Ó í B ehf. Ágreiningur var með aðilum um rétt Ó til að neyta úrræða til innlausnar hlutanna sem Ó taldi sig hafa heimild til að krefjast samkvæmt 18. gr. a laga nr. 138/1994. Í úrskurði Landsréttar kom fram að matsgerð samkvæmt 4. mgr. 14. gr. laga nr. 138/1994 hefði bindandi áhrif um verð hluta í einkahlutafélagi, yrði henni ekki hnekkt í dómsmáli sem höfða bæri innan tiltekins tíma frá því að dómkvaddir matsmenn lykju mati sínu. Því hefði slík matsgerð mun víðtækari áhrif að lögum en almennt gildi um matsgerð sem aflað sé til sönnunar eftir reglum laga nr. 91/1991. Að því virtu yrði fallist á það með B ehf. að Ó yrði ekki játuð heimild til að afla matsgerðar sem fæli í sér svo íþyngjandi kvöð fyrir B ehf. til að verjast hugsanlegum kröfum í máli sem Ó hefði ekki höfðað, enda hefði ekki verið leyst úr því álitaefni hvort skylda til innlausnar á hlutum Ó í félaginu væri að lögum fyrir hendi. Væri þá haft í huga að umbeðinnar matsgerðar væri ekki þörf vegna mögulegrar málshöfðunar Ó til viðurkenningar á því að B ehf. bæri að innleysa hluti hans í félaginu. Eins og atvikum væri háttað í málinu og þá einkum með tilliti til þess að matsbeiðnin væri jafnframt reist á 4. mgr. 14. gr. laga nr. 138/1994 brysti skilyrði samkvæmt 1. mgr. 77. gr. laga nr. 91/1991 til að verða við beiðni Ó. Var því niðurstaða héraðsdóms staðfest.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli þrotabús W hf. gegn T ehf., S, L, H, D, B og til réttargæslu D Ltd., L Ltd. E, HS, Q Ltd. var vísað sjálfkrafa frá dómi á þeim grundvelli að ekki lægju fyrir fullnægjandi gögn til að unnt væri að dæma kröfur þrotabús W hf. efnislega.