Dómstólaleit

A hafði starfrækt daggæslu barna á heimili sínu um árabil er hún var svipt starfsleyfi tímabundið í þrjá sólarhringa. A höfðaði mál gegn R og krafðist nánar tilgreindra skaðabóta úr hendi R vegna sviptingarinnar, auk vaxta og dráttarvaxta. Til vara krafðist A skaðabóta að álitum. Héraðsdómur taldi að þó svo svipting starfsleyfis A hefði verið saknæm og ólögmæt hefði henni ekki tekst sönnun þess að hún hefði orðið fyrir tjóni vegna sviptingarinnar. Var R því sýknuð af kröfum A. A vildi ekki una þeirri niðurstöðu og áfrýjaði málinu til Landsréttar. R gagnáfrýjaði og krafðist staðfestingar hins áfrýjaða dóms að öðru leyti en um málskostnað. Landsréttur staðfesti hinn áfrýjaða dóm um sýknu R með vísan til forsendna hans og gerði A að greiða R málskostnað fyrir Landsrétti.

A stefndi Í til greiðslu bóta vegna miska og fjártjóns sökum þvingunar- og rannsóknaraðgerða sem A var gert að þola vegna rannsóknar tiltekins lögreglumáls, sem síðar var fellt niður. Í héraði féllst Í á bótaskyldu vegna miska á grundvelli 2. mgr. 246. gr. laga nr. 88/2008 vegna húsleitar og laut ágreiningur málsins að því hvort A ætti óskertan bótarétt á grundvelli 246. gr. laga nr. 88/2008 ásamt rétti A til bóta vegna meints fjártjóns. Í dómi Landsréttar var rakið að meðan á rannsókn á umræddu lögreglumáli stóð bárust lögreglu fleiri kærur á hendur A um sömu eða svipuð brot og í upphaflega málinu og voru þau mál rannsökuð samhliða því. Á meðal rannsóknargagna í málunum voru borðtölvur og farsímar sem hald hafði verið lagt á í tengslum við upphaflega málið. Tvö af málunum, sem síðar voru kærð, leiddu til sakfellingar A. Vísaði Landsréttur meðal annars til þess að þótt A hefði verið frjálst að taka þá afstöðu á ljá ekki atbeina sinn við rannsókn hinna haldlögðu tækja væri ljóst samkvæmt málsgögnum að með henni, sem og dvöl erlendis, en einnig með framningu refsiverðra brota eftir að rannsókn á umræddu lögreglumáli hófst, hefði hann stuðlað að því að rannsókn málsins og þar með haldlagning raftækjanna dróst á langinn. Að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um rétt A til miskabóta á grundvelli 246. gr. laga nr. 88/2008 að fjárhæð 250.000 krónur og sýknu Í af kröfu A um bætur vegna fjártjóns.

Í málinu var deilt um rétt A til bóta vegna sjúkrakostnaðar og annars fjártjóns samkvæmt 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 í tengslum við umferðarslys sem A varð fyrir árið 2014. V, B og C byggðu meðal annars á því að kröfur aðrar en þær sem lytu að aksturskostnaði væru fyrndar og væru réttmætar kröfur A að fullu greiddar. Í hinum áfrýjaða dómi, sem staðfestur var af Landsrétti með vísan til forsendna, var rakið að um fyrningarfrest krafna A færi samkvæmt 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sem gilti á slysdegi. Fyrntust þær kröfur á fjórum árum frá lokum þess almanaksárs sem kröfuhafi fékk vitneskju um kröfu sína og átti þess fyrst kost að leita fullnustu hennar, en þó í síðasta lagi á tíu árum frá tjónsatburði. Þá var talið að A hefði fengið vitneskju um umræddan kostnað þegar hann féll til hverju sinni og hefði hann þá þegar átt kost á að leita fullnustu kröfu sinnar. Miðaðist upphaf fyrningar, hverju sinni, þannig við þann dag sem A lagði út fyrir tilgreindum kostnaði. Voru V, B og C því sýknuð af kröfum A, enda hefði A ekki sýnt fram á að hann ætti kröfur á hendur þeim umfram þá fjárhæð sem honum hefði þá þegar verið greidd.

Aðilar deildu um vatnsleka inn í hús að Tryggvagötu 16 sem fyrst varð vart í september 2019 og leiddi til tjóns fyrir T, B og I. Byggðu þessir aðilar á því að orsök lekans hefði alfarið verið á ábyrgð TG vegna nýbyggingar sem hann reisti á lóð nr. 14. Í matsgerð, sem aflað var í héraði, var komist að þeirri niðurstöðu að við framkvæmdir á Tryggvagötu 14 hefði lokast fyrir grunnvatnsstreymi milli húsanna og óframræst rými myndast. Jafnframt að drenlögn, sem hefði að stóru leyti getað afvatnað rýmið, hefði ekki verið lögð samkvæmt teikningum en við þetta hefði byggst upp vatnsþrýstingur á útveggi hússins að Tryggvagötu 16. Í hinum áfrýjaða dómi var ekki fallist á framangreint og talið ómögulegt að jarðvatnsþrýstingur gæti byggst upp á lóð nr. 14 enda fylltu tvær neðstu hæðir hússins út í lóðina. Lekinn hefði stafað af ófullnægjandi vatnsvörnum í og við Tryggvagötu 16 og TG því sýknaður af kröfum T, B og I. Landsréttur taldi fyrrgreinda ályktun héraðsdóms í andstöðu við gögn málsins og ekki forsendur til annars en að leggja niðurstöðu matsgerðarinnar um orsök vatnslekans til grundvallar við úrlausn málsins. Þótti mega slá því föstu að það hefði dregið mjög úr vatnsþrýstingi og líkum á tjóni sem varð ef drenlögn hefði verið lögð í samræmi við teikningar. TG yrði í öllu falli að bera hallann af óvissu að þessu leyti. Þá voru ekki talin efni til að líta svo á að ástand útveggja hússins að Tryggvagötu 16 hefði ráðið því að lekinn varð. Að mati Landsréttar voru skýr orsakatengsl á milli framkvæmda TG og lekans. TG var talinn hafa vikið frá þeim kröfum sem gera mætti til hans samkvæmt meginreglu nábýlisréttar um að fasteignareiganda beri að gæta þess við nýtingu og framkvæmdir á eign sinni að ekki verði tjón á nærliggjandi fasteignum. Skaðabótaábyrgð var því felld á TG að því marki sem fjártjón vegna lekans taldist sannað. Fjárkröfur T og B, sem voru einkum reistar á útlögðum kostnaði, voru að fullu teknar til greina. Krafa I viðvíkjandi útlögðum kostnaði var sömuleiðis tekin til greina en Landsréttur taldi á hinn bóginn ekki unnt að leggja matsgerðina til grundvallar mögulegu rekstrartapi I enda fengi aðferð matsmanna við útreikning þess ekki staðist. Voru bætur þar að lútandi því ákveðnar að álitum.

A ehf. höfðaði mál á hendur L ehf. og krafðist skaðabóta vegna fjártjóns sem A ehf. taldi sig hafa orðið fyrir vegna kaupa á sambyggðri rúllu- og pökkunarvél af L ehf., sem haldin hefði verið galla vegna hristings. L ehf. hafnaði í því að titringurinn hefði falið í sér galla. Landsréttur taldi í ljósi mælinga sem lágu fyrir um titring í vélinni og stoð fengu í framburði vitna að það hefði staðið L ehf. nær að sýna fram á að titringurinn hefði ekki horfið vegna viðgerðar sem L ehf. hefði látið framkvæma á vélinni. Þá sönnunarbyrði hefði L ehf. ekki axlað og komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að titringur í vélinni hefði verið verulegur og meiri en búast mátti við og hafi þannig falið í sér galla í skilningi 17. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup sem L ehf. bæri ábyrgð á. Varðandi skaðabótakröfu A ehf. tók Landsréttur fram að ekkert hefði legið fyrir í málinu um að vél A ehf. hefði verið ónothæf. Þá hefði A ehf. tekið aðra vél á leigu í stað eigin vélar þrátt fyrir að hafa staðið til boða endurgjaldslaust afnot af vél, annarrar tegundar, frá L ehf. Þar sem A ehf. hefði ekki sýnt fram á nauðsyn þess að leigja vél frá þriðja aðila var L ehf. sýknað af kröfu A ehf. um skaðabætur vegna þess kostnaðar. Þá var vísað til þess að kostnaður við öflun matsgerðar og lögfræðikostnaður því tengdur teldist til málskostnaðar. Að mati Landsréttar var A ehf. nauðsynlegt að afla matsgerðar dómkvadds matsmanns og breytti þá engu þótt um drög að slíkri matsgerð hefði verið að ræða í málinu enda lá fyrir að það var á grundvelli niðurstaðna í þeim drögum sem L ehf. réðst í þær úrbætur sem bættu úr gallanum. Að öllu framangreindu virtu var L ehf. sýknað af skaðabótakröfu A ehf. en gert að greiða félaginu 4.000.000 króna í málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.

L ehf. höfðaði mál gegn B, SB, P ehf. og SG til heimtu skaðabóta vegna fjártjóns sem L ehf. taldi sig hafa orðið fyrir vegna 46.000.000 króna millifærslu 20. janúar 2005 af bankareikningi L ehf. inn á bankareikning M ehf. Byggði L ehf. á því að B, SB, P ehf. og K, látinn eiginmaður SG, sem situr í óskiptu búi eftir K, hefðu valdið félaginu tjóni, ýmist með aðkomu sinni að millifærslunni sjálfri eða með nánar tilgreindum athöfnum eftir að hún var framkvæmd. Í dómi Landsréttar kom fram að stjórn L ehf. hefði samhljóða tekið ákvörðun um að kaupa 10% heildarhlutafjár í félaginu af öllum fjórum hluthöfum þess fyrir 1.620.000.000 króna. Samkvæmt gögnum málsins hefði L ehf. greitt hluthöfunum fyrir hlutaféð annars vegar með reiðufé, 1.420.000.000 króna, og hins vegar með nánar tilgreindum útistandandi kröfum félagsins, samtals að fjárhæð 200.000.000 króna. Meðal þeirra krafna var skuld M ehf. við L ehf. að fjárhæð 46.000.000 króna. Að þessu gættu var ekki talið að L ehf. hefði sýnt fram á að félagið hefði orðið fyrir tjóni vegna millifærslunnar 20. janúar 2005. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu B, SB, P ehf. og SG af kröfum L ehf.

L ehf. höfðaði mál gegn Þ og S til heimtu skaðabóta vegna fjártjóns sem L ehf. taldi sig hafa orðið fyrir í viðskiptum með hlutafé í G hf. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest niðurstaða hans um að gögn málsins styddu ekki þá fullyrðingu að Þ og K hefðu með saknæmri og ólögmætri háttsemi í umþrættum lögskiptum valdið L tjóni svo bótaskyldu varðaði. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Á höfðaði mál gegn S fyrir hönd dánarbús K til heimtu skaðabóta vegna fjártjóns sem Á taldi sig hafa orðið fyrir vegna kostnaðar sem hún hefði greitt sem hluthafi í B ehf. vegna rekstrarkostnaðar G hf. fram til 8. janúar 2008. Hélt Á því fram að K heitinn hefði blekkt hana til að greiða skuldbindingar hans vegna G hf. í kjölfar yfirtöku GB hf. á félaginu með nánar tilgreindu samkomulagi. Í dómi Landsréttar kom fram að K hefði notið trausts eigenda varðandi daglegan rekstur B ehf. K hefði haft umboð til undirritunar samkomulagsins. Ekki yrði annað ráðið en að þegar áfrýjandi gaf umboð sitt, hefði hún haft allar upplýsingar og forsendur til að átta sig til hlítar á þeim skuldbindingum sem í samkomulaginu fólust. Hefði hún engan fyrirvara gert þegar hún veitti samþykki sitt. Ekkert lægi fyrir í málinu um að K hefði við undirritun umboðsins og um þátttöku Á í greiðslu umrædds kostnaðar blekkt Á og þannig valdið henni fjártjóni með saknæmum og ólögmætum hætti, þannig að það ylli bótaskyldu. Þá hélt Á því fram að K hefði blekkt sig til þess að greiða kröfu vegna kaupa B ehf. á hlutum í Á hf. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki lægi annað fyrir en að Á hefði haft aðgang að öllum nauðsynlegum gögnum og upplýsingum til að meta forsendur og þýðingu þessara gjörninga. Gögn málsins styddu ekki þá fullyrðingu Á að K hefði blekkt hana til að inna þessa greiðslu af hendi og þar með valdið henni tjóni með saknæmum og ólögmætum hætti svo bótaskyldu varðaði. Var S því sýknuð af kröfum Á.

F ehf., J og I höfðuðu mál á hendur G og S ehf. vegna tjóns af völdum sandfoks frá bílaplani við íþróttamiðstöð í Grindavík á árunum 2012 til 2019. Krafðist F ehf. skaðabóta vegna tjóns á bifreiðum í eigu félagsins en J og K kröfðust skaðabóta vegna fasteignar þeirra auk miskabóta samkvæmt b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Með héraðsdómi var fallist á kröfur F ehf., J og I að hluta og greiddi S ehf. nánar tilgreinda fjárhæð til F ehf. á grundvelli dómsins. Voru engar kröfur gerðar á hendur S ehf. fyrir Landsrétti og átti félagið þar með ekki lengur aðild að málinu. Í niðurstöðu Landsréttar var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að með athafnaleysi við að bregðast við sandfoki af bílaplaninu hefði G sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi gagnvart F ehf., J og I. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að fjárkröfur F ehf. vegna annarra bifreiða en einnar væru fyrndar. Þar sem F ehf. hafði borist greiðsla til samræmis við niðurstöðu héraðsdóms og lækkað aðalkröfu sína sem henni nam taldist krafa hans þegar upp gerð og G sýknað af henni. Þá var G sýknað af viðurkenningarkröfu F ehf. á skaðabótaskyldu G, þar sem frekara tjón en fallist var á í héraðsdómi var ósannað. Aðalkrafa J og I var um skaðabætur vegna þrifa á fasteign þeirra sem byggði á matsgerð dómkvaddra manna um áætlaðan kostnað við þrif. Fyrir lá að J og I hefðu aldrei keypt þrif á því tímabili sem bóta var krafist fyrir og byggðu þau ekki á því að þrif sem þau sinntu sjálf hefðu haft fjárhagslegar afleiðingar. Var því ósannað að J og I hefðu orðið fyrir fjártjóni vegna sandfoks. Á hinn bóginn var rakið að óþægindi vegna þrifa, sem ekki hefðu fjárhagslegar afleiðingar, teldust til miska. Við úrlausn um miskabótakröfu J var vísað til þess að auknar kröfur séu gerðar til saknæmis svo að slíkar bætur verði dæmdar. Taldi Landsréttur ljóst að fulltrúar G hefðu gert sér grein fyrir sandfokinu um árabil og J og I ítrekað leitað úrbóta en fullnægjandi lausn ekki fengist fyrr en bílaplanið var loks malbikað í október 2019. Öll þessi ár hefði sandur og möl ítrekað fokið á fasteign J og I og enginn vafi væri á því að þetta hefði valdið þeim óþægindum og ama og haft áhrif á daglegt líf þeirra. Var því fallist á að háttsemi G væri þess eðlis að skilyrðum b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga væri fullnægt. Þá var því hafnað að krafan væri fyrnd. Var G því gert að greiða J og I hvoru um sig 500.000 krónur, en var að öðru leyti sýknað af kröfum F ehf., J og I.

B höfðaði mál gegn A til heimtu bóta vegna uppsagnar hennar úr starfi hjá A. Byggði B á því að A hefði brotið gegn rétti hennar með því að tengja uppsögn hennar ætluðum skipulagsbreytingum án þess að bjóða henni ekki tilfærslu í starfi þegar þeim var hrundið í framkvæmd. Þá taldi B að hin raunverulega ástæða uppsagnarinnar hafi verið kvörtun um einelti hennar gagnvart tilteknum starfsmanni og úttekt D í tilefni af kvörtuninni, en niðurstaða úttektarinnar var kynnt B á sama fundi og henni var sagt upp. Byggði B á því að málsmeðferð eineltiskvörtunarinnar hafi verið ólögmæt, en B hafði ekki verið gefinn kostur á að tjá sig um ávirðingarnar. Því til viðbótar hafi rannsókninni aldrei verið formlega lokið. Loks byggði B á því að horft hefði verið fram hjá henni með ólögmætum hætti við ráðningu í tvær nýjar stöður hjá A. A byggði á því að ástæður uppsagnar B hafi verið skipulagsbreytingar hjá A og að engin sambærileg störf hafi komið til greina fyrir B eftir þær breytingar. Rannsókn á eineltiskvörtun gegn B hafi ekki haft neina þýðingu við ákvörðun um uppsögn. Ekki hefði verið þörf á að ljúka meðferð eineltiskvörtunarinnar þar sem B hafði verið sagt upp vegna skipulagsbreytinganna hvort sem er. Þá hefðu ákvarðanir A um ráðningu í tvær nýjar stöður verið réttmætar og málefnalegar. Í niðurstöðu Landsréttar þótti sýnt fram á að ákvörðun A um skipulagsbreytingar byggðust á mati A á því hvaða breytinga væri þörf í því skyni að hagræða í rekstri hans. Hins vegar þótti A ekki hafa fært fram viðhlítandi rök eða gögn til stuðnings því að ekki hafi verið unnt að færa B til í aðra af sambærilegum stöðum sem urðu til í kjölfar skipulagsbreytinganna og að óhjákvæmilegt hafi verið að segja henni upp störfum. Væri uppsögnin því ólögmæt. Þá var A ekki talinn hafa hrakið þá málsástæðu B að eineltiskvörtunin og niðurstöður skýrslu D hafi að minnsta kosti átt þátt í að B var ekki boðið annað starf í kjölfar skipulagsbreytinga. Var því fallist á að meðferð eineltismálsins hefði verið ábótavant og að B hefði brotið gegn 10., 13. og 20. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Loks var rakið að þrátt fyrir talsvert svigrúm A til þess að ákveða hvaða sjónarmið skyldu lögð til grundvallar við ráðningu í nýjar stöður í kjölfar skipulagsbreytinga væri fallist á, að virtum atvikum málsins í heild, að sömu ómálefnalegu ástæður hefðu ráðið því að B hlaut ekki starf í ráðningarferlinu og réðu því að henni voru ekki boðin störfin við fyrrgreindar skipulagsbreytingar. Voru B því dæmdar samtals 20.162.000 krónur í skaða- og miskabætur, auk dráttarvaxta.

A höfðaði mál gegn TR þar sem hún krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna fjártjóns sem A varð fyrir er heimili hennar var selt nauðungarsölu auk miskabóta. A hafði sótt um endurhæfingarlífeyri, tekjutryggingu, uppbót vegna framfærslu og tengdar greiðslur hjá TR á árinu 2016. Með bréfi árið 2017 tilkynnti TR að greiðslur til A á árinu 2016 hefðu verið endurreiknaðar og að um ofgreiðslu til A hefði verið að ræða. Byggði krafan á því að A hefði verið með erlendar tekjur sem ekki hefðu legið fyrir þegar greiðslur til hennar fóru fram. Þar sem A greiddi ekki kröfuna var gert fjárnám í tveimur eignum áfrýjanda, annars vegar heimili hennar og hins vegar sumarbústaðalóð í hennar eigu. Heimili A var síðan selt nauðungarsölu árið 2019. Í dómi Landsréttar kom fram að við endurútreikning á bótarétti A hafi TR tekið mið af því að samkvæmt upplýsingum úr skattframtali A 2017 hefði hún haft aðrar tekjur sem ekki lágu áður fyrir. Ráðið yrði að starfsmenn TR hefðu fylgt viðeigandi reglum við endurútreikning á bótarétti A en þrátt fyrir það lægi fyrir að endurkrafa TR hafi verið reiknuð of há vegna takmarkaðra upplýsinga sem TR hafði um tekjur A. Þegar litið væri til ákvæða þágildandi laga nr. 100/2007 um almannatryggingar var talið að A hefði mátt vita að henni bar að eiga frumkvæði að því að tilkynna TR um launatekjur sem hún fékk erlendis frá. Gat hún af þeim sökum ekki gert ráð fyrir að fá greiddar óskertar bætur frá TR. Var því miðað við að TR hefði á grundvelli almennra reglna kröfuréttar verið heimilt að krefja A um endurgreiðslu ofgreidds endurhæfingarlífeyris og bóta sem honum tengdust. Þrátt fyrir það lá fyrir að hjá TR hefði almennt verið fylgt því verklagi við innheimtu krafna vegna ofgreiðslu lífeyris að kalla sérstaklega eftir upplýsingum um eðli tekna, lægju upplýsingar um það ekki fyrir hjá stofnuninni, en þetta hefði ekki verið gert í tilviki A. Í ljósi vanrækslu TR hefði stofnunin ekki gætt að leiðbeiningar- og rannsóknarskyldu sem á henni hvíldi. Ennfremur hefði TR ekki gætt jafnræðis með þessari framkvæmd. Auk þess var litið svo á að TR hefði brotið gegn meðalhófsreglu stjórnsýslulaga með því að leggja ekki fullnægjandi mat á nauðsyn þess að krefjast nauðungarsölu á heimili áfrýjanda en fyrir lá að nauðungarsölu hafði aldrei verið beitt vegna krafna TR og var því sérstaklega brýnt að stofnunin vandaði undirbúning við ákvarðanatöku um hvort forsendur væru til að setja kröfuna í slíkt innheimtuferli. Þá lá ekki fyrir hvort TR hefði metið sérstaklega hvort unnt hefði verið að ná fram fullnustu kröfunnar með nauðungarsölu á sumarbústaðlóð A fremur en heimili hennar. Var því fallist á með A að TR hafi sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi við innheimtu endurkröfunnar og krafa hennar um viðurkenningu á bótaskyldu TR tekin til greina.

A höfðaði mál gegn B til heimtu skaðabóta vegna uppsagnar hennar úr starfi aðstoðarleikskólastjóra við leikskóla sem rekinn er af B. A hafði starfað við leikskólann með hléum í 13 ár en á árinu 2019 var ákveðið af sveitarstjóra B að leggja niður stöðu A. Í dómi Landsréttar kom fram að ákvörðun B um að leggja niður stöðu aðstoðarleikskólastjóra hefði byggst á mati ráðgjafafyrirtækisins O ehf. sem sveitarstjóri B hafði leitað til við mat á starfsemi leikskólans. Var fallist á með B að ákvörðun um niðurlagningu stöðunnar hefði verið byggð á faglegum forsendum og að undangenginni ítarlegri rannsókn. Á hinn bóginn væri ljóst að þegar B ákvað að leggja niður stöðu A hefði honum verið í lófa lagið að færa A í annað sambærilegt starf innan leikskólans í stað þess að segja henni upp störfum, enda hafði skömmu áður verið auglýst eftir starfsfólki í stöðu deildarstjóra og leikskólakennara við skólann. A sótti einnig formlega um þessar stöður en umsóknum hennar var vísað á bug án fullnægjandi skýringa. Taldi Landsréttur að af minnisblaði sveitarstjóra B og öðrum málatilbúnaði A, væri ljóst að ákvörðun B um að segja A upp störfum, í stað þess að bjóða henni sambærilega og lausa stöðu við leikskólann, hefði í reynd verið reist á ávirðingum sem á hana hefðu verið bornar af foreldrum og samstarfsfólki en einnig á ætluðum viðbrögðum A eftir fund með sveitarstjóra í aðdraganda uppsagnarinnar, án þess að áfrýjanda væri gefinn kostur á að tala máli sínu áður en ákvörðun var tekin. Var fallist á með A að málsmeðferð B hefði í aðdragandi ákvörðunar hans ekki fullnægt meginreglum stjórnsýslulaga nr. 37/1993 um meðalhóf, rannsóknarskyldu og andmælarétt. Samkvæmt því var fallist á að A ætti rétt á bótum úr hendi B. Ekki var þó talið að A hefði sýnt fram á að hún hefði orðið fyrir fjártjóni vegna hinnar bótaskyldu háttsemi og var B sýknað af kröfu A um bætur fyrir fjártjón. Með því að vísa umsóknum A um störf hjá leikskólanum í kjölfar niðurlagningar stöðu A á bug án þess að málefnalegra ástæðna og í ljósi þess að í að minnsta kosti eitt skipti hafi umsækjandi sem skorti réttindi til að starfa sem leikskólakennari verið ráðinn í stað A, taldi Landsréttur að vegið hefði verið að starfsheiðri hennar. Voru henni því dæmdar miskabætur að álitum.

G og B greindi á um það hvort G hefði verið sagt upp starfi sveitarstjóra með lögmætum hætti og um uppgjör launa í kjölfar starfsloka. Í dómi Landsréttar kom fram að uppsögnin hefði verið heimil samkvæmt 54. gr. sveitarstjórnarlaga nr. 138/2011 og að baki henni hefðu legið málefnalegar ástæður í skilningi ákvæðisins. Jafnframt var því hafnað að brotið hefði verið gegn kjarasamningi er G starfaði eftir. Þá hefði hvorki verið brotið gegn ákvæðum stjórnsýslulaga nr. 37/1993 né meginreglum stjórnsýsluréttar með uppsögninni. Ætti G því hvorki rétt til bóta vegna fjártjóns né miskabóta á þeim grundvelli að staðið hefði verið að uppsögninni með ólögmætum hætti. Jafnframt var G ekki talinn hafa átt skilyrðislausan rétt til tiltekinna launahækkana samkvæmt ráðningarsamningi. Landsréttur féllst á hinn bóginn á það með G að hann hefði átt rétt á launum á uppsagnarfresti í þrjá mánuði og biðlaunum í sex mánuði að loknum uppsagnarfresti, enda væri það sú túlkun ráðningarsamningsins sem best samræmdist orðalagi hans og meginreglum vinnuréttar. Loks var B gert að greiða G orlofslaun á þriggja mánaða uppsagnarfresti.

Ágreiningur málsaðila laut að því hvort uppsögn A úr starfi hjá B hafi verið lögmæt og hvort hann ætti rétt á skaðabótum úr hendi B vegna fjárhagslegs tjóns sem leiddi af uppsögninni. Jafnframt var deilt um rétt A til miskabóta úr hendi B og Í sameiginlega vegna uppsagnarinnar og aðgerða lögreglu í tilefni af rannsókn á ætluðu broti hans í starfi fyrir B. Í héraðsdómi kom fram að um skaðabótakröfu A færi eftir 9. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda en samkvæmt ákvæðinu fyrndist krafa um skaðabætur á fjórum árum frá þeim degi er tjónþoli fékk nauðsynlegar upplýsingar um tjónið og þann sem ábyrgð bæri á því eða bar að afla sér slíkra upplýsinga. Var lagt til grundvallar að A hefði í síðasta lagi í lok árs 2015 mátt gera ráð fyrir að hann hefði orðið fyrir fjártjóni vegna uppsagnarinnar og þá haft tilefni til málshöfðunar. Þar sem A hefði ekki höfðað mál fyrir dómstólum fyrr en að liðnum fjórum árum, sbr. 2. mgr. 15. gr. laganna, og fyrningu ekki verið slitið með öðrum hætti á fyrra tímamarki var krafa A fyrnd og B sýknað af kröfu hans um bætur fyrir fjárhagslegt tjón. Þar sem verulega skorti á að A hefði gert grein fyrir sameiginlegri aðild B og Í og grundvelli sameiginlegrar ábyrgðar þeirra var kröfu A á hendur þeim um greiðslu miskabóta vísað frá héraðsdómi með vísan til e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um fyrningu skaðabótakröfu A en frávísun miskabótakröfu hans sætti ekki endurskoðun Landsréttar.

Í málinu deildu aðilar um það hvort A ætti rétt til skaðabóta úr hendi B á þeim grundvelli að B hefði komið í veg fyrir að A gæti hagnýtt sér fasteign sem kom í hlut A samkvæmt fjárskiptasamningi aðila á tilgreindu tímabili. Í dómi Landsréttar kom fram að A teldist hafa sýnt fram á að B hefði komið í veg fyrir að hún gæti hagnýtt eignina á allan þann hátt sem fælist í eignarráðum yfir henni á tímabilinu og var með vísan til þess til þess fallist á að henni bæri á grundvelli sakarreglunnar réttur til skaðabóta úr hendi B. Á grundvelli matsgerðar sem A aflaði undir rekstri málsins þar sem metið var sanngjarnt og eðlilegt leiguverð fyrir fasteignina, og þess að matinu eða forsendum þess hefði ekki verið hnekkt af B, var miðað við að A hefði getað leigt húsnæðið út á því verði sem matsgerðin tilgreindi og þar með væri nægjanlega sýnt fram á að A hefði orðið fyrir tjóni vegna háttsemi B. Var B því gert að greiða A skaðabætur sem næmu fjárhæð tapaðra leigutekna samkvæmt fyrirliggjandi mati.

S lagði árið 2016 stjórnvaldssekt á Þ samkvæmt 1. mgr. 15. gr. a laga nr. 87/1992 um gjaldeyrismál vegna brota gegn tilteknum reglum um gjaldeyrismál, sem settar höfðu verið með stoð í bráðabirgðaákvæði nr. I. við lög um gjaldeyrismál, sbr. lög nr. 134/2008. S afturkallaði ákvörðunina árið 2019. Til stuðnings þeirri ákvörðun vísaði S til svarbréfs ríkissaksóknara 19. febrúar 2019 við fyrirspurn S 15. sama mánaðar um frekari skýringu á afstöðu ríkissaksóknara til gildis refsiheimildar í lögum og reglum um gjaldeyrismál sem fram hefði komið í úrlausnum hans á árinu 2014. Þ höfðaði mál gegn S til heimtu skaða- og miskabóta og byggði á því að S hefði með rannsóknum og töku stjórnvaldsákvarðana í máli hans valdið honum fjárhagslegu tjóni og miska með saknæmum og ólögmætum hætti. Í dómi Landsréttar kom fram að afstaða ríkissaksóknara um gildi refsiheimildar í lögum og reglum um gjaldeyrismál, áður en þeim var breytt með lögum nr. 127/2011, hefði komið skýrt fram í úrlausnum hans á árinu 2014. Af því leiddi að á þeim tíma sem ætluð brot Þ voru framin hefði engin gild eða nothæf refsiheimild verið til staðar í lögum og reglum um gjaldeyrismál. Athugasemdir og efasemdir Umboðsmanns Alþingis í bréfi hans frá 2015 um sama efni og leiðbeiningar hans um þýðingu 69. gr. stjórnarskrárinnar og grundvallarreglur refsiréttarins sem af henni yrðu leiddar, hefðu einnig gefið S ríkt tilefni til að gæta varfærni við beitingu viðurlagaheimildar sinnar. Ef áfrýjandi taldi að sú afstaða ríkissaksóknara sem birtist í úrlausnum hans 20. maí 2014 væri ekki nægilega skýr hefði honum borið í samræmi við áðurgreind varfærnisjónarmið að leita eftir frekari skýringum hans, líkt og hann síðar gerði með fyrirspurn í febrúar 2019. Sýndu gögn málsins að svar ríkisaksóknara, þar sem hann áréttaði skýrt fyrri afstöðu sína, varð til þess að S afturkallaði ákvörðun sína um álagningu stjórnvaldssektar á Þ. Ákvarðanir um álagningu stjórnvaldssekta hefðu í för með sér íþyngjandi inngrip í persónuleg málefni þeirra sem í hlut ættu. Í því ljósi og með hliðsjón af meginreglunni um að réttmætan vafa um skýringu refsiákvæða beri að meta sakborningi í hag, yrði að gera þá kröfu að stjórnvald sem færi með ákvarðanir af þessu tagi gætti varfærni við meðferð valds síns. Ákvörðun S um álagningu stjórnvaldssektar á Þ hefði skort viðhlítandi lagastoð og því verið ólögmæt. Meðferð og afgreiðsla málsins af hálfu starfsmanna S hefði verið slíkum annmörkum háð að skilyrðinu um saknæmi væri einnig fullnægt. Þá væri útlagður kostnaður Þ við að gæta hagsmuna sinna í málinu afleiðing af hinni ólögmætu málsmeðferð S og að hann því skaðabótaskyldur gagnvart Þ vegna þess tjóns. Þá hefði ákvörðun S um álagningu stjórnvaldssektar falið í sér ólögmæta meingerð gegn Þ. S var því gert að greiða Þ nánar tilgreindar skaða- og miskabætur.

A höfðaði mál gegn Í til heimtu bóta vegna uppsagnar hans úr starfi hjá stofnuninni H. Byggði A á því að ekki hefði verið gætt að ákvæðum 21. gr. laga nr. 70/1996 við uppsögnina en aðila greindi á um hvort uppsögnina mætti rekja til skipulagsbreytinga eða ávirðinga í garð A. Í rökstuðningi stofnunarinnar fyrir uppsögninni var vísað til skipulagsbreytinga hjá stofnuninni en aðallega til slakrar frammistöðu hans í starfi og til þess að hann hefði ekki náð að bæta hæfni sína eins og til hefði verið ætlast. Þá þóttu gögn málsins benda eindregið til þess að ástæða uppsagnar A hefði í reynd verið að verulegu leyti tengd honum sjálfum og frammistöðu hans í starfi. Að því virtu og þar sem ekki var gætt að ákvæðum 21. og 44. gr. laga nr. 70/1996 taldist uppsögnin ólögmæt. Í samræmi við dómaframkvæmd var A talinn eiga rétt á bótum fyrir fjártjón og miska að álitum. Voru A dæmdar 6.000.000 króna í skaðabætur og 750.000 krónur í miskabætur, auk dráttarvaxta.

A höfðaði mál gegn Í til heimtu bóta vegna uppsagnar hans úr starfi hjá stofnuninni H. Byggði A á því að ekki hefði verið gætt að ákvæðum 21. gr. laga nr. 70/1996 við uppsögnina en aðila greindi á um hvort uppsögnina mætti rekja til skipulagsbreytinga eða ávirðinga í garð A. Í rökstuðningi stofnunarinnar fyrir uppsögninni var vísað til skipulagsbreytinga hjá stofnuninni en aðallega til slakrar frammistöðu hans í starfi og til þess að hann hefði ekki náð að bæta hæfni sína eins og til hefði verið ætlast. Þá þóttu gögn málsins benda eindregið til þess að ástæða uppsagnar A hefði í reynd verið að verulegu leyti tengd honum sjálfum og frammistöðu hans í starfi. Að því virtu og þar sem ekki var gætt að ákvæðum 21. og 44. gr. laga nr. 70/1996 taldist uppsögnin ólögmæt. Í samræmi við dómaframkvæmd var A talinn eiga rétt á bótum fyrir fjártjón og miska að álitum. Voru A dæmdar 6.000.000 króna í skaðabætur og 750.000 krónur í miskabætur, auk dráttarvaxta.

H var vikið úr tímabundnu starfi aðstoðarskólameistara við FV og í kjölfarið einnig úr fyrra starfi sem kennari við skólann. Í málinu krafðist H bóta, sem námu launum og launatengdum greiðslum hans sem aðstoðarskólameistara út fimm ára ráðningartíma, skaðabóta vegna uppsagnar úr kennarastarfi og miskabóta. Fallist var á með héraðsdómi að ákvæði ráðningarsamnings um eins mánaðar uppsagnarfrest á reynslutíma ætti ekki við um tímabundna ráðningu H. Þá var fallist á með héraðsdómi að uppsögn H sem aðstoðarskólameistara hefði verið ólögmæt þar sem ekki hafi verið gætt ákvæða laga nr. 70/1996 um skriflega áminningu. Landsréttur taldi það sama eiga við um fyrirvaralausa brottvikningu H úr starfi sem kennari við skólann. Í samræmi við dómaframkvæmd var H talinn eiga rétt á bótum fyrir fjártjón og miska að álitum. Voru H dæmdar 4.000.000 króna í skaðabætur og 500.000 krónur í miskabætur.