Í málinu var deilt um rétt A til bóta vegna sjúkrakostnaðar og annars fjártjóns samkvæmt 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 í tengslum við umferðarslys sem A varð fyrir árið 2014. V, B og C byggðu meðal annars á því að kröfur aðrar en þær sem lytu að aksturskostnaði væru fyrndar og væru réttmætar kröfur A að fullu greiddar. Í hinum áfrýjaða dómi, sem staðfestur var af Landsrétti með vísan til forsendna, var rakið að um fyrningarfrest krafna A færi samkvæmt 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, sem gilti á slysdegi. Fyrntust þær kröfur á fjórum árum frá lokum þess almanaksárs sem kröfuhafi fékk vitneskju um kröfu sína og átti þess fyrst kost að leita fullnustu hennar, en þó í síðasta lagi á tíu árum frá tjónsatburði. Þá var talið að A hefði fengið vitneskju um umræddan kostnað þegar hann féll til hverju sinni og hefði hann þá þegar átt kost á að leita fullnustu kröfu sinnar. Miðaðist upphaf fyrningar, hverju sinni, þannig við þann dag sem A lagði út fyrir tilgreindum kostnaði. Voru V, B og C því sýknuð af kröfum A, enda hefði A ekki sýnt fram á að hann ætti kröfur á hendur þeim umfram þá fjárhæð sem honum hefði þá þegar verið greidd.
Stefnandi, sem slasaðist alvarlega við vinnu sína, höfðaði mál á hendur vátryggjanda vinnuveitanda síns. Hann krafðist hærri bóta fyrir varanlega örorku en stefndi hafði greitt og greiðslu lyfja- og sjúkrakostnaðar. Fallist var á það að aðstæður stefnanda hefðu verið óvenjulegar í skilningi 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga 50/1995 þegar hann slasaðist. Jafnframt var fallist á að miða skyldi útreikning örorkubóta við þau laun sem hann hafði hjá vinnuveitanda sínum þegar hann slasaðist. Honum voru einnig dæmdar bætur að álitum vegna lyfja- og sjúkrakostnaðar.
Stefndi greiddi stefnanda skaðabætur vegna afleiðinga umferðarslyss sem hann varð fyrir á árinu 2018 og stefndi bar bótaábyrgð á. Í þessu máli krafðist stefnandi hærri skaðabóta úr hendi stefnda en áður höfðu verið greiddar honum, aðallega vegna þess að stefnandi taldi að miða hefði átt uppgjör bóta fyrir varanlega örorku við hærri árslaun en gert hafði verið. Á það var ekki fallist í dóminum og var stefndi sýknaður af kröfum stefnanda.
Ákæruvaldið (
Vilhjálmur Reyr Þórhallsson aðstoðarsaksóknari)
gegn
Elmari Oliver Finnssyni (
Steinbergur Finnbogason lögmaður)
Líkamsárásir.
A höfðaði mál gegn B ehf. til greiðslu vangoldinna launa og sjúkrakostnaðar annars vegar og hins vegar skaðabóta vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í vinnuslysi. Í dómi Landsréttar var rakið að engar forsendur væru til að líta svo á að stofnast hafi ráðningarsamband á milli A og B ehf. Af gögnum málsins leiddi að A hefði verið starfsmaður erlends verktakafyrirtækis og unnið við byggingarframkvæmdir sem það félag tók að sér í þágu B ehf. samkvæmt verksamningi. Þá var ekki talið B ehf. bæri á öðrum grundvelli ábyrgð á greiðslu launa og sjúkrakostnaðar A. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu B ehf. af þeirri kröfu því staðfest. Að því er varðar skaðabótakröfu A var ekki annað talið liggja fyrir en að hið erlenda verktakafyrirtæki hafi eitt haft með höndum þann verkþátt sem A vann við þegar hann slasaðist. Skorti á samhæfingu öryggisráðstafana vegna starfa fleiri verktaka yrði því ekki kennt um slysið. A var ekki á annan hátt talinn hafa sýnt fram á saknæma vanrækslu B ehf. sem valdið hefði slysinu eða teflt fram öðrum haldbærum málsástæðum til stuðnings því að bótaábyrgð vegna slyssins yrði felld á B ehf. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu B ehf. af bótakröfu A því staðfest.
Aðila greindi á um hvort A hefði orðið fyrir varanlegu líkamstjóni vegna umferðarslyss. Stefndu töldu svo ekki vera með vísa til yfirmatsgerðar, en stefnandi studdi kröfu sína meðal annars við matsgerð og álitsgerð örorkunefndar. Dómurinn, sem var skipaður sérfróðum meðdómsmanni, taldi tiltekna annmarka vera á rökstuðningi fyrir niðurstöðu yfirmatsgerðar. Talið var að forsendur og rökstuðningur í álitsgerð örorkunefndar og einkum í matsgerð dómkvaddra matsmanna væri í mun betra samræmi við sjúkrasögu stefnanda og þau læknisfræðilegu gögn sem lágu fyrir. Lagt var til grundvallar að stefnandi hefði fært nægar líkur fyrir kröfu sinni og að hún hefði orðið fyrir varanlegu líkamstjóni vegna slyssins sem stefndu bæri að bæta.
Í málinu var deilt um hvort sjúkrakostnaður samkvæmt 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 væri að fullu upp gerður vegna tveggja umferðarslysa sem A lenti í. Ekki var deilt um bótaskyldu V hf. og B sf. sem höfðu þegar greitt A bætur á grundvelli matsgerðar. Ágreiningur aðila laut að því hvort V hf. og B sf. bæri jafnframt að bæta A kostnað vegna heilsunudds sem hún hefði sótt á nánar tilgreindu tímabili í kjölfar slysanna. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að heimilislæknir A hefði ráðlagt henni nudd vegna einkenna hennar samhliða sjúkraþjálfun. Mati heimilislæknisins á gagnsemi slíkrar meðferðar fyrir A vegna afleiðinga umferðarslysanna hefði ekki verið hnekkt. Þá væri um að ræða meðferð sem hafi verið afmörkuð í tíma og hefði þegar verið greidd að fullu af A. Yrði að meta það bæði nauðsynlegt og eðlilegt af hennar hálfu að hafa reynt þá meðferð sem heimilislæknir hennar lagði til og stofna þannig til þess kostnaðar sem hún krefði V hf. og B sf. um í málinu. Taldi Landsréttur að skilyrðum fyrir því að hinn umdeildi kostnaður yrði bættur sem sjúkrakostnaður væri fullnægt. Engu breytti þótt kostnaðurinn hefði að hluta til fallið til eftir batahvörf. Var krafa A því tekin til greina.
Aðila greindi á um hvort stefnandi ætti rétt til frekari bóta vegna varanlegrar örorku sem leiddi af bótaskyldu slysi, sem og um hvort stefndu bæri að greiða tiltekinn kostnað sem stefnandi hafði þegar greitt. Talið var að tjón stefnanda vegna varanlegrar örorku hefði verið að fullu bætt, en stefnda var gert að greiða henni ákveðinn kostnað, sbr. 1. mgr. 1. gr. skaðabótalaga.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Kristín Jónsdóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
Eyþóri Guðmundssyni (
Gísli Kr. Björnsson lögmaður)
Ákærði var sakfelldur fyrir líkamsárás og vörslur fíkniefna.
Aðilar deildu aðallega um það við hvaða árslaun skyldi miða við útreikning á bótum fyrir varanlega örorku. Fallist var á kröfu stefnanda um að miða við kjör félags tæknifólks í rafiðnaði, sem leiddi til þess að dæmdar bætur eru hærri en þær sem áður höfðu verið greiddar. Stefndi var á hinn bóginn sýknaður af kröfu stefnanda um hærri bætur vegna sjúkrakostnaðar og annars fjártjóns.
A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi er bifreið ók á hann úti á þjóðvegi þar sem hann hafði stöðvað dráttarvél sína með tengivagni í þeim tilgangi að færa fé af tengivagninum yfir í fjárflutningavagn til að því yrði komið til slátrunar. Krafði hann H ehf. og V hf. um skaðabætur vegna tjónsins en H ehf. var skráður eigandi bifreiðarinnar sem var tryggð ábyrgðartryggingu hjá V hf. Fyrir Hæstarétti deildu aðilar annars vegar um það hvort A ætti sjálfur að bera hluta af tjóni sínu vegna meðábyrgðar á slysinu og hins vegar hvort hann gæti krafist bóta vegna útlagðs kostnaðar við að leigja íbúð meðan gerðar voru breytingar á íbúðarhúsi hans vegna þeirrar fötlunar sem hann varð fyrir. Hæstiréttur taldi A meðábyrgan að slysinu vegna stórkostlegs gáleysis hans en þótti hins vegar ekki efni til að láta A bera sjálfan hluta af tjóni sínu þar sem ökumaður bifreiðarinnar hefði ekið allt of hratt miðað við aðstæður umrætt sinn og ekki í samræmi við reglur umferðarlaga. Þá féllst Hæstiréttur á það með héraðsdómi að A gæti krafist bóta vegna kostnaðar við leigu íbúðar meðan gerðar voru umfangsmildar breytingar á heimili hans.
Erfingjar D kröfðu G um skaðabætur vegna líkamstjóns sem D varð fyrir við vinnu sína hjá G, en D hafði látist áður en málið var höfðað af orsökum ótengdum líkamstjóninu. Laut ágreiningur aðila annars vegar að því hvort krafa D um bætur fyrir varanlega örorku og annað fjártjón hefði erfst og hins vegar hvort heimilt hefði verið að draga bætur sem dánarbúi D voru greiddar úr kjarasamningsbundinni slysatryggingu launþega frá bótum fyrir varanlegan miska. Í dómi Hæstaréttar sagði meðal annars að D hefði þegar við tjónsatvik eignast kröfu um skaðabætur fyrir líkamstjón sitt að því marki sem síðar yrði fallist á skaðabótaskyldu og umfang bótanna. Krafa D um skaðabætur fyrir fjártjón hefði verið andlag erfða eftir hann og því fallið til dánarbús hans eftir andlátið. Bætur vegna þjáninga og varanlegs miska hefðu verið greiddar að fullu og féllst Hæstiréttur á það að G hefði verið heimilt að draga bætur sem greiddar voru úr slysatryggingu launþega frá bótum fyrir varanlegan miska. Hefði D einnig átt rétt til bóta fyrir varanlega örorku sem miðuðust við batahvörf til dánardags hans. Frá bótunum væri heimilt að draga bætur sem greiddar voru úr slysatryggingu launþega og væri krafa erfingja D um bætur á þeim grundvelli fallin niður vegna þess. G var hins vegar gert að greiða erfingjum D bætur vegna útlagðs sjúkrakostnaðar sem ekki hefði verið bættur af þriðja manni.
fjártjón. Stjórnarskrá. Gjafsókn. Frávísun máls að hluta. R varð fyrir bifreið 6. nóvember 2002, þegar hún var 13 ára gömul, og hlaut hún alvarleg meiðsli af völdum slyssins. Í málinu hafði R einkum uppi kröfur á hendur V hf. og I vegna uppgjörs bóta fyrir varanlega örorku og um greiðslu sjúkrakostnaðar auk annars fjártjóns. Við uppgjör bóta kom meðal annars upp ágreiningur um áhrif fjármagnstekna á tekjutengdar bætur sem R fengi í framtíðinni frá TR og þar með fjárhæð til frádráttar á bótum frá V hf. Samkvæmt útreikningi tryggingastærðfræðings, sem fór yfir forsendur uppgjörs V hf. á bótum til handa R, myndu tekjutengdar bætur R frá TR skerðast vegna fjármagnstekna hennar af þeim bótum sem hún fengi frá V hf. Því bæri að taka tillit til væntrar skerðingar á greiðslum frá TR vegna fjármagnstekna við útreikning á frádrætti frá bótum til R úr hendi V hf. R reisti kröfu sína vegna uppgjörs bóta á því að meta bæri árslaun hennar sérstaklega vegna óvenjulegra aðstæðna á grundvelli 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Hæstiréttur hafnaði þeirri kröfu og taldi að um útreikning bóta til R færi eftir 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. R hélt því einnig fram í málinu að óheimilt væri að draga frá bótum til hennar fyrir varanlega örorku ætlað eingreiðsluverðmæti framtíðarbóta frá TR, samkvæmt þágildandi ákvæði 1. málsliðar 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga, og gerði kröfu um að um uppgjör á bótum til hennar færi samkvæmt núgildandi ákvæði 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga, sbr. 1. gr. laga nr. 53/2009. Í dómi Hæstaréttar segir meðal annars að haga yrði ákvörðun skaðabótanna eftir þágildandi lögum enda væri lagaheimild, til þess að beita núgildandi ákvæði með afturvirkum hætti, ekki til að dreifa. Þá gerði R, svo sem fyrr greinir, kröfu um greiðslu sjúkrakostnaðar og annars fjártjóns á grundvelli 1. gr. skaðabótalaga, til þess að mæta framtíðarkostnaði hennar af hjálpartækjum og sjúkraþjálfun sem væri henni nauðsynleg. Um þetta segir meðal annars í dómi Hæstaréttar að R hefði ekki lagt fram læknisfræðileg gögn um framtíðarþörf á endurhæfingu og matsgerð um kostnað af henni svo og annarri aðstoð sem þörf væri á sem ekki yrði greidd af sveitarfélagi eða íslenska ríkinu. Væri þessi kröfuliður svo vanreifaður að dómur yrði ekki á hann lagður og væri honum því vísað frá héraðsdómi.
H krafði S hf. og Ó um bætur vegna umferðarslyss sem hún varð fyrir 20. desember 2003. Deildu aðilar í málinu um uppgjör bótanna. Talið var að S hf. og Ó hefðu nú þegar bætt H að fullu þann varanlega miska sem henni hafði verið metinn vegna slyssins. Þá var ekki fallist á það með H að uppreikna ætti lágmarkslaun samkvæmt 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 miðað við launavísitölu, þar sem ótvírætt væri samkvæmt 15. gr. laganna að bætur skyldu hækka samkvæmt lánskjaravísitölu. Þá var þess jafnframt hafnað að dæma H bætur fyrir varanlega örorku miðað við hvort tveggja fullt starf á almennum vinnumarkaði og heimilisstörf. H hafði nú þegar fengið greiddar þær þjáningabætur sem hún krafði S hf. og Ó um og ekki gert fyrirvara vegna þessa þáttar uppgjörsins og var kröfu hennar um greiðslu frekari þjáningabóta því hafnað. Þá var talið að H hefði fengið sjúkrakostnað og annað fjártjón sitt bætt að fullu fyrir utan aksturskostnað að fjárhæð 65.637 krónur og var S hf. og Ó gert að greiða H þá fjárhæð. Í málinu gerði H jafnframt kröfu um bætur vegna framtíðar sjúkrakostnaðar og annars fjártjóns. Var þeirri kröfu skipt í tvennt, annars vegar kröfu um bætur vegna sjúkraþjálfunar, vitjana til heimilislæknis, taugalæknis og lyfjakostnaðar í framtíðinni og hins vegar metnu vinnutekjutapi hennar vegna dvalar við endurhæfingu í sex vikur á ári. Hvað varðaði fyrri kostnaðarliðinn var talið að þrátt fyrir að í útreikningi matsmanna væri ekki tekið tillit til hagræðis við eingreiðslu og óvissuþátta sem þessu tengdust þóttu gögn málsins nægileg til þess að unnt væri að dæma bætur vegna þessa að álitum og voru S hf. og Ó því dæmd til að greiða henni 150.000 krónur vegna þessa liðar. Hvað varðaði seinni kröfuliðinn sem laut að metnu vinnutekjutapi hennar vegna dvalar við endurhæfingu var talið að þar sem H hefði verið metin 35% varanleg örorka vegna líkamstjóns þess sem hún hlaut í slysinu, hefði hún fengið tjón vegna fjarvista frá vinnu bætt. Voru S hf. og Ó samkvæmt þessu dæmd til að greiða H samtals 215.637 krónur.