A krafðist viðurkenningar á rétti til skaðabóta úr ábyrgðatryggingu B ehf. hjá V hf. vegna líkamstjóns sem A varð fyrir árið 2019 í vinnuslysi við störf hjá B ehf. er vörubretti féll á A við affermingu vöruflutningabifreiðar en í vagninum voru raðir af mjólkurvögnum á hjólum sem á hvíldu vörubretti. Í hinum áfrýjaða dómi, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna, kom meðal annars fram að þegar horft yrði heildstætt á málið væri óhjákvæmilegt að B ehf. yrði látið bera hallann af því að tildrög slyssins væru ekki nægilega upplýst hvað varðar ástand farmsins og hvernig brettunum hefði verið stillt upp á mjólkurvagnaraðirnar. Var B ehf. því talið bera sakarábyrgð á tjóni A vegna slyssins. Á hinn bóginn var talið að A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með háttsemi sinni með því að hafa farið á bak við vagnaröðina til að ýta henni út og hefði A mátt gera sér ljóst að hætta gæti af þessu stafað, sér í lagi þegar litið væri til þess að A hefði kveðið það hafa verið „tímaspursmál“ hvenær brettin dyttu. Þá hefði það verklag A að standa ein að affermingunni átt stóran þátt í því að slysið varð og tjóni hennar. Var A því látin bera helmings hluta tjónsins sjálf.
Stefnandi slasaðist þegar hann ók bifhjóli inn á lokaðan vegarkafla og féll með hjólinu ofan í 4 metra djúpan skurð. Ágreiningur málsaðila laut að því hvort stefnandi hafi sýnt af sér stórfellt gáleysi sem ætti að leiða til minni skerðingar á bótarétti en sú 50% skerðing sem uppgjör stefnda miðaðist við. Stefnandi var talinn hafa sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með því að halda áfram för þegar honum var ljóst að hann var kominn inn á lokað vinnusvæði sem ekki var ætlast til að ekið væri um. Merkingar inni á vinnusvæðinu voru ekki í samræmi við reglur Vegagerðarinnar, auk þess sem ósnnað var að aksturshraði stefnanda hefði verið með þeim hætti að hann hafi gert háttsemi stefnanda sérstaklega vítaverða. Ekki var fallist á að stefnda væri heimilt að skerða bætur um helming, heldur að hámarki um þriðjung.
A höfðaði mál aðallega á hendur SÍ en til vara á hendur Í. Gerði A þær kröfur á hendur SÍ að honum yrði gert að greiða sóknaraðila bætur á grundvelli þágildandi laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu vegna tjóns sem hann varð fyrir vegna afleiðinga læknismeðferðar á Landspítalanum. Þá gerði A þær kröfur á hendur Í, sem varastefnda, að ef SÍ yrði sýknaður af dómkröfu A í héraði yrði hann dæmdur til að greiða A sömu fjárhæð og krafist var úr hendi aðalstefnda SÍ. Varakrafan var gerð svo A gæti sótt skaðabótakröfu á hendur Í að því marki sem A fengi tjón sitt ekki bætt hjá SÍ. Við rekstur málsins nýtti A sér það réttarfarshagræði sem felst í 2. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að stefna SÍ aðallega og Í til vara, enda áttu kröfurnar rætur að rekja til sama atviks. Við meðferð málsins í héraði gerðu A og SÍ með sér dómsátt þar sem SÍ viðurkenndi bóta- og greiðsluskyldu vegna tjóns sem A hafði orðið fyrir. Með þeirri greiðslu, auk greiðslu sem hann hafði áður fengið, hafði SÍ greitt A hámarksbætur samkvæmt þágildandi 2. mgr. 5. gr. laga nr. 111/2000. Í framhaldinu lagði A fram endanlegar dómkröfur á hendur Í þar sem tekið var mið af þeim greiðslum sem SÍ hafði innt af hendi til A. Með úrskurði héraðsdóms 18. september 2025 var máli A gegn Í vísað frá dómi. Í dómi Landsréttar kom fram að eins og samspil krafna á hendur aðal- og varastefnda var háttað í málinu væri ekki efni til að vísa kröfum á hendur Í frá dómi. Þá væri engin ástæða til að efast um að málatilbúnaður A samkvæmt endanlegri kröfugerð hans samrýmdist þágildandi 7. gr. laga nr. 111/2000. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.
Sunnudaginn 10. september 2023 varð nær árekstur milli gámaflutningaskipsins VERA D og farþegaskipsins ARCTIC ROSE á Engeyjarsundi og hlaust umtalsvert tjón þegar gámaskipið tók niðri á grynningum við Akureyjarrif. Eigandi gámaskipsins og erlent vátryggingafélag höfðuðu skaðabótamál á hendur eiganda farþegaskipsins og kröfðust skaðabóta úr hans hendi. Fjölskipaður héraðsdómur féllst á að eigandi farþegaskipsins væri skaðabótaskyldur og dæmdi hann til að bæta stefnendum 1/5 hluta tjóns.
Viðurkennt var að vinnuveitandi bæri skaðabótaábyrgð á tjóni stefnanda en stefnandi talinn hafa sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og gert að bera tjón sitt að hluta til sjálfur.
Stefnandi slasaðist þegar hún gekk út um neyðarútgang á vínveitingahúsi. Fallist var á að merkingum við útganginn hefði verið áfátt og að það hefði átt þátt í tjóni stefnanda. Jafnframt fallist á að hún hefði átt þátt í tjóni sínu vegna ölvunar. Húseigandi og rekstraraðili vínveitingastaðarins látnir bera helming tjóns stefnanda og hún sjálf helming.
Ákærða var dæmd í 18 mánaða fangelsi fyrir að flytja inn 896,73 g af kókaíni
Stefnandi slasaðist í umferðarslysi þegar hann ók bifreið sinni og var að teygja sig eftir farsíma sem féll í gólfið. Við það missti hann stjórn á bifreiðinni og lenti á ljósastaur. Var fallist á það mat stefnda að hér væri um að ræða svo alvarlegt frávik sem óhjákvæmilega verður að gera við stjórnun bifreiðar að meta yrði háttsemina til stórkostlegs gáleysis í skilningi umferðarlaga og vátryggingaskilmála. Var stefnda því heimilt að skerða bætur til hans um 1/3 hluta.
A höfðaði mál á hendur TM hf. og V hf. og krafðist viðurkenningar á óskiptri bótaskyldu þeirra, úr frjálsum ábyrgðartryggingum B ehf. og C ehf., vegna líkamstjóns sem hann hlaut í vinnuslysi er laus álstigi rann undan honum er hann var að fara á milli hæða í nýbyggingu. B ehf. var aðalverktaki við byggingu hússins en C ehf. var vinnuveitandi A. Í dómi Landsréttar kom fram að starfsmenn B ehf. hefðu brotið gegn þeim almennu skyldum sem mælt er fyrir um í 37. og 42. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum, sbr. og grein 17.1 í B- hluta IV. viðauka með reglum nr. 547/1996 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggisráðstafanir á byggingarvinnustöðum og við aðra tímabundna mannvirkjagerð. Slysið yrði því rakið til saknæmrar háttsemi starfsmanna B ehf. Bar B ehf. bótaábyrgð samkvæmt sakarreglunni og óskráðri reglu skaðabótaréttar um vinnuveitendaábyrgð á tjóni A og TM hf. sem ábyrgðartryggjandi hans. Þá kom fram í dómi Landsréttar að verkstjóri C ehf. hefði með ófullnægjandi verkstjórn og skorti á leiðbeiningarskyldu sýnt af sér saknæma vanrækslu sem vinnuveitandi hans bæri ábyrgð á og V hf. sem ábyrgðartryggjandi hans. Loks taldi Landsréttur að þótt fallist yrði á með héraðsdómi að A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með því að nota stigann við þær aðstæður sem uppi voru yrði ekki talið efni til þess að láta hann bera nema þriðjung tjóns síns sjálfur. Var þá meðal annars litið til þess sem fyrir lá um sök starfsmanna vátryggingartaka og þess að meginábyrgðin á öruggu vinnuumhverfi hvíldi á vinnuveitanda. Var því viðurkennd óskipt bótaskylda TM hf. og V hf. úr frjálsum ábyrgðartryggingum B ehf. og C ehf., á 2/3 hluta líkamstjóns A, sem hann hlaut í umræddu vinnuslysi.
A höfðaði mál á hendur B ehf. og S hf. og krafðist viðurkenningar á bótaskyldu þeirra og á bótarétti úr ábyrgðartryggingu B ehf. hjá S hf. vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í vinnuslysi í vinnu sinni hjá B ehf. A var að móta veggjastoðir úr galvaníseruðu járni í beygjuvél og staflaði mótuðum veggjastoðum á bretti á lyftuborði. Glussatjakkur í borðinu gaf sig undan þunga veggjastoðanna með þeim afleiðingum að stoðirnar og brettið féllu á vinnuborð sem rann við það á A og ýtti honum í átt að beygjuvélinni. Deildu aðilar um það hvort slysið mætti rekja til saknæmrar og ólögmætrar háttsemi starfsmanna B ehf. eða til háttsemi A sjálfs. Fram kom meðal annars í dómi Landsréttar að B ehf. hefði ekki lokið við gerð áhættumats þegar slysið átti sér stað. Þá hefðu rangar forsendur sem lagðar hefðu verið til grundvallar í umsögn Vinnueftirlitsins átt að gefa B ehf. tilefni til þess að láta fara fram frekari rannsókn á málinu. Lagði Landsréttur til grundvallar að fyrirsvarsmenn B ehf. hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi með því að afla ekki áhættumats fyrir umræddan verkþátt og með því að hafa ekki óskað eftir nýrri umsögn Vinnueftirlitsins þegar fyrir lá að forsendur fyrri umsagnar hefðu verið rangar. Landsréttur taldi hins vegar sannað að A hefði hlaðið á lyftuborðið stoðum sem vógu um eitt tonn sem var langt umfram þá þyngd sem borðinu var ætlað að bera og væri sú háttsemi frumorsök slyssins. Var þessi háttsemi A metin honum til gáleysis. Var því viðurkennd bótaskylda B ehf. og S hf. og bótaréttur A úr ábyrgðartryggingu B ehf. hjá S hf. vegna helmings þess tjóns sem A varð fyrir vegna vinnuslyssins.
Ólöf Á. Sigurðardóttir (
Guðbrandur Jóhannesson lögmaður)
gegn
húsfélaginu Rauðalæk 44, Sigrúnu Sigurðardóttur, Daníel Kristjáni Oddssyni, Erlu Kristínu Bjarnadóttur, Benedikt Magnússyni og Evu Maríu Þórhallsdóttur (
Skúli Sveinsson lögmaður)
Fyrrum eigandi íbúðar i fjölbýlishúsi setti fram kröfur á hendur húsfélagi og eigendum íbúða í húsinu. Skaðabótakröfur stefnanda voru fyrndar og stefndu því sýknaðir af þeim. Eftirstandandi kröfu var ekki mótmælt og hún því tekin til greina.
A krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr ábyrgðartryggingu B hjá VÍ hf. vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir þegar hún æfði sig í að skeiðleggja hest í gegnum opna reiðhöll og datt af baki eftir að hestur hennar beygði skyndilega til hliðar þegar út var komið. Byggði A á því að slysið mætti rekja til vanbúnaðar og hættulegra aðstæðna í reiðhöllinni þar sem starfsfólk B hafði vanrækt að setja upp línur fyrir æfinguna til að afmarka svokallaða niðurhægingarbraut fyrir framan dyrnar þar sem knapar komu á hestum sínum út úr höllinni, oft á mikilli ferð. VÍ hf. krafðist aðallega sýknu af kröfum A en til vara að sök yrði skipt og reisti kröfur sínar á því að um óhappatilvik hefði verið að ræða, og/eða að atvikið væri að rekja til aðgæsluleysis A sjálfrar. Auk þess hefði ekki verið um skipulagða æfingu hjá B að ræða og því gæti B ekki borið ábyrgð á tjóni A. Í dómi héraðsdóms var talið að búast hefði mátt við því að hesturinn brygðist við eins og hann gerði og að slysið hefði ekki orðið ef línur hefðu verið settar upp til að hægja á ferð hestsins þegar út var komið. Slysið mætti þannig rekja til gáleysis starfsfólks B og var bótaskylda úr ábyrgðartryggingu B hjá VÍ hf. því viðurkennd. Í dómi Landsréttar var rakið að af gögnum málsins mætti ráða að æfingin hefði verið skipulögð af B vegna móts á vegum B sem halda skyldi í reiðhöllinni tveimur dögum síðar. Þá væri ljóst að sama þörf væri á því að afmarka niðurhægingarbraut fyrir utan húsið við æfingar á flugskeiði í gegnum reiðhöllina og í keppni í sömu grein við sömu aðstæður. Á hinn bóginn var litið til þess að A, sem væri menntaður reiðkennari og tamningamaður, hefði þrátt fyrir vitneskju sína um að engin niðurhægingarbraut væri fyrir utan reiðhöllina tekið þá áhættu að leggja hest sinn á flugskeið við áðurgreindar aðstæður og skyldi hún því bera tjón sitt sjálf að ¼ hluta. Að þessu virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var viðurkenndur réttur A til greiðslu að ¾ hlutum úr ábyrgðatryggingu B hjá VÍ hf. vegna slyssins.
Sýknað af kröfu manns um fullar bætur, sem tekið hafði sér far með ölvuðum ökumanni, þar sem hann yrði að bera meðábyrgð á tjóni sínu vegna eigin sakar um sem næmi 2/3 hlutum tjónsins.
A varð fyrir slysi við húsbyggingu í starfi sínu hjá H ehf. er hann féll úr 2,65 metra hæð og hlaut varanlegt líkamstjón. A höfðaði mál til heimtu bóta annars vegar úr frjálsri ábyrgðartryggingu T ehf. vegna J ehf. og I ehf. og hins vegar úr tryggingu V hf. vegna H ehf. og K ehf. Í málinu lá fyrir að félögin I ehf., K ehf. og H ehf. stóðu sameiginlega að stofnun félagsins J ehf. sem var verktaki að byggingu hússins og hafi vitnið B verið sameiginlegur yfirverkstjóri fyrir öll félögin. Í dómi Landsréttar kom fram að fyrrgreind félög, að svo miklu leyti sem aðstæðum eða verkstjórn hefði verið ábótavant á vinnustaðnum í umrætt sinn, yrðu sem atvinnurekendur í skilningi 1. mgr. 17. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, öryggi og hollustuhætti á vinnustöðum, talin bera ábyrgð á því sameiginlega og óskipt. Þáttur A í tjónsatburðinum var að hluta metinn honum til stórkostlegs gáleysis, sbr. 23. gr. a skaðabótalaga nr. 50/1993, í ljósi menntunar hans og starfsreynslu. Var hann því látinn bera tjón sitt sjálfur að 1/3 hluta. Voru T ehf. og V ehf. dæmd til að greiða A óskipt 2/3 hluta af kröfu hans, að frádregnu tjóni sem A hefði þegar fengið bætt.
Fallist á að atvinnurekandi beri ábyrgð á tjóni starfsmanns vegna vinnuslyss.
Stefndi dæmdur til greiðslu þriðjungs tjóns stefnanda vegna læknismeðferðar, sem fólst í aðgerð á öxl, sem leiddi til taugaskaða í handlegg. Greiddar voru þannig bætur vegna þess hluta tjóns, sem væri á ábyrgð svæfingalæknis, en varastefndi hafði þegar viðurkennt ábyrgð bæklunarlæknis og greitt bætur tveggja þriðju hluta tjónsins.
Stefnandi slasaðist á fingrum þegar hún var að skera álegg í rafknúnum áleggshníf í starfi sínu hjá stefnda. Lagt var til grundvallar að öryggishlíf hefði ekki verið á tækinu og að stefndi bæri ábyrgð á vanbúnaði tækisins sem hefði átt þátt í að slysið varð. Talið var að stefndi bæri skaðabótaábyrgð á tjóni stefnanda, en að hún þyrfti að bera þriðjung tjóns síns sjálf þar sem hún hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi.
Fallist var á bótakyldu stefnda íslenska ríkisins sem dreifingaraðila samkvæmt lögum um skaðsemisábyrgð vegna tjóns sem talið var sannað að stefnandi hefði orðið fyrir vegna galla í bjargráðsleiðslu.
A höfðaði mál aðallega á hendur SÍ en til vara á hendur Í. Gerði A þær kröfur á hendur SÍ að ákvörðun SÍ 22. janúar 2010 yrði felld úr gildi sem og úrskurður úrskurðarnefndar almannatrygginga 28. janúar 2011 og að SÍ yrði dæmt til þess að greiða A nánar tilgreinda fjárhæð. Þá gerði A þær kröfur á hendur Í, sem varastefnda, að ef SÍ yrði sýknað af síðari dómkröfu A yrði Í dæmt til að greiða A sömu fjárhæð og krafist var úr hendi aðalstefnda SÍ. Kröfur A á hendur SÍ voru meðal annars byggðar á því að A hefði orðið fyrir líkamstjóni vegna bilunar eða galla í bjargráði og að hann ætti rétt á bótum frá SÍ á grundvelli ákvæða laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu. Kröfu sína á hendur Í byggði A einkum á því að hann ætti rétt til skaðabóta á grundvelli ákvæða laga nr. 25/1991 um skaðsemisábyrgð þar sem A hefði orðið fyrir tjóni af völdum gallaðs bjargráðs sem Landspítalinn hefði flutt inn og dreift. Við rekstur málsins fyrir héraðsdómi var ákveðið að skipta sakarefni þess á þann hátt að fyrst yrði leyst úr kröfu A um að felld yrði úr gildi ákvörðun SÍ 22. janúar 2010 og úrskurður úrskurðarnefndar almannatrygginga 28. janúar 2011. Við upphaf aðalmeðferðar um fyrri dómkröfu A var bókað í þingbók að héraðsdómari hefði kvatt tvo lækna sem sérfróða meðdómsmenn til setu í dóminum. Jafnframt var bókað að lögmaður Í viki úr sal þar sem hlutur Í í málinu hvíldi á meðan leyst væri úr fyrri dómkröfu A. Þá komu vitni fyrir dóminn og gáfu skýrslu. Dómur var kveðinn upp í málinu 28. febrúar 2017 þar sem dómkrafa A var tekin til greina. Í kjölfarið tók SÍ ákvörðun um að greiða Á hámarksbætur samkvæmt 2. mgr. 5. gr. laga nr. 111/2000 og í þinghaldi 16. október 2017 var því lýst yfir af hálfu SÍ að fallist væri á kröfugerð A, þar á meðal um dráttarvexti. Í þinghaldinu var bókað að lögmaður Í teldi að fara þyrfti fram sönnunarfærsla að nýju sambærileg þeirri sem þegar hefði farið fram. Sjónarmið Í voru áréttuð bókun í þinghaldi 23. mars 2018, þar á meðal um nauðsyn þess að dómurinn yrði eins skipaður við meðferð málsins sem fram undan væri. Í bókun dómsformannsins var tekið fram að Í hefði fallist á sakarskiptingu og átt þess kost að láta fyrri hluta málsins til sín taka, auk þess sem dómi í fyrri hluta málsins hefði ekki verið áfrýjað og niðurstaða hans væri því bindandi. Þá væri ekki þörf á sérþekkingu í þeim hluta málsins sem eftir stæði þar sem ágreiningur þar lyti að greiðsluskyldu Í. Bókað var af hálfu Í í þinghaldi 5. júlí 2018 það sjónarmið að vísa ætti málinu frá þar sem ekki reyndi á aðild varastefnda nema aðalstefndi hefði verið sýknaður. Í dómi Landsréttar kom fram að eins og samspili krafna á hendur aðal- og varastefnda var háttað í þessu máli hefði ekki verið skylt að vísa kröfum á hendur Í frá dómi eftir að því hafði verið lýst yfir í þinghaldi að málinu væri lokið að því er varðaði SÍ. Þá sagði að þótt sakarefni málsins hefði verið skipt á grundvelli 1. mgr. 31. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála væri áfram um eitt og sama dómsmálið að ræða. Af ákvæðum 4. gr. og 2. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 leiddi að hinir sérfróðu meðdómsmenn, sem tekið höfðu sæti með dómsformanni í málinu, hefðu eftir uppkvaðningu dóms um fyrri hluta málsins áfram átt að taka þátt í aðalmeðferð og samningu dóms um þær kröfur sem dómurinn átti þá eftir að taka afstöðu til. Því til viðbótar var tekið fram að sakarefni á hendur Í voru að hluta til önnur en á hendur SÍ og enn væri í málinu deilt um atriði sem sérkunnáttu þyrfti til að leysa úr. Í stað þess að dómurinn yrði áfram fjölskipaður kaus dómsformaður að annast málsmeðferðina einn og kveða einn upp dóm í málinu, að hluta til á grundvelli forsendna fyrri dóms í málinu, þó að Í hefði ekki átt aðild að þeirri málsmeðferð. Með vísan til þessa taldi Landsréttur svo alvarlega annmarka vera á meðferð málsins í héraði að ekki yrði hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm af sjálfsdáðum og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar á ný.
FV hf. höfðaði mál á hendur B og krafðist skaðabóta vegna tjóns sem félagið taldi sig hafa orðið fyrir vegna kaupa á hlutabréfum í Landsbanka Íslands hf. 19. desember 2007 fyrir samtals 237.709.297 krónur. Reisti FV hf. kröfu sína á því að B hefði valdið sér tjóni með því að hafa með saknæmum hætti leynt upplýsingum um að félag í hans eigu færi í reynd með yfirráð í Landsbanka Íslands hf. Byggði FV hf. á því að félagið hefði ekki átt hlutabréf í bankanum á því tímamarki er þau urðu verðlaus 7. október 2008 hefði hið ólögmæta og saknæma athæfi B ekki komið til. Með ákvörðun héraðsdómara í þinghaldi 30. nóvember 2017 var sakarefni málsins skipt þannig að fyrst yrði leyst úr því hvort ætluð krafa FV hf. væri fyrnd. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að svo væri og sýknaði B af kröfum FV hf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að eins og málið lægi fyrir réttinum væri ekki unnt að taka afstöðu til fyrningar ætlaðrar skaðabótakröfu FV hf. nema fyrst væri leyst úr því hvort hún hefði orðið til, á hvaða grunni það hafi gerst og hvenær. Að öðrum kosti fæli niðurstaða málsins í sér getsakir, eftir atvikum valkvæðar, um hvort kröfuréttindi, sem ekki hafi verið staðreynt hvort orðið hafi til, hafi fallið niður fyrir fyrningu. Talið var ljóst að skilyrði hefði brostið með öllu til að skipta sakarefni í málinu á grundvelli 31. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Væri því óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm sem og héraðsdóm í málinu og vísa því heim í hérað til löglegrar meðferðar.
V hf. höfðaði mál á hendur B og krafðist skaðabóta vegna tjóns sem félagið taldi sig hafa orðið fyrir vegna kaupa á hlutabréfum í Landsbanka Íslands hf. 16. febrúar 2006 og 19. desember 2007 fyrir samtals 368.805.018 krónur. Reisti V hf. kröfu sína á því að B hefði valdið sér tjóni með því að hafa með saknæmum hætti leynt upplýsingum um að félag í hans eigu færi í reynd með yfirráð í Landsbanka Íslands hf. Byggði V hf. á því að félagið hefði ekki átt hlutabréf í bankanum á því tímamarki er þau urðu verðlaus 7. október 2008 hefði hið ólögmæta og saknæma athæfi B ekki komið til. Með ákvörðun héraðsdómara í þinghaldi 30. nóvember 2017 var sakarefni málsins skipt þannig að fyrst yrði leyst úr því hvort ætluð krafa V hf. væri fyrnd. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að svo væri og sýknaði B af kröfum V hf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að eins og málið lægi fyrir réttinum væri ekki unnt að taka afstöðu til fyrningar ætlaðrar skaðabótakröfu V hf. nema fyrst væri leyst úr því hvort hún hefði orðið til, á hvaða grunni það hafi gerst og hvenær. Að öðrum kosti fæli niðurstaða málsins í sér getsakir, eftir atvikum valkvæðar, um hvort kröfuréttindi, sem ekki hafi verið staðreynt hvort orðið hafi til, hafi fallið niður fyrir fyrningu. Talið var ljóst að skilyrði hefði brostið með öllu til að skipta sakarefni í málinu á grundvelli 31. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Væri því óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm sem og héraðsdóm í málinu og vísa því heim í hérað til löglegrar meðferðar.
A krafðist skaðabóta úr hendi Í vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir sem nemandi í húsasmíði þegar stigi, sem hann notaði til að fara niður af þaki húss á vinnusvæði skólans, rann undan honum með þeim afleiðingum að hann féll um þrjá metra niður á malbikað undirlag. Landsréttur taldi að verkstjórn af hálfu kennara í umrætt sinn hefði verið ábótavant og að gera yrði ríkari kröfur til eftirlits og leiðbeiningarskyldu kennara en gerðar yrðu til verkstjóra á grundvelli laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum. Yrði því að virða kennaranum til vanrækslu að hafa ekki séð til þess að nemendur beittu verklagi sem tryggt gæti öryggi þeirra betur. Var því fallist á skaðabótaskyldu Í á tjóni A. Að teknu tilliti til aldurs og reynslu A, og þeirrar kennslu sem hann hafði fengið, var talið að hann hefði getað gert sér grein fyrir því að hættulegt væri að nota stigann án þess að gerðar væru sérstakar ráðstafanir til þess að hann rynni ekki til. Var hann því látinn bera 1/3 tjóns síns vegna eigin sakar.
Aðila greindi á um hvort stefnandi skyldi bera þriðjung tjóns, sem varð þegar gröfu var bakkað á fót hans, vegna eigin aðgæsluleysis. Fallist var á kröfu stefnanda um að stefndi skyldi bæta tjón hans að fullu.
G slasaðist við það að falla um járnmottu. V var dæmt til að greiða henni bætur að 2/3
A krafðist skaðabóta úr ábyrgðartryggingu T hf. hjá V hf. vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í vinnuslysi hjá T hf. þegar hann féll af svölum annarrar hæðar nýbyggingar. Í dómi Hæstaréttar var lagt til grundvallar að A hefði fallið þegar hann hugðist stíga af svölunum niður á vinnupall sem stóð þar til hliðar eins og eina vitnið af slysinu lýsti fyrir héraðsdómi. Var talið að á slysdegi hefði skort verulega á að öryggisráðstafanir væru í samræmi við kröfur laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og var það metið starfsmönnum T hf. til sakar. Þá þótti nægjanlega sýnt fram á að viðeigandi fallvarnir hefðu hindrað A í því að gera tilraun til að stíga af svölunum inn á vinnupallinn og því væri einnig fullnægt því skilyrði skaðabótaábyrgðar að orsakatengsl væru á milli hinnar saknæmu háttsemi og tjóns A. Hins vegar var talið að ekki yrði framhjá því litið að A hefði borið fyrir héraðsdómi að hann hefði verið meðvitaður um skort á fallvörnum og að hann hefði gert athugasemdir við slysahættu sem af því gæti hlotist. Hann hefði allt að einu tekið ákvörðun um að nýta sér þessar aðstæður og stíga útaf svölunum í tilraun til að komast niður á vinnupall. Voru orsök slyssins því talin að stórum hluta einnig rakin til gáleysislegrar hegðunar A og hann látinn bera helming tjóns síns vegna eigin sakar.
A slasaðist við skíðaiðkun á skíðasvæði S árið 2013. Í málinu var ekki ágreiningur um afleiðingar slyssins heldur deildu aðilar um bótaskyldu S og eigin sök A. Þá var ágreiningur um við hvaða laun skyldi miða útreikning bóta vegna varanlegrar örorku yrði bótaskylda lögð á S. Í dómi Hæstaréttar kom fram að fallist væri á þá niðurstöðu héraðsdóms sem reist var á framburði vitna að A hefði slasast við fall eftir að hafa rennt sér fram af stalli sem starfsmenn S hefðu myndað á leið þar sem búast hefði mátt við umferð skíðamanna og öryggisnet hefði ekki verið strengt nægilega langt til að loka leiðinni að stallinum. Var því bótaskylda S staðfest en talið að A ætti að bera tjón sitt að þriðjungi sjálf. Þá var fallist á með S að fjölbreyttur starfsferill A kæmi skýrlega fram í tekjum hennar á síðustu þrem árum fyrir slysdag og gæfi útreikningur í ýtrustu varakröfu hennar því réttan mælikvarða á líklegar framtíðartekjur við útreikning bóta fyrir varanlega örorku samkvæmt 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.
Stefnandi slasaðist þegar hún féll í tröppum í húsi Hvítasunnukirkjunnar. Stefnandi krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu úr ábyrgðartryggingu húseiganda, þar sem handrið var einungis öðru megin í stigaganginum, Fallist var á viðurkenningakröfu stefnanda en bótaskylda lækkuð vegna eigin sakar.
Stefnandi sem var við leik á hjólabretti hékk aftan í vespu sem var ekið af stað og ökuhraði aukinn nokkuð. Stefnandi missti jafnvægið, féll af brettinu og slasaðist á hægra hné. Fallist á að ábyrgðartryggjandi skyldi bæta helming tjónsins en stefnandi yrði að bera helming sjálfur vegna stórkostlegs gáleysis.
Málið laut að endurkröfu vátryggingarbóta sem stefnandi hafði greitt í tilefni af tjóni sem hlaust af því að skip sökk þegar það var sjósett við slippinn í Reykjavíkurhöfn. Starfsmenn stefnda voru taldir hafa sýnt af sér sök við undirbúning og framkvæmd sjósetningarinnar. Vegna meðábyrgðar tjónþola var sök skipt þannig að stefndi var látinn bera helming tjónsins.
Í skaðabótamáli vegna umferðarslyss var fallist á með vátryggingarfélagi að heimilt væri að skerða bætur til ökumanns bifreiðar um 2/3 hluta þar sem orsök umferðarslyssins var rakin til þess að ökumaðurinn var að senda smáskilaboð úr farsíma, en við það fór bifreiðin yfir á öfugan vegarhelming og rakst framan á bifreið sem kom úr gagnstæðri átt.
Stefndi dæmdur til að greiða helming af tjóni stefnanda vegna vinnuslyss en stefnandi látinn bera helming af tjóni sínu vegna eigin sakar.
V krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu E ehf. vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir er flugeldur sem V hafði keypt hjá E ehf. sprakk í höndum hans. Í dómi Hæstaréttar var talið nægilega sannað að kúla efst á flugeldinum hefði fallið af skömmu eftir að V bar eld að honum í því skyni að skjóta á loft.Var talið ósannað að orsökin hefðu verið rakin til atvika sem V bæri ábyrgð á og talið að flugeldurinn hefði verið haldinn ágalla í skilningi 1. mgr. 5. gr. laga nr. 25/1991 um skaðsemisábyrgð og að á þeim ágalla bæri E ehf. ábyrgð. Á hinn bóginn var talið að ekki yrði komist hjá því að virða V til stórkostlegs gáleysis að handleika hluta af flugeldinum með logandi vindil í annarri hendi. Var því talið rétt að hann bæri tjón sitt að hálfu, sbr. 9. gr. laga nr. 25/1991.
Íslenska ríkinu var gert að greiða stefnanda skaðabætur þar sem láðst hafði að tilkynna honum um fyrirhugaða nauðungarsölu fasteignar sem hann átti veð í. Stefnandi var látinn bera helming tjónsins sjálfur.
A slasaðist við vinnu sína hjá B ehf. árið 2013 en fyrirtækið var með frjálsa ábyrgðartryggingu atvinnurekenda hjá S hf. Með hliðsjón af atvikum málsins og að virtum ákvæðum laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum var talið að B ehf. bæri skaðabótaábyrgð á tjóni A. Hins vegar þótti A hafa með verklagi sínu umrætt sinn brotið gegn reglum B ehf. þrátt fyrir að honum hefði mátt vera ljóst að af því hefði getað stafað hætta. Var því talið að A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi þannig að rétt væri að hann bæri tjón sitt að þriðjungi. Við ákvörðun viðmiðunarlauna samkvæmt 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 var fallist á með A að miða ætti við þau laun sem hann hafði hjá B ehf. það rúma hálfa ár sem hann hafði starfað hjá B ehf. sem nemi í suðu, uppreiknuð til tólf mánaða. Samkvæmt framansögðu var B ehf. og S hf. gert að greiða A nánar tilgreinda fjárhæð.
A (
Páll Kristjánsson hdl)
gegn
Hafnarfjarðarkaupstað, Sjóvá-Almennum, tryggingum hf og til réttargæslu
Stefnandi féll í hálku á lóð leikskóa. Skaðabótaskylda viðurkennd.
B höfðaði mál gegn L og krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda L á líkamstjóni sem B varð fyrir þegar hluti skottertu sem hann kveikti í skaust í andlit hans með þeim afleiðingum að hann missti sjón á hægra auga. Hélt B því fram að L, sem teldist framleiðandi tertunnar og jafnframt dreifingaraðili hennar, bæri hlutlæga ábyrgð vegna þess tjóns sem rakið yrði til ágalla á tertunni, sbr. 6. gr. laga nr. 25/1991 um skaðsemisábyrgð. Í dómi Hæstaréttar kom fram að allar leiðbeiningar á tertunni hefðu samrýmst þeim kröfum sem gerðar væru til leiðbeininga í reglugerð nr. 952/2003 um skotelda að því undanskildu að ekki voru leiðbeiningar um að öryggisfjarlægð væri 25 metrar. Þar sem leiðbeiningarnar hefðu ekki verið jafn ítarlegar og ákvæði reglugerðarinnar mæltu fyrir um var talið að ágalli hefði verið á tertunni í skilningi 1. mgr. 5. gr. laga nr. 25/1991 og að á þeim ágalla bæri L ábyrgð. Á hinn bóginn yrði ráðið af framburði vitna að B hefði ekki farið eftir þeim leiðbeiningum sem voru á tertunni og hann kvaðst hafa lesið áður en hann kveikti í henni en þær hefðu gefið honum tilefni til ríkrar aðgæslu meðal annars um að víkja vel frá tertunni. Þess í stað hefði hann staðið yfir tertunni og fært hana til eftir að hann kveikti í henni. Með þeirri háttsemi hefði hann sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og yrði því talinn meðábyrgur að slysinu. Var því talið rétt að hann bæri tjón sitt að hálfu, sbr. 9. gr. laga nr. 25/1991.
Viðurkennt að stefndu beri að 2/3 hlutum skaðabótaábyrgð gagnvart stefnanda vegna vinnuslyss.
Skaðabætur dæmdar starfsmanni sem rann til í hálku við vinnu sína.
Skaðabótamál
X var ákærður fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa látið undir höfuð leggjast að telja fram fjármagnstekjur að fjárhæð 120.026.444 krónur sem voru tekjur X af uppgjöri tveggja framvirkra skiptasamninga. Kröfu X um frávísun málsins var hafnað. Vísað var til þess að í dómaframkvæmd Hæstaréttar hefði ekki verið talið að það færi í bága við bann við endurtekinni málsmeðferð þótt stjórnvöld hefðu áður gert manni að greiða skatt af álagi á skattstofn og sama manni væri síðan í öðru máli gerð viðurlög vegna sömu málsatvika. Þá varðaði það ekki frávísun málsins þótt skattrannsóknarstjóri eða sérstakur saksóknari hefði tjáð sig með almennum hætti um fyrirhugaða lagasetningu á sviði skattaréttar, enda væri slík umfjöllun saksókninni óviðkomandi. Ekki var heldur fallist á að tilteknir annmarkar á samningu héraðsdóms yllu því að ómerkja bæri dóminn. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að þótt lögum hefði síðar verið breytt um skattlagningu fjármagnstekna breytti það engu um refsinæmi þess að skýra rangt eða villandi frá því sem máli skipti við álagningu tekjuskatts. Var málið því dæmt eftir gildandi skattalögum á þeim tíma er ákærði aflaði teknanna. Talið var að hagnaður X af gerð umræddra framvirkra skiptasamninga hefði falið í sér skattskyldar fjármagnstekjur og að ekki hefði staðið heimild til að draga frá þeim tap af öðrum sams konar samningum eða beinan kostnað við öflun teknanna. Ekki var fallist með X að um hefði verið að ræða tekjur í sjálfstæðri atvinnustarfsemi. Þá leysti það X ekki undan refsiábyrgð þótt samningsaðili hans hefði vanrækt skyldu sína til að standa skil á skattinum eftir lögum nr. 94/1996 um staðgreiðslu skatts á fjármagnstekjur. X var fundinn sekur um brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 sbr. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. Var hann dæmdur í þriggja mánaða skilorðsbundið fangelsi. Þá var honum gert að greiða 21.000.000 krónur í sekt og skyldi átta mánaða fangelsi koma í stað sektarinnar yrði hún ekki greidd.
Stefnandi lenti í árekstri er hann ók í veg fyrir aðrar bifreið sem ók umfram leyfilegan hámarkshraða. Talið að hvor aðili um sig bæri helming tjónsins.
Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda til óskertra bóta úr frítímaslysatryggingu stefnanda hjá stefnda. Talið að stefnandi hafi sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og hefði tryggingafélaginu því verið heimilt að skerða bætur til hans um fjórðung.
Stefndu dæmd til að greiða stefnanda frekari skaðabætur vegna umferðarslyss. Heildarbætur lækkaðar um helming þar sem stefnandi var talin hafa sýnt af sér stórkostlegt gáleysi er hann tók sér far með ökumanni bifreiðarinnar sem var undir áhrifum fíkniefna.
A krafði S ehf. og T hf. um skaðabætur vegna líkamstjóns er hann varð fyrir við vinnu sína hjá S ehf. A starfaði þar sem bifreiðastjóri auk þess sem hann vann við viðhald hópferðabifreiða. Þegar slysið átti sér stað var A að fjarlægja ryð af þakbrún einnar af bifreiðunum. Vildi slysið til með þeim hætti að stigi sem reistur hafði verið upp að bifreiðinni og A stóð í við verkið, rann til. Féll hann með stiganum og meiddist við fallið. Byggði A á því að sá búnaður sem notaður var við verkið hafi ekki fullnægt öryggiskröfum. Í Hæstarétti var talið að tilhögun við verkið án sérstakra öryggisráðstafana hafi verið óforsvaranleg vegna þeirrar slysahættu sem hún hafði í för með sér. Ekki hafi verið gætt þess öryggis við framkvæmd verksins sem boðið væri í 13. og 37. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum. Þar sem líta yrði svo á að óvarkárni A við framkvæmd verksins hafi átt þátt í því að stiginn rann til hliðar var A látinn bera 1/3 hluta tjóns síns en S ehf. og T hf. 2/3 þess.
Viðurkennd var óskipt bótaskylda A og V hf. vegna umferðarslyss er leiddi til andláts föður E. Var E látinn bera helming tjóns síns sjálfur þar sem faðir hans hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi umrætt sinn, er hann ók bifhjóli sínu á ofsahraða í þéttbýli og var þannig meðvaldur að slysinu.
A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi er bifreið ók á hann úti á þjóðvegi þar sem hann hafði stöðvað dráttarvél sína með tengivagni í þeim tilgangi að færa fé af tengivagninum yfir í fjárflutningavagn til að því yrði komið til slátrunar. Krafði hann H ehf. og V hf. um skaðabætur vegna tjónsins en H ehf. var skráður eigandi bifreiðarinnar sem var tryggð ábyrgðartryggingu hjá V hf. Fyrir Hæstarétti deildu aðilar annars vegar um það hvort A ætti sjálfur að bera hluta af tjóni sínu vegna meðábyrgðar á slysinu og hins vegar hvort hann gæti krafist bóta vegna útlagðs kostnaðar við að leigja íbúð meðan gerðar voru breytingar á íbúðarhúsi hans vegna þeirrar fötlunar sem hann varð fyrir. Hæstiréttur taldi A meðábyrgan að slysinu vegna stórkostlegs gáleysis hans en þótti hins vegar ekki efni til að láta A bera sjálfan hluta af tjóni sínu þar sem ökumaður bifreiðarinnar hefði ekið allt of hratt miðað við aðstæður umrætt sinn og ekki í samræmi við reglur umferðarlaga. Þá féllst Hæstiréttur á það með héraðsdómi að A gæti krafist bóta vegna kostnaðar við leigu íbúðar meðan gerðar voru umfangsmildar breytingar á heimili hans.
A höfðaði mál á hendur Í til heimtu skaðabóta vegna líkamstjóns sem hann hlaut í svonefndum gangaslag í Menntaskólanum í Reykjavík vorið 2009. Hæstiréttur taldi það ófullnægjandi háttsemi af hálfu menntaskólans að gera ekki nægar ráðstafanir við slaginn til að koma í veg fyrir augljósa hættu á að nemendur slösuðust. Yrði það metið stjórnendum skólans til gáleysis sem Í bæri skaðabótaábyrgð á. Á hinn bóginn vísaði rétturinn til þess að A hefði sjálfur ráðið þátttöku sinni í slagnum og verið fulltíða maður er atvik gerðust. Samkvæmt því yrði A látinn bera helming tjónsins sjálfur. Var Í gert að greiða A skaðabætur að helmingi vegna tímabundins atvinnutjóns, þjáninga, varanlegs miska og varanlegrar örorku, auk hluta umkrafinna kostnaðarliða vegna sjúkrakostnaðar og annars fjártjóns.
A krafði B, eiganda bifreiðar, og S hf., sem veitt hafði ábyrgðartryggingu vegna ökutækisins, um bætur vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir er hann varð fyrir bifreið B á Miklubraut. Óumdeilt var að B bæri skaðabótaábyrgð á líkamstjóni A á grundvelli umferðarlaga og að S hefði veitt ábyrgðartryggingu vegna bifreiðarinnar. S hafði greitt A bætur sem námu þriðjungi tjóns hans, en aðilar deildu um það hvort A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi umrætt sinn og hvort hann skyldi af þeim sökum bera óbætt tjón sitt sjálfur í heild eða að hluta. Hæstiréttur vísaði til þess að háttsemi A, sem var verulega ölvaður er slysið átti sér stað, hefði verið meginorsök líkamstjónsins sem hann varð fyrir. Hins vegar yrðu B og S hf. að bera hallann af óvissu um það hvort annmarkar sem voru á bifreið B hefðu verið meðorsök slyssins. Var A því látinn bera ½ tjóns síns sjálfur.
A krafði H hf. um bætur vegna líkamstjóns er hann varð fyrir er hann féll úr tröppu við vinnu sína í kæli í einni af verslunum H hf. Í málinu lá fyrir að slysið var ekki tilkynnt til V fyrr en þremur vikum eftir að það átti sér stað og var því ekki rannsakað af eftirlitsmönnum þess. Talið var að trappa sú sem A notaði hafi ekki hentað til þess hlutverks sem henni var ætlað en A stóð ekki annað tæki til boða við verkið. Var fallist á að H hf. bæri bótaábyrgð á tjóni hans en A var látinn bera tjón sitt að hálfu leyti sjálfur þar sem hann gætti ekki þeirrar varúðar sem ætlast mátti til af honum.
Deilt var um ábyrgð á tjóni sem S varð fyrir er hann féll fram af vörubretti sem híft hafði verið upp með lyftara í 2,65 m hæð. S var að vinna við uppsetningu á hillum sem E hf. hafði tekið að sér að setja upp fyrir A hf. í húsnæði þess síðarnefnda. Þáði S laun frá F ehf. fyrir þessa vinnu en félagið hafði lánað E ehf. hann til starfans. Lyftarinn var í eigu A hf. og sá sem stjórnaði honum var starfsmaður þess félags. Starfsmenn E ehf. höfðu veg og vanda af uppsetningu hillnanna og leiðbeindu S áður en verkið hófst. Talið var að A hf. og E ehf. bæru sameiginlega ábyrgð á tjóni S á grundvelli reglna um vinnuveitendaábyrgð en F ehf. var sýknað af kröfu S þar sem félagið hafði ekki komið að verkinu og hafði ekki boðvald yfir S við framkvæmd þess. S var látinn bera tjón sitt að hálfu leyti sjálfur þar sem hann hafði sýnt stórfellt gáleysi með því að standa á vörubretti þar sem engar fallvarnir voru til staðar.