Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

49 dómar fundust

Lykilorð: Vinnuveitendaábyrgð

Landsréttur birt 26. mars 2026 kl. 16:46

297/2025

A (Jóhannes Albert Sævarsson lögmaður) gegn B og VÍS tryggingum hf (Guðmundur Ómar Hafsteinsson lögmaður)

A höfðaði mál og krafðist viðurkenningar á bótaskyldu B og bótaréttar síns úr ábyrgðartryggingu B hjá V hf. vegna tjóns sem hann varð fyrir af völdum vinnuslyss. A hafði slasast þegar hann missteig sig og féll fram fyrir sig þar sem hann var á göngu meðfram sundlaug við nánar tilgreindan skóla. Hann hafði verið ráðinn kennari við skólann en slysið varð á fyrsta starfsdegi hans. Í dómi Landsréttar var rakið að slysið mætti rekja til þess að viðhald hellulagðrar stéttar við sundlaugina hefði verið vanrækt og aðstæður á vettvangi hefðu verið óforsvaranlegar af þeim sökum. Í þessu hefði falist saknæmt frávik frá þeirri skyldu atvinnurekanda og umráðamanns fasteignar, þar sem rekin er skólastarfsemi, að takmarka slysahættu. Var því fallist á viðurkenningarkröfu A.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 9. desember 2025

E-996/2025

A (Hjördís Edda Harðardóttir lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf. (Heiður Heimisdóttir lögmaður) og TM tryggingum hf (Stefán Björn Stefánsson lögmaður)

Fallist var á skaðabótaskyldu stefndu úr ábyrgðartryggingum vegna líkamstjóns sem stefnandi varð fyrir í vinnuslysi með vísan til þess að verkstjórn og uppsetningu verkpalla á verkstað hefði verið ábótavant. Ekki var fallist á meðábyrgð stefnanda sjálfs.

Landsréttur birt 13. nóvember 2025

880/2024

A (Hrafnkell Oddi Guðjónsson lögmaður) gegn Reykjavíkurborg og VÍS tryggingum hf (Guðmundur Ómar Hafsteinsson lögmaður)

Málið varðaði kröfu A um viðurkenningu á skaðabótaskyldu R og V hf. vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir er hún renndi sér í rennibraut í Fjölskyldu- og húsdýragarðinum í Reykjavík. Ekki var ágreiningur um að A hefði tekist á loft er hún renndi sér niður, og þótti sannað að hún hefði orðið fyrir varanlegu líkamstjóni þegar hún lenti harkalega. Aftur á móti var ekki talið sýnt fram á að rennibrautin, eða leiktækið sem hún var hluti af, hefði haft sérstaka hættueiginleika eða að starfsmenn R hefðu sýnt af sér saknæmt aðgæslu- eða eftirlitsleysi sem hefði verið orsök tjóns áfrýjanda. Af því leiddi að tjón áfrýjanda hefði ekki verið að rekja til saknæmrar háttsemi R eða starfsmanna garðsins og voru R og V hf. því sýknaðir af kröfu A.

Landsréttur birt 16. október 2025

553/2024

A (Tinna Björk Gunnarsdóttir lögmaður) gegn Reykjavíkurborg (Heiðar Örn Stefánsson lögmaður)

A höfðaði mál á hendur R og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu R vegna líkamstjóns sem A varð fyrir er hann var að störfum í B þegar C, skjólstæðingur B, sló A í hálsinn. Kröfu sína byggði A annars vegar á grein 8.5.1 í þágildandi kjarasamningi Eflingar og R en hins vegar á sakarreglunni og reglunni um vinnuveitandaábyrgð. Í dómi Landsréttar kom fram um ábyrgð samkvæmt kjarasamningi að C, sem hafði skömmu áður en hann réðst að A neytt fíkniefna, gæti ekki talist til einstaklings „sem að takmörkuðu eða jafnvel engu leyti [gæti] borið ábyrgð á gerðum sínum“ en slíkt væri nauðsynlegt til að umrætt kjarasamningsákvæði leiddi til ábyrgðar R. Var niðurstaða héraðsdóms um að R bæri ekki skaðabótaábyrgð gagnvart A á grundvelli kjarasamningsákvæðisins því staðfest. Um sakarábyrgð kom meðal annars fram að A hefði ekki talið sér ógnað áður en árásin átti sér stað og að hann hefði ekki sjálfur metið hættu á ferðum eða þörf á að grípa til varúðarráðstafana sem buðust. Yrði því ekki litið svo á að tjón hans mætti rekja til skorts á tilvist frekari úrræða sem grípa mætti til ef hætta skapaðist. Þá væru engin efni til að leggja til grundvallar að vegna skorts á þjálfun, leiðbeiningum eða öðrum athöfnum R hefði mat A á aðstæðum umrætt sinn verið rangt. Tjón hans hafi hlotist af fyrirvaralausri, óvæntri og saknæmri árás C en ósannað væri að tjónið yrði rakið til saknæmrar vanrækslu R eða starfsmanna hans. Var dómur héraðdóms því staðfestur um sýknu R.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 2. júlí 2025

E-2187/2024

A (Fjölnir Vilhjálmsson lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Teitur Gissurarson lögmaður)

Stefnandi krafði stefnda um bætur úr ábyrgðartryggingu vegna vinnuslyss sem hann varð fyrir þegar hann var að fara út úr flugvél sem var inni í flugskýli. Stefnandi stökk út úr flugvélinni niður á stigapall sem mun hafa verið í 60-70 cm minni hæð en dyraop vélarinnar. Það gerði stefnandi vegna þess að ekki var laus trappa ofan á stigapallinum, eins og vanalegt var. Talið var ósannað að slysið hefði orsakast af saknæmri háttsemi vátryggingartaka. Stefndi var því sýknaður af kröfum stefnanda.

Landsréttur birt 19. júní 2025

497/2024

A (Helgi Birgisson lögmaður) gegn TM tryggingum hf (Þórir Júlíusson lögmaður)

A varð fyrir vinnuslysi við störf hjá B ehf., sem var með ábyrgðartryggingu vinnuveitanda hjá T. T féllst á bótaskyldu vegna slyssins en taldi að skerða bæri bætur til A um þriðjung vegna þess stórkostlega gáleysis A að hafa ekki notað fallvarnarbelti og línu við vinnu sína. A krafðist þess að fá tjón sitt bætt að fullu. Laut ágreiningur málsins að því einu hvort A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi í skilningi 23. gr. a skaðabótalaga nr. 50/1993 þannig að heimilt hefði verið að skerða bætur til hans. Samkvæmt dómi Landsréttar þótti T hafa axlað sönnunarbyrði um að fallvarnarbelti hefðu verið til reiðu fyrir starfsmenn á verkstað. Við úrlausn málsins var litið til þess að fram hefði komið í málinu að A væri óvanur verkum utanhúss, svo sem mótasmíði og fráslætti, og að sú fræðsla, sem hann hefði hlotið um öryggismál virtist fyrst og fremst hafa lotið að smíðavinnu innanhúss. Fyrir lægi að A hefði gengið til þess verks að slá steypumót utan af kranaundirstöðu, sem byggð hafði verið skammt frá stórum, opnum húsgrunni á verkstað, ásamt öðrum starfsmönnum B ehf. sem ekki notuðu fallvarnarbelti og línu. Þá hefði notkun slíks búnaðar ekki komið til tals meðal starfsmanna B ehf. áður en gengið var til verksins. Fram kom í málinu að um fyrsta vinnudag áfrýjanda á verkstað hefði verið að ræða. Þótti ekki fram komið að hann hefði vitað hvar fallvarnarbeltin voru geymd á verkstað, en af framburði vitna yrði ráðið að þau hefðu ekki verið geymd á áberandi stað. Með vísan til framangreinds og þeirra takmörkuðu tjáskiptamöguleika sem A hafði yfir að ráða, en hann talaði hvorki íslensku né ensku, yrði það ekki metið honum til stórkostlegs gáleysis að hafa ekki notað fallvarnarbelti við vinnu umræddan dag. Samkvæmt því var ekki fallist á að áfrýjandi bæri meðábyrgð á tjóni sínu í skilningi 1. mgr. 23. gr. a skaðabótalaga og var skilyrðum ákvæðisins til að skerða bætur til hans því ekki fullnægt. Voru kröfur A teknar til greina og T gert að greiða honum 10.192.615 krónur ásamt tilgreindum vöxtum.

Landsréttur birt 10. apríl 2025

173/2024

A (Haukur Freyr Axelsson lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Kristín Edwald lögmaður)

A höfðaði mál og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda S úr frjálsri ábyrgðartryggingu nánar tiltekins félags vegna líkamstjóns sem hann hlaut í vinnuslysi. Slysið bar að með þeim hætti að hann stóð uppi á stafla af mótaflekum og var að taka á móti einum slíkum, sem hífður hafði verið upp með byggingarkrana og koma átti fyrir ofan á þeim flekum sem þar voru fyrir, er hreyfing kom á flekann með þeim afleiðingum að hann slóst í A sem við það kastaðist út af staflanum og niður á hellulagða akbraut. Í hinum áfrýjaða dómi var lagt til grundvallar að starfsmaður vátryggingartaka hefði ekki sýnt af sér saknæma háttsemi þegar hann ákvað að hífa mótafleka við þær veðuraðstæður sem uppi voru í umrætt sinn. Landsréttur taldi ljóst að slys A hefði komið til vegna vindhviðu, sem varð til þess að mótafleki feyktist til og slóst í A, og að taka þyrfti afstöðu til þess hvort sú vindhviða hefði verið óvænt, líkt og gengið hefði verið út frá í hinum áfrýjaða dómi, eða hvort fyrir hendi hefði verið vanræksla á því að taka nægilegt tillit til veðuraðstæðna, þannig að saknæmt teldist. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að E hefði skynjað að hætta gæti verið á ferðum vegna vindstyrks en að hann hefði engu að síður ákveðið að framkvæma verkið og treysta á að það leiddi ekki til tjóns. Með þessari háttsemi var hann talinn hafa vikið frá þeim ríku skyldum sem á honum hvíldu og var það metið honum til sakar. Var því fallist á kröfu A um viðurkenningu á bótaskyldu en ekki var talið sýnt fram á að bótaréttur A skertist vegna meðábyrgðar.

Landsréttur birt 6. febrúar 2025

844/2023

A (Erling Daði Emilsson lögmaður) gegn VÍS tryggingum hf og B (Guðmundur Ómar Hafsteinsson lögmaður)

A höfðaði mál á hendur V og B og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr frjálsri ábyrgðartryggingu B hjá V vegna líkamstjóns sem hún hlaut í starfi sínu sem grunnskólakennari hjá grunnskólanum C árið 2017. A varð fyrir árás af hálfu nemanda í matsal grunnskólans. Aðdragandi árásarinnar var sá að nemandinn var að elta yngri nemanda í matsalnum og rétti A út höndina til að fá nemandann til að hætta hlaupunum. Viðbrögð nemandans voru að kýla A með krepptum hnefa í vinstri kjálka. A greip þá um miðbúk nemandans aftan frá, hélt honum með bak hans í bringu hennar og kom nemandanum út úr matsalnum. Féll A eftir átök við nemandann og lenti á tröppum. Mun nemandinn þá hafa náð að skalla A í andlitið þannig hún vankaðist. Samkvæmt örorkumati var örorka A metin 10%. A byggði á því að vanræksla stjórnenda grunnskólans og gáleysi starfsmanna hefði leitt til þess að umræddur nemandi hefði verið hömlulaus og ráðist á hana umrætt skipti. Með dómi héraðsdóms voru V og B sýknuð af kröfum A. Kom fram að nemandinn hefði átt það til að vera óútreiknanlegur í hegðun, missa stjórn á sér og jafnvel beita ofbeldi og hefði A verið það kunnugt. Var talið að inngrip A umrætt sinn hefði verið á skjön við 1. mgr. 13. gr. reglugerðar nr. 1040/2011 um ábyrgð og skyldur aðila skólasamfélagsins í grunnskólum, sem bannar líkamlegt inngrip í mál nemenda í refsingarskyni. Féllst héraðsdómur á með V og B að frumorsök atviksins og tjóns A hefði verið röng viðbrögð A sjálfrar og það líkamlega inngrip sem hún ákvað að beita. Landsréttur taldi á hinn bóginn að þess yrði ekki fundið stoð að A hefði brotið gegn ákvæðum reglugerðar nr. 1040/2011 og að ekki hefði verið um að ræða líkamlegt inngrip í refsingarskyni heldur hafi ætlunin verið að grípa inn í óásættanlega og mögulega skaðlega hegðun nemandans. Þá var litið til þess að áður en atvikið átti sér stað hefði kennari, sem sérstaklega var ráðinn til að sinna nemandanum, tekið við umsjónarkennslu í bekk nemandans, og yrði ekki séð að annar starfsmaður hefði tekið við sambærilegri umsjón með nemandanum. Auk þess hefði hvorki atvikið sem leiddi til tjóns A né eldri atvik sem vörðuðu nemandann, og kölluðu á líkamlegt inngrip, verið skráð í samræmi við skyldu samkvæmt 2. mgr. 13. gr. reglugerðar nr. 1040/2011. Að mati Landsréttar virtist sú vanræksla hafa leitt til þess að skólastjórnendur höfðu ekki rétta mynd af stöðu nemandans og þörf á ráðstöfunum til að gæta að öryggi nemenda og kennara innan skólans. Í ljósi þess var talið að saknæm vanræksla skólastjórnenda hefði átt þátt í því að A varð fyrir varanlegu líkamstjóni af völdum nemandans. Var því viðurkennd skaðabótaskylda B og réttur A til greiðslu bóta úr ábyrgðartryggingu B hjá V.

Héraðsdómur Reykjaness birt 31. janúar 2025

E-2014/2024

Málið nr. E-2014/2024 A (Hildur Guðrún Þorleifsdóttir lögmaður) gegn B (Ólafur Valur Guðjónsson lögmaður)

A, iðnverkamaður, slaðist alvarlega við vinnu í atvinnuhúsnæði B þann 8. desember 2021 þegar gafflar duttu af skotbómulyftara og höfnuðu á vinstri fótlegg A. Vinnueftirlitinu var ekki tilkynnt um slysið og fór því ekki fram rannsókn á tildrögum og orsök slyssins. Bar B látinn bera hallann af því og þeim sönnunarskorti sem af leiddi. Fallist var á að B bæri ábyrgð á því líkamstjóni A sem hlaust af slysinu, í samræmi við viðurkenningarkröfu A þar að lútandi.

Landsréttur birt 30. janúar 2025

724/2023

A (Björgvin Þórðarson lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf. (Kristín Edwald lögmaður) og VÍS tryggingum hf. (Guðmundur Ómar Hafsteinsson lögmaður)

A höfðaði mál á hendur S og V og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr ábyrgðartryggingu X, áður Þ, hjá stefnda S, og Z, hjá stefnda V, vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í vinnuslysi er hann féll til jarðar af vörubílspalli þegar verið var að hífa steyptar holplötur með krana af fyrrgreindum palli. Í héraðsdómi voru S og V sýknuð en lagt var til grundvallar að slysið hefði orðið vegna aðgæsluleysis A. Landsréttur taldi á hinn bóginn að A hefði slasast við verk sem honum hefði verið gert að vinna í veðri sem taldist sannað að hefði gert verkið erfitt og varasamt og átt þátt í því að slysið varð. Þá hefði A verið látinn skrifa undir áhættumat á tungumáli sem hann skildi ekki, auk þess sem gögn málsins bæru með sér að hann hefði hlotið takmarkaða kennslu og þjálfun þrátt fyrir brýna þörf. Með þessu taldi Landsréttur að Þ hefði vikið frá þeim ríku skyldum sem á honum hvíldu og það metið honum til sakar. Um ábyrgð Z, sem ekki var vinnuveitandi A, sagði Landsréttur meðal annars að D, kranastjóri Z, hefði haldið verkinu áfram þrátt fyrir veðuraðstæður og skilja yrði framburð hans fyrir dómi svo að hann hefði talið hættu á ferðum en ákveðið að framkvæma verkið eigi að síður og treysta á að það leiddi ekki til tjóns. Með þessari háttsemi hefði D og þar af leiðandi vinnuveitandi hans Z vikið frá þeim ríku skyldum sem á Z hvíldu sem atvinnurekanda og var það metið honum til sakar. Viðurkenndi Landsréttur því óskipta bótaskyldu S og V úr fyrrgreindum ábyrgðartryggingum en ekki var talið tilefni til að takmarka bótarétt A vegna meðábyrgðar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 14. janúar 2025

E-1094/2023

A (Guðbjörg Benjamínsdóttir lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Guðmundur Ómar Hafsteinsson lögmaður)

Stefnandi slasaðist þegar hann gekk yfir brú í Árbæjarlaug á vetrardegi. Talið var að leggja yrði til grundvallar við úrlausn málsins að hálka vegna frosts hefði verið á brúnni. Það ástand á gönguleiðinni var metið starfsmönnum laugarinnar til sakar. Reykjavíkurborg sem eigandi laugarinnar og vinnuveitandi starfsfólksins var talin bera ábyrgð á tjóni stefnanda. Vegna ábyrgðartryggingar sveitafélagsins hjá stefnda var bótaskylda talin hvíla á stefnda. Stefnandi var ekki talinn eiga neina sök sjálfur á slysi sínu.Einnig var viðurkennt að stefnandi ætti rétt til bóta úr málskostnaðartryggingu í fjölskyldutryggingu sinni hjá stefnda.

Landsréttur birt 26. september 2024

368/2023

LANDSRÉTTUR og Dómur fimmtudaginn 26. september 2024. og Mál nr. 368/2023: og C ehf. (Styrmir Gunnarsson lögmaður) og Sjóvá-Almennar tryggingar hf. (Kristín Edwald lögmaður, Guðrún Lilja Sigurðardóttir lögmaður, 3. prófmál) gegn A (Fjölnir Vilhjálmsson lögmaður)

A höfðaði mál gegn C ehf. og S hf., sem veitt hafði C ehf. ábyrgðartryggingu, til viðurkenningar á greiðslu skaðabóta vegna líkamstjóns sem A varð fyrir vegna líkamsárásar B, starfsmanns C ehf. Héraðsdómur féllst á kröfu A og dæmdi að B, C ehf. og S hf. bæru sameiginlega skaðabótaskyldu gagnvart A. Fyrir Landsrétti var einungis deilt um ábyrgð C ehf. og S hf. en með dómi Landsréttar var því hafnað að C ehf. bæri ábyrgð á líkamstjóni A vegna saknæmrar og ólögmætrar háttsemi starfsmanns síns. Í niðurstöðu sinni vísaði Landsréttur til þess að það væri skilyrði slíkrar ábyrgðar að tjóni hefði verið valdið í tengslum við framkvæmd þeirra starfa sem starfsmaðurinn átti að inna af hendi. B hafi sinnt almennum afgreiðslustörfum á veitingastað C ehf. en almennt yrði að leggja til grundvallar að líkamleg valdbeiting væri víðs fjarri þeim starfsskyldum sem fælust í slíkum þjónustustörfum. Atlaga B hefði verið í beinu framhaldi af því að A veittist að honum persónulega og tengdist ekki því afgreiðslustarfi sem hann sinnti. Þá yrði staðhæfingum A um að það hafi fallið í hlut B að sinna dyravörslu umrætt kvöld hvorki fundinn staður í gögnum málsins né skýrslum vitna fyrir dómi. Þá staðfesti Landsréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að C ehf. bæri ekki beina ábyrgð á tjóni A á grundvelli sakar félagsins. Af því leiddi að S hf. yrði ekki bótaskyldur samkvæmt skilmálum ábyrgðartryggingarinnar og voru C ehf. og S hf. sýknaðir af kröfu A.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 16. ágúst 2024

E-3265/2023

A (Axel Kári Vignisson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Jónas Birgir Jónasson lögmaður)

Stefnandi höfðaði mál á hendur íslenska ríkinu vegna tjóns sem hann hefði hlotið af því að brjósklos sem hann reyndist vera með var ekki greint í sex ár. Fallist var á að læknismeðferð sem starfsmenn íslenska ríkisins veittu honum hefði ekki verið í samræmi við læknisfræðilega viðurkennda meðferð við brjósklosi. Á þessu saknæma verklagi starfsmanna sinna bæri íslenska ríkið ábyrgð.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 5. apríl 2024

E-3447/2023

Rebekka Sif Gunnþórsdóttir (Styrmir Gunnarsson lögmaður) gegn Orku náttúrunnar ohf og Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Teitur Gissurarson lögmaður)

A krafðist fullra bóta úr vátryggingu vinnuveitanda síns vegna vinnuslyss sem hún varð fyrir á námssamningi. Ekki var deilt um bótaskyldu stefndu eða afleiðingar slyssins. Ágreiningur aðila laut að því hvort bætur fyrir varanlega örorku A skyldu miðaðar við lágmarkslaun skv. 3. mgr. 7. gr. laga nr. 50/1993 eða hvort árslaun skyldu metin sérstaklega vegna óvenjulegra aðstæðna A. Talið var að meta skyldi árslaun sérstaklega þar sem A var í skóla verulegan hluta viðmiðunartímans og námslok verið fyrirsjáanleg á tjónsdegi. A talin hafa fært fullnægjandi sönnur á að réttari mælikvarði á framtíðartekjur A fælist í meðallaunum iðn- og landbúnaðarvélvirkja skv. töflu Hagstofu Íslands.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 28. september 2023

E-5953/2022

A (Marlena Piekarska lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf. (Heiður Heimisdóttir lögmaður) og og Vátryggingafélagi Íslands hf. (Guðmundur Ómar Hafsteinsson lögmaður)

A krafðist bóta úr vátryggingu vinnuveitanda síns og annars verktaka á verkstað vegna vinnuslyss þegar hann féll af vörubílspalli er verið var að hífa steypumót af pallinum með krana. Ekki varð ráðið annað en að verklag tiltekið sinn hefði verið venjulegt og að A hefði þekkt það. Þótt hann ekki hafa sýnt fram á að slysið yrði rakið til ófullnægjandi öryggisatriða, verkstjórnar eða skorts á leiðbeiningum um framkvæmd verksins á vinnustað, saknæmra mistaka stjórnanda krana eða óforsvaranlegra veðuraðstæðna við verkframkvæmdirnar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 18. apríl 2023

E-3628/2022

A (Fjölnir Vilhjálmsson lögmaður) gegn B og Sjóvá-Almennum tryggingum hf. og C (Kristín Edwald lögmaður)

Fallist var á óskipta skaðabótaskyldu stefndu, á grundvelli, sakarábyrgðar, vinnuveitendaábyrgðar og ábyrgðartryggingar. En að mati dómsins var tjónsatvikið, sem átti sér stað í tengslum við afgreiðslu á bar, talið vera í nægilegum tengslum við starf tjónvalds. Ekki var fallist á að lagaskilyrði stæðu til þess að skerða bótarétt stefnanda m.t.t. eigin sakar. Var því fallist á dómkröfu stefnanda í málinu.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 17. apríl 2023

E-5409/2019

Oryx Jet Limited (Skarphéðinn Pétursson lögmaður) gegn Icelandair ehf (Svanhvít Axelsdóttir lögmaður)

Erlent flugfélag höfðaði mál á hendur íslensku fyrirtæki til þess að fá greiddar bætur vegna óbeins tjóns sem hlotist hefði af því að vinnuvél stefnda rakst utan í flugvél stefnanda á Keflavíkurflugvelli. Stefndi var sýknaður af öllum kröfum stefnanda.

Landsréttur birt 24. mars 2023

3/2022

A (Erling Daði Emilsson lögmaður) gegn TM tryggingum hf (Hjörleifur Kvaran lögmaður) og Verði tryggingum hf (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður)

A höfðaði mál á hendur TM hf. og V hf. og krafðist viðurkenningar á óskiptri bótaskyldu þeirra, úr frjálsum ábyrgðartryggingum B ehf. og C ehf., vegna líkamstjóns sem hann hlaut í vinnuslysi er laus álstigi rann undan honum er hann var að fara á milli hæða í nýbyggingu. B ehf. var aðalverktaki við byggingu hússins en C ehf. var vinnuveitandi A. Í dómi Landsréttar kom fram að starfsmenn B ehf. hefðu brotið gegn þeim almennu skyldum sem mælt er fyrir um í 37. og 42. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum, sbr. og grein 17.1 í B- hluta IV. viðauka með reglum nr. 547/1996 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggisráðstafanir á byggingarvinnustöðum og við aðra tímabundna mannvirkjagerð. Slysið yrði því rakið til saknæmrar háttsemi starfsmanna B ehf. Bar B ehf. bótaábyrgð samkvæmt sakarreglunni og óskráðri reglu skaðabótaréttar um vinnuveitendaábyrgð á tjóni A og TM hf. sem ábyrgðartryggjandi hans. Þá kom fram í dómi Landsréttar að verkstjóri C ehf. hefði með ófullnægjandi verkstjórn og skorti á leiðbeiningarskyldu sýnt af sér saknæma vanrækslu sem vinnuveitandi hans bæri ábyrgð á og V hf. sem ábyrgðartryggjandi hans. Loks taldi Landsréttur að þótt fallist yrði á með héraðsdómi að A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með því að nota stigann við þær aðstæður sem uppi voru yrði ekki talið efni til þess að láta hann bera nema þriðjung tjóns síns sjálfur. Var þá meðal annars litið til þess sem fyrir lá um sök starfsmanna vátryggingartaka og þess að meginábyrgðin á öruggu vinnuumhverfi hvíldi á vinnuveitanda. Var því viðurkennd óskipt bótaskylda TM hf. og V hf. úr frjálsum ábyrgðartryggingum B ehf. og C ehf., á 2/3 hluta líkamstjóns A, sem hann hlaut í umræddu vinnuslysi.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 10. mars 2023

E-3991/2021

Sjöstjarnan ehf (Konráð Jónsson lögmaður) gegn KPMG ehf (Jóhannes Bjarni Björnsson lögmaður)

S ehf. byggði á því að K ehf. bæri bótábyrgð á tjóni sem rakið yrði til saknæmrar háttsemi í tengslum við skiptingu fasteignar úr EK hf. samkvæmt skiptingaráætlun. Ekki var talið að vinnubrögð starfsmanna K ehf. í tengslum við ráðgjöf og skjöl sem vörðuðu skiptinguna hefðu verið í ósamræmi við þær reglur sem giltu, skyldur endurskoðenda eða tíðkanlega starfshætti. Þar sem ekki var sýnt fram á saknæma háttsemi sem K ehf. bar ábyrgð á var félagið sýknað af kröfum S ehf.

Landsréttur birt 3. mars 2023

158/2022

A (Guðbjörg Benjamínsdóttir lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Kristín Edwald lögmaður, Sigurður Ágústsson lögmaður, 2. prófmál)

A höfðaði mál til viðurkenningar á bótaskyldu vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í starfi sínu hjá B ehf., þegar hann rak tá í állista með þeim afleiðingum að hann féll niður stiga og slasaðist. Í málinu lá fyrir að slysið var ekki rannsakað af Vinnueftirlitinu þar sem ekki var tilkynnt um það þegar það átti sér stað. Einnig lá fyrir að umræddur állisti var fjarlægður fljótlega eftir að slysið varð. Í dómi Landsréttar var talið ótvírætt að rannsókn Vinnueftirlitsins áður en listinn var fjarlægður hefði verið til þess fallin að varpa ljósi áð aðstæður og ástæður slyssins. Vegna vanrækslu vinnuveitanda á því að stuðla að því að slíkar upplýsingar fengust var lögð til grundvallar sú frásögn A að listinn hafi verið laus og staðið upp úr gólfinu. Þá var talið að aðbúnaður, það er að laus listi skagaði upp fyrir parketið við gólf efri hæða, viki frá því sem gera má kröfu um. Féllst Landsréttur því á það með A að B ehf. sem vinnuveitandi hafi brotið gegn almennum skyldum sem mælt er fyrir um í 13. gr., 37. og 42. gr. laga nr. 46/1980, sbr. og 6. gr. reglna nr. 581/1995 um húsnæði vinnustaða. Var slysið því rakið til saknæmrar háttsemi B ehf. eða starfsmanna hans, annarra en A. Bæri B ehf. því bótaábyrgð á tjóni A á grundvelli sakarreglunnar og óskráðrar reglu skaðabótaréttar um vinnuveitendaábyrgð, og stefndi S hf. sem ábyrgðartryggjandi hans. Var krafa A því tekin til greina.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 7. febrúar 2022

E-3565/2021

A (Hildur Helga Kristinsdóttir lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Olgeir Þór Marinósson lögmaður)

Stefnandi slasaðist við vinnu sína og krafðist í málinu skaðabóta úr ábyrgðartryggingu vinnuveitandans hjá stefnda. Talið var að vinnuveitandinn bæri skaðabótaábyrgð á slysinu og var stefnda gert að greiða stefnanda skaðabætur vegna afleiðinga þess, eins þær höfðu verið metnar af dómkvöddum matsmönnum.

Héraðsdómur Reykjaness birt 14. júní 2021

E-884/2020

Ingibjörg Ólafía Ólafsdóttir (Hróbjartur Jónatansson lögmaður) gegn Nauthóli ehf. (Sigurður Sigurjónsson lögmaður), Jóni Sigurði Ólafssyni (Ingólfur Vignir Guðmundsson lögmaður) og TM hf.

Stefndu sýknaðir af kröfu stefnanda um meint tjón á fasteigna hans, vegna fleygunar klappar á samliggjandi lóð. Viðurkenningarkröfu á hendur tryggingarfélagi vegna ábyrgðartryggingar byggingingarstjóra var vísað sjálfkrafa frá dómi.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 26. apríl 2021

E-3490/2020

S (Sigrún Ísleifsdóttir lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Heiðar Örn Stefánsson lögmaður)

Stefnandi vann í skóla og studdist tímabundið við hækjur vegna meiðsla á fæti. Þegar hún gekk inn í mötuneyti skólans lenti hækjan á fitubletti og skrikaði til. Til þess að detta ekki keyrði stefnandi veika fótinn í gólfið og hlaut af varanlegt tjón. Talið var að atvikið hefði verið óhapp og yrði ekki rakið til saknæms athafnaleysis starfsmanna skólans. Tryggingafélag skólans var því sýknað.

Hæstiréttur birt 4. júní 2020

55/2019

Sjóvá-Almennar tryggingar hf (Ingvar Sveinbjörnsson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Ólafur Eiríksson lögmaður), Hýsi-Merkúr hf (Jóhannes Albert Sævarsson lögmaður) og Ragnari Kjaran Elíssyni (Ólafur Garðarsson lögmaður)

S hf. höfðaði mál gegn V hf., H hf. og R til endurkröfu vátryggingabóta sem S hf. hafði greitt úr húftryggingu L ehf. vegna tjóns sem varð á kranabifreið í umráðum L ehf. Málavextir voru þeir að L ehf. leitaði eftir því við H hf. að fá R tímabundið til starfa við að stjórna tiltekinni kranabifreið í útseldri tímavinnu. Þegar tjónið varð var R að hífa svokölluð andvægi á kranann sem var hluti af búnaði hans og nauðsynlegt fyrir notkun hans en við það valt hann á hliðina. Hefðu andvægin virst tvískipt en voru í raun þrískipt og voru því til viðbótar 3,85 tonn á króknum. Í dómi Hæstaréttar var fallist á það með Landsrétti að R hefði sýnt af sér gáleysi með því að ganga ekki úr skugga um hver væri þyngd andvægjanna sem hann hefði verið að hífa og að þar sem hann hefði ekki til frekara öryggis dregið út stoðfætur kranans. Við sakarmatið gagnvart R var litið til þess sem fram kom í skoðunarskýrslu fulltrúa vinnueftirlitsins um að andvægin virtust vera tvískipt og að R hefði ekki áttað sig á því hvað hefði orsakað óhappið fyrr en honum hefði verið bent á að þau væru í þremur hlutum en ekki tveimur. Að þessu gættu var talið ósannað að R hefði í umrætt sinn sýnt af sér stórkostlegt gáleysi. Þá var með vísan til heildstæðs mats á atvikum talið að R í skilningi reglunnar um vinnuveitandaábyrgð hefði verið starfsmaður L ehf. þegar tjónið varð þótt hann hefði starfað við verkið í útseldri vinnu frá H hf. og fengið greidd laun frá því félagi.Voru því H ehf. og V hf. sýknuð af kröfum S hf. Þá var talið ósanngjarnt í skilningi 3. mgr. 23. gr. skaðabótalaga að R yrði krafinn um bætur vegna tjónsins

Landsréttur birt 15. maí 2020

494/2019

Vátryggingafélag Íslands hf (Svanhvít Axelsdóttir lögmaður) gegn A (Óðinn Elísson lögmaður, Haukur Freyr Axelsson lögmaður, 1. prófmál)

A höfðaði mál á hendur V hf. og krafðist viðurkenningar á rétti sínum til skaðabóta úr ábyrgðartryggingu B ehf. vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir er 1,5 tonna þungur deigluvagn sem A var að hífa rann af krókum sem notaðir voru til að festa vagninn í hífingarbúnaðinn og féll á fót hans. Deildu aðilar um hvort slysið mætti rekja til ófullnægjandi aðbúnaðar og vinnuaðstöðu á verkstæði B ehf. eða til rangrar notkunar A á hífingarbúnaði. Landsréttur vísaði til þess að V hf. hefði ekki hnekkt þeirri málsástæðu A að það verklag sem hann viðhafði hefði verið venjubundið eða viðtekið. Féllst rétturinn á þá niðurstöðu héraðsdóms að ekki hefðu verið gerðar nauðsynlegar ráðstafanir til að tryggja að hífingarbúnaður sem A notaði hentaði til þess verks sem hann reglubundið innti af hendi. Þá væri ósannað að hentugur búnaður hefði verið fyrir hendi eða að vinnuveitandi A hefði gefið fyrirmæli um að nota annan búnað. Þá hafnaði Landsréttur þeirri málsástæðu V hf. að engin orsakatengsl væru á milli skorts á áhættumati á þeim verkþætti að hífa deigluvagna og vinnuslyss A. Var því viðurkenndur réttur A til skaðabóta úr ábyrgðartryggingu B hjá V.

Landsréttur birt 18. október 2019

930/2018

Sjóvá-Almennar tryggingar hf (Ingvar Sveinbjörnsson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf. (Ólafur Eiríksson lögmaður, Svanhvít Axelsdóttir lögmaður, 3. prófmál), Hýsi-Merkúr hf. (Jóhannes Albert Sævarsson lögmaður) og Ragnari Kjaran Elíssyni (Ólafur Garðarsson lögmaður)
Málaflokkur: Vátryggingaréttur

SA hf. höfðaði mál gegn VÍS hf., HM hf. og R til endurkröfu vátryggingabóta sem SA hf. hafði greitt úr húftryggingu LS ehf. vegna tjóns sem varð á kranabifreið í umráðum LS ehf. SA hf. hélt því fram að R hefði valdið tjóninu með saknæmum hætti og bæri HM hf. ábyrgð á því tjóni á grundvelli vinnuveitandaábyrgðar þar sem hann væri starfsmaður félagsins. Þá reisti SA hf. kröfu sína gegn VÍS hf. á því að HM hf. hefði haft frjálsa ábyrgðartryggingu hjá VÍS hf. sem tekið hafi til þess tjóns sem starfsmaður HM hf. hefði valdið. Í dómi Landsréttar kom fram að störf R hefðu verið unnin í verktöku hjá LS hf. og um útselda vinnu á vegum HM hf. hefði verið að ræða. Á grundvelli heildstæðs mats á atvikum teldist LS ehf. fremur en HM hf. hafa haft stöðu vinnuveitanda gagnvart R í umrætt sinn. Ætti SA hf. því ekki endurkröfu á hendur HM hf. né VÍS hf. Þá þætti SA hf. ekki hafa sýnt fram á að tjónið hefði orsakast af stórfelldu gáleysi R og með vísan til 23. gr. skaðabótalaga yrði hann ekki krafinn um skaðabætur vegna þess. Voru VÍS hf., HM hf. og R því sýknaðir af kröfum SA hf.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 7. júní 2019

E-2411/2017

A (Einar Brynjarsson lögmaður) gegn B (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður)

Stefnandi krafði flytjanda farmskjala vegna stórrar sendingar á makríl, um bætur vegna verulegs tjóns sem hann taldi sig hafði orðið fyrir vegna saknæmrar háttsemi starfsmanna stefnda í Gana, þar sem skjölin voru afhent röngum aðila. Sýkna.

Landsréttur birt 25. janúar 2019

402/2018

Tryggingamiðstöðin hf (Hjörleifur Kvaran lögmaður, Gunnar Egill Egilsson lögmaður, 4. prófmál) gegn A (Bryndís Guðmundsdóttir lögmaður, Bergrún Elín Benediktsdóttir lögmaður, 2. prófmál)

A krafði T hf. um bætur vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í vinnuslysi. Tildrög slyssins voru þau að A var við störf á lyftara í frystigeymslu O hf. Hafi hann verið að sækja vörur í tiltekinn rafknúinn hillurekka sem hafi farið sjálfkrafa af stað og keyrst að honum með þeim afleiðingum að annar fótur hans hafi klemmst milli lyftarans og rekkans svo að tjón hlaust af. Í dómi Landsréttar kom fram að ráða mætti af gögnum málsins, framburði A og vitna að ekki hefði verið gert sérstakt áhættumat vegna notkunar rekkakerfisins þótt hættueiginleikar þess hefðu verið viðurkenndir af hálfu rekstrarstjóra O hf. Þá hefði leiðbeiningum til starfsmanna O hf. um notkun rekkakerfisins og öryggisráðstöfunum vegna þeirrar notkunar verið ábótavant. O hf. hefði því vanrækt þær skyldur sem lagðar væru á vinnuveitendur samkvæmt 2. mgr. 65. gr. a laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og 7. gr. reglugerðar nr. 367/2006 um notkun tækja. Þá yrði O hf. að bera hallann af því að ósannað væri að ekki hefði mátt koma í veg fyrir slysið með því að framfylgja fyrrgreindum vinnuverndarákvæðum. Voru skilyrði vinnuveitendaábyrgðar O hf. talin fyrir hendi og krafa A á hendur vátryggingafélaginu því tekin til greina.

Hæstiréttur birt 1. nóvember 2018

373/2017

Deloitte ehf, Fjárstoð ehf og Ívar Guðmundsson (Haukur Örn Birgisson lögmaður, Ómar Örn Bjarnþórsson lögmaður, 3. prófmál, Gunnar Jónsson lögmaður, Hilmar Gunnarsson lögmaður, 4. prófmál, Valtýr Sigurðsson lögmaður, Birgir Már Björnsson lögmaður, 3. prófmál) gegn Guðleifi Sigurðssyni (Garðar Guðmundur Gíslason lögmaður)

G höfðaði mál á hendur D ehf., F ehf. og Í til heimtu skaðabóta vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna nánar tilgreindra annmarka á þjónustu Í, sem hann hafði veitt á árunum 2005 til 2008 í störfum sínum sem löggiltur endurskoðandi hjá D ehf. og F ehf. Höfðu félögin, sem vinnuveitendur Í, hvort um sig gert G reikninga fyrir þóknun vegna þessarar þjónustu. Að undangenginni rannsókn á skattskilum G árið 2010 endurákvörðuðu skattyfirvöld tekjur G til hækkunar á nánar tilgreindum fjárhæðum vegna tekjuáranna 2005 og 2007 og við þá vantöldu skattstofna var síðan bætt við álagi á grundvelli 2. mgr. 108. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. G taldi að vegna þessa álags hafi opinber gjöld hans orðið hærri eftir endurákvörðun gjalda en þau hefðu orðið ef réttilega hefði verið staðið að skattframtölum hans í öndverðu af hálfu Í. Þá hafi hann þurft að bera kostnað af þjónustu lögmanna í tengslum við skattrannsókn og endurákvörðun gjalda sinna. Héraðsdómur féllst á skaðabótaábyrgð D ehf., F ehf. og Í og voru þeir allir dæmdir til að greiða G skaðabætur að nánar tilgreindri fjárhæð vegna tjóns sem mætti rekja til skattskila vegna tekjuársins 2005, en F ehf. og Í var gert að greiða G skaðabætur að tiltekinni fjárhæð vegna tjóns sem rakið yrði til skattskila vegna tekjuársins 2007. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms að frágengnum ákvæðum um málskostnað.

Hæstiréttur birt 15. júní 2017

605/2016

Toppfiskur ehf og Sjóvá-Almennar tryggingar hf (Guðjón Ármannsson hrl) gegn A (Karl Ólafur Karlsson hrl)

A krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda T ehf. og S hf. vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í vinnuslysi hjá T ehf. er hann festi söðul á færibandi fiskflökunarvélar í fatnaði sínum með þeim afleiðingum að hægri hönd hans dróst með færibandinu inn í hnífa vélarinnar. Missti A tvo fingur hægri handar ásamt ölnarhluta hennar. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að orsök slyssins mætti rekja til þess að hlífðarfatnaður A á slysdegi hefði ekki veitt fullnægjandi vörn gegn þeirri vá sem stafað hefði af vélinni. Vísað var til þess að engu hefði breytt hvort ermahlífar hefðu verið bornar undir hönskum eða yfir þeim eins og fyrirmæli T ehf. samkvæmt gæðahandbók félagsins hefði kveðið á um. Var því talið að T ehf. bæri ábyrgð eftir reglum skaðabótaréttar um vinnuveitandaábyrgð á tjóni A vegna þeirrar saknæmu vanrækslu að A hefði ekki klæðst viðeigandi persónuhlífum. Var krafa A því tekin til greina.

Hæstiréttur birt 11. apríl 2017

524/2016

A (Óðinn Elísson hrl) gegn Tryggingamiðstöðinni hf (Hjörleifur Kvaran hrl)

A krafðist þess að viðurkennd yrði óskipt skaðabótaskylda U ehf. og Ó ehf. vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í vinnuslysi hjá Ó ehf. er hann féll aftur á bak úr stæðu af fiskikörum en við það féllu eitt eða fleiri kör á fót hans. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að eina gagnið sem lægi fyrir um orsök þess að A hefði slasast væri skýrsla Vinnueftirlits ríkisins en þar hefði komið fram að slysið yrði rakið til vanbúnaðar á horni neðsta karsins í samstæðunni sem A steig upp á. Þá hefði starfsmaður eftirlitsins staðfest niðurstöðu skýrslunnar fyrir héraðsdómi eftir að hinn áfrýjaði dómur var kveðinn upp og þar sem U og Ó hefðu ekki hnekkt þeirri niðurstöðu með öflun matsgerðar var hún lögð til grundvallar um orsök slyssins. Var því talið að U ehf., sem átti umrædd fiskikör, bæri sakarábyrgð á slysinu á grundvelli ólögfestrar reglu skaðabótaábyrgðar um vinnuveitandaábyrgð vegna ófullnægjandi viðgerðar, sbr. 29. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, öryggi og hollustuhætti á vinnustöðum. Hins vegar var talið að A hefði ekki fært sönnur á að Ó ehf. hefði brotið gegn nánar tilgreindum ákvæðum laga nr. 46/1980 með þeim hætti að bótaskylda þess hefði stofnast. Var því krafa A tekin til að greina að hluta.

Hæstiréttur birt 3. mars 2016

475/2015

Sara Lind Guðbergsdóttir (Jón Magnússon hrl) gegn VR (Björn Lárus Bergsson hrl)

S krafði V um greiðslu miskabóta vegna eineltis sem hún hefði mátt þola af hálfu Ó, formanns V. Hafði Ó komið til starfa á skrifstofu V í kjölfar þess að hafa sigrað fyrrverandi formann í kosningu, en hann var þá sambúðarmaður S. Hélt S því fram að eineltið hefði falist í því að Ó hefði sniðgengið sig með því að koma í veg fyrir að hún sæti fundi, sem snertu hennar ábyrgðarsvið, haldið frá sér upplýsingum og virt að vettugi ítrekaðar óskir hennar fundi um málefni á sínu verksviði. Eineltið hefði síðan náð hámarki með uppsögn S sem hefði bæði verið ólögmæt og framkvæmd með niðurlægjandi hætti. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þegar litið væri til skýrslu tveggja sálfræðinga, sem fengnir höfðu verið til að meta réttmæti kvörtunar S um einelti af hálfu Ó, og annarra gagna málsins yrði því slegið föstu að Ó hefði ekki sýnt S eðlilega tillitssemi og háttvísi. Á hinn bóginn yrðu ávirðingarnar í garð Ó ekki taldar svo alvarlegar eða þess eðlis að með þeim hefði miskabótaábyrgð verið felld á V á grundvelli b. liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Þá var talið að uppsögn S hefði verið lögmæt og að ekki hefði verið leitt í ljós að hún hefði verið framkvæmd með því móti að S hefði verið niðurlægð. Var V því sýknað af kröfu S.

Hæstiréttur birt 7. maí 2015

588/2014

Akureyrarkaupstaður (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hrl) gegn Ingimar Eydal (Guðni Ásþór Haraldsson hrl)

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem X ehf. var gert skylt að afhenda L allar upplýsingar, sem hann hafði undir höndum, um þrjú nánar tilgreind netföng sem X ehf. hýsti á tilteknu tímabili.

Hæstiréttur birt 20. nóvember 2014

83/2014

Karl Jónsson (Guðjón Ólafur Jónsson hrl) gegn Jarðborunum hf (Kristín Edwald hrl)

K höfðaði mál gegn J hf. og krafðist skaðabóta vegna slyss sem hann varð fyrir þegar hann var að koma fyrir göngupalli meðfram glussastöð jarðbors í starfi sínu fyrir J hf. Verkið fólst í því að losa um einingar, sem voru áfastar hlið glussastöðvar borsins, og leggja þær niður þannig að þær mynduðu göngupall meðfram honum. Atvik voru með þeim hætti að þegar K var að búa sig undir að fara upp á einingu eins göngupallsins, sem búið var að leggja niður, greip hann með hægri hönd í þá einingu sem fella átti næst, en við það féll einingin niður með þeim afleiðingum að vinstri hönd K varð á milli hennar og þeirrar einingar sem búið var að leggja niður. Í dómi Hæstaréttar kom fram að göngupallseiningin, sem féll á hönd K, hefði losnað við það að pinni sem hélt henni uppi hrökk skyndilega úr stæði sínu, en það hefði ekki getað gerst nema vegna þess að hann hefði ekki verið festur á tryggilegan hátt. Orsakir slyssins yrðu því raktar til saknæmrar vanrækslu starfsmanns eða starfsmanna J hf. en á því bæri hann vinnuveitandaábyrgð. Voru K því dæmdar bætur úr hendi J hf. Ekki var talið að víkja ætti frá meginreglu 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 um að árslaun til ákvörðunar bóta fyrir varanlega örorku væru meðalatvinnutekjur að meðtöldu framlagi vinnuveitanda til lífeyrissjóðs þrjú síðustu almanaksárin fyrir tjónsdag uppreiknuðu samkvæmt launavísitölu.

Hæstiréttur birt 9. október 2014

46/2014

Málsatvik voru þau að B hafði í starfi sínu sem skólastjóri við skóla í sveitarfélaginu C fengið senda dagbók A í janúar 2010. Síðar sama ár var eiginmaður B ákærður fyrir kynferðisbrot gegn A og hafði B eftir það samband við ríkissaksóknara, sem fór þess í kjölfarið skriflega á leit við B að hún afhenti embættinu dagbók A á grundvelli 1. mgr. 135. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. B varð við þeirri beiðni og var dagbókin lögð fram í sakamálinu á hendur eiginmanni hennar, sem lauk endanlega með dómi Hæstaréttar 29. nóvember 2012 í máli nr. 429/2012 þar sem hann var sýknaður, en í rökstuðningi fyrir niðurstöðunni var meðal annars vísað til dagbókarinnar. A höfðaði mál á hendur B og C til heimtu miskabóta á þeim grundvelli að meðferð B á einkamálefnum hennar hefði falið í sér brot á friðhelgi einkalífs auk þess sem B hefði í starfi sínu brotið gegn trúnaðarskyldu sinni samkvæmt lögum nr. 91/2008 um grunnskóla. Ekki var talið að afhending B á dagbók A til ríkissaksóknara hefði falið í sér ólögmæta og saknæma háttsemi af hálfu B og var í því samhengi skírskotað til þess að þótt á B hefði hvílt þagnarskylda um tilvist og efni dagbókarinnar eftir fyrirmælum laga nr. 88/2008 mætti ætla að dómari hefði leyst hana undan þeirri skyldu vegna þeirra alvarlegu saka sem eiginmaður hennar var borinn. Á hinn bóginn var talið að með því að upplýsa saksóknara um tilvist dagbókar A, að því er virtist að eigin frumkvæði og í því skyni að styðja við vörn eiginmanns síns í sakamálinu á hendur honum, hafi B brotið vísvitandi gegn þagnar- og trúnaðarskyldu sem á henni hvíldi sem skólastjóra samkvæmt 2. mgr. 12. gr. laga nr. 91/2008. Eins og atvikum var háttað var þessi háttsemi B talin fela í sér rof á friðhelgi einkalífs A, sem færi í bága við 71. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var talið að B hefði mátt vera ljóst að með því að upplýsa um tilvist dagbókarinnar með fyrrgreindum hætti yrði efni hennar gert uppskátt og að slíkt myndi óhjákvæmilega rýra orðspor A og gera hana ótrúverðuga í augum annarra. Var því talið að í háttseminni hefði falist ólögmæt meingerð af hendi B gegn persónu A í merkingu b. liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Var B gert að greiða miskabætur að fjárhæð 500.000 krónur. Loks var því hafnað að sveitarfélagið C bæri bótaábyrgð gagnvart A, en hvorki var talið sýnt að starfsmenn C hefðu haft vitneskju um að B hygðist hafa samband við ríkissaksóknara vegna meðferðar sakamálsins á hendur eiginmanni hennar, né heldur að sú háttsemi B hefði tengst starfi hennar sem skólastjóra.

Hæstiréttur birt 18. september 2014

64/2014

Grindavíkurbær (Jóhannes Karl Sveinsson hrl) gegn Páli Erlingssyni (Gísli Guðni Hall hrl)

Grunnskólakennarinn PE höfðaði mál á hendur G, til heimtu miskabóta vegna ætlaðs eineltis sem hann hefði orðið fyrir í starfi af hendi skólastjórans PJ. G stefndi PJ til réttargæslu í málinu. Eftir að PE kvartaði til G vegna fyrrgreindrar háttsemi var aflað skýrslu þriggja sálfræðinga þar sem komist var að niðurstöðu um að háttsemi PJ í garð PE fæli í sér einelti. Ekki var talið að fullnægt væri skilyrðum um einelti samkvæmt skilgreiningu reglugerðar nr. 1000/2004 um aðgerðir gegn einelti á vinnustað, sem sett var meðal annars með stoð í e. lið 38. gr. laga nr. 46/1980 um um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum. Í dómi Hæstaréttar var á hinn bóginn rakið að til þess væri að líta að G hefði fyrir héraðsdómi fallist á staðhæfingu PE um að hann hefði verið lagður í einelti af PJ og orðið fyrir miska af þeim sökum. Talið var að þótt háttsemi PJ í garð PE hefði að mestu leyti verið hluti stjórnunarathafna skólastjóra og liður í hagræðingu í rekstri grunnskólans sem fyrirskipuð hefði verið af sveitarstjórn G, væri önnur háttsemi af hálfu PJ svo tengd starfi hans að vinnuveitandinn G bæri ábyrgð á henni. PE var hins vegar sjálfur talinn bera ábyrgð á helmingi miska síns, með því að hann hefði ekki sinnt um skyldu sína samkvæmt 1. mgr. 12. gr. laga nr. 91/2008 um grunnskóla.

Hæstiréttur birt 5. júní 2014

696/2013

Vörður tryggingar hf (Björn Lárus Bergsson hrl) og Linda Mjöll ehf (Karl Georg Sigurbjörnsson hrl) gegn Reyni Viðari Ingasyni (Þorbjörg Inga Jónsdóttir hrl)

R höfðaði mál gegn V, L ehf. og VT hf. og krafðist skaðabóta vegna líkamstjóns sem hann kvaðst hafa orðið fyrir er hann varð fyrir árás V og annars manns, sem báðir hefðu starfað sem dyraverðir á veitingahúsi í eigu L ehf., eftir að R hefði verið synjað um inngöngu í húsið. Héraðsdómur féllst á kröfu R og dæmdi V, L ehf. og VT hf. óskipt til að greiða R skaðabætur. V áfrýjaði ekki héraðsdómi og var því fyrir Hæstarétti einungis deilt um ábyrgð L ehf. og VT hf. á líkamstjóni R. Í niðurstöðu Hæstaréttar sagði m.a. að V hefði í héraði verið dæmdur fyrir að hafa valdið líkamstjóni R. Þótt upphaf atburðarrásarinnar hefði tengst starfi dyravarðanna hefði ætluð atlaga þeirra að R verið löngu eftir að skiptum þeirra lauk og langt frá anddyri veitingahússins. Framferði þeirra hefði því verið svo fjarri starfsskyldum þeirra að ekki yrði felld ábyrgð á vinnuveitandann L ehf. vegna líkamstjóns R. Var L ehf. því sýknað af kröfu R. Með vísan til þess var VT hf. ekki talinn bótaskyldur á grundvelli ábyrgðartryggingar vegna L ehf. Þá var ekki talið að VT hf. bæri ábyrgð á grundvelli ábyrgðartryggingarinnar vegna V en samkvæmt 1. mgr. 27. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga og skilmálum ábyrgðartryggingarinnar bæri félagið ekki ábyrgð á tjóni sem vátryggður hefði valdið af ásetningi. Var VT hf. því einnig sýknað af kröfu R.

Hæstiréttur birt 17. desember 2013

466/2013

B ehf (Valgeir Kristinsson hrl) gegn A, A gegn B ehf. (Jónas Þór Jónasson hrl) og Vátryggingafélagi Íslands hf (Heiðar Örn Stefánsson hrl)

A krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda B ehf. vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir […] 2010 er hann vegna missti meðvitund ofan í tanki […] vegna eituráhrifa frá gufu lakkefnis. Hann krafðist þess jafnframt að viðurkenndur yrði réttur hans til bóta úr slysatryggingu launþega, sem B ehf. hafði á slysdegi hjá VÍ hf. Í dómi Hæstaréttar sagði m.a. að miða yrði við að A hefði farið í tankinn í því skyni að gegna þar vinnu sinni þótt hann hefði ekki fengið um það bein fyrirmæli. Var talið að B ehf. hefði ekki farið að ákvæðum laga nr. 46/1980 um aðbúnað, öryggi og hollustuhætti á vinnustöðum og reglum settum samkvæmt þeim og bæri hann því skaðabótaábyrgð á tjóni A. Vegna stórkostlegs gáleysis A, sem hafði ekki notað tiltækan öryggisbúnað, var hins vegar talið að hann skyldi bera tjón sitt að þriðjungi sjálfur. Þá var jafnframt viðurkenndur réttur A til bóta úr slysatryggingu launþega að 2/3 hlutum með vísan til þess að A hefði orðið fyrir utanaðkomandi eitrun örfáum mínútum eftir að hann fór í tankinn og hefði því verið um slys að ræða í skilningi 8. greinar skilmála sem um vátrygginguna giltu, en VÍ hf. þótti ekki hafa sýnt fram á að tiltekið undanþáguákvæði skilmálanna ætti við í málinu

Hæstiréttur birt 20. september 2012

602/2011

A krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda B vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í starfi, er hann fór með vinstri hönd upp um stút sandblandara til þess að losa stíflu í honum. Breytingar höfðu verið gerðar á blandaranum vegna tiltekins verkefnis þannig að neðsti hluti stútsins hafði verið skorinn af, en að því loknu settur aftur á þannig að hann var festur með tveimur skrúfboltum. Hæstiréttur vísaði til þess að A hefði skrúfað neðsta hluta stútsins lausan og komist þannig með höndina inn í blandarann, í stað þess að nota járnstaut sem ætlaður var til þess að losa stíflur í honum. Var þessi ráðstöfun A talin á hans eigin ábyrgð og ósannað að slys hans yrði rakið til ófullnægjandi öryggisbúnaðar sandblandarans. Þá þótti hvorki sannað að skort hefði á leiðbeiningar um framkvæmd starfans né að fyrirsvarsmönnum B hefði verið kunnugt um að A og eftir atvikum aðrir losuðu stíflur með þeim hætti sem gert hefði verið umrætt sinn. Staðfesti Hæstiréttur því niðurstöðu héraðsdóms um sýknu B.

Hæstiréttur birt 8. desember 2011

134/2011

Sjúkrahúsið á Akureyri (Einar Karl Hallvarðsson hrl, Soffía Jónsdóttir hdl) gegn Guðna Arinbjarnar (Karl Axelsson hrl)

Sjúkrahúsið SA höfðaði mál gegn lækninum G til endurkröfu skaðabóta sem SA hafði greitt A vegna tjóns sem A taldi sig hafa orðið fyrir í skurðaðgerð sem G framkvæmdi hjá SA. Aðgerðin hafði verið framkvæmd sem svokallað ferliverk en G hafði gert samkomulag við SA um að hann ynni slík verk á sjúkrahúsinu á grundvelli samkomulags SA við heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneytið. Með vísan til samkomulags aðila og hvernig staðið var að uppgjöri og greiðslum vegna ferliverkanna var talið að G hefði framkvæmt þau sem verktaki en ekki starfsmaður SA. Af þessum sökum var ekki unnt að líta svo á að SA hefði borið vinnuveitandaábyrgð á ferliverkum G og gat 23. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 því ekki tekið til réttar SA til að krefja G um endurgreiðslu þeirra skaðabóta sem deilt var um. Í samkomulagi aðila var kveðið á um að SA bæri ábyrgð gagnvart sjúklingum á tjóni sem kynni að hljótast af aðgerðum sem það tók til. Sérstaklega var tekið fram að þetta rýrði ekki endurkröfurétt SA. Gögn málsins báru með sér að G hefði að minnsta kosti að einhverju leyti verið kunnugt um kröfu A og að hann hefði ekki gert athugasemd við meðferð SA á kröfu A. Af hálfu G var því ekki borið við að SA hefði greitt A bætur umfram það sem skylda stóð til og af gögnum málsins var ljóst að G hefði verið kunnug ráðagerð SA um að beina endurkröfu að sér vegna greiðslu skaðabótanna. Í ljósi þessa var G gert að endurgreiða SA þá fjárhæð sem sjúkrahúsið hafði greitt A ásamt dráttarvöxtum.

Hæstiréttur birt 30. september 2010

716/2009

Hótel Saga ehf (Hákon Árnason hrl) gegn Guðrúnu Sigurborgu Jónasdóttur (Óðinn Elísson hrl)

G krafðist skaðabóta úr hendi H vegna tjóns sem hún varð fyrir í húsakynnum H er hún féll um tröppu sem varð á vegi hennar. G reisti málsvörn sína á hendur H á skaðabótaábyrgð fasteignareiganda og ábyrgð vinnuveitanda á skaðaverkum starfsmanna sinna, en ekki lá fyrir í málinu að samningssamband hafi verið á milli G og H. Í dómi Hæstaréttar segir að ekkert hafi fram komið í málinu sem styðji fullyrðingu G þess efnis að umrædd trappa hafi verið haldin sérstökum hættueiginleikum eða að lýsing á staðnum hafi verið óforsvaranleg. Því yrði bótaábyrgð ekki lögð á H sem eiganda fasteignarinnar. Þá lagði Hæstiréttur til grundvallar að óundirritaður þjónustusamningur milli H og HT, meðstefnda í héraði, hafi verið verksamningur að efninu til sem samningsaðilar hefðu starfað eftir. Talið var, með hliðsjón af ákvæðum þjónustusamningsins og framburði vitna fyrir héraðsdómi, að G hefði hvorki sýnt fram á H væri bótaskyldur á grundvelli reglna um vinnuveitandaábyrgð, né að þjónustusamningurinn gæti skapað G sjálfstæðan rétt til bóta úr hendi H. Var H því sýknað af kröfu G í málinu.

Hæstiréttur birt 29. apríl 2010

526/2009

Dagmar Sif Ásgeirsdóttir (Kristján Stefánsson hrl) gegn Reykjavíkurborg (Kristín Edwald hrl)

D krafðist þess að viðurkenndur yrði réttur hennar til skaðabóta úr hendi R vegna tjóns sem hún varð fyrir í slysi á leikskólanum B árið 2002. Reisti D viðurkenningarkröfu sína á því að skaðabótaábyrgð hefði stofnast á tjóni hennar á grundvelli reglunni um vinnuveitandaábyrgð. Taldi D að dekkjaróla sú, sem hún slasaðist í, hefði verið vanbúin auk þess sem eftirlit með börnum á leikskólanum þann dag er slysið varð hefði verið ófullnægjandi. Þá hefði engin rannsókn farið fram á slysinu. Hæstiréttur taldi ósannað að gerð og búnaður dekkjarólunnar hefði verið þannig að saknæmt og ólögmætt gæti talist og að eftirliti starfsmanna á leikskólanum með börnunum hefði verið áfátt. Þó að R hefði ekki hlutast til um sérstaka rannsókn á slysinu var talið að atvik væru nægilega upplýst í málinu til þess að slá því föstu að um óhappatilvik hefði verið að ræða, sem hvorki yrði rakið til gerðar eða búnaðar dekkjarólunnar né saknæmrar og ólögmætrar háttsemi starfsmanna á leikskólanum. Var R því sýknuð af kröfu D í málinu.

Hæstiréttur birt 25. febrúar 2010

188/2009

Ingibjörg Guðrún Magnúsdóttir (Kristján Stefánsson hrl) gegn Áburðarverksmiðjunni hf (Hákon Árnason hrl)

I höfðaði mál og krafði Á hf. um skaðabætur vegna líkamstjóns sem hún taldi sig hafa orðið fyrir 30. september 1998 vegna loftmengunar. Atvik málsins voru þau að Á hf. ræsti sýruverksmiðju sína í Gufunesi, nálægt heimili I, en við ræsinguna var hleypt út um 510 kg af ammoníaki í tveimur lotum, í formi heitrar gufu. Talið var að I hefði leitt í ljós að starfsmenn Á hf. hefðu sýnt af sér saknæma vanrækslu er þeir létu undir höfuð leggjast að vara hana við losun ammoníaks og annarra loftegunda umræddan dag og gefa rangar upplýsingar í kjölfar þess að hún kvartaði fyrst um loftmengun. Þá var talið nægilega sannað meðal annars með matsgerð dómkvaddra manna, og sérfræðilegri álitsgerð sem hún var reist á, að þessi losun Á hf. hefði valdið I líkamstjóni. Á hf. hefði mátt sjá fyrir að þessar afleiðingar gætu orðið af hinni saknæmu háttsemi starfsamanna hennar og teldust þær því sennilegar. Fallist var á skaðabótaábyrgð Á hf. og I dæmdar bætur fyrir varanlegan miska og varanlega örorku.

Hæstiréttur birt 20. febrúar 2003

401/2002

Jóhanna Þóra Sveinjónsdóttir (Steingrímur Þormóðsson hrl) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf, þrotabúi Dillon ehf (Ingvar Sveinbjörnsson hrl) og Sturlu Jónssyni (Guðmundur Ágústsson hdl)

J og H sátu í boði S við drykkju á veitingastaðnum D, en S var starfsmaður D. Eftir að staðnum hafði verið lokað kastaði J öskubakka að bar veitingastaðarins og vísaði S þá henni og H út. Kom í framhaldi af því til átaka. J leitaði til slysadeildar um nóttina þar sem gert var að skurði á augabrún hennar. Um hádegið daginn eftir leitaði hún aftur til slysadeildar og reyndist þá handleggsbrotin. Höfðaði hún af þessu tilefni mál á hendur S, D ehf. og vátryggingarfélaginu S hf. þar sem hún krafðist viðurkenningar á því annars vegar að hún ætti rétt á greiðslu úr fjölskyldutryggingu sinni hjá S hf. vegna áverka sem hún hefði orðið fyrir á hægri framhandlegg og hægri augabrún og hins vegar að hún ætti skaðabótarétt á hendur D ehf. og S vegna umræddra áverka, sem S hefði veitt henni. Krafa S um sýknu var reist á því að áverka J mætti rekja til annarra atvika en átaka við S í umrætt sinn og að hann hafi ekki orðið valdur að þeim. Af hálfu S hf. var hins vegar talið að leggja yrði til grundvallar að til átaka hafi komið milli J og S í umrætt sinn og að J hafi meiðst á hendi í þeim átökum. Aftur á móti væri tjón J ekki bótaskylt úr tryggingu hennar hjá S hf. vegna ákvæða í skilmálum, sem um trygginguna giltu. Héraðsdómur féllst á að J ætti rétt á greiðslu úr fjölskyldutryggingu sinni vegna áverka á augabrún, en sýknaði stefndu að öðru leyti af kröfum hennar. Með dómi Hæstaréttar var niðurstaða héraðsdóms um sýknu S og D ehf. staðfest þar sem J hafi ekki sýnt fram á að H hafi með saknæmum hætti valdið handleggsbroti hennar eða áverka á augabrún. Þá var S hf. sýknað af kröfu J á þeim grundvelli að hún hafi gerst þátttakandi í handalögmáli, en trygging hennar hjá S hf. næði ekki til tjóns af þess völdum. Þar sem héraðsdómi var ekki gagnáfrýjað af hálfu S hf. kom niðurstaða hans um bótaskyldu S hf. vegna áverka á augabrún J ekki til skoðunar fyrir Hæstarétti.