Dómstólaleit

A höfðaði mál gegn G, Á ehf. og E ehf. til viðurkenningar á óskiptri bótaskyldu þeirra vegna líkamstjóns sem hann hlaut í vinnuslysi í apríl 2015 þegar álprófílbúnt féll á hann við affermingu aftanívagns vöruflutningabifreiðar. Í héraðsdómi var krafa A viðurkennd á hendur öllum stefndu og áfrýjaði Á ehf. ekki fyrir sitt leyti. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með hliðsjón af því að G taldist atvinnurekandi í skilningi 12. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og slysið hefði orðið í atvinnurekstri sem hann veitti forstöðu og atvikum öllum yrði ekki talið að skilyrði væru til þess að fella niður skaðabótaábyrgð hans með vísan til 24. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og skaðabótaskylda hans því viðurkennd. Þá var talið að ekki væri efni til að A yrði látinn bera meðábyrgð á tjóni sínu, sbr. 1. mgr. 23. gr. a skaðabótalaga. Þá kom fram að samkvæmt skilmálum í farmbréfinu hefði farmflytjandi borið ábyrgð á hleðslu farmsins en viðskiptamaður borið ábyrgð á affermingu hans en slysið hefði verið við affermingu farmsins af bifreið E ehf. og því ekki á ábyrgð þess félags. Einnig var talið ósannað að umbúnaður eða frágangur farmsins hefði verið með þeim hætti að til skaðabótaskyldu E ehf. hefði stofnast. Var E ehf. því sýknað af kröfu A.

S ehf. fékk greiddar bætur úr farmtryggingu hjá V hf. á grundvelli tjóns af völdum þess að kjötvara, sem J hf. flutti til landsins fyrir S ehf. á grundvelli flutningssamnings, var ekki geymd í kæligeymslu við komu hennar til landsins. V hf. höfðaði mál á hendur J hf. og krafðist greiðslu á grundvelli 1. mgr. 22. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 vegna þeirra bóta sem hann hefði innt af hendi til S ehf. vegna skemmda á kjötvörunni meðan hún var í vörslum J hf. V ehf. byggði á hlutlægri ábyrgðarreglu 1. mgr. 105. gr. loftferðalaga nr. 60/1998, en talið var sú regla kæmi ekki til álita við úrlausn málsins þar sem óumdeilt var að tjónið hefði ekki átt sér stað við loftflutning. V hf. reisti kröfu sína einnig á því að tekja mætti tjónið til rangrar og ófullnægjandi geymslu í vöruhúsi J hf. umrætt sinn og því bæri J hf. skaðabótaábyrgð á tjóninu gagnvart V hf. eftir almennum reglum skaðabótaréttar og sérreglum um skyldur og ábyrgð geymslumanns. Talið var að J hf. hefði samkvæmt flutningssamningnum verið skylt að haga flutningi og geymslu kjötvörunnar þannig að hún yrði ekki fyrir skemmdum af völdum starfsmanna hans og að við meðferð vörunnar hafi J hf. fyrst og fremst borið að fara eftir því sem fram kom á farmbréfi. Ekki var talið að lýsing vörunnar í farmbréfi hefði verið nægileg til þess að J hf. hefði mátt gera sér ljóst að geyma yrði vöruna í kæli. Þá lægi ekki fyrir að hlutaðeigandi vörubretti hefði verið merkt þannig að varan sem á þeim væri skyldi sett í kæligeymslu. Loks var talið ósannað að meðferð J hf. á matvælunum hefði, að þessu gættu, falið í sér brot á lögum nr. 93/1995 um matvæli eða reglum settum samkvæmt þeim. Var J hf. því sýknað af kröfu V hf.

T ehf. og S hf. gerðu með sér samning í ársbyrjun 2001 sem fól í sér að R ehf. leigði S hf. rými í skipum sínum á siglingaleiðinni milli Íslands og Bandaríkjanna frá áramótum 2000/2001 fyrir 1200 tuttugu feta gáma að lágmarki árlega, gegn greiðslu nánar tilgreindrar lágmarksfjárhæðar árlega. Síðla árs 2002 sagði S hf. upp samningnum við T ehf. og viðskipum málsaðila lauk í apríl 2003. T ehf. krafði S hf. um greiðslu vegna þess sem félagið taldi vanta upp á vegna umsaminnar árlegrar lágmarksgreiðslu á samningstímanum. Héraðsdómur tók kröfu T ehf. um efndabætur til greina, sem svaraði til missis þess hagnaðar sem félagið hefði haft af samningnum við S hf. ef S hf. hefði á gildistímanum flutt umsaminn gámafjölda, að frádregnum þeim kostnaði sem T ehf. sparaði sér með því að veita ekki umsamda þjónustu. Hæstiréttur staðfesti dóm héraðsdóms með vísan til forsendna um annað en málsástæðu S hf. um meint tómlæti T ehf. við gæslu kröfu sinnar vegna vanefnda á samningi aðila árið 2001 og var krafa félagsins lækkuð sem nam ætluðu tjóni það ár.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem viðurkennt var að krafa E ehf. nyti haldsréttar í nánar tilgreindum vörum þrotabús S ehf. í vörslum þess fyrrnefnda. S ehf., sem áður hét S hf., hafði fengið ýmsa lánafyrirgreiðslu hjá L hf., forvera N hf., Til tryggingar gaf S. hf. út til L hf. þrjú verðtryggð tryggingarbréf 4. mars 2005, 11. maí 2005 og 18. september 2007 með allsherjarveði. E ehf. og S ehf. höfðu gert með sér samning 30. nóvember 2006 um að haldsréttur þess fyrrnefnda í farmi félagsins, sem hann hefði í vörslu sinni á hverjum tíma, væri ekki aðeins til verndar kröfu hans til farmgjalda og annars kostnaðar vegna þeirrar tilteknu vöru, heldur einnig til verndar slíkum kröfum vegna annars farms sem E ehf. hefði áður flutt til landsins og látið af hendi. Í Hæstarétti var talið að með afhendingu farms, sem væri háður haldsrétti, félli sá réttur niður og að réttarvernd samningsbundins haldsréttar í vörum sem haldsréttarhafi hefði í vörslum sínum, gæti ekki gengið framar eldri sjálfsvörsluveðrétti í þeim vörum sem aflað hefði verið lögverndar með þinglýsingu, áður en til haldsréttar væri stofnað, nema krafa haldsréttarhafa ætti rót sína rekja til þeirra sömu vara. Var því fallist á varakröfu E ehf. og það talið eiga haldsrétt í þeim vörum þrotabús S ehf. sem væru í vörslum E ehf.. Var kröfunni skipað í réttindaröð samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. og hún talin ganga framar veðrétti E ehf.

A og X voru ákærðir fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot með því að hafa staðið saman, ásamt tveimur öðrum, að innflutningi á samtals 4.639,50 g af amfetamíni og 594,70 g af kókaíni frá Þýskalandi til Íslands, ætluðu til söludreifingar í ágóðaskyni, en fíkniefnin, sem voru flutt til landsins með hraðsendingarfyrirtæki, fundust við leit tollgæslu og lögreglu. Var A gefið að sök að hafa lagt á ráðin um innflutninginn, látið senda fíkniefnin frá Þýskalandi til Íslands og hafa ætlað að móttaka eða láta móttaka þau. X var gefið að sök að hafa lagt á ráðin um innflutninginn og notað sér aðstöðu sína sem starfsmaður hraðsendingarfyrirtækisins á Keflavíkurflugvelli til að miðla upplýsingum um hvernig haga skyldi sendingu og móttöku fíkniefnanna þannig að þau kæmust til móttakanda efnanna hér á landi án afskipta yfirvalda. Ákærðu neituðu báðir sök. Framburðir A og X þóttu ekki verða lagðir til grundvallar niðurstöðunni, enda ekkert í málinu sem studdi þá. Talið var sannað með framburðum tveggja meðákærðu, sem voru efnislega á sama veg um flesta þætti málsins og nutu stuðnings af gögnum málsins, að A og X hefðu gerst sekir um þá háttsemi sem þeir voru ákærðir fyrir. Við ákvörðun refsingar var m.a. litið til þess að brotið var framið í samvinnu, sbr. 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga, efnismagns, efnistegundar og styrks fíkniefnanna. Þá var litið til þess að A hafði áður gerst sekur um fíkniefnabrot og var refsing hans ákveðin 4 ára fangelsi en X 2½ árs fangelsi.

Inter Medica ehf. (Bjarni Þór Óskarsson hrl.) gegn Íslandspósti hf. (Andri Árnason hrl.)

N Ltd. veitti franska fyrirtækinu S tryggingu fyrir efndum Í ehf. á skuldbindingum þess gagnvart S. S taldi Í ehf. ekki hafa greitt fyrir þrjár vörusendingar árið 2003 og leysti N Ltd. kröfuna til sín. Í ehf. var úrskurðað gjaldþrota 25. október 2002 eða nokkru áður en reikningar vegna vörusendinganna voru gefnir út. J hf. annaðist flutning sendinganna til Íslands. Afhenti félagið L og H vörurnar en þau höfðu verið fyrirsvarsmenn Í ehf. N Ltd. taldi að J hf. hefði verið óheimilt að afhenda öðrum vörurnar en skráðum viðtakanda og krafði J hf. um bætur fyrir það fjártjón sem af þessu hlaust. Þá krafði N Ltd. L og H einnig um bætur og vísaði til þess að þau hefðu ekki haft heimild til að taka við vörunum í stað Í ehf. Í héraðsdómi, sem var staðfestur í Hæstarétti, var talið að N Ltd. hefði ekki sýnt fram á að Í ehf. hefði verið það fyrirtæki á vegum L og H, sem S hefði verið í viðskiptum við. Lægi því ekki fyrir að J hf. hefði afhent röngum aðila vörurnar og var félagið því sýknað af kröfu N Ltd. Af sömu ástæðu voru L og H einnig sýknuð af kröfum N Ltd.

S krafði F um geymslugjald vegna vörugáma sem S hafði flutt til landsins á árinu 1999 og tók krafan til tímabils eftir að Hæstiréttur hafði með dómi 6. júní 2002 dæmt um efni skuldbindinga S um skil á vörusendingunni. S reisti kröfu sína á því að F hafi með bréfi lögmanns hennar 22. júní 2002 óskað eftir að S geymdi umrædda gáma áfram. Talið var, að bréfið yrði ekki túlkað á annan veg en þann, að þar hafi lögmaðurinn aðeins leitað samkomulags við S um lyktir samskipta aðilanna eftir að fyrrgreindur dómur Hæstaréttar féll. S svaraði ekki bréfinu. Var ekki talið að milli aðilanna hafi komist á nýr samningur hvað þetta varðaði, sem breytti réttarstöðu þeirra frá því sem fólst með skýrum hætti í hæstaréttardóminum. Var F því sýknuð af kröfu S.

F krafði S um skaðabætur vegna tjóns, sem hún taldi S hafa valdið sér með því að skila sér ekki á réttan afhendingarstað vöru, sem S tók að sér að flytja til landsins. Talið var, að krafa F sætti fyrningu samkvæmt 7. tl. 1. mgr. 215. gr. siglingalaga. Samkvæmt dómi Hæstaréttar 6. júní 2002, þar sem leyst var úr ágreiningi milli aðilanna um efni skuldbindinga S um skil á umræddri vöru, hafi S borið að skila vörunni á Ólafsvík, þar sem F hafði starfsstöð. S hafi borið að efna þessa skyldu í beinu framhaldi af komu vörunnar til landsins haustið 1999. Fyrningarfrestur samkvæmt tilvitnuðu lagaákvæði hafi þá byrjað að líða og því hafi krafan verið löngu fyrnd þegar F höfðaði málið 10. desember 2003. Þegar af þessari ástæðu var S sýknað af kröfu F.

Vörugámar, sem F hafði fengið senda frá Danmörku, urðu af óútskýrðum ástæðum innlyksa á vörugeymslusvæði S hf. í Reykjavík. Upp kom ágreiningur um hvort F bæri að greiða S hf. leigu fyrir gámana og rekstur á kælikerfi þeirra. Óumdeilt var að S hf. hafði tekið að sér flutning á umræddum gámum til Ólafsvíkur (Ó) F að kostnaðarlausu. Af þeim sökum þótti verða að ganga út frá því að S hf. hafi borið að ljúka þeirri samningsskyldu sinni og koma vörunni á ákvörðunarstað áður en félagið gat farið að krefja F um greiðslu gámaleigu eða annarra gjalda vegna þess að sendingarinnar var ekki vitjað í tíma. Tekið var fram að hafi ætlun S hf. verið að krefja um slík gjöld áður en flutningi var lokið, bar félaginu nauðsyn á að orða slíka skilmála með skýrum og ótvíræðum hætti, en svo hafði ekki verið gert. Venja, sem S hf. hélt fram að myndast hefði í viðskiptum aðilanna, var talin ósönnuð. Þá var engu talið breyta að tveir gámanna hefðu ekki verið tollafgreiddir fyrr en eftir að því tímabili lauk sem leigu var krafist fyrir. F var samkvæmt þessu sýknuð af kröfum S hf.