A ehf. og B deildu um rétt B til kjarasamningsbundinna launahækkana, greiðslu launa, launa í veikindaforföllum og launa í uppsagnarfresti á nánar tilgreindu tímabili, auk greiðslu orlofs- og desemberuppbótar. Einnig hvort H hefði sýnt af sér tómlæti sem hefði þýðingu fyrir rétt hans til greiðslna. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á kröfur B að öðru leyti en því að A ehf. var sýknað af kröfu um launahækkanir á grundvelli kjarasamnings. Í dómi Landsréttar var lagt til grundvallar að H hefði átt rétt til þeirra launabreytinga sem um ræddi samkvæmt þeim kjarasamningi sem gilti um kjör H og bókunar við hann um almenna launahækkun. Þá taldi Landsréttur að einu gilti þó laun B hefðu verið hærri en lágmarkslaun og hann notið vissra launahækkana á starfstíma sínum en litið var til þess að fyrir dómi áréttaði A ehf. að það hefði ekki ætlað sér að mæta kjarasamningsbundnum launahækkunum með breytingu á launum B eða nýta heimild í bókuninni til að flýta hækkun launa. Var krafa B um greiðslu í samræmi við kjarasamningsbundnar launahækkanir því tekin til greina. Að öðru leyti staðfesti Landsréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms, þar á meðal um ætlað tómlæti B, með vísan til forsendna.
Mæðginin A og B festu kaup á fasteign árið 2011 og var eignarhlutur A í fasteigninni samkvæmt kaupsamningi 60% og B 40% en óumdeilt var að fjárframlag B hefði numið 86,9% af kaupverði hennar. B, sem býr við þroskaskerðingu, krafðist þess að viðurkennt yrði að eignarhlutur hans í fasteigninni yrði í samræmi við fjárframlag hans við kaupin og var krafan studd þeim rökum að sökum þroskaskerðingar hefði hann ekki haft skilning á skiptingu eignarhlutfalla samkvæmt kaupsamningi og hann því aldrei samþykkt hana. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á viðurkenningarkröfuna, auk fjárkröfu B sem ekki tengdist fasteignakaupunum með beinum hætti, og var fyrir Landsrétti eingöngu til skoðunar viðurkenningarkrafan. Í dómi Landsréttar kom fram að viðurkenningarkrafa B einskorðaðist við innbyrðis lögskipti þeirra og fælist í málatilbúnaði B að skipting á eignarhlutdeild aðila í fasteigninni yrði breytt til samræmis við hlut hvors þeirra í kaupverði eignarinnar. Taldi Landsréttur ekkert fram komið sem stæði því í vegi að kröfugerð B hlyti efnislega úrlausn dómstóla. Við mat á því hvort grundvöllur væri fyrir því að skráningu eignarhlutfalla yrði breytt vísaði Landsréttur meðal annars til þess að fasteignakaupin hefðu að mestu verið fjármögnuð af B og greiddi hann rekstrarkostnað af eigninni. Þá hefði B ekki burði til að gera sér grein fyrir því hvað fólst í ákvæði kaupsamningsins um eignarhlutföll og yrði að ganga út frá því að A hefði verið það ljóst. Hefði sú skýring sem A teldi liggja að baki skráningu eignarhlutfalla samkvæmt kaupsamning í reynd ráðið för hefði henni borið að sjá til þess að staðið yrði að málum með þeim hætti að hagsmunum B yrði gætt í hvívetna og lögum samkvæmt. Féllst Landsréttur því á viðurkenningarkröfu B, með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936, og staðfesti niðurstöðu hins áfrýjaða dóms að viðurkennt yrði að eignarhlutdeild B í fasteigninni væri 86,9% og A 13,1%.
Ágreiningur reis um bótaskyldu S hf. vegna vinnuslyss sem I varð fyrir í nóvember 2017. Leyst var endanlega úr þeirri deilu í júní 2022 þegar Landsréttur staðfesti dóm héraðsdóms þar sem viðurkenndur var bótaréttur I. Í áliti örorkunefndar á afleiðingum slyssins var líkamstjón I metið meira en í matsgerð sem aðilar höfðu áður aflað sameiginlega. S hf. hafnaði greiðslu frekari bóta og vísaði til ákvæðis í skilmálum vátryggingarinnar sem kvað á um að undantekningarlaust skyldi meta tjón innan þriggja ára frá slysdegi, auk þess sem frestir sem I höfðu verið veittir umfram nefnd tímamörk hefðu verið liðnir þegar álit örorkunefndar lá fyrir. Með hliðsjón af atvikum máls og í ljósi þess að S hf. hafði ítrekað veitt I frest í því skyni að afla örorkumats mátti hann með réttu hafa væntingar um að S hf. tilkynnti honum þegar fyrir lá að I hygðist afla álits örorkunefndar að frekari frestir yrðu ekki veittir. Taldi Landsréttur að tómlæti S hf. leiddi til þess að félagið gæti ekki borið ákvæði skilmálans fyrir sig, enda hefði I gert skýran og afdráttarlausan fyrirvara um gildi hans við uppgjör bóta. Hinn áfrýjaði dómur var því staðfestur.
Í málinu reyndi m.a. á ólögfestar reglur um trúnaðarskyldu við vinnuveitanda. Hið stefnda félag var dæmt til að greiðslu útgefinna reikninga stefnanda, sem fólu í sér kröfur um laun og bónusgreiðslur vegna starfa fyrirsvarsmanns stefnanda fyrir stefnda en óumdeilt var að um hefðbundið ráðningarsamband var að ræða þrátt fyrir þann hátt sem hafður var á launagreiðslum. Hafnað var m.a. málsástæðum stefnda sem lutu að því að fyrirsvarsmaður stefnanda hefði fyrirgert sér rétti til launa og bónusgreiðslna með því að hefja samkeppnisrekstur á meðan hann var enn í starfi hjá stefnda, en fyrir þeim umdeildu staðhæfingum bar stefndi sönnunarbyrði.
Krafa gerð um geymslugjöld vegna bifreiðar sem flutt var inn til landsins en ekki leyst út úr tolli og var því fyrir tilstuðlan flutningsaðilans fargað. Málástæðu um aðildarskort stefndu hafnað en einungis fallist að litlu leyti á kröfur flutningsaðila og málskostnaður felldur niður.
Þrotabú G ehf. höfðaði mál til heimtu eftirstöðva kaupsamnings vegna kaupa V á fasteign af G ehf. en V taldi að hún ætti hærri skaðabótakröfu til skuldajafnaðar vegna afhendingardráttar og galla á eigninni. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á gagnkröfu V að verulegu leyti og þrotabúi G ehf. gert að greiða henni 500.000 krónur auk nánar tiltekinna dráttarvaxta, gegn útgáfu afsals fyrir eigninni. Í dómi Landsréttar var rakið að með hinum áfrýjaða dómi hefðu skaðabætur samkvæmt gagnkröfu V verið að nokkru leyti ákvarðaðar að álitum. Utan lögmæltra tilvika væri beiting slíkrar aðferðar við ákvörðun bóta almennt bundin skilyrðum um að tjónþoli sýndi fram á tjón en að aðstæður væru þannig að fjárhæð þess yrði ekki sönnuð nákvæmlega og tjónþoli gert það sem í hans valdi stæði til að tefla fram þeim sönnunargögnum sem hann mögulega gæti til að fullnægja sönnunarkröfum. Við mat á því hvaða kröfur yrðu gerðar til V um að leitast við að sýna fram á nákvæma fjárhæð tjóns síns taldi Landsréttur óhjákvæmilegt að horfa til þeirrar sérstöku stöðu sem uppi hefði verið, en legið hefði fyrir að seljandi fasteignarinnar hefði verið á leið í gjaldþrot og hann lýst því yfir að ekki yrði unnt að verða við kröfum um afslátt eða skaðabætur. Væri við þessar aðstæður ljóst að eini möguleiki V til að fá bætur vegna afhendingardráttar og þess sem hún taldi áfátt varðandi fasteignina hefði legið í þeirri fjárhæð sem hún átti eftir að greiða samkvæmt kaupsamningnum og frekari kostnaður við að staðreyna tjónið hefði gengið beint til skerðingar á þeirri fjárhæð. Að þessu gættu ásamt fyrirliggjandi gögnum taldi dómurinn að skilyrði væru til að dæma bætur að álitum en gæta yrði hófs við ákvörðun á þeirri fjárhæð. Einnig taldi Landsréttur engin efni til að telja að V hefði á grundvelli 48. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup glatað rétti til að bera fyrir sig þær vanefndir sem hún byggði á til varnar. Meðal annars að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.
Ágreiningur málsins varðaði það hvort íbúð sem S og HE keyptu af K hefði verið haldin göllum. Við meðferð málsins í héraði lágu fyrir matsgerðir tveggja matsmanna. Annars vegar matsgerð D löggilts fasteignasala og hins vegar matsgerð H byggingartæknifræðings og húsasmíðameistara. Ekki var ágreiningur um matsgerð H en aðila greindi á um hvort S og HE hefðu orðið fyrir frekara tjóni vegna ágallanna og hvort miða ætti tjón þeirra við kostnaðinn af því að bæta úr þeim eða ætlaða rýrnun á verðmæti fasteignarinnar vegna ágalla. Í hinum áfrýjaða dómi féllst meirihluti dómsins á málatilbúnað S og HE um að tjón þeirra næmi verðmætisrýrnun sem greindi í matsgerð D. Í dómi Landsréttar kom fram að skilyrði fyrir því að ágallar rýri verðmæti fasteignar svo nokkru varði hafi verið skýrt þannig í dómaframkvæmd að ágallarnir eða öllu heldur kostnaður við úrbætur eða verðmætarýrnun fasteignar af þeirra völdum yrðu að lágmarki að nema tilteknu hlutfalli af verðmæti hennar. Að virtri dómaframkvæmd taldi Landsréttur að ágallarnir sem lýst var í matsgerð H rýrðu ekki verðmæti hennar svo nokkru varðaði í skilningi 18. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Taldi Landsréttur að S og HE hefðu ekki með matsgerð D fært fullnægjandi sönnur á að þau hafi orðið fyrir tjóni vegna galla á fasteigninni umfram þann kostnað af úrbótum sem lýst væri í matsgerð H. Var K því sýknuð af kröfum S og HE.
Stefnandi slasaðist þegar hann ók bifhjóli inn á lokaðan vegarkafla og féll með hjólinu ofan í 4 metra djúpan skurð. Ágreiningur málsaðila laut að því hvort stefnandi hafi sýnt af sér stórfellt gáleysi sem ætti að leiða til minni skerðingar á bótarétti en sú 50% skerðing sem uppgjör stefnda miðaðist við. Stefnandi var talinn hafa sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með því að halda áfram för þegar honum var ljóst að hann var kominn inn á lokað vinnusvæði sem ekki var ætlast til að ekið væri um. Merkingar inni á vinnusvæðinu voru ekki í samræmi við reglur Vegagerðarinnar, auk þess sem ósnnað var að aksturshraði stefnanda hefði verið með þeim hætti að hann hafi gert háttsemi stefnanda sérstaklega vítaverða. Ekki var fallist á að stefnda væri heimilt að skerða bætur um helming, heldur að hámarki um þriðjung.
Ágreiningur var um lögmæti riftunar á ráðningarsamningi vegna brota á samkeppnisákvæði. Fallist var á að riftun hefði verið lögmæt en að tímamark hennar miðaðist við þegar riftunaryfirlýsingin barst til aðalstefnanda. Fallist var á kröfur aðalstefnanda um laun til þess dags ásamt orlofi, auk leiðréttingar á orlofsgreiðslum, desemberuppbót og vangreiddir orlofsuppbót. Hins vegar var miskabótakröfu hafnað. Fallist var á kröfu gagnstefnanda um févíti að álitum en ákvæðum ráðningarsamningsins um févíti var vikið til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 sem þóttu ósanngjörn og úr hófi. Litið var á að gagnstefnandi hefði ekki lögvarða hagsmuni af því að fá staðfesta riftun eftir að búið var að leysa úr því í aðalsök að riftunin væri lögmæt og var þeirri kröfu vísað frá dómi. Hins vegar var ekki fallist á að dráttarvaxtakrafa væri of óskýr þrátt fyrir að láðst hefði að tiltaka að hún tæki til greiðsludags, enda var upphafsdagur hennar skýr. Loks var fallist á skuldajafnaðarkröfur og nam mismunurinn 150.691 kr. sem aðalstefnandi var dæmdur til að greiða gagnstefnanda.
Ágreiningur þessa máls varðaði verksamning vegna framkvæmda við vöruhúsa- og skrifstofubyggingu að Korngörðum 3 í Reykjavík. Óumdeilt var að verkið hefði tafist vegna seinkunar á afhendingu hönnunargagna en ágreiningur var um hvort hún skýrði þær tafir sem urðu á verkframkvæmdinni. Aðalstefnandi sem var einn af undirverktökum byggði á því að kostnaður hans hefði aukist verulega vegna stórfelldra vanefnda á afhendingu hönnunargagna, verkstaðar og af völdum annarra verktaka. Gagnstefnandi sem jafnframt var aðalverktaki fasteignarinnar, byggði á því að hann ætti rétt á afslætti og bótum vegna afnotamissis og galla á verkframkvæmdinni. Ágreiningurinn laut að mörgum verkþáttum, svo sem framleiðslu á stáli og uppsetningu stálvirkis í eigninni, samlokueiningum vegna utanhússklæðningar, samlokueiningum í frysti, samningi um viðbótarstál og samningi um afhendingu á trapízuplötum í skrifstofuhluta. Þá var deilt um hvort gallar hefðu verið á verkinu, svo sem málningu stálvirkis, herslumælingar, litamismun í klæðningu, leka, þykkt samlokueininga í frysti og frágangi. Ágreiningur var um fullnægjandi upplýsingagjöf, afhendingu vinnusvæðis, starfsmannafjölda, tafabætur, tapaðar leigutekjur, gengismun, afhendingu verkstaðar, verkábyrgð, sönnun, þ.m.t sönnunargildi matsgerða, verkstjórn, vaxtakröfu, gengismun, stöðuúttektir, skuldajöfnuð, dráttarvaxtakröfu og verðbætur. Niðurstaða dómsins var sú að gagnstefnandi bæri ábyrgð á þeim töfum sem urðu á reisningu stálvirksins, ekki aðeins vegna tafa á hönnunargögnum og afhendingu verksvæðis, heldur fyrst og fremst vegna tafa á vinnu uppsteypuverktaka sem gagnstefnandi bar ábyrgð á. Að mati dómsins var það forsenda þess að unnt færi að ljúka stálreisningunni að uppsteypu væri lokið. Að því er varðaði utanhússklæðningu á svokölluðum MW samlokueiningum var talið að sú staðreynd að verkið fluttist yfir á tímabil þar sem veðurfar var miklu óhagstæðara hefði aðalstefnandi átt rétt á framlengingu verktímans. Allt að einu var talið að aðalstefnandi yrði að bera ábyrgð á töfum vegna skorts á efni vegna skemmdra og gallaðra samlokueininga, sem mátti rekja til skemmda í flutningi, geymslu efnis og gallaðra pantana. Þá var jafnframt fallist á tafabætur vegna riftunar á samningi um skrifstofuhluta. Fallist var á að aðalstefnandi hefði upplýst gagnstefnda um tafir og jafnframt að hann ætti kröfu um viðbótarkostnað vegna seinkunar á afhendingu verkstaðarins, aukins kostnaðar við yfirstjórn, viðbótarkostnaðar við uppsetningu á stálvirkinu, en hafnað var greiðslu vegna viðbótarverka og stáli sem ekki nýttist. Þá var fallist á að gagnstefnandi hefði verið heimilt að ganga að verkábyrgð, auk þess sem ekki var talið að aðalstefnandi ætti rétt á vöxtum vegna uppgjörs reikninga, en fallist var á gengismun vegna fjögurra reikninga og fyrirframgreiðslu. Þá var jafnframt fallist á tafabætur ýmsar gallakröfur gagnstefnanda, en krafa um tapaðar leigutekjur var talinn tilhæfulaus enda tafabætur umsamdar. Var gagnstefnanda gert að greiða málskostnað vegna þessa þáttar málsins en að öðru leyti féll málskostnaður niður. Loks var hafnað kröfum um aukinn kostnað vegna eftirlits, viðbótarstáls, verðbóta, þykktar samlokueininga, og tafabóta sem gagnstefnandi greiddi til undirverktaka sem annaðist framleiðslu og uppsetningu á hillukerfi svo á gámaleigu vegna búnaðar þessa undirverktaka.
Eigendur fasteignarinnar að Miðhrauni 4 í Garðabæ, F ehf. og H ehf., deildu um skiptingu kostnaðar vegna endurbyggingar hennar í kjölfar eldsvoða 5. apríl 2018. Deildu aðilar um það hvort miða ætti skiptingu kostnaðar sem rekja mátti til endurbyggingar sameignar við hlutfallstölur hvors eignarhluta um sig í eignaskiptayfirlýsingu fasteignarinnar, sem F ehf. taldi eiga við, eða hvort miða ætti við hlutfall hvors um sig í samanlögðu brunabótamati eignarinnar, svo sem H ehf. byggði á. Einnig var um það deilt hvort sýkna bæri húsfélag eignarinnar, M, og H ehf. af tilteknum kröfum F ehf. á grundvelli aðildarskorts, hvort kröfur F ehf. á hendur þeim væru niður fallnar fyrir fyrningu eða tómlæti og hvort H ehf. ætti gagnkröfur til skuldajafnaðar á móti kröfum F ehf. Kröfum um sýknu á grundvelli aðildarskorts, fyrningar og tómlætis var hafnað. Niðurstaða Landsréttar var að miða ætti við hlutfall brunabótamats hvors eignarhluta fyrir sig í heildarbrunabótamati eignarinnar. Voru M og H ehf. sýknaðir af kröfum F ehf., að öðru leyti en því að fallist var á að F ehf. ætti kröfu á hendur H ehf. um greiðslu hlutar hans í kostnaði við lóð, hellulagnir og inntak. Hins vegar var á það fallist að H ehf. ætti hærri gagnkröfur til skuldajafnaðar á móti kröfum F ehf. Voru M og H ehf. því sýknaðir af kröfum F ehf.
Fallist var á kröfu stefnanda um greiðslu persónuuppbóta, sem talin voru vera lágmarksréttindi samkvæmt kjarasamningi. Var því hafnað að tómlæti stefnanda hafi átt að leiða til þess að krafan væri niður fallin vegna grandsemi stefnanda um greiðslur persónuuppbóta til tímavinnustarfsfólks í dagvinnu en stefnandi hafði ekki haft ástæðu til að hafa kröfuna uppi fyrr.
Fallist var á að ráðstöfun á eignarhlut í einkahlutafélagi til greiðslu á kröfu stefnda hefði falið í sér greiðslu með óvenjulegum greiðslueyri í skilningi 1. mgr. 134. gr. gjaldþrotalaga nr. 20/1991. Ákvæði samþykkta um forkaupsrétt veitti forkaupsréttarhöfum ekki rétt til þess að sitja auðum höndum og taka þátt í frekari eignayfirfærslum eftir að þeir sannanlega höfðu fengið vitneskju um eigendaskiptin ef þeir á annað borð ætluðu sér að nýta forkaupsréttinn. Stefnda var gert að endurgreiða fjárhæðina auk dráttarvaxta frá þingfestingardegi.
Stefndi hafði keypt fasteign af stefnanda og hélt eftir lokagreiðslu umsamins kaupverðs vegna galla sem hafi komið fram eftir kaupin þar sem stefnandi hafi ekki skilað eigninni á byggingarstigi 5 í samræmi við söluyfirlit og eins og umsamið var í kaupsamningi aðila auk annarra galla á henni.. Stefnandi höfðaði mál til heimtu eftirstöðva kaupverðsins á hendur stefnda, sem krafðist sýknu þar sem hann ætti gagnkröfu til skuldajafnaðar. Í dómi héraðsdóms var vísað til þess að stefndi hefði skoðað fasteignina margsinnis fyrir kauptilboð og unnið við framkvæmdir á eigninni eftir afhendingu án þess að gera athugasemdir við frágang og skil á eigninni. Þá hafi byggingarstjóri stefnda skrifað upp á úttekt rúmum fimm mánuðum eftir afhendingu eignarinnar þess efnis að eigninni hafi verið skilað á byggingarstigi 5. Því var talið að frágangur og skil stefnanda á eigninni hafi verið í samræmi við það sem stefndi mátti vænta og gerði ráð fyrir og teldist eignin því ekki gölluð að þessu leyti í skilningi laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Þá var talið með hliðsjón af framkvæmdum stefnda á eigninni, reynslu hans og skoðunarskyldu samkvæmt 38. gr. laga um fasteignakaup hafi hann hlotið að vita af þeim göllum sem hann taldi fasteignina haldna sjö og hálfum mánuði eftir að hann fékk hana afhenta. Þar sem stefndi hafi ekki borið fyrir sig gallann innan sanngjarns frests, sbr 48. gr. laga nr. 2002 um fasteignakaup hafi hann sýnt af sér slíkt tómlæti að hann hafi glatað rétti til að bera fyrir sig galla á fasteigninni gagnvart stefnanda. Fallist var því að stefnukröfu stefnanda í málinu. Í dóminum var fundið að því að í greinargerð stefnda hafi málsástæðum ekki verið lýst á skýran hátt og tílvísun til lagaákvæða verið ruglingsleg en eftir að sú greinargerð var lögð fram tók annar lögmaður að sér að gæta hagsmuna stefnda og flytja málið.
Stefndi sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Ágreiningur málsins snéri að túlkun tveggja verðsamninga sem aðilar höfðu gert sín í milli, einkum hvort stefnandi gæti krafið stefnda um hækkun á vöruverði vegna gengisbreytinga. Einnig reyndi á hvort stefnda bæri að kaupa upp lager sem stefnandi átti eftir samningslok.
Í málinu kröfðust S og E að B og Þ greiddu þeim óskipt 32.987.330 krónur vegna ætlaðra galla á nánar tilgreindri fasteign. Fasteignina keyptu S og E af B og Þ á síðari hluta árs 2008 og tilkynntu fyrst um þá ætluðu vanefnd sem dómkrafan laut að í júní 2022. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var með vísan til forsendna í Landsrétti kom fram að samkvæmt 2. mgr. 48. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup hefðu S og E ótvírætt glatað rétti til að bera fyrir sig þá ætluðu vanefnd á kaupsamningi málsaðila sem krafa þeirra lyti að þegar þau tilkynntu um hana 14 árum eftir afhendingu fasteignarinnar. Þá væri ekkert fram komið um að skilyrði 3. mgr. 48. gr. laganna væru fyrir hendi, en fyrir því bæru S og E sönnunarbyrði. Voru B og Þ því sýknuð af kröfu S og E.
Fallist á kröfu stefnanda um viðbótargreiðslu vegna slyss á grundvelli áhafnartryggingar. Fyrirvari sem stefnandi gerði við móttöku greiðslu talinn standast.
J og Þ kröfðust skaðabóta úr hendi A og M vegna galla á fasteign sem þau keyptu af þeim síðarnefndu. Með dómi sínum staðfesti Landsréttur þá niðurstöðu héraðsdóms að J og Þ hefðu sýnt fram á að fasteignin hefði verið haldin göllum í skilningi 18. og 19. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup, en að krafa þeirra um bætur væri fallin niður sökum tómlætis, sbr. 48. gr. sömu laga. Þannig hafi frestur til að tilkynna um gallana verið liðinn þegar J og Þ gerðu það, sbr. 1. og 2. mgr. greinarinnar, og ekki voru taldar forsendur til að beita ákvæði 3. mgr. hennar við úrlausn málsins, en samkvæmt því getur seljandi ekki borið fyrir sig að tilkynning hafi verið send of seint ef hann hefur sýnt af sér stórkostlegt gáleysi eða framferði hans stríðir með öðrum hætti gegn heiðarleika og góðri trú. Hinn áfrýjaði dómur um sýknu A og M af kröfu J og Þ var því staðfestur.
Miðbraut 28, húsfélag (
Húnbogi J. Andersen lögmaður)
gegn
Byggðarlagi ehf., Arwen Holdings ehf. og Verði tryggingum hf. til réttargæslu
Húsfélagið M krafðist skaðabóta vegna galla á fráveitukerfi fjöleignarhúss úr hendi stefnda B, sem var eigandi fasteignar á byggingarstigi og seljandi íbúða í húsinu, og stefnda A sem var skráður byggingarstjóri eignarinnar. Stefndu báru meðal annars við aðildarskorti, fyrningu, tómlæti, skorti á sönnun sakar og skorti á sönnun tjóns. Fallist var á með stefnanda að stefndu hefðu vanrækt skyldur sínar til að sjá til þess að húsið væri byggt í samræmi við samþykkt hönnunargögn.
H og S höfðuðu mál á hendur HD, Ó, G og V til heimtu skaðabóta vegna galla á fasteign sem þau keyptu af HD sem byggði hana. Ó var byggingarstjóri og G hönnuður en báðir voru þeir með starfsábyrgðartryggingu hjá V. Í héraði var að mestu leyti fallist á kröfur þeirra en G þó sýknaður og V sömuleiðis hvað hann varðaði. Af áfrýjun og gagnáfrýjun málsins leiddi að allar kröfur aðila voru til úrlausnar fyrir Landsrétti. Landsréttur staðfesti þá niðurstöðu héraðsdóms að frágangur glugga og rennihurðar, svala, votsvæða í baðaðstöðu og peningaskáps hefði falið í sér galla samkvæmt 18. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup, sem HD bæri ábyrgð á. Ó var einnig talinn bera ábyrgð á frágangi glugga, rennihurðar og svala og G á frágangi svala en ábyrgð þeirra beggja grundvallaðist á þágildandi lögum nr. 73/1997. Ábyrgð HD, Ó og G á fyrrgreindum göllum var óskipt en V gert að greiða nánar tiltekna fjárhæð vegna starfsábyrgðartrygginga Ó og G. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms voru HD, Ó og G hins vegar sýknuð af kröfu er laut að einangrun í útkragaðri plötu.
Stefndi dæmdur til að greiða eftirstöðvar skuldar samkvæmt skilnaðarsamningi.
Fallist var á hluta kröfu stefnenda um afslátt af kaupverði vegna galla sem rekja mátti til raka sem í ljós kom um tveimur árum eftir afhendingu fasteignarinnar. Mat meirihluti dómsins það svo að stefnendur hefðu með matsgerð löggilts fasteignasala sýnt fram á vermætisrýrnun fasteignarinnar.
M tók að sér að vinna endurbætur á fasteign Æ samkvæmt verksamningi, þar á meðal að leggja pappa á þak og svalir hússins. M höfðaði síðan mál á hendur Æ til innheimtu á tveimur reikningum sem hann hafði gefið út á hendur Æ vegna verksins. Ekki var um það deilt að gallar voru á lagningu þakpappans en M kvað að Æ hefði að ófyrirsynju meinað honum að bæta úr ágöllum á verkinu og haldið eftir greiðslu umfram heimild. Æ byggði hins vegar á því að kostnaður vegna úrbóta væri hærri en sem næmi kröfu M og að sá síðarnefndi hefði glatað úrbótarétti sínum vegna verulegra vanefnda á verksamningi aðila. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að Æ hefði meinað M að neyta úrbótaréttar síns án þess að réttmætar ástæður hefðu verið fyrir því. Æ hefði því ekki verið stætt á að krefja M um greiðslu fulls kostnaðar af því að fá annan aðila til að vinna úrbæturnar og skuldajafna þeirri kröfu við stefnufjárhæð málsins. Með vísan til þeirra galla sem staðreyndir voru á verkinu með matsgerð dómkvadds matsmanns var hins vegar ekki fallist á að M gæti krafist fullrar greiðslu í samræmi við verksamning aðila. Með vísan til meginreglna kröfuréttar um skyldu kröfuhafa til að takmarka tjón sitt var talið að ábyrgð M takmarkaðist við þann kostnað sem hann hefði haft af því að annast úrbæturnar sjálfur. Með vísan til matsgerðar dómkvadds matsmanns var kostnaður M metinn að álitum 5.000.000 krónur. Þá var einnig talið að M hefði vegna tómlætis glatað kröfu um greiðslu 2.310.000 króna vegna tilgreinds verkliðar. Var Æ dæmdur til að greiða M þá fjárhæð sem eftir stóð, 6.609.346 krónur ásamt dráttarvöxtum, en M var gert að greiða Æ málskostnað vegna öflunar matsgerðar.
G taldi sig eiga nánar tilteknar kröfur á hendur Þ í tengslum við uppgjör á fasteign sem þau áttu að jöfnu. G gerði einkum kröfu um að Þ endurgreiddi honum helming útlagðs rekstrarkostnaðar vegna fasteignarinnar á árunum 2016 til 2022. Í héraði var Þ gert að greiða G samtals 437.804 krónur vegna fasteignagjalda, vatns- og frá- veitugjalda sem og rafmagnskostnaðar á tímabilinu 6. október 2018 til 18. mars 2022 en hluti kostnaðarins var talinn fyrndur. Héraðsdómur taldi aðra kostnaðarliði ekki sannaða. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að Þ hefði með tölvupósti 27. maí 2021 viðurkennt greiðsluskyldu sína að því er varðar rekstrarkostnað fasteignarinnar og að fyrningu hefði þar með verið slitið, sbr. 14. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda. Þá taldi Landsréttur jafnframt sannað, eftir framlagningu gagna af hálfu G, að hann hefði greitt brunatryggingu og hússjóðsgjöld vegna fasteignarinnar. Var Þ því gert að greiða G samtals 1.382.256 krónur fyrir tímabilið 27. maí 2017 til 18. mars 2022 og málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.
Stefnandi og stefndi gerðu með sér samning um kaup á hjólagröfu. Eftir kaupin kom í ljós að raðnúmer gröfunnar var ekki til hjá framleiðanda hennar og krafðist stefnandi riftunar á kaupunum og til vara skaðbóta eða afsláttar. Riftunarkröfu var hafnað með vísan til þess að stefnandi hélt áfram að nota gröfuna þrátt fyrir að hafa lýst yfir riftun. Hins vegar var ekki falllist á að réttur stefnanda væri fallin niður fyrir tómlæti. Talið var að stefndi hefði vitað af því að eitthvað væri athugavert við raðnúmer vélarinnar, en ekki upplýst um það við kaupin. Þá var talið að sú staðreynd að umrætt raðnúmer hefði aldrei verið framleitt hefði áhrif á kaup- og endursöluverð vélarinnar. Það var hins vegar ekki fallist á að grafan væri verðlaus. Voru stefnanda dæmdar 4.000.000 skaðabætur að álitum sem báru dráttarvexti frá dómsuppsögu.
Bifreiðaumboð stefndi manni til greiðslu tæplega 4.000.000 króna skuldar vegna þrifa og viðgerða á bifreið sem maðurinn hafði haft að láni/leigu hjá umboðinu á meðan bifreið hans var í viðgerð. Var óumdeilt að tjón varð á bifreiðinni þegar eiginkona mannsins var að flytja pallaolíu norður í land og varð að nauðhemla þegar bifreið var ekið í veg fyrir hana með þeim afleiðingum að pallaolía sullaðist og skvettist um innra byrði bifreiðarinnar. Ekki var talið að sök hefði sannast á manninn, jafnframt því sem talið var að 21 mánaðar dráttur á því að umboðið gerði reka að kröfugerð á hendur honum hefði í för með sér að krafan teldist niður fallin fyrir tómlætis sakir.
Ágreiningur málsaðila sneri að því hvort ætti að miða við hlutfallsreikning tryggingafélags við útgreiðslu brunabóta og miða þá við samanlagða brunabótatryggingu beggja eignarhluta og hlutfall hvors eignarhluta í samanlögðum tryggingarbótum eða hvort ætti að miða við hlutfall hvors eignarhluta samkvæmt eignaskiptayfirlýsingu eignarinnar. Var niðurstaðan að miða ætti við hlutfall hvors eignarhluta í sameign samkvæmt eignaskiptayfirlýsingu eignarinnar. Þá var sýkna af hluta krafna stefnanda vegna aðildarskorts og hluta gagnkrafna stefnda hafnað vegna sönnunarskorts. Var málskostnaður látinn falla niður.
Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um leiðréttingu á launum á starfstíma með vísan til tómlætis.
Fallist á launakröfu fyrrum starfsmanns. Talið að jafnaðarlaun sem greidd voru hafi verið undir þeim lágmarkskjörum sem kjarasamningur tryggði launþeganum. Því var hafnað að krafan væri fallin niður vegna tómlætis.
B og S kröfðust þess að veðsetning G ehf. í fasteign þeirra M, með veðskuldabréfi útgefnu 9. desember 2020, til T ehf., væri ógild og að T ehf. yrði gert að aflétta veðskuldabréfinu af eigninni að viðlögðum dagsektum. B og S höfðu keypt fasteignina M með kauptilboði 27. nóvember 2020. Í kauptilboðinu var í engu getið um áhvílandi veðskuldir. Kaupsamningur var gerður á grundvelli kauptilboðsins 13. janúar 2021 og var þá í samningnum getið um tvær áhvílandi veðskuldir en önnur þeirra var veðskuldabréf T ehf. Byggðu B og S kröfur sínar aðallega á því að bindandi kaupsamningur hefði verið kominn á milli þeirra og G ehf. þegar kauptilboðið var samþykkt en eftir það hefði G ehf., sem seljanda eignarinnar, ekki verið heimilt að gera ráðstafanir með samningi sem færu í bága við réttindi kaupenda. Í dómi héraðsdóms kom fram að B og S hefðu skrifað undir kaupsamninginn þrátt fyrir að vita um veðsetninguna og hefði þeim jafnframt verið kunnugt um skilyrði þess að veðbandinu yrði aflétt af hálfu T ehf. Hefðu B og S verið ósátt við veðsetninguna hefði þeim verið í lófa lagið að skrifa ekki undir kaupsamninginn en með undirritun sinni samþykktu þau í raun veðsetninguna. Var ekkert talið fram komið í málinu sem benti til þess að óheiðarlegt eða ósanngjarnt væri fyrir T ehf. að bera veðskuldabréfið fyrir sig og voru G ehf. og T ehf. sýknuð af kröfum B og S. Í dómi Landsréttar kom fram að af skýrslutöku B fyrir héraðsdómi yrði að álykta að bæði honum og S hefði verið kunnugt um áhvílandi veðskuldabréf á fasteigninni þegar þau undirrituðu kaupsamning og að þau hefðu samþykkt það. Þá var einnig litið til þess að B og S sendu G ehf. í tvígang bréf, þann 10. febrúar og 20. júní 2022, þar sem þau kröfðust þess að veðskuldabréfinu yrði aflétt af eigninni. Gerðu B og S ekki athugasemd við veðsetningu eignarinnar fyrr en með héraðsdómsstefnu sem birt var G ehf. og T ehf. 30. nóvember 2022 þar sem þau vísuðu til þess að veðsetningin hefði verið ólögmæt. Var tómlæti B og S talið renna stoðum undir þá niðurstöðu að þau hefðu samþykkt veðsetninguna við undirritun kaupsamningsins. Að þessu gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, var hann staðfestur.
Heiðrós Tinna Hannesdóttir (
Ágúst Ólafsson lögmaður)
gegn
[...], Reykjavík. Stefndi er Júlíus Gunnar Sveinsson, kt. [...], [...] (
Sævar Þór Jónsson lögmaður)
Stefnandi krafði stefnda um helming söluandvirðis bifreiðar er þau höfðu átt í sameign en söluverðið hafði verið lagt í heild sinni inn á stefnda. Stefndi kvað hlut stefnanda hafa átt að standa undir hennar hlut kostnaðar af rekstri heimilis þeirra eftir sambúðarslit en því mótmælti stefnandi. Stefndi krafðist m.a. skuldajafnaðar á grundvelli greiðslna sem hann hafði lagt út fyrir umfram 50% eignarhluta sinn og var sú krafa tekin til greina og stefndi sýknaður af kröfum stefnanda. Var málskostnaður látinn niður falla.
A höfðaði mál á hendur B hf. til heimtu ógreiddra forfallalauna vegna tímabilsins 9. ágúst til 16. október 2016, þegar A var óvinnufær vegna slyss á hægra hné við störf hjá B hf. Samkvæmt ráðningarsamningi aðila tók A laun eftir skiptimannakerfi, sem fól í sér að hann fór aðra hverja veiðiferð með skipinu en var hina í fríi og fékk greiddan hálfan hásetahlut fyrir hverja veiðiferð skipsins. Fékk A greidd laun í samræmi við það í forföllum sínum á fyrrgreindu tímabili, en A taldi sig hins vegar eiga rétt á fullum staðgengislaunum í samræmi við 1. mgr. 36. gr. sjómannalaga nr. 35/1985. Því hefði B hf. að réttu lagi átt að greiða honum heilan hásetahlut, tvöfalda þá fjárhæð sem hann innti af hendi til A. Byggði B hf. á hinn bóginn á því að með lokauppgjöri sínu gagnvart A, eftir starfslok hans, hefði félagið í reynd ofgreitt honum forfallalaun. Í hinum áfrýjaða dómi var talið að, þrátt fyrir að B hf. hefði vanrækt skyldu sína samkvæmt 1. mgr. 36. gr. sjómannalaga til að greiða A óskertan aflahlut í forföllunum, hefði félagið bætt A það upp með greiðslu umfram skyldu á uppsagnarfresti og var B hf. sýknað af kröfum A. Fyrir Landsrétti krafðist A ómerkingar hins áfrýjaða dóms á þeim grundvelli að framangreind niðurstaða dómsins um sýknu B hf. hefði verið reist á málsástæðu sem hefði ekki verið höfð uppi í málinu. Í niðurstöðu Landsréttar var rakið að B hf. hefði byggt á því í greinargerð sinni til héraðsdóms að ekki skyldi litið fram hjá því að við lokauppgjör gagnvart A hefði B hf. greitt honum full laun síðustu þrjá mánuði hans í starfi og að ekki yrði litið hjá því við mat á því hvort forfallalaun til A hefðu verið vangreidd. Þá mátti ráða af greinargerð B hf. að félagið teldi að A hefði verið skylt að draga frá kröfu sinni það sem hann hefði fengið ofgreitt miðað við 36. gr. sjómannalaga. Var kröfu A um ómerkingu því hafnað. Þá var rakið að ákvæði 1. málsliðar 1. mgr. 36. gr. sjómannalaga hefði verið skýrt þannig í dómaframkvæmd að það veitti skipverja tilkall til fulls hásetahlutar í veikindaforföllum jafnvel þótt ráðningarsamningur kvæði aðeins á um greiðslu hálfs hásetahlutar fyrir hverja veiðiferð. Var því fallist á að A hefði átt tilkall til greiðslu fulls hásetahlutar í forföllum sínum 9. ágúst til 15. október 2016. Á hinn bóginn þótti ljóst af gögnum málsins að B hf. hefði greitt A hærri forfallalaun við starfslok hans en hann átti tilkall til á grundvelli 36. gr. sjómannalaga, vegna forfalla A í desember 2015 til apríl 2016 og síðan í apríl til júní 2017. Varð ekki séð að því hefði verið hnekkt af hálfu A heldur var því mótmælt að ofgreiddum forfallalaunum vegna fyrra slyss A yrði skuldajafnað við það sem væri vangreitt í kjölfar seinna slyssins. Að virtum atvikum málsins og einkum þeim tölvupóstsamskiptum sem lágu fyrir í málinu var talið ljóst að B hf. hefði allt frá því að A setti fyrst fram kröfu sína vísað til þess að B hf. teldi sig hafa ofgreitt forfallalaun og ítrekað þá afstöðu sína í síðari samskiptum. Var gagnkrafa B hf. þar að lútandi samrætt dómkröfu A og því tæk til skuldajöfnunar. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu B hf.af kröfum A.
L stefndi H til innheimtu á tveimur óuppgerðum lánum, númer 8876 og 8878, frá árinu 2007, en um var að ræða fjölmyntalán sem reyndust vera með ólögmætri gengistryggingu. Í kjölfarið höfðaði H mál á hendur L og krafðist annars vegar viðurkenningar á því að tveir samningar númer SFL 018341 og SFL 018421 hefðu falið í sér lán með ólögmætri gengistryggingu en ekki erlend lán. Hins vegar hafði H uppi fjárkröfu á hendur L á þeim grunni að hann ætti inneign hjá L vegna þess að verðmat vinnuvéla sem L leysti til sín við uppgjör á 13 lánssamningum hefði verið of lágt. Voru málin sameinuð í héraðsdómi. Í niðurstöðu Landsréttar um kröfu L í aðalsök kom fram að ekki yrði annað ráðið en að endurútreikningar L á lánum númer 8876 og 8878 hefðu verið í samræmi við ákvæði 5. mgr. 18. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Var því fallist á fjárkröfu L í aðalsök. Um fyrri dómkröfu H í gagnsök var rakið að samningarnir tveir væru meðal þeirra 13 sem fjárkrafa H samkvæmt síðari dómkröfu hans byggði á. Væri fyrri dómkrafan því í reynd málsástæða fyrir þeirri síðari og hefði H því ekki lögvarða hagsmuni af úrlausn hennar. Var kröfunni því sjálfkrafa vísað frá héraðsdómi. Síðari dómkröfu sína í gagnsök byggði H meðal annars á því að ekki hefðu verið skilyrði til riftunar umræddra lánssamninga, að verðmat sem forveri L hefði aflað í tengslum við riftunina hefði verið of lágt og að við uppgjör samninganna hefði verið byggt á lægri fjárhæð en sem næmi verðmæti vélanna samkvæmt umræddu verðmati. Hefði enn fremur við endurútreikning 11 samninganna árið 2014 verið miðað við enn lægri fjárhæð. Greindi aðila á um hvort verðmæti vinnuvéla sem kom til frádráttar skuld H við endurútreikning árið 2014 hefði verið rétt metið, en L taldi fjárkröfu H í gagnsök vera endurútreikningnum óviðkomandi og að krafan hefði verið fyrnd samkvæmt 3. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu þegar mál H var höfðað. Í niðurstöðu Landsréttar var ekki fallist á með H að óheimilt hefði verið að rifta umræddum lánssamningum, þvert á móti þótti sýnt fram á að skilyrði hefðu verið til riftunar þeirra, einkum í ljósi vanskila og síðar greiðslufalls H frá og með haustinu 2008. Þá var talið að verðmatið, sem forveri L aflaði um vinnuvélarnar við uppgjör vegna riftunar umræddra 13 samninga, hefði gefið góða mynd af verðmæti vélanna; eðlilegt hefði verið að taka mið af markaðsaðstæðum á þeim tíma sem vélarnar voru innleystar, en í matsspurningunum hafði á hinn bóginn sérstaklega verið tekið fram að við verðmat skyldi litið framhjá þeim sérstöku aðstæðum sem voru á markaði með vinnuvélar og tæki á árunum 2009 og 2010. Loks var rakið að við endurútreikning lánssamninganna hefði L verðmetið tækin og þar með afborganir H með öðrum hætti en við eldra uppgjör og hafði sú breyting bein áhrif á fjárhæð kröfunnar. Var því litið svo á að fjárkrafa H hefði verið uppgjörskrafa í skilningi 18. gr. og bráðabirgðaákvæðis XIV með lögum nr. 38/2001 og teldist hún ófyrnd samkvæmt því. Ekki var heldur unnt að telja hana niður fallna fyrir tómlæti. Á hinn bóginn var fjárkrafa H fyrnd vegna samninganna SFL 018341 og SFL 018421, þar sem lagt var til grundvallar að þeir hefðu ekki falið í sér ólögmæta gengistryggingu og voru þeir ekki endurreiknaðir árið 2014. Var það loks mat réttarins að við útreikning eftirstöðva lánssamninganna 11 skyldi miða við framreiknaða stöðu þeirra samkvæmt endurútreikningi stefnda árið 2014, en ekki stöðu á riftunardegi eins og H byggði á. Þótt óútskýrður munur hefði verið á verðmæti vélanna frá riftunardegi og við endurútreikning hefði H ekki sýnt fram á að hann ætti kröfu á hendur L. Var hann þvert á móti enn í skuld við L á því tímamarki þótt verðmat L hefði verið lagt til grundvallar við uppgjörið. Var L því sýknað af kröfum H í gagnsök.
Ágreiningur var um hvort stefnandi ætti rétt til dánarbóta úr tryggingu hjá stefnda en eiginmaður hennar sem var flugmaður lést þegar að flugvél sem hann stýrði brotlenti skömmu eftir flugtak. Ágreiningur var um hvort flugmaðurinn hefði sýnt af sér gáleysi eða stórfellt gáleysi í umrætt sinn og þá hvaða afleiðingar slíkt ætti að hafa, þ.e. hvort slíkt leiði til niðurfellingar bótaréttar í heild sinni eða aðeins skerðingar á bótarétti að hluta. Sú háttsemi flugmannsins að kanna hvorki stjórntæki vélarinnar við fyrirflugskoðun né rétt áður en tekið var á loft var metinn honum til stórfellds gáleysis. Ekki var fallist á að stórfellt gáleysi félli utan vátryggingarverndar, enda óheimilt, samkvæmt 3. gr. laga nr. 30/2004, að víkja frá ákvæðum laga um vátryggingarsamninga með samningi ef það leiðir til lakari stöðu þess sem öðlast kröfu á hendur félaginu. Ábyrgð vátryggingafélags samkvæmt 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004 fellur ekki fortakslaust niður við það að vátryggingaratburði sé valdið af stórkostlegu gáleysi en getur orðið til þess að réttur tryggingartaka til bóta úr vátryggingunni verði skertur að hluta eða í heild sinni vegna háttsemi hans. Var réttur stefnanda til dánarbóta skertur um þriðjung og stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 7.600.000 kr. auk dráttarvaxta.
O ehf. höfðaði mál gegn E ehf. til greiðslu skulda vegna 67 reikninga sem O ehf. hafði gefið út. Með dómi Landsréttar var talið að E ehf. hefði með fyrirvaralausri innborgun að fjárhæð 10.000.000 króna inn á einn tiltekinn reikning viðurkennt kröfu O ehf. Bæri E ehf. sönnunarbyrði fyrir því að krafa O ehf. vegna vinnu við verkið hefði verið ósanngjörn og ekki í samræmi við umfang þess en honum hefði ekki tekist sú sönnun. Var því fallist á kröfu O ehf. um greiðslu eftirstöðva reikningsins sem námu 8.499.000 krónum. Að öðru leyti var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu E ehf. af öðrum kröfum O ehf.
Skuldamál.
K og J höfðuðu upphaflega mál gegn Húsasmiðjunni ehf., HF ehf. og IC og kröfðust skaðabóta vegna galla á gluggum og hurðum sem keyptar voru haustið 2006 og komið fyrir í einbýlishúsi þeirra um áramótin 2006 og 2007. Með dómi héraðsdóms var Húsasmiðjan ehf. sýknuð vegna aðildarskorts, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, en HF ehf. og IC var gert að greiða K og J óskipt 6.640.000 krónur í skaðabætur vegna galla á hinum selda búnaði. Óumdeilt var að hinn keypti búnaður hefði ekki haft þá eiginleika sem áskilinn var og teldist gallaður í skilningi 16. gr., sbr. 15. gr. laga nr. 48/2003 um neytendakaup. Reisti HF ehf. kröfu sína um sýknu annars vegar á því að krafa K og J væri fyrnd og hins vegar á því að þau hefðu með tómlæti fyrirgert rétti sínum til bóta. Í dómi Landsréttar var lagt til grundvallar að HF ehf. hefði með framkomu sinni ítrekað gefið K og J til kynna að félagið viðurkenndi að þau ættu rétt á að fá tjón sitt bætt. Með viðurkenningu HF ehf. hefði fyrningu verið slitið og kom ekki til þess að nýir fyrningarfrestir liðu undir lok áður en málið var höfðað fyrir dómstólum. Krafa K og J á hendur IC var reist á því að félagið hefði sem framleiðandi hins gallaða búnaðar veitt tíu ára ábyrgð á búnaðinum. Í dómi Landsréttar kom fram að upphaf ábyrgðartímans miðaðist við 1. október 2006 en þá barst búnaðurinn seljanda í síðasta lagi. Í maí 2010 hefði kvörtun verið komið á framfæri við IC vegna þriggja eininga, en ekki yrði séð að fjögurra ára fyrningarfresti hefði verið slitið með viðurkenningu IC. Þá hefði kröfu sem var reist á því að allur búnaðurinn hefði verið gallaður ekki komið á framfæri við IC fyrr en eftir að ábyrgðartíminn var liðinn undir lok. Að þessu virtu var IC sýknað en niðurstaða héraðsdóms staðfest um að HF ehf. yrði gert að greiða K og J bætur vegna galla á hinum selda búnaði.
Þb. F ehf. krafði S hf. um greiðslu eftirstöðva fastverðs samkvæmt verksamningi milli aðila auk greiðslu sem það taldi sig eiga rétt á fyrir ýmis auka- og viðbótarverk sem unnin höfðu verið í tengslum við verkið. S hf. hafði uppi gagnkröfur á hendur þb. F ehf. til skuldajöfnunar vegna útlagðs kostnaðar sem hann taldi eiga rétt á vegna ólokinna verka sem F ehf. hefði átt að vinna samkvæmt verksamningnum sem og bóta vegna tafa sem höfðu orðið á verkinu. Í dómi Landsréttar kom fram að af hálfu S hf. hefði ekki verið gerð grein fyrir því til hvaða tafa krafa hans tæki, það er á hvaða tímabili þær tafir hefðu orðið sem þb. F ehf. bæri ábyrgð á. Þá væri fjárhæð kröfunnar ekki sundurliðuð á grundvelli slíkrar útlistunar. Til þess væri að líta að S hf. hefði borið að tilkynna F ehf. án tafar þegar hann teldi fram komið tilefni til að krefja F ehf. um tafabætur. Skriflegri tilkynningu um tafabætur hefði fyrst verið beint að F ehf. þegar liðnir voru nær átta mánuðir frá því að F ehf. hefði tilkynnt S hf. um verklok. Ekki yrði hjá því komist að líta svo á að S hf. hefði sýnt af sér tómlæti með því að tilkynna ekki, þegar hann taldi tilefni til, að hann hygðist krefjast tafabóta samkvæmt verksamningi aðila. Krafa hans um tafabætur væri því fallin niður fyrir tómlæti og var henni hafnað. Var S hf. gert að greiða þb. F ehf. tilgreinda fjárhæð sem nam eftirstöðvum fjárhæðar verksamnings þeirra en S hf. var sýknaður af kröfu um greiðslu fyrir eitt tiltekið aukaverk sem S hf. hafði verið gert að greiða með hinum áfrýjaða dómi. Landsréttur féllst á að S hf. gæti nýtt til skuldajafnaðar kröfu um greiðslu útlagðs kostnaðar samkvæmt fimm reikningum, þar sem um hefði verið að ræða verk sem F ehf. hefði borið að vinna í samræmi við verksamning aðila, auk áður úrskurðaðs málskostnaðar.
Ágreiningur málsins laut að því hvort forkaupsréttur G og R ehf. á grundvelli skiptayfirlýsingar sem þinglýst var á fasteign málsaðila hefði orðið virkur við sölu B á eignarhluta sínum í fasteigninni til eiginkonu sinnar S. Með skiptayfirlýsingunni var fasteigninni skipt í tvo eignarhluta og kveðið á um gagnkvæman forkaupsrétt. Með dómi Hæstaréttar var ekki fallist á að forkaupsrétturinn hefði verið bundinn við persónu þess eiganda sem til hans stofnaði heldur ætlað varanlegt gildi. Þá féllst rétturinn ekki á þá málsástæðu að forkaupsrétturinn hefði ekki orðið virkur við ráðstöfun eignarinnar frá B til S þar sem ekki hefði verið um sölu að ræða í skilningi forkaupsréttar heldur yfirfærslu hjúskapareignar milli hjóna. Hæstiréttur taldi þvert á móti að skjalið hefði borið hefðbundin einkenni afsals og eignarhald fasteignarinnar formlega færst til S þegar því var þinglýst athugasemdalaust. Þá var ekki fallist á að um málamyndagerning hefði verið að ræða. Enn fremur var þeirri málsástæðu áfrýjenda hafnað að forkaupsrétturinn hefði í umrætt sinn fallið niður fyrir tómlæti stefndu. Loks taldi rétturinn beitingu 36. gr. samningalaga ekki koma til álita í málinu. Var dómur Landsréttar staðfestur um viðurkenningu á forkaupsrétti til handa G og R ehf.
Ágreiningur var um hvort sjálfskuldarábyrgð stefnanda að fjárhæð 7.000.000 króna, í tengslum við hækkun á yfirdráttarheimild fyrirtækis sem hann var í forsvari fyrir, hefði átt að falla niður samtímis því að stefndi móttók tryggingarbréf að sömu fjárhæð útgefið af stefnanda. Jafnframt var deilt um hvort sjálfskuldarábyrgðin hefði átt að falla niður þegar viðauki var gerður við tryggingarbréfið þannig að það tók einnig til skulda fyrirtækisins. Þá var ágreiningur um hvort það væri ósanngjarnt eða andsætt góðri viðskiptavenju að bera sjálfskuldarábyrgðina fyrir sig, sbr. 1. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Hvorki var talið að útfærsla tryggingarbréfsins í upphafi né sá viðauki sem gerður var síðar hafi gefið stefnda tilefni til að ætla að sjálfskuldarábyrgð hans væri fallin niður eða það væri á einhvern hátt ósanngjarnt eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera hana fyrir sig. Þá var jafnframt talið að stefnandi hefði sýnt af sér tómlæti með því að mótmæla ekki gildi sjálfskuldarábyrgðarinnar fyrr en sex árum eftir gildistöku hennar, þrátt fyrir að hafa fengið send yfirlit um hana árlega.
Ágreiningur reis vegna viðskipta með hluti í óskráðu félagi sem starfaði við hugbúnaðargerð og hönnun lækningartækja. Í kjölfar sölu á rúmlega 6% hlut stefnanda í félaginu til stefnda var ráðandi hlutur seldur til bandarísks fjáfestis þremur mánuðum síðar. Talið var að stefnandi hefði mátt gera sér grein fyrir að til stóð að fá bandaríska fjárfesta að félaginu og að slík sala gæti gengið eftir á næstu mánuðum og hann hafi tekið tillit til þess við verðlagningu bréfanna, en stefnandi verð með próf í verðbréfamiðlun og naut ráðgjafar við kaupin. Þá var ekki talið að viðræður við bandaríska fjárfestinn sem var stærsti viðskiptavinur félagsins hefðu verið komnar á það stig við sölu stefnanda á hlutnum að raunhæft hafi verið að draga einhverja ályktun um möguleg áhrif þeirra á söluna. Var stefndi því sýknaður af kröfum stefnanda.
Stefnandi krafðist ógildingar ákvæðis í uppgjöri vegna sölu hans á búseturétti í húsnæðissamvinnufélagi (stefnda) og endurgreiðslu svokallaðs "frestaðs viðhalds" sem dregið var frá uppgjöri af söluverði búseturéttar hans. Þrátt fyrir að hvergi í lögum, búsetusamningi né samþykktum stefnda sé kveðið á um "frestað viðhald" taldi dómurinn að með heildstæðri skýringu á framangreindum heimildum og ákvörðunum aðalfunda félagsins ætti gjaldið sér fullnægjandi stoð. Þá hafi stefnanda mátt vera kunnugt um gjaldið og því yrði ekki fallist á að óskýrleiki í framsetningu þess gæti haft þau áhrif að hann yrði ekki bundinn af því. Ennfremur var stefnandi ekki talinn hafa sýnt fram á að gjaldið væri bersýnilega ósanngjarnt í skilningi lag nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Loks var því hafnað að gjaldið fæli í sér brot á jafnræði félagsmanna. Með vísan til þess að veruleg vafaatriði voru í málinu var málskostnaður látinn niður falla.
Fallist á að starfsmanni sem var sagt upp störfum vegna skipulagsbreytinga ætti rétt á launum vegna yfirvinnu síðustu fjögur ár, þar sem heildarlaun hans á tímabilinu næðu ella ekki lágmarkskjörum samkvæmt kjarasamningi. Kröfum hans vegna meints ógreidds orlofs og um skaðabætur vegna meintrar ólögmætrar uppsagnar var hins vegar hafnað.
Þ hf. höfðaði mál gegn SU ehf. og móðurfélagi þess, SJ ehf., til heimtu verklauna á grundvelli verksamnings á milli Þ hf. og SU ehf. um uppsteypu og frágang utanhúss á nánar tilgreindri hótelbyggingu í Reykjavík. Byggðist aðild SJ ehf. í málinu á sjálfskuldarábyrgð félagsins á skuldum SU ehf. að tiltekinni fjárhæð samkvæmt verksamningnum. SU ehf. og SJ ehf. kröfðust aðallega sýknu en til vara lækkunar á kröfum Þ hf. á grundvelli gagnkrafna SU ehf., einkum vegna galla á verkinu og frekari tafabóta en Þ ehf. hafði samþykkt, sem skuldajafna ætti við tildæmdar kröfur Þ hf. Í dómi Landsréttar var krafa Þ hf. vegna óuppgerðrar skuldar á viðskiptareikningi að tiltekinni fjárhæð tekin til greina en til frádráttar henni skyldu koma tilteknar gagnkröfur SU ehf. Þá var tekin til greina krafa Þ hf. er laut að óreikningsfærðum verkþáttum samkvæmt verksamningi annars vegar og viðbótarkostnaðar vegna tiltekinna magnbreytinga hins vegar. Jafnframt voru teknar til greina kröfur Þ hf. vegna ýmissa viðbótar- og aukaverka en tveimur þeirra hafnað. Loks var krafa Þ hf. um greiðslu kostnaðar vegna verktryggingar tekin til greina. Samkvæmt dómi Landsréttar var fallist á gagnkröfu SU ehf. vegna nánar tilgreinds galla en á hinn bóginn þótti félagið hafa fyrirgert rétti sínum til tafabóta sökum tómlætis. Voru kröfur Þ ehf. þannig teknar til greina með 37.371.743 krónum og gagnkröfur SU ehf. með 5.583.022 krónum.
Stefndi var sýknaður af kröfum sem stefnandi hafði uppi til uppgjörs á húsaleigu í kjölfar riftunar stefnanda á leigusamningi aðila.
Stefnandi, sem var dönsk lánastofnun, krafði stefnda um greiðslu eftirstöðva lána sem hann hafði tekið er hann var búsettur í Danmörku. Ekki var fallist á mótbárur stefnda gegn greiðsluskyldu og var því fallist á kröfur stefnanda og stefnda jafnframt gert að greiða málskostnað.
G og L ehf., sem síðar varð M ehf., gerðu með sér verksamninga á árunum 2015 og 2016 sem lutu að því að G skyldi annast um steypu- og mótavinnu sem undirverktaki fyrir M ehf. G og M ehf. rituðu undir samkomulag 20. október 2016 þar sem G skuldbatt sig til að greiða starfsmönnum sínum laun í samræmi við íslensk lög en stæði G ekki við skyldur sínar samkvæmt samkomulaginu væri M ehf. heimilt að rifta öllum samningum aðila án frekari fyrirvara. Þá skuldbatt M ehf. sig með samkomulaginu til þess að greiða 200.000 evrur til G sem skyldi nýta það fé til þess að gera upp það sem vangoldið væri af launum starfsmanna G. M ehf. rifti samningum aðila 2. nóvember 2016 og vísaði til þess að G hefði ekki staðið við skyldu sína samkvæmt framangreindu samkomulagi frá 20. október 2016 um að gera upp laun starfsmanna sinna í samræmi við íslensk lög og kjarasamninga. G mótmælti riftun samninganna og krafðist greiðslu á ógreiddum reikningum. Með dómi héraðsdóms var komist að þeirri niðurstöðu að G hefði sýnt fram á réttmæti allrar fjárkröfu sinnar og riftun M ehf. á samningum aðila hafi verið ólögmæt. Krafan hafi hvorki verið fyrnd né fallin niður fyrir tómlæti G og ekki hefði verið sýnt fram á að M ehf. ætti gagnkröfu á hendur G. Þá hefðu mótbárur M ehf. gegn reikningum verið allt of seint fram komnar. M ehf. var því dæmt til að greiða kröfu G. Fyrir Landsrétti krafðist M ehf. þess aðallega að hinn áfrýjaði dómur yrði ómerktur þar sem niðurstaða héraðsdóms um ólögmæti riftunar byggði á íslenska staðlinum ÍST 30:2012 sem hefði hvorki verið hluti af samningum aðila né hluti málsgagna. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að staðallinn hefði að geyma almenna útboðs- og samningsskilmála um verkframkvæmdir og að tilvísanir í dómi héraðsdóms til staðalsins endurspegluðu almennar reglur sem giltu á réttarsviði um verksamninga. Yrði dómurinn því ekki ómerktur þótt til staðalsins væri vísað í honum. Að því gættu og með þeirri áréttingu að M ehf. stóð ekki við þá skuldbindingu sína samkvæmt samkomulagi aðila frá október 2016 um greiðslu staðfesti Landsréttur héraðsdóm með vísan til forsendna.
Erna Björk Häsler (
Ragnar Björgvinsson lögmaður)
gegn
eignar sinnar að Byggðarenda 8, Reykjavík, að viðlögðum dagsektum til stefnanda að fjárhæð 50.000 krónur fyrir hvern dag frá dómsuppsögu til efndadags. Þá er krafist málskostnaðar (
Gísli Tryggvason lögmaður)
Málsaðilar búa í tvíbýli. Eiganda neðri hæðar var að kröfu eiganda efri hæðar gert að fjarlægja timburverönd, sem liggur meðfram íbúð neðri hæðar, að viðlögðum dagsektum.
Sami maður stýrði bæði eigin fjárfestingafélagi, B, og fjárfestingafélagi A sem hann átti með systkinum sínum. A taldi sig hafa orðið fyrir tjóni vegna millifærslu sem fór af bankareikningi A á bankareikning B í janúar 2005. A taldi starfsmann bankans, sem sá um millifærsluna, endurskoðanda og endurskoðunarfyrirtæki, sem endurskoðaði reikninga beggja félaganna svo og fyrrverandi stjórnanda A hafa valdið þessu tjóni á saknæman og ólögmætan hátt. A höfðaði því mál á hendur bankastarfsmanninum, endurskoðandanum og fyrirtæki hans. Þar eð stjórnandinn fyrrverandi var fallinn frá, en ekkja hans sat í óskiptu búi, höfðaði A einnig mál á hendur henni. Starfsmaður bankans stefndi bankanum til réttargæslu eignarhaldsfélagi sem heldur utan um eignir bankans sem starfsmaðurinn starfaði hjá. Talið var að skuld B við A hefði verið gerð upp með skuldajöfnun árið 2007 og því hefði A ekki sýnt fram á að tjón hefði hlotist af millifærslunni. Þegar af þeirri ástæðu voru allir stefndu sýknaðir af kröfu stefnanda.
Stefndu, Grindavíkurbæ og Sjóvá-Almennum tryggingum hf., gert að greiða stefnanda Fanndalslögnum ehf. sameiginlega 338.690 krónur ásamt dráttarvöxtum í skaðabætur vegna tjóns á bifreið tengt sandfoki frá bílastæði við Hópið í Grindavík.Stefnda, Grindavíkurbæ gert að greiða stefnendum, Jóni Fanndal og Ingibjörgu Marín 3.406.000 krónur ásamt dráttarvöxtum í skaðabætur vegna þrifa á fasteign þeirra vegna sandfoks frá bílastæði við Hópið í Grindavík. Stefndu sýknaðir af miskabótakröfu.