Ágreiningur þessa máls varðaði verksamning vegna framkvæmda við vöruhúsa- og skrifstofubyggingu að Korngörðum 3 í Reykjavík. Óumdeilt var að verkið hefði tafist vegna seinkunar á afhendingu hönnunargagna en ágreiningur var um hvort hún skýrði þær tafir sem urðu á verkframkvæmdinni. Aðalstefnandi sem var einn af undirverktökum byggði á því að kostnaður hans hefði aukist verulega vegna stórfelldra vanefnda á afhendingu hönnunargagna, verkstaðar og af völdum annarra verktaka. Gagnstefnandi sem jafnframt var aðalverktaki fasteignarinnar, byggði á því að hann ætti rétt á afslætti og bótum vegna afnotamissis og galla á verkframkvæmdinni. Ágreiningurinn laut að mörgum verkþáttum, svo sem framleiðslu á stáli og uppsetningu stálvirkis í eigninni, samlokueiningum vegna utanhússklæðningar, samlokueiningum í frysti, samningi um viðbótarstál og samningi um afhendingu á trapízuplötum í skrifstofuhluta. Þá var deilt um hvort gallar hefðu verið á verkinu, svo sem málningu stálvirkis, herslumælingar, litamismun í klæðningu, leka, þykkt samlokueininga í frysti og frágangi. Ágreiningur var um fullnægjandi upplýsingagjöf, afhendingu vinnusvæðis, starfsmannafjölda, tafabætur, tapaðar leigutekjur, gengismun, afhendingu verkstaðar, verkábyrgð, sönnun, þ.m.t sönnunargildi matsgerða, verkstjórn, vaxtakröfu, gengismun, stöðuúttektir, skuldajöfnuð, dráttarvaxtakröfu og verðbætur. Niðurstaða dómsins var sú að gagnstefnandi bæri ábyrgð á þeim töfum sem urðu á reisningu stálvirksins, ekki aðeins vegna tafa á hönnunargögnum og afhendingu verksvæðis, heldur fyrst og fremst vegna tafa á vinnu uppsteypuverktaka sem gagnstefnandi bar ábyrgð á. Að mati dómsins var það forsenda þess að unnt færi að ljúka stálreisningunni að uppsteypu væri lokið. Að því er varðaði utanhússklæðningu á svokölluðum MW samlokueiningum var talið að sú staðreynd að verkið fluttist yfir á tímabil þar sem veðurfar var miklu óhagstæðara hefði aðalstefnandi átt rétt á framlengingu verktímans. Allt að einu var talið að aðalstefnandi yrði að bera ábyrgð á töfum vegna skorts á efni vegna skemmdra og gallaðra samlokueininga, sem mátti rekja til skemmda í flutningi, geymslu efnis og gallaðra pantana. Þá var jafnframt fallist á tafabætur vegna riftunar á samningi um skrifstofuhluta. Fallist var á að aðalstefnandi hefði upplýst gagnstefnda um tafir og jafnframt að hann ætti kröfu um viðbótarkostnað vegna seinkunar á afhendingu verkstaðarins, aukins kostnaðar við yfirstjórn, viðbótarkostnaðar við uppsetningu á stálvirkinu, en hafnað var greiðslu vegna viðbótarverka og stáli sem ekki nýttist. Þá var fallist á að gagnstefnandi hefði verið heimilt að ganga að verkábyrgð, auk þess sem ekki var talið að aðalstefnandi ætti rétt á vöxtum vegna uppgjörs reikninga, en fallist var á gengismun vegna fjögurra reikninga og fyrirframgreiðslu. Þá var jafnframt fallist á tafabætur ýmsar gallakröfur gagnstefnanda, en krafa um tapaðar leigutekjur var talinn tilhæfulaus enda tafabætur umsamdar. Var gagnstefnanda gert að greiða málskostnað vegna þessa þáttar málsins en að öðru leyti féll málskostnaður niður. Loks var hafnað kröfum um aukinn kostnað vegna eftirlits, viðbótarstáls, verðbóta, þykktar samlokueininga, og tafabóta sem gagnstefnandi greiddi til undirverktaka sem annaðist framleiðslu og uppsetningu á hillukerfi svo á gámaleigu vegna búnaðar þessa undirverktaka.
Í málinu var deilt um útreikning á verðbótum vegna verðtryggðs húsnæðisláns sem A gaf út til Í 22. janúar 2009. A hélt því fram að rangri reikningsaðferð hefði verið beitt við útreikning verðbóta verðtryggða lánsins og taldi að önnur aðferð hefði verið réttari með vísan til orðalags 2. mgr. 4. gr. reglna Seðlabanka Íslands nr. 492/2001 um verðtryggingu sparifjár og lánsfjár. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna kom fram að sú aðferð sem Í hefði beitt við útreikninga lánsins greindi sig ekki frá því sem almennt hefði tíðkast í framkvæmd. Með skírskotun til dóms Hæstaréttar í máli nr. 243/2015 taldist staðfest að fyrirmæli Seðlabanka Íslands um verðtryggingu hefðu frá upphafi þeirrar lántöku sem um ræddi tekið mið af þeirri aðferð að höfuðstóll skuldar breyttist með verðlagsþróun og að afborganir og vextir reiknuðust af verðbættum höfuðstól. Hefði A ekki sýnt fram á að Í hefði notað reikningsaðferðir sem færu í bága við gildandi reglur eða almenna framkvæmd á sama tímabili. Þá var því hafnað að verðtryggingarskilmála veðbréfsins yrði vikið til hliðar með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga þar sem hann varð ekki talinn ósanngjarn gagnvart A. Var Í því sýknað af öllum kröfum A.
Stefndi var sýknaður af bótakröfu stefnanda á grundvelli fyrningar.
Suðurgafl ehf, Sigríður Vilhjálmsdóttir, Þórir Sigurðsson ehf, Hrönn Greipsdóttir, Sigurður Haukur Greipsson, Minningarsjóður Ársæls Jónssonar, Svava Loftsdóttir, Marta Loftsdóttir, Pétur Guðfinnsson, Margrét Sigríður Pálsdóttir og Inga Ingibjörg Guðmundsdóttir (
Hjörleifur Kvaran lögmaður)
gegn
íslenska ríkinu (
Ívar Pálsson lögmaður)
Seljendur og kaupandi fasteignar fólu matsmönnum að meta sanngjarnt kaupverð eignarinnar. Með undirmati og yfirmati tók matsferlið rúm tvö og hálft ár. Í yfirmati var mælt fyrir um að kaupverðið skyldi bera vexti frá því að kaupsamningur var undirritaður og þar til kaupverðið var innt af hendi. Kaupandi taldi sig ekki bundinn af þeirri niðurstöðu matsmanna að mæla fyrir um vexti á kaupverðið. Seljendur höfðuðu málið til þess að fá vextina greidda.Að mati dómsins stóðu hvorki lög né venja til þess að greiða skyldi vexti af kaupverði fasteignar þótt það frestaðist að inna það af hendi. Málsaðilar höfðu ekki heldur samið um það. Það var mat dómsins að yfirmatsmenn hefðu farið út fyrir matsspurninguna með því að mæla fyrir um vexti af kaupverðinu. Kaupandinn var því sýknaður af kröfu seljendanna um vexti af kaupverðinu.
V hf. var verkkaupi og Ó sf. verktaki við gerð Vaðlaheiðarganga. Í febrúar 2015 óskaði V hf. eftir því við Ó sf. að félagið myndi lækka reikninga sína frá og með 1. janúar 2015 um 1,2% vegna lækkunar virðisaukaskatts úr 25,5% í 24% sem tók gildi þann dag. Ó sf. gaf út reikninga í samræmi við þessa kröfu V hf. með fyrirvara um réttmæti lækkunarkröfunnar. Ó sf. höfðaði í kjölfarið mál gegn V hf. til að heimta þá fjárhæð sem félagið taldi nema vangoldnum verklaunum vegna lækkunarkröfunnar. Landsréttur taldi að V hf. hefði, að uppfylltum skilyrðum greinar 31.12 í ÍST30:2003, getað krafist breytinga á endurgjaldi fyrir þann hluta verksins sem var unninn eftir 1. janúar 2015 vegna áhrifa sem breytingar á lögum um virðisaukaskatt hefðu á kostnað, en óhjákvæmilegt væri að líta á virðisaukaskatt sem kostnað í skilningi þeirrar greinar. Aðila máls greindi á um það hvort og þá að hvaða leyti ætti við úrlausn málsins að taka tillit til áhrifa breytinga 1. janúar 2015 á lögum nr. 50/1988 á þróun byggingarvísitölu. Taldi Landsréttur að þær breytingar sem gerðar voru á lögum nr. 50/1988 og áhrif þeirra á þróun byggingarvísitölu hefðu ekki skapað málsaðilum sjálfstæðan rétt til að krefjast breytinga á þeim hluta heildarendurgjalds fyrir verkið sem laut að verðbótum. Vegna þeirrar tengingar sem væri að finna í grein 31.12 í ÍST30:2003 milli leiðréttinga á samningsverði, sökum beinna kostnaðarbreytinga sem leiði af breytingum á lögum, og áhrifa lagabreytinga á verðbætur yrði hins vegar ekki hjá því komist að meta saman hin beinu áhrif lagabreytinganna á kostnað málsaðila og hin óbeinu áhrif þeirra á verðbætur. Með vísan til framlagðra matsgerða lá fyrir að Ó sf. fékk greiddar frá V hf. mun hærri verðbætur ofan á samningsfjárhæðina en hann hefði fengið ef umræddar lagabreytingar hefðu ekki komið til án þess þó að kostnaður hans hækkaði. Ósk V hf. um að um að reikningar Ó sf. yrðu lækkaðir vegna beinna áhrifa lækkunar virðisaukaskatts úr 25,5% í 24% á kostnað var því talin réttmæt. Var V hf. sýknað af kröfum Ó sf.
Ágreiningur um hvort skuldbinding samkvæmt lánssamningi væri um gilt lán í erlendum gjaldmiðlum eða lán í íslenskum krónum bundið gengi erlendra gjaldmiðla með ólögmætum hætti.
Ágreiningur um hvort skuldbinding samkvæmt lánssamningi væri um gilt lán í erlendum gjaldmiðlum eða lán í íslenskum krónum bundið gengi erlendra gjaldmiðla með ólögmætum hætti.
Ágreiningur um hvort lánssamningur væri um lán í erlendum myntum eða lán í íslenskum krónum.
Málinu vísað frá dómi á grundvelli 25. gr. laga nr. 91/1991.
Ágreiningur um hvort lán væri í erlendum gjaldmiðlum eða íslenskum krónum.
Ágreiningur um hvort lán væri skuld í erlendum myntum eða hvort um væri að ræða skuld í íslenskum krónum bundna ólögmætri gengistryggingu.
Ágreiningur um hvort veðskuldabréf væri skuld í erlendum myntum eða hvort um væri að ræða skuld í íslenskum krónum bundna ólögmætri gengistryggingu.
Frosti ehf gegn
Íslandsbanka hf
Ágreiningur um hvort lán væru gengistryggð.
Ágreiningur um hvort lánssamningur aðila hafi verið um lán í erlendum myntum eða íslenskum krónum, sem bundið var með ólögmætum hætti við gengi erlendra gjaldmiðla, í andstöðu við 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu.
Ábyrgðarmaður sýknaður af fjárkröfu vegna fyrningar.
Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins bs gegn
Íslandsbanka hf
Skuldamál. Sýkna.
R starfaði hjá IÐ hf. á árunum 1976 til ársloka 1989 þegar bankinn sameinaðist þremur öðrum bönkum og varð að ÍS hf. Við sameininguna fluttust yfir til ÍS hf. lífeyrisskuldbindingar gagnvart R vegna starfa hans hjá IÐ hf. Árið 1993 samdi R við ÍS hf. um starfskjör og var þar um að ræða nokkra breytingu frá eldri samningi hans við IÐ hf., einkum að því er varðaði verðtryggingu lífeyrisréttinda. Ágreiningur aðila laut að því með hvaða hætti reikna skyldi lífeyrisréttindi R vegna starfa hans hjá IÐ hf. R vildi miða við laun bankastjóra ÍS hf. í lok árs 2009, en ella við laun hæstaréttardómara frá sama tímamarki. S taldi á hinn bóginn að í samningnum frá árinu 1993 hefði falist að réttindin hefðu runnið saman við réttindi þau sem R hafði áunnið sér vegna starfa sinna hjá ÍS hf. með þeim hætti að grundvallarlaun til útreiknings lífeyris skyldu vera síðustu fullu mánaðarlaun hans hjá ÍS hf. fyrir töku lífeyris og taka breytingum í samræmi við launavísitölu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að R hafði áunnið sér veruleg lífeyrisréttindi er ÍS hf. yfirtók skyldu IÐ hf. gagnvart honum við sameiningu bankanna. Nytu slík réttindi verndar 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar. Við gerð nýs samnings við R um lífeyrisrétt hans hefði því verið brýnt að tilgreina skýrlega ef hann ætti að missa eitthvað af réttindum sínum sem hann hafði áður sérstaklega samið um og áunnið sér. Ekki yrði séð af ákvæðum samningsins frá árinu 1993 að svo hefði verið, auk þess sem nánar tilgreint minnisblað, sem ritað hafði verið á þeim tíma sem samningurinn var gerður, væri því heldur ekki til stuðnings. Var því ekki fallist á með S að áunnin lífeyrisréttindi R vegna starfa hans hjá IÐ hf. skyldu verðtryggð samkvæmt svonefndri eftirmannsreglu. Þá var ekki talið að slík tengsl væru milli þess nýja banka sem var stofnaður í október 2008 og IÐ hf. að miða bæri við laun bankastjóra ÍS hf. árið 2009 þegar metin væru ákvæði samninga R við IÐ hf. 20 árum áður og lægju til grundvallar rétti hans að þessu leyti. Var því fallist á þrautavarakröfu R um að miða bæri lífeyrisréttindi hans við laun hæstaréttardómara.
Fjármögnunarleiga, hugbúnaður, gengistrygging.
Sjóklæðagerðin hf gegn
Íslandsbanka hf
Lánssamningur
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem krafa S að fjárhæð 80.217.448 kr. var viðurkennd við slit LBI hf. í réttindaröð sem almenn krafa samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskiptaskipti o.fl. S lýsti kröfu við slit LBI hf. á grundvelli skuldabréfs. Deildu aðilar um það hvernig reikna skyldi verðbættan höfuðstól skuldabréfsins. S vildi notast við vísitölu neysluverðs þann 1. apríl 2009 en LBI hf. vildi notast við dagvísitölu neysluverðs þann 22. apríl 2009. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, kom meðal annars fram að ófrávíkjanleg ákvæði laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu og reglna Seðlabankans nr. 492/2001 heimiluðu ekki útreikning með þeim hætti sem LBI hf. hafði leitast eftir að byggja á við útreikning kröfu S.
Stefnanda veitt heimild til að fá gert fjárnám fyrir kröfum samkvæmt skuldabréfum inn í veðrétti sína í fasteigninni Kleifarveigi 15, Reykjavík.
Deilt um hvort lán samkvæmt viðskiptasamningi aðila væri í íslenskum krónum, bundið við gengi erlendra gjaldmiðla með ólögmætum hætti.
Tölvulistinn ehf gegn
Landsbankanum hf
Sýkna. Lánssamningur.
Fallist var á kröfu eins og henni var lýst við slitameðferð fjármálafyrirtækis.
Hylur ehf gegn
Íslandsbanka hf
Deilt um hvort skuldbinding á grundvelli rekstrarlánasamnings væri bundin ólögmætri gegngistryggingu skv. 13. gr., sbr. 14. gr. laga nr. 38/2001.
T og H höfðuðu mál gegn Í og kröfðust viðurkenningar á því að staða láns samkvæmt skuldabréfi sem þau gáfu út í tilefni lánveitingarinnar hefði á tilteknum gjalddaga numið nánar tilgreindri fjárhæð. Var krafan á því reist að Í hefði verið óheimilt að innheimta verðbætur af láninu en af því leiddi að umframgreiðslur vegna verðbóta á afborganir og vexti yrðu reiknaðar strax við greiðslu hvers gjalddaga til frádráttar höfuðstól lánsins sem ætti að lækka sem því næmi. Í dómi Hæstaréttar kom fram að tilhögun verðtryggingarinnar sem samið hefði verið um við útgáfu skuldabréfsins hefði verið lögmæt í ljósi ákvæða laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Þá hefði Í við lánveitinguna til T og H borið að fara að fyrirmælum þágildandi laga nr. 121/1994 um neytendalán að því marki sem ekki hefði verið vikið frá þeim með sérlögum er hefðu gilt um starfsemi Í. Loks var talið að hvorki reglur Í um greiðslumat né fyrirmæli laga og stjórnvaldsákvarðana sem um starfsemi Í hefðu gilt hefðu vikið til hliðar skyldum hans sem lánveitanda samkvæmt lögum nr. 121/1994. Að fengnum framangreindum niðurstöðum kom næst til úrlausnar sú málsástæða T og H að Í hefði við lánveitinguna vanrækt að upplýsa þau um atriði sem honum hefði borið að tilgreina og varðaði kostnað T og H af láninu samkvæmt 5. og 6. gr. laga nr. 121/1994. Var í því sambandi gengið út frá því að til álita gæti komið að víkja til hliðar ákvæðum skuldabréfsins á grundvelli 36. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. c. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, hefði Í látið hjá líða að veita T og H upplýsingar um efni og áhrif skilmála skuldabréfsins í þeim mæli að ósanngjarnt væri af Í eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera þá fyrir sig. Að virtum dómi Hæstaréttar í máli nr. 160/2015 og ákvæðum tilskipunar nr. 87/102/EBE um samræmingu á lögum og stjórnsýslufyrirmælum aðildarríkjanna varðandi neytendalán, svo sem henni hafði verið breytt með tilskipun nr. 90/88/EBE, var talið að samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 121/1994 hefði hvílt sú skylda á Í við gerð lánssamningsins að veita T og H upplýsingar um fjögur atriði. Í fyrsta lagi um höfuðstól lánsins sem væri fjárhæð þess án nokkurs kostnaðar, í öðru lagi um heildarlántökukostnað, í þriðja lagi um árlega hlutfallstölu kostnaðar sem skyldi lýst sem árlegri prósentu heildarlántökukostnaðarins af höfuðstól skuldarinnar og í fjórða lagi um heildarupphæð sem greiða ætti og væri samtala höfuðstóls, vaxta og lántökukostnaðar. Með hliðsjón af orðalagi skuldabréfsins og þeirri fjármálaráðgjöf sem leggja yrði til grundvallar að Í hefði veitt við undirritun lánsins taldi Hæstiréttur að Í hefði fullnægt þeirri upplýsingaskyldu sem á honum hefði hvílt samkvæmt þágildandi lögum nr. 121/1994. Þá var með hliðsjón af fyrrgreindum dómi Hæstaréttar ekki talið að Í hefði verið skylt samkvæmt síðastnefndum lögum að láta T og H í té við lánveitinguna sérstaka greiðsluáætlun sem gerði ráð fyrir tiltekinni hækkun vísitölu neysluverðs og að við gerð lánssamningsins hefði verið þörf að gera ráð fyrir að verðbætur teldust til heildarlántökukostnaðar. Við úrlausn málsins var enn fremur litið til þess að tilskipun 87/102/EBE hefði ekki haft lagagildi hér á landi og gæti lögskýring með hliðsjón af 3. gr. laga nr. 2/1993 ekki leitt til annarrar niðurstöðu um túlkun ákvæða laga nr. 121/1994, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar í máli nr. 79/2010. Samkvæmt framansögðu var Í sýknað af kröfu T og H.
Íslandsbanki hf gegn
Logafold ehf
Ágreiningur um hvort skuldabréf stefnda væri í íslenskum krónum eða erlendum gjaldmiðli.
Rammi hf gegn
Landsbankanum hf
Deilt um lögmæti láns í erlendri mynt.
Efnissala G.E. Jóhannssonar hf gegn
Hildu ehf
Deilt um lögmæti láns í erlendri mynt.
Þorsteinn Heiðarsson gegn
Landsbankanum hf
Stefndi sýknaður af kröfum stefnanda þar sem talið var að lánssamingur aðila væri lögmætt lán í erlendri mynt.
G bar undir dómstóla lögmæti fjárnáms sem gert var í eignarhluta hans í fasteign fyrir kröfu Í hf. á grundvelli skuldabréfs. Deila aðila laut að lögmæti og skuldbindingargildi verðtryggingarákvæðis í skuldabréfinu, en fjárhæð þess var bundin vísitölu neysluverðs samkvæmt heimild í lögum nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Höfðu mótmæli G við fjárnámsgerðina verið reist á því að verðtryggingarákvæði skuldbréfsins væri ólögmætt og í andstöðu við 36. gr. og 36. gr. a. til c. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, sbr. tilskipun ráðsins nr. 93/13/EBE um óréttmæta skilmála í neytendasamningum. Undir meðferð málsins í héraði lét EFTA-dómstóllinn í té ráðgefandi álit í málinu um skýringu á tilskipunum 93/13/EBE og 87/102/EBE um samræmingu á lögum og stjórnsýslufyrirmælum aðildarríkjanna varðandi neytendalán. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með hliðsjón af 2. mgr. 1. gr. fyrrnefndu tilskipunarinnar og að virtum VI. kafla laga nr. 38/2001, lögum nr. 12/1995 um vísitölu neysluverðs og reglum Seðlabanka Íslands um verðtryggingu sparifjár og lánsfjár, yrði að staðfesta þá niðurstöðu hins kærða úrskurðar að 36. gr. og 36. gr. a. til c. laga nr. 7/1936 gætu aðeins tekið til skilmála um þá þrjá þætti í lánssamningi sem aðilum hans væri að lögum frjálst að semja um að því er varðaði verðtryggingu með vísitölu neysluverðs, nánar tiltekið hvort fjárhæð lánsins skyldi yfirleitt vera háð verðtryggingu að hluta eða öllu leyti, hvort þar yrði miðað við vísitölu neysluverðs eða hlutabréfavísitölur samkvæmt 2. mgr. 14. gr. laga nr. 38/2001 og hver grunnvísitalan skyldi vera. Taldi Hæstiréttur að engin efni væru til að líta svo á að skilmálar um þessi þrjú atriði í skuldabréfinu hefðu strítt gegn góðum viðskiptaháttum og raskað til muna jafnvægi milli réttinda og skyldna G í óhag, þannig að þeir yrðu taldir ósanngjarnir í skilningi 3. mgr. 36. gr. c. laga nr. 7/1936, skýrðrar til samræmis við 1. og 2. mgr. 3. gr. tilskipunar 93/13/EBE, sbr. 3. gr. laga nr. 2/1993 um Evrópska efnahagssvæðið. Hins vegar kæmi til álita hvort lánveitandinn hefði látið hjá líða að veita G upplýsingar um efni og áhrif skilmála um verðtrygginguna í þeim mæli að það yrði talið ósanngjarnt af Í hf. eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera þá fyrir sig samkvæmt 36. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. c. laga nr. 7/1936. Með hliðsjón af þeirri greiðsluáætlun sem G undirritaði samhliða skuldabréfinu og yfirliti sem fylgdi henni, taldi Hæstiréttur að upplýsingaskyldu hefði verið fullnægt sem á honum hvíldi samkvæmt þágildandi lögum nr. 121/1994 um neytendalán. Við úrlausn málsins var enn fremur litið til þess að tilskipun 87/102/EBE hefði ekki haft lagagildi hér á landi og gæti lögskýring með hliðsjón af 3. gr. laga nr. 2/1993 ekki leitt til annarrar niðurstöðu um túlkun ákvæða laga nr. 121/1994, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar 9. desember 2010 í máli nr. 79/2010. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.
Arion banki hf gegn
Faxafeni hf
Stefndi dæmdur til að greiða kröfu stefnanda skv. lánssamningum aðila.
Nesbúegg ehf gegn
Arion banka hf
Stefndi sýknaður af viðurkenningarkröfu stefnanda um að umþrættur lánssamningur væri bundinn ólögmætri gengistryggingu samkvæmt lögum nr. 38/2001.
AFL sparisjóður gegn
Arion banka hf
Stefndi sýknaður af viðurkenningarkröfu stefnanda um að lán stefnda hjá stefnanda væru bundin ólögmætri gengistryggingu.
Íbúðalánasjóður var sýknaður af kröfu lántaka um að viðurkennt yrði að skuld þeirra næmi tiltekinni, lægri fjárhæð en Íbúðalánasjóður gekk út frá.
Skuldabréf. Verðtrygging. Óréttmætur skilmáli. Neytendaréttur. Ráðgefandi álit. Fjárnám.
Parlogis ehf gegn
Landsbankanum hf
Stefndi dæmdur til að endurgreiða stefnanda þá fjárhæð sem talið var að stefnandi hefði ofgreitt stefnda vegna ólögmætra samningsskilmála.
Sóltún 24 ehf gegn
Landsbankanum hf
Fallist var á að umdeildur lánssamningur fæli í sér gengistryggingu í andstöðu við lög nr. 38/2001, um vexti og verðtryggingu.
Viðurkenningarkröfu stefnanda vísað frá dómi ex officio. Stefndi var sýknaður af kröfu stefnanda um skaðabætur.
Verktakinn H ehf. höfðaði mál á hendur Í og V til heimtu ætlaðrar skuldar vegna vinnu H ehf. við gerð Héðinsfjarðarganga. M var einnig stefnt til að þola dóm um kröfu H ehf. á hendur fyrrgreindum aðilum. Fyrir Hæstarétti laut deila aðila annars vegar að uppgjöri verklauna og verðbóta á þau vegna vinnu H ehf. við þann hluta vegaframkvæmda í Siglufirði, sem liggur frá gangamunna í Skútudal og að ræsi, sem áin rennur í undir veginn. Talið var að H ehf. ætti rétt til greiðslu verklauna fyrir gerð fláafleyga á fyrrgreindan hluta vegarins, enda hefði þurft að endurhanna þennan veghluta og að á honum urðu fláafleygar beggja megin sökum þess að minna umframefni hafði fallið til við framkvæmdirnar en upphaflegar forsendur verkkaupa höfðu miðað við, svo og að það hefði staðið V nær að halda saman upplýsingum um efnismagn vegna fláafleyganna og yrði V að bera halla af því að hafa ekki axlað sönnunarbyrði þar um. Þá var H ehf. á grundvelli ákvæðis í útboðslýsingu um verkið einnig talinn eiga rétt til verðbóta á fyrrgreind verklaun. Á hinn bóginn var hafnað kröfu H ehf. um greiðslu viðbótarverklauna þar sem honum tókst ekki sönnun um að verulega aukið magn efnis hefði farið í vegstæðið vegna efnistöku úr því frá hönnunartíma vegstæðisins og þar til framkvæmdir hófust. Aðila greindi einnig á um ætlaðan rétt H ehf. til viðbótargreiðslu, sem hann taldi hafa stofnast við hækkun á virðisaukaskatti úr 24,5% í 25,5% á verktímanum. Þeirri kröfu var hafnað með skírskotun til þess að H ehf. hefði ekki tekist sönnun um raunverulegan viðbótarkostnað sem hann hefði borið af þessum sökum, umfram það sem hann hefði fengið vegna hækkunar á byggingarvísitölu og bótagreiðslu frá verkkaupa, og þar af leiðandi væri tjón hans ósannað. Var Í og V gert að greiða H ehf. óskipt 44.819.764 krónur ásamt dráttarvöxtum vegna nánar tiltekins tíma.
Stefnda dæmd til að geiða umstefnda skuld samkvæmt lánssamningi þar sem talið var að um gilda skuldbindingu í erlendum gjaldmiðlum væri að ræða.
Hilda ehf gegn
SAV fasteignum ehf og HH eignarhaldsfélagi ehf
Viðurkennt að lán hafi verið gengistryggt með ólögmætum hætti.
Fallist var á sjónarmið B um að hann gæti borið fyrir sig fullnaðarkvittanir vegna greiðslu vaxta af láni sem bundið var ólögmætri gengistryggingu. Einnig var á það fallist að í samningi aðila hefðu ekki verið viðhlítandi heimildir til heimtu verðbóta eða breytilegra samningsvaxta.
Laugar ehf gegn
Landsbankanum hf
Viðurkennt að lán hafi verið gengistryggt með ólögmætum hætti.
Stefndi sýknaður af endurgreiðslukröfu stefnanda með vísan til 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991.
Stefndi dæmdur til að greiða stefnanda eftirstöðvar lánssamnings, en fallist var á að sá samningur væri um lán í íslenskum krónum bundið við gengi erlendra gjaldmiðla.
H höfðaði mál gegn L hf. en H taldi að L hf. bæri að efna samning S sparisjóðs við H um vaxtakjör á innlánsreikningi H hjá sparisjóðnum og síðar L hf. Ekki var fallist á það með H að L hf. gæti ekki tekið til varna þar sem bankinn væri bundinn af niðurstöðu úrskurðarnefndar um viðskipti við fjármálafyrirtæki sem hefði úrskurðað H í vil. Þótt fram kæmi í samþykktum fyrir úrskurðarnefndina að fjármálafyrirtæki, sem væru aðilar að nefndinni, væru skuldbundin til að fylgja ákvörðunum hennar nema í tilteknum undantekningartilvikum, hefði fjármálafyrirtækum verið gert skylt með lögum að vera aðilar að nefndinni og þeim einnig tryggður réttur til að leggja fyrir dóm þau ágreiningsefni sem nefndin hefði leyst úr. Fóru ákvæði samþykktar fyrir úrskurðarnefndina því að þessu leyti í bága við lög og gátu ekki haft þau réttaráhrif að L hf. gæti ekki tekið til varna gegn kröfum H. Þá var talið að þau samningskjör sem H hafði notið hjá S sparisjóði hefðu farið í bága við fyrirmæli reglna Seðlabanka Íslands nr. 492/2001 um verðtryggingu sparifjár og lánsfjár sem áttu sér stoð í ófrávíkjanlegu ákvæði 15. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Var L því ekki bundinn af samningi H og S sparisjóðs.
Hafnað var viðurkenningarkröfu stefnanda um að lánssamningur aðila væri skuld í íslenskum krónum.
Viðurkennt var að lánssamningur aðila væri bundinn ólögmætri gengistryggingu skv. 14. gr. laga nr. 38/2001.
Fallist var á með stefnanda að lán, sem hann hafði tekið hjá Landsbanka Íslands hf., á árinu 2007, væri bundið ólögmætri gengistryggingu.