Dómstólaleit

Ágreiningur aðila laut að greiðsluskyldu L ehf. á grundvelli verksamnings sem Þ ehf. taldi hafa komist á milli aðila. Með stefnu í málinu lagði Þ ehf. fram óundirritaðan verksamning sem hann kvað þó aðila ekki hafa samþykkt. Krafðist L hf. frávísunar málsins á grundvelli 1. mgr. 24. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og vísaði til þess að í fyrrgreindum verksamningi væri ákvæði þess efnis að allur ágreiningur sem kynni að rísa í tengslum við hann skyldi leggja til úrslausnar gerðardóms. Með hinum kærða úrskurði féllst héraðsdómur á kröfuna. Í dómi Hæstaréttar kom fram að fyrrgreindur verksamningur væri óundirritaður og hefði L ehf. lýst því yfir í þinghaldi til flutnings um frávísunarkröfuna að hann væri ekki í gildi og óskuldbindandi milli aðila. Vefengdu því báðir aðilar að verksamningurinn væri skuldbindandi fyrir þá. Væri því ekki fyrir að fara í málinu gildum gerðarsamningi þar sem aðilar afsöluðu sér meðferð almennra dómstóla um þann réttarágreining sem risið hefði á milli þeirra. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli M gegn LS ehf. og A hf. var að hluta vísað frá dómi. Í málinu krafðist M þess að LS ehf. yrði gert að greiða honum nánar tilgreinda fjárhæð á grundvelli kaupréttarsamnings sem hann hafði gert við félagið og kvað á um hlutdeild hans í söluandvirði dótturfélags LS ehf. Sala dótturfélagsins hafði verið samþykkt á hluthafafundi LS ehf. með atkvæðum A hf., sem átti meirihluta í LS ehf. Þá hafði hann jafnframt uppi skaðabótakröfu á hendur LS ehf. og A hf. í sameiningu á þeim grundvelli að söluverð dótturfélagsins hefði verið langt undir markaðsvirði. LS ehf. og A hf. kröfðust frávísunar málsins á þeirri forsendu að M hefði með samhljóða ákvæðum í kaupréttar- og hluthafasamningi samið um að ágreiningurinn ætti undir gerðardóm. Talið var að gerðardómsákvæði framangreindra samninga uppfylltu áskilnað laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma. Þá fælu ákvæðin ekki aðeins í sér heimild, heldur skyldu til þess að leita úrlausnar gerðardóms um ágreining sem samningarnir tækju til. M hefði skuldbundið sig gagnvart A hf. til að leysa úr ágreiningnum fyrir gerðardómi með kaupréttarsamningnum og yfirlýsingu í þeim samningi um að virða ákvæði hluthafasamkomulagsins. Var talið að ágreiningur málsins félli samkvæmt efni sínu undir gerðarsamningana og var ekki tekið undir sjónarmið M um að samningsforsendur aðila hefðu brostið eða víkja bæri gerðardómsákvæðum til hliðar með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936. Loks var ekki talið að gerðardómsmeðferðin kæmi í veg fyrir að M gæti aflað sönnunargagna í málinu. Samkvæmt þessu, svo og dómum Hæstaréttar í málum nr. 246 og 247/2016, átti ágreiningur aðila undir lögsögu gerðardóms og var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að vísa kröfum M frá dómi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A o.fl. gegn LS ehf. og A hf. var að hluta vísað frá dómi. Í málinu kröfðust A o.fl. þess að LS ehf. yrði gert að greiða þeim nánar tilgreinda fjárhæð á grundvelli kaupréttarsamnings sem þau höfðu gert við félagið og kvað á um hlutdeild þeirra í söluandvirði dótturfélags LS ehf. Sala dótturfélagsins hafði verið samþykkt á hluthafafundi LS ehf. með atkvæðum A hf., sem átti meirihluta í LS ehf. Þá höfðu A o.fl. jafnframt uppi skaðabótakröfu á hendur LS ehf. og A hf. í sameiningu á þeim grundvelli að söluverð dótturfélagsins hefði verið langt undir markaðsvirði. LS ehf. og A hf. kröfðust frávísunar málsins á þeirri forsendu að A o.fl. hefðu með samhljóða ákvæðum í kaupréttar- og hluthafasamningi samið um að ágreiningurinn ætti undir gerðardóm. Talið var að gerðardómsákvæði framangreindra samninga uppfylltu áskilnað laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma. Þá fælu ákvæðin ekki aðeins í sér heimild, heldur skyldu til þess að leita úrlausnar gerðardóms um ágreining sem samningarnir tækju til. A o.fl. hefðu skuldbundið sig gagnvart A hf. til að leysa úr ágreiningnum fyrir gerðardómi með kaupréttarsamningnum og yfirlýsingu í þeim samningi um að virða ákvæði hluthafasamkomulagsins. Var talið að ágreiningur málsins félli samkvæmt efni sínu undir gerðarsamningana og var ekki tekið undir sjónarmið A o.fl. um að samningsforsendur aðila hefðu brostið eða víkja bæri gerðardómsákvæðum til hliðar með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936. Loks var ekki fallist á að gerðardómsmeðferðin kæmi í veg fyrir að A o.fl. gætu aflað sönnunargagna í málinu. Samkvæmt þessu, svo og dómum Hæstaréttar í málum nr. 246 og 247/2016, átti ágreiningur aðila undir lögsögu gerðardóms og var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að vísa kröfum A o.fl. frá dómi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli VS á hendur A o.fl. var að hluta vísað frá dómi, þar sem dómurinn taldi að krafa VS um viðurkenningu á því að tiltekinn samningur milli aðila væri í gildi ætti undir gerðardóm. Í dómi Hæstaréttar var rakið að ákvæði laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma fælu í sér heimild handa aðilum til að semja um ráðstöfun á rétti samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar til að fá úrlausn um réttindi sín og skyldur fyrir almennum dómstólum ríkisins. Þyrfti að hafa það að leiðarljósi þegar metið væri hvort skýrlega hafi verið samið um að leggja tiltekið ágreiningsefni undir gerðardóm. Í samningi aðila hefði verið ákvæði um að ágreiningur milli þeirra „vegna túlkunar“ samningsins ætti undir gerðardóm. Þar sem úrlausn um fyrrgreinda dómkröfu VS varðaði ekki túlkun á samningi aðila var talið að ágreiningurinn ætti ekki undir gerðardóm. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka dómkröfuna til efnismeðferðar.

Ágreiningur aðila snerist um sölu á dótturfélagi LSRH sem samþykkt var á hluthafafundi félagsins með atkvæðum ALMC hf. en gegn mótmælum V ehf. Sá síðarnefndi var eigandi 6,9% hlutafjár félagsins og taldi að dótturfélagið hafi verið selt á undirverði. ALMC hf. o.fl. kröfðust frávísunar málsins og töldu að V ehf. hefði með hluthafasamkomulagi og kaupréttarsamningi samið um að ágreiningur sem þessi ætti ekki undir almenna dómstóla heldur gerðardóm. V ehf. hélt fram ýmsum málsástæðum til stuðnings því að heimilt væri að reka mál þetta fyrir almennum dómstólum. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var með vísan til forsendna hans í Hæstarétti, var rakið að gerðardómsákvæði framangreindra samninga uppfylltu áskilnað laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma. Dómurinn taldi einnig vafalaust að ákvæðin fælu ekki aðeins í sér heimild, heldur skyldu til þess að leita úrlausnar gerðardóms um ágreining sem samningarnir tækju til. Þá vísaði dómurinn til þess að ágreiningur málsins félli samkvæmt efni sínu undir gerðarsamning aðilanna og var ekki fallist á málsástæður V ehf. til stuðnings því að víkja ætti frá ákvæðum hans. Loks var ekki fallist á að gerðardómsmeðferð ágreiningsins veitti ekki fullnægjandi réttarvernd eða væri í andstöðu við réttláta málsmeðferð. Samkvæmt þessu var talið að ágreiningur aðila ætti undir gerðardóm og var máli V ehf. því vísað frá dómi.

Ágreiningur aðila snerist um sölu á dótturfélagi LSRH sem samþykkt var á hluthafafundi félagsins með atkvæðum ALMC hf. en gegn mótmælum V ehf. Sá síðarnefndi var eigandi 6,9% hlutafjár félagsins og taldi að dótturfélagið hafi verið selt á undirverði. Í máli þessu var krafist staðfestingar á kyrrsetningu á fjármunum á reikningum LSRH. LSRH krafðist frávísunar málsins og taldi að V ehf. hefði með hluthafasamkomulagi og kaupréttarsamningi samið um að ágreiningur sem þessi ætti ekki undir almenna dómstóla heldur gerðardóm. Með vísan til þeirra röksemda sem komu fram í dómi Hæstaréttar í máli nr. 247/2016 var talið að ágreiningur vegna tiltekinna krafna V ehf. ætti undir gerðardóm og var þeim því vísað frá dómi.

Í málinu kröfðust H ehf. og A endurgreiðslu á fjárhæðum sem þeir höfðu innt af hendi til Í, annars vegar fyrir svonefnda tollkvóta og hins vegar sem greiðslu á magntolli fyrir landbúnaðarafurðir sem þeir hefðu flutt inn á grundvelli heimildar sem þeir hefðu áunnið sér með greiðslu fyrir tollkvóta. Talið var að þótt A hefði samkvæmt gögnum málsins sótt um tollkvóta í eigin nafni og fengið honum úthlutað og innt af hendi þær greiðslur til Í, sem krafist væri endurgreiðslu á, yrði að líta svo á að það hefði verið gert í umboði H ehf. A, sem deild í félaginu, gæti ekki átt sjálfstæð réttindi eða borið slíkar skyldur að deildin fullnægði skilyrðum 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til þess að geta átt aðild að dómsmáli. Fór H ehf. því einn með þá hagsmuni sóknarmegin, sem deilt var um í málinu. Ekki var fallist á með H ehf. að gildandi viðmið við álagningu á magntolli samkvæmt 1. mgr. 12. gr. tollalaga nr. 88/2005 færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Á hinn bóginn var talið að reglur 65. gr., sbr. 65. gr. B, í búvörulögum nr. 99/1993 um að ráðherra hefði frjálst val um það, þegar umsóknir bærust um meiri innflutning vöru en tollkvóta hennar nam hverju sinni, hvort hlutkesti skyldi ráða úthlutun eða hvort leita skyldi tilboða í heimildir til innflutnings samkvæmt tollkvótunum, hefði farið í bága við fyrrgreind ákvæði stjórnarskrárinnar. Í þessari skipan hefði falist að ráðherra gæti einhliða ákveðið hvort greiða skyldi gjald fyrir tollkvóta eða ekki, en slík gjaldtaka væri allsherjarréttarlegs eðlis og teldist skattheimta að því leyti til að lagaheimildir til hennar þyrftu að uppfylla skilyrði þau, sem gerð væru til fullgildrar sköttunarheimildar. Loks var talið að krafa um endurgreiðslu oftekinna skatta, sem með réttu væri reist á lögum nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda, væri ekki bundin því skilyrði að sá, sem hana gerði, sannaði að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna hinnar ólögmætu skattheimtu, þótt sú regla kynni að hafa gilt fyrir gildistöku laganna. Yrði eðli málsins samkvæmt að miða við að álagning gjaldsins hefði haft áhrif á rekstur H ehf. og að sönnunarbyrði um annað hvíldi á Í. Samkvæmt framansögðu var fallist á endurgreiðslukröfu H ehf. vegna þeirra fjárhæða sem hann hafði greitt fyrir tollkvóta.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli D á hendur S var vísað frá dómi. Deildu aðilar um fjárhæð endurgreiðslu S til D vegna bílskúrsréttar þess síðarnefnda. Í samningi aðila var kveðið á um að kæmi upp ágreiningur um fjárhæðina skyldu þrír matsmenn ákvarða hana eftir ákvæðum samningsins og skyldi niðurstaða þeirra vera endanleg. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í héraði hefði ekki verið gerð krafa um að framangreint ákvæði samningsins yrði ógilt eða því vikið til hliðar á grundvelli ógildingarreglna laga nr. 7/1936 og kæmist sú málsástæða því ekki að fyrir Hæstarétti. Þá var ekki talið að ákvæðið uppfyllti þær kröfur sem gerðar væru í 1. mgr. 3. gr. laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma til að ákvæði laganna ættu við. Hins vegar var talið að umrædd tilhögun ætti sér næga stoð í 1. mgr. 24. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þar sem mælt væri fyrir um heimild manna til að semja sig undan valdsviði almennra dómstóla. Með vísan til þess var niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun málsins staðfest.

Þrotabú M ehf. höfðaði mál á hendur B til heimtu skuldar samkvæmt skuldabréfi. Héraðsdómur vísaði málinu frá dómi, einkum með vísan til þess að B væri erlendur ríkisborgari sem ekki ætti varnarþing hér á landi og að skuld B ætti rót að rekja til hluthafasamnings þar sem mælt var fyrir um að úr ágreiningi vegna samningsins skyldi leysa fyrir gerðardómi austurríska verslunarráðsins í Vín. Hæstiréttur taldi að þrotabú M ehf. gæti nýtt sér áðurgreint ákvæði hluthafasamningsins ef það kysi svo, en væri ekki skuldbundið til þess. Að öðrum kosti væri þrotabúinu heimilt að höfða málið í þeirri þinghá sem ætti að efna samninginn. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu F um tilnefningu þriggja manna í gerðardóm til þess að leysa úr ágreiningi um fjárhagsuppgjör milli aðila vegna úrsagnar F úr B. Talið var að fyrirmæli í lögum B fælu í sér samning milli hans og þeirra félaga sem voru innan vébanda hans þegar lögin tóku gildi, en svo var ástatt um F. Gerðardómi sem þar um ræði væri ætlað að leysa úr ágreiningi um fjárhagslegt uppgjör þegar félag hafi sagt sig úr B. Samkvæmt lögum B skuli fyrsta aðgerð að fram kominni kröfu félags um hlutdeild í eignamyndun felast í því að löggiltur endurskoðandi reikni þá hlutdeilt út. Gætu dómstólar ekki hliðrað ákvæðum gerðarsamningsins um nauðsynlegan aðdraganda þess að gerðardómur taki til starfa. Þar sem þessa hafi ekki verið gætt var niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.

P krafðist þess að þrír hlutar gerðardóms um slit á samrekstri, uppgjör skulda og skiptingu eigna málsaðila í B yrðu ógiltir á grundvelli 6. töluliðar 1. mgr. 12. gr. laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma. Hann krafðist þess jafnframt að dánarbú J yrði gert að greiða honum tiltekna fjárhæð í samræmi við það. Fallist var á að annmarkar væri á úrlausn meiri hluta gerðardóms í tveimur kaflanna. Talið var að við skýringu á framangreindu ákvæði yrði að taka tillit til þess að í þeim erlendu reglum, sem vísað var til í athugasemdum með frumvarpi til laganna, væru miklar skorður settar við því að gerðardómur yrði ógiltur vegna efnislegra annmarka á niðurstöðu hans. Þá yrði að líta til þess að með gerðarsamningi tæki málsaðili þá áhættu af gerðardómsmeðferð að réttaröryggi yrði ekki tryggt á sama hátt og við rekstur máls fyrir dómi, meðal annars sökum verulegra takmarkana á því að leitað yrði endurskoðunar eða ógildingar á niðurstöðu. Þótt annmarkar væru á röksemdum meiri hluta gerðardóms fyrir niðurstöðu sinni var ekki talið bersýnilegt að ekki hefði mátt komast að sömu niðurstöðu og þar var gert á grundvelli annarra atriða, sem lágu fyrir við gerðarmeðferðina. Að öllu þessu virtu var ekki talið sýnt fram á að niðurstaða meirihluta gerðardóms hefði bersýnilega verið reist á ólögmætum sjónarmiðum í skilningi ákvæðisins. Ekki var heldur talið að fyrirmæli ákvæðisins um tilvik þar sem niðurstaða gerðardóms færi í bága við allsherjarreglu gætu átt við.

Kærumál. Gerðardómur. Litis pendens áhrif. Lúganósamningurinn. Frávísunarúrskurður felldur úr gildi. Frestun. F höfðaði í desember 2003 mál hér á landi gegn E og J til heimtu skuldar samkvæmt skuldaviðurkenningu, sem E og J gáfu út til tryggingar á efndum greiðsluskyldu E samkvæmt fjármögnunarsamningi við F. Talið var að krafa um frávísun málsins vegna gerðardómsákvæðis í fjármögnunarsamningnum hafi verið of seint fram komin og varð málinu ekki vísað frá héraðsdómi af þeim sökum. Í október 2002 hafði F, ásamt S, höfðað mál gegn E og A fyrir portúgölskum dómstól, þar sem F krafðist þess meðal annars að E greiddi skuld sem F rakti til fyrrnefnds fjármögnunarsamnings. Var ekki talið að kröfurnar í þessum tveimur dómsmálum væru reistar á sömu málsástæðum og voru því ekki efni til að vísa málinu frá dómi vegna ákvæðis 2. mgr. 21. gr. Lúganósamningsins. Kröfurnar töldust hins vegar skyldar í skilningi 3. mgr. 22. gr. samningsins. Skilyrði frávísunar samkvæmt 2. mgr. 22. gr. voru þó ekki uppfyllt en meðferð málsins hér á landi var frestað samkvæmt 1. mgr. sama ákvæðis þar til leyst hefði verið úr málinu sem rekið var í Portúgal á fyrsta dómstigi.

P og J, sem ráku félagsbúskap á jörðinni B, gerðu 15. mars 2000 samkomulag um slit á rekstrinum, uppgjör skulda sem tilheyrðu honum svo og um skiptingu eigna. Þá skuldbundu þeir sig til að leggja ágreining um framangreind atriði til úrskurðar gerðardóms. Skyldi gerðardómurinn ljúka skiptum á landi eigi síðar en 15. apríl 2000 og á fasteignum og tækjum 25. sama mánaðar. Um skipan gerðardómsins var tekið fram að í honum sætu lögmenn aðila ásamt oddamanni sem þeir kæmu sér saman um en yrði ella dómkvaddur. Ekki náðist samkomulag um skipun oddamanns og beiddist J þess að dómstjóri Héraðsdóms Reykjavíkur skipaði oddamann. Var A skipaður oddamaður í september 2000. Gerðardómurinn lauk störfum í apríl 2002. Höfðaði P í framhaldi af því mál þetta og krafðist þess að gerðardómurinn yrði ógiltur með vísan til þess í fyrsta lagi að gerðarsamningurinn hafi verið útrunninn, í öðru lagi að skipun oddamanns í gerðardóminn hafi verið áfátt og í þriðja lagi að dómurinn sjálfur hafi í mörgum atriðum verið órökstuddur og ekki reistur á gögnum málsins. Að því er snerti fyrstnefnda atriðið var bent á að engin viðmiðunarmörk hafi verið tilgreind varðandi uppgjör á samrekstri aðila. Þá hafi P ekki sýnt fram á að mótmæli hafi komið frá honum varðandi tímamörk um skipun dómsins eða starfstíma hans meðan á málsmeðferðinni fyrir gerðardómnum stóð. Báðir aðilar hafi sett fram kröfur og flutt mál sitt fyrir gerðardóminum og þannig í verki sætt sig við úrskurðarvald hans. Að því er snerti skipun oddamanns hafi skipun A verið samkvæmt 4. gr. laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma og hafi P ekki haft uppi athugasemdir vegna þessa. Yrði því að telja að skipun oddamanns hafi verið rétt að formi til. Um gerðardóminn sjálfan var tekið fram að ekki yrði annað séð en að hann væri unninn á grundvelli fyrirliggjandi gagna og í samræmi við 8. gr. laga nr. 53/1989. Hafi P ekki sýnt fram á að gerðardómurinn væri bersýnilega reistur á ólögmætum sjónarmiðum sem leiða ættu til ógildingar hans í heild sinni á grundvelli 6. töluliðar 12. gr. sömu laga. Var kröfu P því hafnað.

X var sakfelldur fyrir brot á 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Brotaþoli var aðeins 16 ára þegar X, sem hún þekkti ekkert, framdi brotið. Brotið var talið gróft og hafði í för með sér talsverða líkamlega áverka. Miðað við eðli og alvarleika brotsins þótti refsing X hæfilega ákveðin 2 ára fangelsi.

B ehf. höfðaði mál á hendur P Inc. til heimtu skaðabóta vegna atvika, sem vörðuðu sérleyfissamning hans við P Inc. Málinu var vísað frá héraðsdómi á þeirri forsendu að aðilarnir hefðu samið um að leggja þann ágreining, sem málið var sprottið af, undir gerðardóm samkvæmt kröfu annars hvors þeirra.

A krafðist þess að viðurkennt yrði að stéttarfélögum innan raða þess væri, þrátt fyrir ákvæði 1. gr., 2. gr. og 3. gr. laga nr. 34/2001 um kjaramál fiskimanna og fleira, heimilt að efna til verkfalls og að ákvörðun gerðardóms samkvæmt sömu lögum réði ekki kjörum fiskimanna í þessum félögum. Hélt A því fram að með setningu laga nr. 34/2001 hefði verið brotið gegn samningsfrelsi og verkfallsrétti stéttarfélaga sem verndað væri af 74. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 og 11. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Talið var að með hliðsjón af 2. mgr. 11. gr. mannréttindasáttmálans, 2. mgr. 75. gr. stjórnarskrárinnar og tilteknum alþjóðasamningum um félagsleg réttindi sem líta mætti til við skýringar á 74. gr. og 75. gr. stjórnarskrárinnar yrði 1. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar ekki talin fela í sér skilyrðislausa vernd verkfallsréttar stéttarfélaga. Hins vegar yrði að líta svo á að samningsfrelsi verkalýðsfélaga og beitingu verkfallsréttar mætti aðeins skerða með lögum og því aðeins að uppfylltum sambærilegum skilyrðum og í fyrrnefndu ákvæði mannréttindasáttmálans. Hvorki varð séð að ákvæði mannréttindasáttmálans eða umræddir alþjóðasamningar útilokuðu að löggjafanum gæti verið rétt að grípa inn í einstaka vinnudeilur með lagasetningu né að löggjafanum væri óheimilt að leggja tímabundið bann við einstaka vinnustöðvunum. Hins vegar yrði að gera strangar kröfur til slíkrar lagasetningar. Talið var að ekki væri hægt að útiloka að efnahagsleg áhrif verkfalla og verkbanna gætu verið svo alvarleg að ríkir almannahagsmunir gætu réttlætt tímabundið bann við þeim. Með vísan til lögskýringargagna með lögum nr. 34/2001 þótti ekki rétt að hnekkja því mati löggjafans að ríkir almannahagsmunir hefðu verið fyrir því að banna tímabundið þau verkföll og verkbönn sem orsökuðu vinnustöðvun á þeim tíma sem lögin tóku gildi. Hins vegar var ekki fallist á að almannaheill hefði krafist þess að lagasetningin tæki til þriggja félaga á svæðum þar sem vinnustöðvun var ekki í gangi. Var því fallist á kröfu A varðandi þau félög en Í og SA að öðru leyti sýknuð af kröfum A.

LÍ kærði til Hæstaréttar úrskurð héraðsdóms um skipun dómara í gerðardóm LÍ. Málinu var vísað frá Hæstarétti þar sem ekki var að finna heimild í lögum til að kæra úrskurð­inn.

Deilt var um það, hvort og hvernig gerðardómi samkvæmt 2. mgr. 22. gr. laga nr. 94/1986 um kjarasamninga opinberra starfsmanna yrði komið á fót. Þótt ýmis meginsjónarmið laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma gætu átt við um lögbundna gerðardóma var ekki talið að þau lög yrðu lögð til grundvallar við meðferð máls um þessa deilu. Yrði um hana að dæma í almennu einkamáli. Af þessu leiddi þegar að kæruheimild 2. mgr. 5. gr. laga nr. 53/1989 átti ekki við og var málinu vísað frá Hæstarétti.

KG og N sömdu um kaup á skipinu E. Í samningsskilmálunum var kveðið á um skipun gerðardóms til að fjalla um deilumál í tengslum við túlkun og efndir á samningnum. Höfðaði N mál gegn KG til heimtu skaðabóta vegna vanefnda á samningnum. Taldi héraðsdómari að vegna umræddra samningsskilmála heyrði málið ekki undir lögsögu dómstólsins og vísaði málinu frá dómi. Var úrskurður héraðsdómara staðfestur.

Án tillits til nánara efnis ákvæðis í samningi málsaðila um að bera ætti ágreiningsefni þeirra undir gerðardóm var talið að héraðsdómara hefði ekki verið rétt að vísa máli frá dómi, en hvorugur aðila hafði gert kröfu um frávísun málsins af þessum sökum.