A ehf. og B deildu um rétt B til kjarasamningsbundinna launahækkana, greiðslu launa, launa í veikindaforföllum og launa í uppsagnarfresti á nánar tilgreindu tímabili, auk greiðslu orlofs- og desemberuppbótar. Einnig hvort H hefði sýnt af sér tómlæti sem hefði þýðingu fyrir rétt hans til greiðslna. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á kröfur B að öðru leyti en því að A ehf. var sýknað af kröfu um launahækkanir á grundvelli kjarasamnings. Í dómi Landsréttar var lagt til grundvallar að H hefði átt rétt til þeirra launabreytinga sem um ræddi samkvæmt þeim kjarasamningi sem gilti um kjör H og bókunar við hann um almenna launahækkun. Þá taldi Landsréttur að einu gilti þó laun B hefðu verið hærri en lágmarkslaun og hann notið vissra launahækkana á starfstíma sínum en litið var til þess að fyrir dómi áréttaði A ehf. að það hefði ekki ætlað sér að mæta kjarasamningsbundnum launahækkunum með breytingu á launum B eða nýta heimild í bókuninni til að flýta hækkun launa. Var krafa B um greiðslu í samræmi við kjarasamningsbundnar launahækkanir því tekin til greina. Að öðru leyti staðfesti Landsréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms, þar á meðal um ætlað tómlæti B, með vísan til forsendna.
H, sem starfað hafði sem flugumferðarstjóri hjá I ehf., nú A ehf., krafðist þess að viðurkennt yrði að A ehf. hefði verið óheimilt að binda enda á störf H hjá A ehf. á grundvelli tilgreinds ákvæðis í kjarasamningi Félags íslenskra flugumferðarstjóra við Samtök atvinnulífsins. Ágreiningslaust var að starfslok H komu til af því einu að hann varð 63 ára og jafnframt að starfslok H hefðu verið reist á nánar tilgreindu kjarasamningsákvæði. Í dómi Landsréttar var rakið að eftir að lögum og stjórnvaldsfyrirmælunum var breytt á árunum 2017 og 2018 voru starfsréttindi flugumferðarstjóra ekki lengur háð neinum aldurstakmörkunum. Taldi Landsréttur kjarasamningsákvæðið því ekki veita stoð fyrir því að binda enda á störf H hjá A ehf. þegar hann náði 63 ára aldri. Einnig taldi rétturinn að beiting A ehf. á ákvæðinu gagnvart H hefði brotið í bága við 7. og 8. gr. laga nr. 86/2018 um jafna meðferð á vinnumarkaði, enda skilyrðum til frávika samkvæmt 12. gr. laganna ekki fullnægt. Var viðurkenningarkrafa H því tekin til greina.
Ágreiningur málsaðila laut að röðun K í launaflokk og álagsþrep samkvæmt stofnanasamningi frá 2022, sem tók við af fyrri samningi frá 2017. Byggði K einkum á því að óheimilt hafi verið að hrófla við röðun hennar samkvæmt fyrri stofnanasamningi, en með því að það var gert hefðu kjör hennar verið skert. Landsréttur leit til þess að samkvæmt stofnanasamningi frá 2022 féllu fyrri samningar úr gildi og þar kæmu ekki fram nein fyrirmæli um að líta bæri til fyrri ákvarðana við röðun í launaflokka og álagsþrep. Þá hefðu gögn málsins sýnt að K hefði hækkað í launum við breytingarnar, öndvert við það sem hún hefði teflt fram. Taldi Landsréttur að Í hefði ekki verið bundið af ákvörðunum um röðun samkvæmt eldri stofnanasamningi og að ekki væri á færi Landsréttar að endurskoða mat og ákvarða hvernig röðun starfs K ætti að vera, en það byggðist meðal annars á persónubundnum og matskenndum þáttum. Þá þótti Í hafa réttilega tekið tilliti til fagnáms K við grunnröðun hennar í kjölfar gildistöku stofnanasamningsins frá 2022. Var Í sýknað af kröfu K um greiðslu vangoldinna launa.
A höfðaði mál gegn Í og krafðist viðurkenningar á áunnum frítökurétti yfir fjögurra ára skeið. Aðila greindi í meginatriðum á um að hvaða marki L, vinnuveitandi A, hefði beðið hana sérstaklega um að mæta til vinnu þannig að hún hefði áunnið sér frítökurétt samkvæmt grein 2.4.5.1 í kjarasamningi Sjúkraliðafélags Íslands og Í og hvort henni hefði verið ætlað að mæta til vinnu á dagvaktir fyrr en að lokinni 11 klukkustunda hvíld. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki lægju fyrir nein gögn um hvaða yfirmenn A hefðu gefið henni fyrirmæli um að mæta til vinnu með þeim hætti sem rakið er í grein 2.4.5.1. Jafnframt renndu önnur gögn eða skýrslur vitna fyrir héraðsdómi ekki stoðum undir að A hefði fengið fyrirmæli um að sinna vinnu áður en tilskilinni hvíld hefði verið náð. Aftur á móti yrði ráðið að A hefði ekki hreyft athugasemdum við mánaðarleg launauppgjör á því tímabili sem krafa hennar tók til eða andmælum við uppgjör deildarstjóra á þeirri deild sem hún vann á fyrr en í ársbyrjun 2024. Taldi Landsréttur að þetta athafnaleysi benti ekki til þess að frítökuréttur hefði stofnast á grundvelli fyrirmæla stjórnenda svo sem ákvæði kjarasamnings kváðu á um. Þá yrði einnig að horfa til þess að A hefði ekki getað um árabil látið átölulaust hvernig staðið var að uppgjöri gagnvart henni í trausti þess að geta haft uppi kröfu sína árum síðar þegar mun örðugara væri að leggja mat á hvort fyrir hendi hafi verið aðstæður sem stofnuðu til frítökuréttar. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var A ekki talin hafa sýnt fram á að hún ætti uppsafnaðan frítökurétt á nánar tilgreindu tímabili og var dómur héraðsdóms því staðfestur.
H höfðaði mál á hendur I og krafðist þess að viðurkennt yrði að I hefði verið óheimilt að binda enda á störf hans á grundvelli greinar 18.4.5 í nánar tilgreindum kjarasamningi. Byggði H á því að ákvæðið væri eftir tilteknar lagabreytingar andstætt lögum. Með héraðsdómi var I sýknað af dómkröfu H en Landsréttur komst að öndverðri niðurstöðu og féllst á viðurkenningarkröfu H. Reisti Landsréttur þá niðurstöðu einkum á því að ekki væri unnt að leggja þá merkingu í umrætt kjarasamningsákvæði að starfslok skyldu verða við tiltekinn aldur. I hélt því fram í greinargerð sinni til Hæstaréttar að hvorugur aðila hefði byggt á því að vafi léki á um túlkun greinar 18.4.5. Í dómi Hæstaréttar kom fram að málsástæðu um þá túlkun kjarasamningsákvæðisins sem lögð hefði verið til grundvallar í hinum áfrýjaða dómi sæi hvergi stað í skriflegum málflutningi aðila í héraði og fyrir Landsrétti. Hana hefði ekki heldur borið á góma við flutning málsins á þeim dómstigum. Var hinn áfrýjaði dómur því ómerktur með vísan til 2. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og lagt fyrir Landsrétt að taka málið til löglegrar meðferðar að nýju.
Staðfestur var úrskurður Félagsdóms þar sem máli F gegn S var vísað frá dómi.
Fallist á kröfu stefnanda um kjarasamningsbundna hækkun launa og greiðslu orlofs í samræmi við það.
A höfðaði mál á hendur R og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu R vegna líkamstjóns sem A varð fyrir er hann var að störfum í B þegar C, skjólstæðingur B, sló A í hálsinn. Kröfu sína byggði A annars vegar á grein 8.5.1 í þágildandi kjarasamningi Eflingar og R en hins vegar á sakarreglunni og reglunni um vinnuveitandaábyrgð. Í dómi Landsréttar kom fram um ábyrgð samkvæmt kjarasamningi að C, sem hafði skömmu áður en hann réðst að A neytt fíkniefna, gæti ekki talist til einstaklings „sem að takmörkuðu eða jafnvel engu leyti [gæti] borið ábyrgð á gerðum sínum“ en slíkt væri nauðsynlegt til að umrætt kjarasamningsákvæði leiddi til ábyrgðar R. Var niðurstaða héraðsdóms um að R bæri ekki skaðabótaábyrgð gagnvart A á grundvelli kjarasamningsákvæðisins því staðfest. Um sakarábyrgð kom meðal annars fram að A hefði ekki talið sér ógnað áður en árásin átti sér stað og að hann hefði ekki sjálfur metið hættu á ferðum eða þörf á að grípa til varúðarráðstafana sem buðust. Yrði því ekki litið svo á að tjón hans mætti rekja til skorts á tilvist frekari úrræða sem grípa mætti til ef hætta skapaðist. Þá væru engin efni til að leggja til grundvallar að vegna skorts á þjálfun, leiðbeiningum eða öðrum athöfnum R hefði mat A á aðstæðum umrætt sinn verið rangt. Tjón hans hafi hlotist af fyrirvaralausri, óvæntri og saknæmri árás C en ósannað væri að tjónið yrði rakið til saknæmrar vanrækslu R eða starfsmanna hans. Var dómur héraðdóms því staðfestur um sýknu R.
A krafðist þess að ógilt yrði ákvörðun ríkislögmanns um að hafna bótaskyldu Í, á grundvelli kjarasamningsákvæðis um bótaábyrgð, vegna líkamstjóns sem A varð fyrir í starfi sínu en til vara að bótaskylda Í yrði viðurkennd. Í dómi Landsréttar var rakið að embætti ríkislögmanns hefði tilkynnt ákvörðunina í umboði fjármála- og efnahagsráðuneytisins, samkvæmt ákvæðum laga um ríkislögmann og umræddum kjarasamningi. Hefði bótakröfunni verið synjað á grundvelli reglna vinnuréttar en ekki stjórnsýsluréttar og eftir fyrirmælum ráðuneytisins. Gæti bréf ríkislögmanns því ekki talist stjórnvaldsákvörðun í skilningi stjórnsýslulaga. Um varakröfu A kom fram að þegar deilt sé um túlkun kjarasamningsákvæða sem aðilar vinnumarkaðarins hafa samið um liggi beinast við að skýra ákvæðin samkvæmt orðanna hljóðan. Þá væri í málinu ekkert fram komið um að C hafi, þegar hann olli A líkamstjóni, borið enga eða takmarkaða bóta- eða refsiábyrgð. Hefði A ekki fært sönnur að því að skilyrði bótaskyldu samkvæmt ákvæðinu væru uppfyllt. Þá yrði að líta til þess að C hefði með dómi Héraðsdóms verið gert að sæta fullri refsi- og bótaábyrgð vegna árásarinnar á A. Loks var ekki fallist á að skilyrði bótaskyldu væri uppfyllt þar sem C hefði síðar verið dæmdur til fangelsisrefsingar. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu Í af kröfum A.
Stefndi sagði stefnanda upp störfum en ekki var óskað eftir vinnuframlagi og stefnanda greidd dagvinnulaun í uppsagnarfresti. Hafnað var kröfu stefnanda um greiðslu óunninnar yfirvinnu á uppsagnarfresti, miðað við meðaltal unninnar yfirvinnu fimm mánuði fyrir uppsögn.
Stefnandi krafði stefnda um ógreidd laun sem hann taldi sig eiga inni eftir störf hjá stefnda árið 2023. Deila aðilanna laut m.a. að því hvort stefnandi hefði verið við störf á tímabilinu apríl - september 2023 eða einungis júlí - september 2023. Í dómi héraðsdóms var talið ósannað að stefnandi hefði hafið störf hjá stefnda á fyrra tímamarki en stefndi hélt fram og útgefnir launaseðlar báru vitni um. Á hinn bóginn var fallist á með stefnanda að honum hefði tekist sönnun þess að launagreiðslur til hans samkvæmt launaseðli, á þeim tíma sem sannað þótti að hann hefði verið við störf hjá stefnda, hefðu ekki verið að öllu leyti í samræmi við kjarasamning. Var krafa hans um ógreidd laun, m.a. yfirvinnu, tekin til greina að því leyti en stefndi sýknaður af öðrum kröfum.
Fallist var á kröfu stefnanda um greiðslu persónuuppbóta, sem talin voru vera lágmarksréttindi samkvæmt kjarasamningi. Var því hafnað að tómlæti stefnanda hafi átt að leiða til þess að krafan væri niður fallin vegna grandsemi stefnanda um greiðslur persónuuppbóta til tímavinnustarfsfólks í dagvinnu en stefnandi hafði ekki haft ástæðu til að hafa kröfuna uppi fyrr.
Ágreiningur um uppgjör launa og launatengds kostnaðar.
Stefnandi, sem hafði verið sagt upp störfum hjá stefnda, krafðist bóta úr hendi stefnda á grundvelli skírteinistryggingar flugmanna. Reisti stefnandi kröfur sínar á því að vegna ADHD greiningar og lyfjameðferðar ef þeim sökum væri hann ófær um að starfa sem flugmaður og hefði vegna þessa verið synjað um útgáfu heilbrigðisvottorðs. Stefndi krafðist sýknu og reisti þá kröfu sína m.a. á því að stefnandi hefði starfað hjá stefnda í 18 ár án þess að ADHD einkenna hefði orðið vart. Fyrst eftir uppsögn hefði hann verið greindur með ADHD og væri greiningin verulegum annmörkum háð. Með vísan til m.a. niðurstöðu dómkvadds matsmanns var það mat dómsins að slíkir annmarkar hefðu verið á greiningarferli stefnanda að ekki yrði lagt til grundvallar að hann væri ófær um að starfa sem flugmaður í skilningi laga og reglugerða á sviði samgöngumála. Stefnandi hefði því ekki sýnt fram á að skilyrði til greiðslu bóta úr tryggingunni væru fyrir hendi. Var stefndi sýknaður af kröfum stefnanda.
Með bréfi stefnda 28. nóvember 2024 var ráðningarsamningi stefnanda fyrirvaralaust rift og honum tilkynnt að ekki yrði um frekari launagreiðslur til hans að ræða. Í bréfinu er vísað til þeirra ástæðna sem sagðar voru að baki riftuninni. Stefnandi krafðist dagvinnu- og yfirvinnulauna í uppsagnarfresti auk bóta fyrir ófjárhagslegt tjón. Í niðurstöðu dómsins er fallist á rétt stefnanda til dagvinnulauna og miskabóta.
H var ásamt öllum fastráðnum flugmönnum B sem tóku kjör kjarasamnings FÍA og B sagt upp störfum með þriggja mánaða fyrirvara. Með dómi Félagsdóms í máli nr. 2/2021 var fallist á að uppsagnirnar hefðu verið ólögmætar þar sem þær brytu gegn ákvæði a-liðar 4. gr. laga nr. 80/1938. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að til úrlausnar væri hvort B hefði með uppsögn H brotið gegn forgangsréttarákvæðum og starfsaldursreglum kjarasamnings FÍA og B þannig að leiddi til bótaskyldu B. Lagt var til grundvallar að B hefði, með því að fá aðra flugmenn sem stóðu utan FÍA til að takast á hendur störf við flug til Íslands og frá því, brotið gegn samningsskyldum sínum gagnvart H með þeim hætti að hann væri skaðabótaskyldur. Af gögnum málsins mætti ráða að tekjur H hefðu lækkað umtalsvert eftir að uppsagnarfresti lauk og því ljóst að hann hefði orðið fyrir tjóni þar sem B virti ekki forgangsrétt hans til flugstarfa. Uppsögnin væri orsök tekjutaps hans. Voru bætur H metnar að álitum og þóttu hæfilega ákveðnar 2.200.000 krónur.
C var ásamt öllum fastráðnum flugmönnum B sem tóku kjör kjarasamnings FÍA og B sagt upp störfum með þriggja mánaða fyrirvara. Með dómi Félagsdóms í máli nr. 2/2021 var fallist á að uppsagnirnar hefðu verið ólögmætar þar sem þær brytu gegn ákvæði a-liðar 4. gr. laga nr. 80/1938. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að til úrlausnar væri hvort B hefði með uppsögn C brotið gegn forgangsréttarákvæðum og starfsaldursreglum kjarasamnings FÍA og B þannig að leiddi til bótaskyldu B. Lagt var til grundvallar að B hefði, með því að fá aðra flugmenn sem stóðu utan FÍA til að takast á hendur störf við flug til Íslands og frá því, brotið gegn samningsskyldum sínum gagnvart C með þeim hætti að hann væri skaðabótaskyldur. Af gögnum málsins mætti ráða að tekjur C hefðu lækkað umtalsvert eftir að uppsagnarfresti lauk og því ljóst að hann hefði orðið fyrir tjóni þar sem B virti ekki forgangsrétt hans til flugstarfa. Uppsögnin væri orsök tekjutaps hans. Voru bætur C metnar að álitum og þóttu hæfilega ákveðnar 6.100.000 krónur.
M var ásamt öllum fastráðnum flugmönnum B sem tóku kjör kjarasamnings FÍA og B sagt upp störfum með þriggja mánaða fyrirvara. Með dómi Félagsdóms í máli nr. 2/2021 var fallist á að uppsagnirnar hefðu verið ólögmætar þar sem þær brytu gegn ákvæði a-liðar 4. gr. laga nr. 80/1938. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að til úrlausnar væri hvort B hefði með uppsögn M brotið gegn forgangsréttarákvæðum og starfsaldursreglum kjarasamnings FÍA og B þannig að leiddi til bótaskyldu B. Lagt var til grundvallar að B hefði, með því að fá aðra flugmenn sem stóðu utan FÍA til að takast á hendur störf við flug til Íslands og frá því, brotið gegn samningsskyldum sínum gagnvart M með þeim hætti að hann væri skaðabótaskyldur. Af gögnum málsins mætti ráða að tekjur M hefðu lækkað umtalsvert eftir að uppsagnarfresti lauk og því ljóst að hann hefði orðið fyrir tjóni þar sem B virti ekki forgangsrétt hans til flugstarfa. Uppsögnin væri orsök tekjutaps hans. Voru bætur M metnar að álitum og þóttu hæfilega ákveðnar 5.000.000 króna.
E var ásamt öllum fastráðnum flugmönnum B sem tóku kjör kjarasamnings FÍA og B sagt upp störfum með þriggja mánaða fyrirvara. Með dómi Félagsdóms í máli nr. 2/2021 var fallist á að uppsagnirnar hefðu verið ólögmætar þar sem þær brytu gegn ákvæði a-liðar 4. gr. laga nr. 80/1938. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að til úrlausnar væri hvort B hefði með uppsögn E brotið gegn forgangsréttarákvæðum og starfsaldursreglum kjarasamnings FÍA og B þannig að leiddi til bótaskyldu B. Lagt var til grundvallar að B hefði, með því að fá aðra flugmenn sem stóðu utan FÍA til að takast á hendur störf við flug til Íslands og frá því, brotið gegn samningsskyldum sínum gagnvart E með þeim hætti að hann væri skaðabótaskyldur. Af gögnum málsins mætti ráða að tekjur E hefðu lækkað umtalsvert eftir að uppsagnarfresti lauk og því ljóst að hann hefði orðið fyrir tjóni þar sem B virti ekki forgangsrétt hans til flugstarfa. Uppsögnin væri orsök tekjutaps hans. Voru bætur E metnar að álitum og þóttu hæfilega ákveðnar 5.800.000 krónur.
Þ var ásamt öllum fastráðnum flugmönnum B sem tóku kjör kjarasamnings FÍA og B sagt upp störfum með þriggja mánaða fyrirvara. Með dómi Félagsdóms í máli nr. 2/2021 var fallist á að uppsagnirnar hefðu verið ólögmætar þar sem þær brytu gegn ákvæði a-liðar 4. gr. laga nr. 80/1938. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að til úrlausnar væri hvort B hefði með uppsögn Þ brotið gegn forgangsréttarákvæðum og starfsaldursreglum kjarasamnings FÍA og B þannig að leiddi til bótaskyldu B. Lagt var til grundvallar að B hefði, með því að fá aðra flugmenn sem stóðu utan FÍA til að takast á hendur störf við flug til Íslands og frá því, brotið gegn samningsskyldum sínum gagnvart Þ með þeim hætti að hann væri skaðabótaskyldur. Af gögnum málsins mætti ráða að tekjur Þ hefðu lækkað umtalsvert eftir að uppsagnarfresti lauk og því ljóst að hann hefði orðið fyrir tjóni þar sem B virti ekki forgangsrétt hans til flugstarfa. Uppsögnin væri orsök tekjutaps hans. Voru bætur Þ metnar að álitum og þóttu hæfilega ákveðnar 5.200.000 krónur.
S var ásamt öllum fastráðnum flugmönnum B sem tóku kjör kjarasamnings FÍA og B sagt upp störfum með þriggja mánaða fyrirvara. Með dómi Félagsdóms í máli nr. 2/2021 var fallist á að uppsagnirnar hefðu verið ólögmætar þar sem þær brytu gegn ákvæði a-liðar 4. gr. laga nr. 80/1938. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að til úrlausnar væri hvort B hefði með uppsögn S brotið gegn forgangsréttarákvæðum og starfsaldursreglum kjarasamnings FÍA og B þannig að leiddi til bótaskyldu B. Lagt var til grundvallar að B hefði, með því að fá aðra flugmenn sem stóðu utan FÍA til að takast á hendur störf við flug til Íslands og frá því, brotið gegn samningsskyldum sínum gagnvart S með þeim hætti að hann væri skaðabótaskyldur. Af gögnum málsins mætti ráða að tekjur S hefðu lækkað umtalsvert eftir að uppsagnarfresti lauk og því ljóst að hún hefði orðið fyrir tjóni þar sem B virti ekki forgangsrétt hennar til flugstarfa. Uppsögnin væri orsök tekjutaps hennar. Voru bætur S metnar að álitum og þóttu hæfilega ákveðnar 4.100.000 krónur.
P var ásamt öllum fastráðnum flugmönnum B sem tóku kjör kjarasamnings FÍA og B sagt upp störfum með þriggja mánaða fyrirvara. Með dómi Félagsdóms í máli nr. 2/2021 var fallist á að uppsagnirnar hefðu verið ólögmætar þar sem þær brytu gegn ákvæði a-liðar 4. gr. laga nr. 80/1938. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að til úrlausnar væri hvort B hefði með uppsögn P brotið gegn forgangsréttarákvæðum og starfsaldursreglum kjarasamnings FÍA og B þannig að leiddi til bótaskyldu B. Lagt var til grundvallar að B hefði, með því að fá aðra flugmenn sem stóðu utan FÍA til að takast á hendur störf við flug til Íslands og frá því, brotið gegn samningsskyldum sínum gagnvart P með þeim hætti að hann væri skaðabótaskyldur. Af gögnum málsins mætti ráða að tekjur P hefðu lækkað umtalsvert eftir að uppsagnarfresti lauk og því ljóst að hann hefði orðið fyrir tjóni þar sem B virti ekki forgangsrétt hans til flugstarfa. Uppsögnin væri orsök tekjutaps hans. Voru bætur P metnar að álitum og þóttu hæfilega ákveðnar 5.500.000 krónur.
L var ásamt öllum fastráðnum flugmönnum B sem tóku kjör kjarasamnings FÍA og B sagt upp störfum með þriggja mánaða fyrirvara. Með dómi Félagsdóms í máli nr. 2/2021 var fallist á að uppsagnirnar hefðu verið ólögmætar þar sem þær brytu gegn ákvæði a-liðar 4. gr. laga nr. 80/1938. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að til úrlausnar væri hvort B hefði með uppsögn L brotið gegn forgangsréttarákvæðum og starfsaldursreglum kjarasamnings FÍA og B þannig að leiddi til bótaskyldu B. Lagt var til grundvallar að B hefði, með því að fá aðra flugmenn sem stóðu utan FÍA til að takast á hendur störf við flug til Íslands og frá því, brotið gegn samningsskyldum sínum gagnvart L með þeim hætti að hann væri skaðabótaskyldur. Af gögnum málsins mætti ráða að tekjur L hefðu lækkað umtalsvert eftir að uppsagnarfresti lauk og því ljóst að hann hefði orðið fyrir tjóni þar sem B virti ekki forgangsrétt hans til flugstarfa. Uppsögnin væri orsök tekjutaps hans. Voru bætur L metnar að álitum og þóttu hæfilega ákveðnar 9.000.000 króna.
G var ásamt öllum fastráðnum flugmönnum B sem tóku kjör kjarasamnings FÍA og B sagt upp störfum með þriggja mánaða fyrirvara. Með dómi Félagsdóms í máli nr. 2/2021 var fallist á að uppsagnirnar hefðu verið ólögmætar þar sem þær brytu gegn ákvæði a-liðar 4. gr. laga nr. 80/1938. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að til úrlausnar væri hvort B hefði með uppsögn G brotið gegn forgangsréttarákvæðum og starfsaldursreglum kjarasamnings FÍA og B þannig að leiddi til bótaskyldu B. Lagt var til grundvallar að B hefði, með því að fá aðra flugmenn sem stóðu utan FÍA til að takast á hendur störf við flug til Íslands og frá því, brotið gegn samningsskyldum sínum gagnvart G með þeim hætti að hann væri skaðabótaskyldur. Af gögnum málsins mætti ráða að tekjur G hefðu lækkað umtalsvert eftir að uppsagnarfresti lauk og því ljóst að hann hefði orðið fyrir tjóni þar sem B virti ekki forgangsrétt hans til flugstarfa. Uppsögnin væri orsök tekjutaps hans. Voru bætur G metnar að álitum og þóttu hæfilega ákveðnar 5.400.000 krónur.
J var ásamt öllum fastráðnum flugmönnum B sem tóku kjör kjarasamnings FÍA og B sagt upp störfum með þriggja mánaða fyrirvara. Með dómi Félagsdóms í máli nr. 2/2021 var fallist á að uppsagnirnar hefðu verið ólögmætar þar sem þær brytu gegn ákvæði a-liðar 4. gr. laga nr. 80/1938. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að til úrlausnar væri hvort B hefði með uppsögn J brotið gegn forgangsréttarákvæðum og starfsaldursreglum kjarasamnings FÍA og B þannig að leiddi til bótaskyldu B. Lagt var til grundvallar að B hefði, með því að fá aðra flugmenn sem stóðu utan FÍA til að takast á hendur störf við flug til Íslands og frá því, brotið gegn samningsskyldum sínum gagnvart J með þeim hætti að hann væri skaðabótaskyldur. Af gögnum málsins mætti ráða að tekjur J hefðu lækkað umtalsvert eftir að uppsagnarfresti lauk og því ljóst að hann hefði orðið fyrir tjóni þar sem B virti ekki forgangsrétt hans til flugstarfa. Uppsögnin væri orsök tekjutaps hans. Voru bætur J metnar að álitum og þóttu hæfilega ákveðnar 8.100.000 krónur.
Stefnandi krafðist þess að stefnda yrði gert að greiða honum vangreidd laun í samræmi við ráðningarsamning aðila vegna nýrrar reiknitöflu til útreiknings á starfshlutfalli organista sem fylgdi nýjum kjarasamningi á árinu 2020. Um útreikning starfshlutfalls samkvæmt hinni nýju reiknitöflu vísaði stefnandi til einstakra þátta um vinnuframlag sitt til starfslýsingar hans eins og það er tilgreint í gildandi ráðningarsamningi hans frá árinu 2012. Dómurinn féllst á sjónarmið stefnda og tiltók í niðurstöðum að reiknitaflan verði ekki notuð nema að allir viðkomandi þættir, þar á meðal raunverulegt vinnuframlag verði metið áður en niðurstaða fengist samkvæmt töflunni. Stefndi sýknaður af kröfum stefnanda.
Ágreiningur um laun og launatengd gjöld. Skriflegur málflutningur.
Útgerðarfélag var sýknað af launakröfu háseta á frystiskipi þar sem ekki var fallist á að skriflegur ráðningarsamningur milli útgerðar og hásetans hafi brotið gegn ákvæðum laga og kjarasamninga um lágmarkslaun og lágmarkskjör skipverja.
Ágreiningur um skaðabótaskyldu vegna líkamstjóns sem starfsmaður varð fyrir.
A var sagt upp störfum hjá I en um ástæður uppsagnarinnar var vísað til alvarlegra brota gegn siðareglum I og dótturfélaga sem og viðbragðsáætlunar I. Uppsögnin átti sér þann aðdraganda að nemi í flugumferðarstjórn við nánar tiltekinn skóla, sem A sinnti kennslu við, hafði kært A og samstarfsmann hans fyrir kynferðisbrot og sætti málið rannsókn lögreglu um tíma uns það var fellt niður af hálfu héraðssaksóknara. Áfrýjandi gekkst við að hafa stundað kynlíf með nemanum en fullyrti að það hefði verið með samþykki viðkomandi. Ágreiningur aðila laut í meginatriðum að því hvort A hefði orðið uppvís að „grófu broti í starfi“ samkvæmt samkomulagi sem gert var í tengslum við kjarasamning sem gilti um störf A. Landsréttur rakti meðal annars að í siðareglum I, sem vísað var til í ráðningarsamningi A, hefði falist að A bæri að varast að framkoma hans varpaði rýrð á starf hans eða I, hvort sem er innan þess eða utan. Við túlkun þess hvort A hefði varpað rýrð á I eða eigið starf yrði að líta til hlutverks I, þeirra starfa sem A gegndi hjá I og ábyrgðar hans, sem og hlutverks I. Var þá vísað til þess að í ákvæðum laga og stjórnvaldsfyrirmæla væru gerðar mjög ríkar kröfur til þeirra aðila sem sinntu flugleiðsöguþjónustu fyrir flugumferð og rekstrarstjórn flugumferðar, sem og þeirra einstaklinga sem störfuðu við slíka starfsemi, en þær miðuðu að því að tryggja almannaöryggi í flugsamgöngum. Í ljósi atvika, siðareglna I og þeirra krafna sem gera yrði til starfsemi I lagði Landsréttur til grundvallar að I hefði verið heimilt að segja A upp störfum vegna þeirrar háttsemi sem hann hefði sjálfur viðurkennt, enda hefðu hvorki fyrirmæli laga, viðkomandi kjarasamnings né annarra heimilda staðið því í vegi. Þá var það ekki talið I til sakar þótt hann hefði ekki hlutast til um frekari rannsókn á grundvelli reglugerðar nr. 1009/2015. Hinn áfrýjaði dómur um sýknu I af kröfum A var því staðfestur.
Stefnandi krafði stefnda um vangoldin laun. Var ágreiningur um útreikninga stéttarfélags stefnanda. Var stefndi dæmdur til að greiða stefnanda stefnufjárhæðina ásamt vöxtum.
Stefndi var sýknaður af kröfu stefnanda vegna umkrafins frítökuréttar þar sem ekki var talið að til hans hefði stofnast í samræm við ákvæði í kjarasamningi.
H, sem starfað hafði sem flugumferðarstjóri hjá I ehf., krafðist þess að viðurkennt yrði að I ehf. hefði verið óheimilt að binda enda á störf H hjá I ehf. á grundvelli nánar tiltekins ákvæðis í kjarasamningi Félags íslenskra flugumferðarstjóra við Samtök atvinnulífsins. Ágreiningslaust var að starfslok H komu til af því einu að hann varð 63 ára og jafnframt að starfslok H hefðu verið reist á nánar tilgreindu kjarasamningsákvæði. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki væri unnt að leggja þá merkingu í umþrætt kjarasamningsákvæði að starfslok skyldu verða við tiltekinn aldur. Þvert á móti mælti það fyrir um að starfslok verði við réttindamissi flugumferðarstjóra. Ekki væri fjallað um réttindi til að starfa sem flugumferðarstjóri í kjarasamningnum en reglur um þau réttindi og takmörk þeirra hefðu aftur á móti verið í lögum nr. 60/1998 og stjórnvaldsfyrirmælum sem sett höfðu verið á grundvelli þeirra. Eftir að lögum og stjórnvaldsfyrirmælunum var breytt 2017 og 2018 voru starfsréttindi flugumferðarstjóra ekki háð neinum aldurstakmörkunum. Taldi Landsréttur kjarasamningsákvæðið því ekki veita stoð fyrir því að binda enda á störf H hjá I ehf. þegar hann náði 63 ára aldri. Var viðurkenningarkrafa H því tekin til greina.
Stefnanda var sagt upp störfum hjá stofnun ríkisins á grundvelli rekstrarlegra forsendna er tengdust m.a. kórónaveirufaraldrinum. Í málinu tókst stefnanda ekki sönnun þess að hann hefði verið trúnaðarmaður á starfsstöð fyrir uppsögn. Þá var ekki fallist á með stefnanda að önnur sjónarmið hefðu búið uppsögninni að baki en rekstrarleg og var því ekki fallist á kröfur hans um bætur fyrir fjárhagslegt og ófjárhagslegt tjón.
Launamál.
Launamál.
Stefnandi krafði fyrrum vinnuveitanda sinn um laun í veikindaforföllum vegna umferðarslyss sem hún varð fyrir á leið úr vinnu. Sneri deila aðila að því hvort um vinnuslys væri að ræða sem orðið hefði á beinni leið frá vinnu í skilningi nánar tilgreinds ákvæðis í kjarasamningi. Talið var að orðalag ákvæðisins fæli ekki í sér skyldu fyrir launþega að fara stystu leið á milli heimilis og vinnustaðar. Hefði sú leið sem stefnandi valdi í umrætt sinn farið um umferðaræðar sem ekki hafi vikið svo frá beinni leið að félli utan verndar kjarasamningsákvæðisins. Með hliðsjón af leiðarvali og þeim tíma sem leið frá því vinnu hennar lauk og þar til slysið átti sér stað væri ekki varhugavert að telja að það hefði orðið á beinni leið hennar frá vinnu. Var krafa hennar tekin til greina.
Ágreiningur um uppsagnarfrest.
Fallist var á fjárkröfu stefnanda sem byggð var á því að henni hefði verið ranglega raðað til launa eftir að nýr stofnanasamningur tók við af eldri stofnanasamningi.
Deilt var um hvort ábyrgð Á næði til bifreiðastyrks D á grundvelli 5. gr. laga nr. 88/2003 um Ábyrgðasjóð launa í kjölfar gjaldþrots fyrrum vinnuveitanda D, W hf. Í dómi Landsréttar var rakið að samkvæmt ákvæðinu tæki ábyrgð Á til vinnulauna og bóta vegna launamissis. Þá væri ljóst að greiðslur vegna útlagðs kostnaðar féllu utan ábyrgðar Á. Fram kom að greiðsla sú sem nefnd væri bifreiðastyrkur í kjarasamningi Flugfreyjufélags Íslands og W hf., hefði numið fastri fjárhæð og verið greidd fyrsta virka dag hvers mánaðar með sama hætti og önnur laun, að frádreginni staðgreiðslu. Í málinu lægi fyrir að D hefði hvorki lagt út fjármuni í tengslum við afnot af bifreið né haldið akstursdagbók í þágu W hf. Þá var rakinn framburður vitnisins O fyrir héraðsdómi en þar hefði komið fram að tilgangur umrædds bifreiðastyrks í fyrrgreindum kjarasamningi væri sá, að hækka föst laun flugliða og jafnframt að greiðslan tengdist ekki afnotum af bifreið. Með vísan til þess sem rakið var um eðli greiðslunnar þótti verða að leggja til grundvallar að hún hefði verið hluti af föstum samningsbundnum launum D hjá W hf. Var ekki fallist á með Á að með launamissi í skilningi b-liðar 1. mgr. 5. gr. laga nr. 88/2003 væri einungis átt við missi grunnlauna og þar með ekki missi annarra uppbóta. Yrði réttur D til bóta á uppsagnartímanum því ekki skertur sem næmi umræddri fjárhæð bifreiðastyrks. Var því fallist á kröfu D um að felldur yrði úr gildi úrskurður félagsmálaráðuneytisins nr. 17/2021 frá 22. desember 2021.
Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um viðurkenningu á bótaskyldu vegna líkamstjóns skv. kjarasamningsbundnum réttindum.
Hafnað var kröfu stefnanda um viðurkenningu á bótaskyldu stefnda á grundvelli tiltekins kjarasamningsákvæðis um aukna bótavernd. Þá var einnig hafnað sjónarmiðum stefnanda um að afgreiðsla ríkislögmanns á bótakröfu hans væri stjórnvaldsákvörðun í skilningi stjórnsýslaga. Var stefndi því sýknaður af kröfum stefnanda.
Hafnað var kröfu stefnanda um viðurkenningu á bótaskyldu stefnda á grundvelli tiltekin kjarasamningsákvæðis um aukna bótavernd og á grundvelli ákvæða vinnuverndarlöggjafar. Var stefndi því sýknaður af kröfum stefnda.
Stefnandi þurfti vegna starfs síns sem tónlistarkennari að aka á milli starfsstöðva í sama sveitarfélagi. Ágreiningur málsins snérist um það hvort stefnandi ætti rétt á launum vegna þess tíma sem fór í aksturinn eða hvort sá tími rúmaðist innan árlegrar vinnuskyldu hans.
Stefnandi þurfti vegna starfs síns sem tónlistarkennari að aka á milli starfsstöðva í sama sveitarfélagi. Ágreiningur málsins snérist um það hvort stefnandi ætti rétt á launum vegna þess tíma sem fór í aksturinn eða hvort sá tími rúmaðist innan árlegrar vinnuskyldu hans.
Stefnandi þurfti vegna starfs síns sem tónlistarkennari að aka á milli starfsstöðva í sama sveitarfélagi. Ágreiningur málsins snérist um það hvort stefnandi ætti rétt á launum vegna þess tíma sem fór í aksturinn eða hvort sá tími rúmaðist innan árlegrar vinnuskyldu hans.
Fallist var á með stefnanda að stefndi hefði ekki getað haldið eftir greiðslu þar sem hann hefði fengið nægjanlegar upplýsingar um útlagaðan kostnað og tímaskýrslu frá stefnanda
A höfðaði mál gegn B til heimtu skaðabóta fyrir að víkja henni fyrirvaralaust úr starfi grunnskólakennara vegna kinnhests sem hún veitti 13 ára nemanda. Byggði B á því að háttsemi A hefði falið í sér gróft brot í starfi og viðvera hennar á vinnustað myndi valda áframhaldandi skaða fyrir starfsemi skólans. Því hefðu verið uppfyllt skilyrði til að víkja henni fyrirvaralaust úr starfi með vísan til málsgreinar 7 í grein 14.8 í kjarasamningi Sambands íslenskra sveitarfélaga og Kennarasambands Íslands vegna Félags grunnskólakennara. Hæstiréttur tók fram að þótt ekki væri réttlætanlegt að kennari veitti nemanda kinnhest yrði við mat á því hvort brot A teldist gróft að skoða háttsemi hennar heildstætt á grundvelli allra atvika. Hefði háttsemin verið óundirbúið viðbragð A við kinnhesti sem nemandinn veitti henni eftir að hafa neitað að fylgja fyrirmælum. Í því hefði ekki falist líkamleg refsing eða líkamlegt inngrip í refsingarskyni sem starfsfólki er óheimilt að beita samkvæmt 1. mgr. 13. gr. reglugerðar nr. 1040/2011 um ábyrgð og skyldur aðila skólasamfélagsins í grunnskólum. Enn fremur bæri að líta til þess að A hefði strax tilkynnt um atvikið til skólastjórnenda og þannig leitast við að koma málinu í réttan farveg innan skólans. Skólastjóri hefði þó ekki gripið til sérstakra aðgerða sem hefði verið rétt við þessar aðstæður. Í ljósi þessara atvika var ekki fallist á að A hefði orðið uppvís að grófu broti í starfi. Þá hefði fullyrðing B um að áframhaldandi störf A við skólann myndu valda skaða fyrir starfsemi hans með vísan til öryggis nemenda ekki verið studd neinum frekari rökum eða gögnum. Samkvæmt þessu hefðu skilyrði umrædds kjarasamningsákvæðis til að víkja A fyrirvaralaust úr starfi án undanfarandi áminningar ekki verið uppfyllt og ákvörðun B því ólögmæt. Var B gert að greiða A bætur vegna fjártjóns og miska.
Ágreiningur málsaðila laut að því hvort R og Í væru bundin af samkomulagi frá 26. ágúst 2019 milli þáverandi ríkislögreglustjóra og G. Samkomulagið laut að samsetningu launa G en með því var hann færður upp um sjö launaflokka og fimm þrep og föstum mánaðarlegum yfirvinnustundum fækkað úr 50 í þrjár. Fól þetta í sér u.þ.b. 50% hækkun grunnlauna G sem leiddi til samsvarandi hækkunar á lífeyrisréttindum hans í B-deild Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins. Þegar samkomulagið var undirritað voru rúmlega þrjú ár í að G næði starfslokaaldri lögregluþjóna en í því var tekið fram að það gilti út skipunartíma hans. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að R hefði sem forstöðumaður ríkisstofnunar haft formlega heimild til að meta þörf og taka ákvörðun um fjölda fastra yfirvinnustunda sem aðstoðar og yfirlögregluþjónar fengju greitt fyrir mánaðarlega, innan þeirra fjárheimilda sem embættið hafði. Hins vegar taldi rétturinn að með samkomulaginu hefði R farið út fyrir þær efnislegu heimildir sem hann hafði samkvæmt lögum og kjara- og stofnanasamningi til að breyta samsetningu launa G og að ákvörðunin hefði af þeim ástæðum verið ólögmæt. Hæstiréttur taldi hins vegar að í samkomulaginu hefði falist bindandi loforð og að þar sem það hefði snúið að G sem launþega yrði að líta til reglna á sviði vinnuréttar við mat á skuldbindingargildi þess. Var ekki talið sannað að G hefði verið grandsamur um að R hefði skort efnislega heimild til að taka þá ákvörðun sem fólst í samkomulaginu. Var því varakrafa G tekin til greina.
Ágreiningur málsaðila laut að því hvort R og Í væru bundin af samkomulagi frá 26. ágúst 2019 milli þáverandi ríkislögreglustjóra og Ó. Samkomulagið laut að samsetningu launa Ó en með því var hann færður upp um sjö launaflokka og fimm þrep og föstum mánaðarlegum yfirvinnustundum fækkað úr 50 í þrjár. Fól þetta í sér u.þ.b. 50% hækkun grunnlauna Ó sem leiddi til samsvarandi hækkunar á lífeyrisréttindum hans í B-deild Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins. Þegar samkomulagið var undirritað voru eitt og hálft ár í að Ó næði starfslokaaldri lögregluþjóna en í því var tekið fram að það gilti út skipunartíma hans. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að R hefði sem forstöðumaður ríkisstofnunar haft formlega heimild til að meta þörf og taka ákvörðun um fjölda fastra yfirvinnustunda sem aðstoðar og yfirlögregluþjónar fengju greitt fyrir mánaðarlega, innan þeirra fjárheimilda sem embættið hafði. Hins vegar taldi rétturinn að með samkomulaginu hefði R farið út fyrir þær efnislegu heimildir sem hann hafði samkvæmt lögum og kjara- og stofnanasamningi til að breyta samsetningu launa Ó og að ákvörðunin hefði af þeim ástæðum verið ólögmæt. Hæstiréttur taldi hins vegar að í samkomulaginu hefði falist bindandi loforð og að þar sem það hefði snúið að Ó sem launþega yrði að líta til reglna á sviði vinnuréttar við mat á skuldbindingargildi þess. Var ekki talið sannað að Ó hefði verið grandsamur um að R hefði skort efnislega heimild til að taka þá ákvörðun sem fólst í samkomulaginu. Var því varakrafa Ó tekin til greina.