Leita í öllum dómstólum...
Niðurstöður
6 dómar fundust
Lykilorð: Frítökuréttur
A höfðaði mál gegn Í og krafðist viðurkenningar á áunnum frítökurétti yfir fjögurra ára skeið. Aðila greindi í meginatriðum á um að hvaða marki L, vinnuveitandi A, hefði beðið hana sérstaklega um að mæta til vinnu þannig að hún hefði áunnið sér frítökurétt samkvæmt grein 2.4.5.1 í kjarasamningi Sjúkraliðafélags Íslands og Í og hvort henni hefði verið ætlað að mæta til vinnu á dagvaktir fyrr en að lokinni 11 klukkustunda hvíld. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki lægju fyrir nein gögn um hvaða yfirmenn A hefðu gefið henni fyrirmæli um að mæta til vinnu með þeim hætti sem rakið er í grein 2.4.5.1. Jafnframt renndu önnur gögn eða skýrslur vitna fyrir héraðsdómi ekki stoðum undir að A hefði fengið fyrirmæli um að sinna vinnu áður en tilskilinni hvíld hefði verið náð. Aftur á móti yrði ráðið að A hefði ekki hreyft athugasemdum við mánaðarleg launauppgjör á því tímabili sem krafa hennar tók til eða andmælum við uppgjör deildarstjóra á þeirri deild sem hún vann á fyrr en í ársbyrjun 2024. Taldi Landsréttur að þetta athafnaleysi benti ekki til þess að frítökuréttur hefði stofnast á grundvelli fyrirmæla stjórnenda svo sem ákvæði kjarasamnings kváðu á um. Þá yrði einnig að horfa til þess að A hefði ekki getað um árabil látið átölulaust hvernig staðið var að uppgjöri gagnvart henni í trausti þess að geta haft uppi kröfu sína árum síðar þegar mun örðugara væri að leggja mat á hvort fyrir hendi hafi verið aðstæður sem stofnuðu til frítökuréttar. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var A ekki talin hafa sýnt fram á að hún ætti uppsafnaðan frítökurétt á nánar tilgreindu tímabili og var dómur héraðsdóms því staðfestur.
Stefndi var sýknaður af kröfu stefnanda vegna umkrafins frítökuréttar þar sem ekki var talið að til hans hefði stofnast í samræm við ákvæði í kjarasamningi.
Hafnað var kröfu stefnanda vegna frítökuréttar þar sem ekki var talið að til hans hefði stofnast í samræmi við áskilnað laga og ákvæði kjarasamninga.
R höfðaði mál gegn L ehf. til heimtu vangoldinna launa fyrir yfirvinnu og bakvaktir og vegna skerts frítökuréttar, auk orlofslauna, á nánar tilgreindu tímabili vegna starfa sinna hjá L ehf. Í dómi Landsréttar kom fram að um ráðningarsamband R og L ehf. hefðu gilt skilmálar óundirritaðs ráðningarsamnings sem sendur var R fyrir upphaf starfa. Með vísan til ákvæða samningsins þótti sannað að R hefði starfað hjá L ehf. á föstum launum og að öll yfirvinna hefði verið innifalin í þeim. L ehf. var því sýknað af kröfu R um greiðslu vangoldinna launa vegna yfirvinnu og tilheyrandi orlofslauna. Í niðurstöðu Landsréttar var lagt til grundvallar að R hefði frá febrúarmánuði 2017 ráðið vinnutíma sínum sjálfur, sbr. 3. tölulið 52. gr. a laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum. Var L ehf. því einnig sýknað af kröfu R um greiðslu frítökuréttar vegna skerts hvíldartíma í mars, maí, júlí og ágúst 2017 og greiðslu tilheyrandi orlofslauna. Þá þótti viðhlítandi grunnur ekki hafa verið lagður að því í málatilbúnaði R hvert eðlilegt viðmið dagvinnulauna væri. Sökum þeirrar vanreifunar þótti óhjákvæmilegt að vísa frá héraðsdómi þeim þætti krafna R er lyti að greiðslum vegna bakvakta sem og skertum frítökurétti 19. janúar 2017 og orlofslaunum vegna þessa.
Stefndi sýknaður af eftirstandandi dómkröfum stefnanda í vinnulaunamáli. Sannað þótti að komist hefði í upphafi á skriflegt samkomulag málsaðila um föst laun stefnanda hjá stefnda þótt það hefði ekki verið undirritað og átti stefnandi því ekki rétt á að fá yfirvinnu greidda. Kröfur stefnanda þóttu að öðru leyti ósannaðar í málinu, það er varðandi meintar bakvaktir, frítökurétt og þá um orlof.
V, sem starfaði sem yfirmatreiðslumaður mötuneytis starfsmanna S hf. við jarðgangagerð frá nóvember 2013 til maí 2016, krafði félagið um hálfu ári eftir starfslok um greiðslu fyrir ótekinn frítökurétt í samræmi við ákvæði kjarasamnings. Óumdeilt var að samið hefði verið við V um heildarlaun á mánuði gegn því að hann sæi til þess að matur og millimál yrðu til reiðu á tilgreindum tímum í mötuneytinu. Var V í sjálfsvald sett hvernig hann skipulagði vinnutíma sinn og hvernig hann samræmdi vinnu sína og vinnu aðstoðarmanns sem starfaði með honum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í IX. kafla laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum væri meðal annars 53. gr. þeirra um vinnutíma og lágmarkshvíld starfsmanna, sem V reisti mál sitt á. Í 3. tölulið 52. gr. a. laganna, sem væri í sama kafla, kæmi á hinn bóginn fram að ákvæði hans giltu ekki um æðstu stjórnendur eða aðra þá sem réðu vinnutíma sínum sjálfir. Sömu reglu og mælt væri fyrir um í því ákvæði væri að finna í samningi 30. desember 1996 milli Alþýðusambands Íslands og Vinnuveitendasambands Íslands um ákveðna þætti er varða skipulag vinnutíma sem báðir aðilar vísuðu til en í samningnum væri mælt fyrir um að hann skyldi skoðast sem hluti af kjarasamningum aðildarsamtaka og félaga þessara heildarsamtaka. Samkvæmt því og með vísan til 3. töluliðar 52. gr. a. laga nr. 46/1980 var talið að skýra yrði ákvæði um lágmarkshvíld í kjarasamningi þeim sem gilti um starfskjör V þannig að þau tækju ekki til starfsmanna í sömu stöðu og V, sem ráðnir væru fyrir föst mánaðarlaun og réðu vinnutíma sínum og skipulagi vinnunnar sjálfir. Var S hf. því sýknað af kröfu V.