Dómstólaleit

Staðfestur var úrskurður Landsréttar þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi á þeim grunni að sóknaraðili hefði ekki afhent Landsrétti kærumálsgögn innan þess frests sem greinir í 3. mgr. 147. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Á var ráðin til starfa hjá M ehf. í fullt starf 1. september 2015 en lét af störfum í nóvember sama ár er hún varð óvinnufær vegna veikinda á meðgöngu. Krafði Á M ehf. um greiðslu fjárhæðar er nam launum í þrjá mánuði auk orlofs. Deildu aðilar um það hvort samkomulag hefði orðið með þeim um að ráðningarsambandi þeirra hefði verið slitið í nóvember 2015. Hæstiréttur taldi að í tilkynningu um fæðingarorlof sem undirrituð var í desember 2015 af þáverandi framkvæmdastjóra M ehf. hefði falist vísbending um að við það tímamark hefði verið litið svo á af hálfu M ehf. að Á væri enn í fullu starfi og ráðningarsambandi þeirra þá ekki verið slitið. Með hliðsjón af því og að teknu tilliti til þess, sem fram kom í héraðsdómi um þetta efni, staðfesti Hæstiréttur þá niðurstöðu héraðsdóms að ósannað væri að ráðningarsambandinu hefði verið slitið í nóvember 2015, en M ehf. sem vinnuveitandi bæri hallann af þeim sönnunarskorti. Þá staðfesti Hæstiréttur jafnframt að Á hefði í fæðingarorlofinu öðlast rétt til þriggja mánaða uppsagnarfrests í samræmi við kjarasamningsákvæði og 2. mgr. 14. gr. laga nr. 95/2000 um fæðingar- og foreldraorlof og að hún hefði hvorki glatað réttindum sínum vegna tómlætis né annarra atvika. Var krafa Á því tekin til greina.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli L ehf. á hendur S o.fl. var frestað til tiltekins tíma, í því skyni að veita hluta varnaraðila tækifæri til að leggja fram beiðni um afhendingu gagna vegna matsgerðar sem þeir freistuðu að afla undir rekstri málsins. Í dómi sínum fór Hæstiréttur yfir atvik málsins og þann tíma sem liðið hafði frá því að það var þingfest í héraði 29. september 2011. Benti rétturinn á að samkvæmt 1. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 skuli dómari í héraði ávallt taka fyrir mál eftir að greinargerð hefur verið lögð fram og leita þar sátta og gefa aðilum kost á að koma að sýnilegum sönnunargögnum sem ekki hefur verið tilefni eða tækifæri til að leggja fram áður. Að svo búnu ætti að meginreglu að ákveða aðalmeðferð. Hins vegar væri dómara í 2. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 heimilað að verða við ósk aðila um að fresta máli frekar væri það vænlegt til að ná sáttum eða nauðsynlegt til að afla gagna sem nægilegur frestur hefði ekki áður verið til. Að öðrum kosti bæri dómara að jafnaði að synja um frest. Væru nefnd ákvæði laga nr. 91/1991 leidd af meginreglu einkamálaréttarfars um hraða málsmeðferð auk þess sem þau helguðust af 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar. Yrði að gæta að þessu við beitingu 2. mgr. 102. gr. nefndra laga. Af atvikum málsins taldi Hæstiréttur ljóst að umræddir varnaraðilar hefðu allt frá fyrstu stigum gert sér grein fyrir því að vegna varna sinna stæðu líkur til þess að þau myndu þarfnast matsgerðar dómkvadds manns. Þrátt fyrir það hefði beiðni um dómkvaðningu matsmanna ekki verið lögð fram fyrr en 26. nóvember 2013 en þá hefðu verið liðin rétt um tvö ár og tveir mánuðir frá þingfestingu málsins. Að teknu tilliti til þeirra mótmæla sem fram komu gagnvart matsbeiðninni, hefði umræddum varnaraðilum ennfremur mátt vera ljóst allt frá byrjun að brýnt væri að matsstörf yrðu markviss og þeim flýtt sem kostur væri. Þá rakti Hæstiréttur jafnframt framgang matsvinnunnar og taldi að ekki yrði betur séð en að matsmennirnir, sem dómkvödd voru 17. nóvember 2014, hefðu á nærri þriggja ára tímabili ekki hafið vinnu við samningu matsgerðar fyrr en á síðustu tveimur mánuðum tímabilsins og að sú vinna sneri aðeins að tiltölulega litlum hluta heildarverksins. Þá virtist ennfremur sem matsmennirnir teldu sér illfært að gera áætlun um það hvenær ljúka mætti matinu. Taldi Hæstiréttur að gegn andmælum sóknaraðila og að gættum rétti hans samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar væri ófært að telja að varnaraðilunum hefði ekki þegar gefist nægilegur frestur til að afla matsgerðar. Yrði því að hafna kröfum þeirra um frekari frestun málsins í því skyni. Samkvæmt því var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli L ehf. á hendur S o.fl. var frestað til tiltekins tíma, í því skyni að veita hluta varnaraðila tækifæri til að leggja fram beiðni um afhendingu gagna vegna matsgerðar sem þeir freistuðu að afla undir rekstri málsins. Í dómi sínum fór Hæstiréttur yfir atvik málsins og þann tíma sem liðið hafði frá því að það var þingfest í héraði 29. september 2011. Benti rétturinn á að samkvæmt 1. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 skuli dómari í héraði ávallt taka fyrir mál eftir að greinargerð hefur verið lögð fram og leita þar sátta og gefa aðilum kost á að koma að sýnilegum sönnunargögnum sem ekki hefur verið tilefni eða tækifæri til að leggja fram áður. Að svo búnu ætti að meginreglu að ákveða aðalmeðferð. Hins vegar væri dómara í 2. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 heimilað að verða við ósk aðila um að fresta máli frekar væri það vænlegt til að ná sáttum eða nauðsynlegt til að afla gagna sem nægilegur frestur hefði ekki áður verið til. Að öðrum kosti bæri dómara að jafnaði að synja um frest. Væru nefnd ákvæði laga nr. 91/1991 leidd af meginreglu einkamálaréttarfars um hraða málsmeðferð auk þess sem þau helguðust af 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar. Yrði að gæta að þessu við beitingu 2. mgr. 102. gr. nefndra laga. Af atvikum málsins taldi Hæstiréttur ljóst að umræddir varnaraðilar hefðu allt frá fyrstu stigum gert sér grein fyrir því að vegna varna sinna stæðu líkur til þess að þau myndu þarfnast matsgerðar dómkvadds manns. Þrátt fyrir það hefði beiðni um dómkvaðningu matsmanna ekki verið lögð fram fyrr en 26. nóvember 2013 en þá hefðu verið liðin rétt um tvö ár og tveir mánuðir frá þingfestingu málsins. Að teknu tilliti til þeirra mótmæla sem fram komu gagnvart matsbeiðninni, hefði umræddum varnaraðilum ennfremur mátt vera ljóst allt frá byrjun að brýnt væri að matsstörf yrðu markviss og þeim flýtt sem kostur væri. Þá rakti Hæstiréttur jafnframt framgang matsvinnunnar og taldi að ekki yrði betur séð en að matsmennirnir, sem dómkvödd voru 17. nóvember 2014, hefðu á nærri þriggja ára tímabili ekki hafið vinnu við samningu matsgerðar fyrr en á síðustu tveimur mánuðum tímabilsins og að sú vinna sneri aðeins að tiltölulega litlum hluta heildarverksins. Þá virtist ennfremur sem matsmennirnir teldu sér illfært að gera áætlun um það hvenær ljúka mætti matinu. Taldi Hæstiréttur að gegn andmælum sóknaraðila og að gættum rétti hans samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar væri ófært að telja að varnaraðilunum hefði ekki þegar gefist nægilegur frestur til að afla matsgerðar. Yrði því að hafna kröfum þeirra um frekari frestun málsins í því skyni. Samkvæmt því var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli L ehf. á hendur sóknaraðilanum SG og varnaraðilum var frestað til tiltekins tíma, í því skyni að veita hluta varnaraðila tækifæri til að leggja fram beiðni um afhendingu gagna vegna matsgerðar sem þeir freistuðu að afla undir rekstri málsins. Í dómi sínum fór Hæstiréttur yfir atvik málsins og þann tíma sem liðið hafði frá því að það var þingfest í héraði 8. mars 2012. Benti rétturinn á að samkvæmt 1. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 skuli dómari í héraði ávallt taka fyrir mál eftir að greinargerð hefur verið lögð fram og leita þar sátta og gefa aðilum kost á að koma að sýnilegum sönnunargögnum sem ekki hefur verið tilefni eða tækifæri til að leggja fram áður. Að svo búnu ætti að meginreglu að ákveða aðalmeðferð. Hins vegar væri dómara í 2. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 heimilað að verða við ósk aðila um að fresta máli frekar væri það vænlegt til að ná sáttum eða nauðsynlegt til að afla gagna sem nægilegur frestur hefði ekki áður verið til. Að öðrum kosti bæri dómara að jafnaði að synja um frest. Væru nefnd ákvæði laga nr. 91/1991 leidd af meginreglu einkamálaréttarfars um hraða málsmeðferð auk þess sem þau helguðust af 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar. Yrði að gæta að þessu við beitingu 2. mgr. 102. gr. nefndra laga. Af atvikum málsins taldi Hæstiréttur ljóst að umræddir varnaraðilar hefðu allt frá fyrstu stigum gert sér grein fyrir því að vegna varna sinna stæðu líkur til þess að þau myndu þarfnast matsgerðar dómkvadds manns. Þrátt fyrir það hefði beiðni um dómkvaðningu matsmanna ekki verið lögð fram fyrr en 26. nóvember 2013 en þá hefði verið liðið nær hálft annað ár frá þingfestingu málsins. Að teknu tilliti til þeirra mótmæla sem fram komu gagnvart matsbeiðninni, hefði umræddum varnaraðilum ennfremur mátt vera ljóst allt frá byrjun að brýnt væri að matsstörf yrðu markviss og þeim flýtt sem kostur væri. Þá rakti Hæstiréttur jafnframt framgang matsvinnunnar og taldi að ekki yrði betur séð en að matsmennirnir, sem dómkvödd voru 17. nóvember 2014, hefðu á nærri þriggja ára tímabili ekki hafið vinnu við samningu matsgerðar fyrr en á síðustu tveimur mánuðum tímabilsins og að sú vinna sneri aðeins að tiltölulega litlum hluta heildarverksins. Þá virtist ennfremur sem matsmennirnir teldu sér illfært að gera áætlun um það hvenær ljúka mætti matinu. Taldi Hæstiréttur að gegn andmælum sóknaraðila og að gættum rétti þeirra samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar væri ófært að telja að varnaraðilunum hefði ekki þegar gefist nægilegur frestur til að afla matsgerðar. Yrði því að hafna kröfum þeirra um frekari frestun málsins í því skyni. Samkvæmt því var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem munnlegum málflutningi um frávísunarkröfu R, S og Á var frestað. Í dómi Hæstaréttar kom fram að réttmæt ástæða hefði verið til að verða við kröfu R, S og Á um frestun málsins, enda hefði hún verið reist á málaefnalegri ástæðu og frestun málsins hefði verið stillt í hóf. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli L ehf. á hendur S o.fl. var frestað til tiltekins tíma. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að ljóst væri að L ehf. leitaði ekki með kæru sinni úrlausnar um að ákvörðun héraðsdóms yrði með öllu felld úr gildi. Á hinn bóginn yrði hvorki ráðið af dómkröfum né málatilbúnaði L ehf. að öðru leyti hvort málskotið hefði að markmiði að fresturinn yrði lengdur eða styttur, en ófært væri að ákveða með dómi án nánari tilgreiningar „hæfilegan frest til að ljúka gagnaöflun í málinu“ svo sem krafist var. Var málinu því vísað frá Hæstarétti.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli L ehf. á hendur S o.fl. var frestað til tiltekins tíma. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að ljóst væri að L ehf. leitaði ekki með kæru sinni úrlausnar um að ákvörðun héraðsdóms yrði með öllu felld úr gildi. Á hinn bóginn yrði hvorki ráðið af dómkröfum né málatilbúnaði L ehf. að öðru leyti hvort málskotið hefði að markmiði að fresturinn yrði lengdur eða styttur, en ófært væri að ákveða með dómi án nánari tilgreiningar „hæfilegan frest til að ljúka gagnaöflun í málinu“ svo sem krafist var. Var málinu því vísað frá Hæstarétti.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli L ehf. á hendur sóknaraðilanum SG og öðrum nafngreindum varnaraðilum var frestað til tiltekins tíma. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að ljóst væri að L ehf. og SG leituðu ekki með kærum sínum úrlausnar um að ákvörðun héraðsdóms yrði með öllu felld úr gildi. Á hinn bóginn yrði hvorki ráðið af dómkröfum þeirra né málatilbúnaði að öðru leyti hvort málskot þeirra hefði að markmiði að fresturinn yrði lengdur eða styttur, en ófært væri að ákveða með dómi án nánari tilgreiningar „hæfilegan frest til að ljúka gagnaöflun í málinu“ svo sem krafist var. Var málinu því vísað frá Hæstarétti.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli T ehf. á hendur V hf. o.fl. var vísað frá dómi með vísan til þess að sá tímafrestur sem fram kæmi í 1. mgr. 80. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu, til að leita úrlausnar héraðsdómara um gildi nauðungarsölu, hefði verið liðinn.

Eftir áfrýjun héraðsdóms í máli A ehf. gegn S bs., þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að S bs. hefði mismunað þátttakendum í útboði um akstur almenningsvagna á höfuðborgarsvæðinu, óskaði A ehf. eftir dómkvaðningu matsmanns í því skyni að afla sönnunar um útreikning á fjártjóni sínu vegna háttseminnar og fá þannig staðfestingu eða leiðréttingu á þeim útreikningum sem félagið hefði þegar lagt fyrir Hæstarétt. Í dómi Hæstaréttar kom fram að sameiginlegur frestur aðila til gagnaöflunar fyrir réttinum hefði upphaflega verið ákveðinn 28. desember 2016 og hefði sá frestur verið framlengdur til 4. janúar 2017. Þar sem fresturinn væri liðinn væri tilgangslaust til sönnunar í málinu að afla umbeðins mats, sbr. 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var beiðni A ehf. því hafnað.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem héraðsdómari frestaði málinu af sjálfsdáðum með vísan til 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hugðist héraðsdómari kynna lögreglu staðhæfingar M um tilgang skilnaðar hans og K með tilliti til þess hvort um væri að ræða refsiverða háttsemi og fresta málinu meðan það væri til meðferðar á þeim vettvangi. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þar sem ekki lægi fyrir að lögregla hefði tekið til rannsóknar ætlaðar sakargiftir yrði málinu ekki frestað eftir 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A hf. gegn B var frestað þar til fyrir lægi niðurstaða rannsóknar héraðssaksóknara á meintri refsiverðri háttsemi B og eftir atvikum dómur héraðsdóms í sakamáli yrði það höfðað í kjölfar rannsóknarinnar. Var málinu frestað að frumkvæði héraðsdómara en fyrir lá að báðir málsaðilar voru því mótfallnir. Í dómi Hæstaréttar kom fram að heimild til frestunar máls samkvæmt 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála fæli í sér undantekningu frá þeirri meginreglu einkamálaréttarfars að hraða beri málsmeðferð og yrði að beita henni því til samræmis. Þótt að einhverju leyti kynni að vera hagfellt að fresta málinu þar til fyrir lægi niðurstaða rannsóknarinnar og eftir atvikum niðurstaða héraðsdóms í sakamáli á hendur B, yrði það ekki gert af þeim sökum einum gegn andmælum beggja málsaðila. Var því ekki talið að skilyrði væru til að frestað málinu frekar á grundvelli fyrrgreinds lagaákvæðis. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Úrskurður héraðsdóms, þar sem fallist var á kröfu V um að fresta máli hans á hendur VS þar til niðurstaða héraðsdóms í tilteknu máli lægi fyrir, var felldur úr gildi þar sem ekki voru skilyrði til að fresta málinu frekar á grundvelli 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Málinu var vísað frá Hæstarétti þar sem kærumálsgögn voru ekki afhent Hæstarétti innan tveggja vikna frests 3. mgr. 147. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Í málinu krafðist S hf. þess að felldur yrði úr gildi úrskurður ríkisskattstjóra frá árinu 2013 um endurákvörðun opinberra gjalda sinna gjaldárið 2008. Með úrskurðinum lækkaði ríkisskattstjóri gjaldfærðan fjármagnskostnað S hf. það ár um tilgreinda fjárhæð og yfirfært tap SK hf., móðurfélags S hf., vegna samsköttunar félaganna um sömu fjárhæð. Var sú niðurstaða á því reist að fjármagnskostnaður af tiltekinni skuld S hf. við SK hf. gæti ekki talist frádráttarbær rekstarkostnaður í skattalegu tilliti hjá S hf. þar sem ekki væru uppfyllt skilyrði 1. töluliðs 31. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, sbr. 2. mgr. 49. gr. sömu laga. Reisti S hf. kröfu sína á því að skattyfirvöldum væri óheimilt að endurákvarða skatt vegna tekna ára sem féllu innan sex ára tímabils samkvæmt 1. mgr. 97. gr. laga nr. 90/2003 ef sú endurákvörðun væri eingöngu reist á atvikum, aðstæðum eða löggerningum sem áttu sér stað fyrir það tímamark. Gæti ríkisskattstjóri því ekki byggt endurákvörðun sína á árinu 2013 á forsendum sem hefðu átt sér stað árið 2005 er S hf. varð til við samruna þriggja tilgreindra félaga og til umræddrar skuldar var fyrst stofnað. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt orðanna hljóðan fælist í ákvæði 1. mgr. 97. gr. laga nr. 90/2003 ekki annað og meira en að heimild skattyfirvalda til endurákvörðunar skatts næði til tekna síðustu sex ára á undan því ári sem endurákvörðun færi fram. Hvorki yrði leitt af orðalagi greinarinnar né lögskýringargögnum að endurákvörðun sem færi fram innan þess tímamarks væri því aðeins heimil að hún væri reist á atvikum sem einnig hefðu átt sér stað innan tímamarksins. Skattskil miðuðust við tekjur hvers árs og við mat á réttmæti tekna og gjalda, eigna og skulda væru skattyfirvöld almennt óbundin af því hvaða meðferð skattskilin hefðu áður fengið. Að því er varðaði frádráttarbærni fjármagnskostnaðar vegna fyrrgreindrar skuldar S hf. var talið að lög nr. 90/2003 kvæðu berlega á um að árlega færi fram mat á heimild til frádráttar slíks kostnaðar, sbr. orðalag 2. mgr. 29. gr. og 1. töluliðs 31. gr. laga nr. 90/2003. Samkvæmt þeim ákvæðum væri heimilt að draga frá tekjum lögaðila rekstarkostnað en það eru þau gjöld sem ættu á árinu að ganga til að afla teknanna, tryggja þær og halda þeim við. Af framansögðu væri fullljóst að sú ályktun yrði hvorki dregin af 1. mgr. 97. gr. né 1. tölulið 31. gr. eða 2. mgr. 29. gr. laga nr. 90/2003 að atvik sem mat skattyfirvalda væru reist á þyrftu einnig að hafa orðið innan þess sex ára frests sem 1. mgr. 97. gr. kvæði á um. Að því virtu og með vísan til forsendna dóms Hæstaréttar í máli nr. 321/2005 var Í sýknað af kröfu S hf.

Með dómi í héraði var X sýknaður af ákæru fyrir fjárdrátt, en til vara umboðssvik, og var dóminum áfrýjað af hálfu ákæruvaldsins. Eftir afhendingu málsgagna til Hæstaréttar fékk ákæruvaldið frest til 24. ágúst 2016 til að skila greinargerð til réttarins. Rétturinn framlengdi frestinn að ósk ákæruvaldsins til 14. september sama ár og aftur þann dag til 21. sama mánaðar. Ekki var óskað eftir frekari framlengingu á frestinum, en greinargerð barst 26. september 2016 og því ekki innan þess frests sem veittur hafði verið. Í kjölfarið krafðist X þess að málið yrði af þessum sökum aðallega fellt niður fyrir Hæstarétti, en því að öðrum kosti vísað frá dómi. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ekki væru fyrirmæli í lögum nr. 88/2008 um meðferð sakamála um hverju það varðaði að ákæruvaldið léti hjá líða að skila til Hæstaréttar greinargerð í tilviki, þar sem héraðsdómi væri áfrýjað af þess hendi, innan frests sem rétturinn hefði sett í því skyni. Með hliðsjón af dómi Hæstaréttar í máli nr. 644/2007 var talið að leggja mætti þessa stöðu að jöfnu við það að útivist yrði af hendi ákæruvaldsins í þinghaldi í máli. Rakið var að þegar málsgögnin bárust Hæstarétti hefðu verið liðin meira en ellefu ár frá ætluðu broti, nærri átta ár frá upphafi rannsóknar og rúmir sautján mánuðir frá því að ríkissaksóknari gaf út áfrýjunarstefnu til að fá hnekkt héraðsdómi um sýknu X. Að virtu ákvæði 1. mgr. 171. gr. laga nr. 88/2008 um að hraða skuli meðferð máls eftir föngum, sbr. einnig 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar, var talið að þessar gífurlegu og óútskýrðu tafir á málinu hefðu gefið enn ríkari ástæðu en endranær til þess að rekstur málsins færi ekki frekar úr skorðum hvað málshraða varðaði. Samkvæmt framansögðu og í ljósi þess að vanræksla ákæruvaldsins um skil á greinargerð hefði ekki verið réttlætt, var fallist á kröfu X um að málið yrði fellt niður fyrir Hæstarétti.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem G o.fl. var veittur frestur til að skila greinargerð í máli sem J hafði höfðað á hendur þeim. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var með vísan til forsendna í Hæstarétti, kom fram að G o.fl. hefðu lagt fram greinargerðir í þinghaldi 17. febrúar 2016 þar sem einungis hafi verið gerð krafa um að málinu yrði vísað frá dómi með heimild í 2. mgr. 99. gr. laga nr. 91/1991, sbr. 7. gr. laga nr. 78/2015. Með úrskurði héraðsdóms 11. maí sama ár hafi kröfum J verið vísað frá héraðsdómi að hluta en sá úrskurður hafi ekki verið kærður til Hæstaréttar. Samkvæmt fyrrgreindu lagaákvæði bæri dómara því að veita G o.fl. sérstakan frest til að leggja fram greinargerð um efnisvarnir. Var umbeðinn frestur G o.fl. því veittur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu L um að fresta máli hans á hendur U.

Á og J kröfðu M ehf. um skaðabætur vegna vanefnda á verksamningi og var bótakrafan reist á matsgerð dómkvadds matsmanns sem Á og J höfðu aflað. M ehf. krafði Á og J á hinn bóginn um greiðslu eftirstöðva verklauna samkvæmt verksamningi. Með hinum kærða úrskurði var fallist á kröfu M ehf. um að fresta málinu þar til matsgerð sem M ehf. hafði óskað eftir í sérstöku matsmáli lægi fyrir, en félagið hugðist leggja matsgerðina fram í málinu. Í niðurstöðu Hæstaréttar sagði m.a. að M ehf. hefði ekki krafist dómkvaðningar matsmanns jafnskjótt og tilefni hefði gefist til. M ehf. hefði sett kröfuna fram á grundvelli XII. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þótt rétt hefði verið að afla matsins undir rekstri málsins samkvæmt IX. kafla laganna fyrir þeim dómara sem með það færi og kæmi til með að leysa úr því. Með þessu hefði félagið komið því svo fyrir að meðferð málsins myndi fyrrsjáanlega dragast óþarflega á langinn yrði fallist á kröfu þess. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem tekin var til greina krafa G hf. um að máli, sem rekið var um ágreining um viðurkenningu kröfu A við slit G hf., yrði frestað þar til lokið væri tiltekinni rannsókn sérstaks saksóknara. Í niðurstöðu Hæstaréttar sagði m.a. að samkvæmt 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála gæti dómari frestað einkamáli án kröfu fengi hann vitneskju um að rannsókn stæði yfir og telja mætti að úrslit hennar skipti verulega máli fyrir úrslit þess. Eins og G hf. hefði lagt fyrir kröfu sína væru engar forsendur til að leggja mat á hvort skilyrðum lagaákvæðisins gæti verið fullnægt. Þá hefði rekstur málsins verið í slíkri andstöðu við 1., 2., og 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991, sbr. 2. mgr. 178. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. sem og 1. og 2. mgr. 177. gr. laga nr. 21/1991, um hraða málsmeðferð, að ekki gæti komið til álita að fresta því enn um ófyrirséðan tíma af þessari ástæðu, sem fyrst hefði verið hreyft meira en fimm árum eftir að A lýsti kröfu sinni. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem frestur X, Y, Z, Þ, Æ, Ö, A, B og C til að skila greinargerðum í máli sem ákæruvaldið hafði höfðað á hendur þeim var ákveðinn til 1. nóvember 2015 kl. 14. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom m.a. fram að í málinu vægjust á annars vegar réttur X og Z til að þeim gæfist nægur tími til að undirbúa málsvörn af sinni hálfu og hins vegar hagsmunir Þ, Ö, A, B og C, sem upptökukrafa í ákæru beindist að, af því að rekstri málsins yrði hraðað eins og kostur væri, þar sem fjármunir í þeirra eigu hefðu verið kyrrsettir. Var frestur X, Y, Z, Þ, Æ, Ö, A, B og C til að skila greinargerðum í málinu, ákveðinn til 15. júlí 2015 kl. 14.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu S hf. um að fresta máli V hf. á hendur S hf. þar til niðurstaða héraðsdóms, eða eftir atvikum Hæstaréttar, lægi fyrir í sakamáli sem höfðað hafði verið gegn fyrrverandi forstjóra og stjórnarmönnum S hf. og varðaði tilgreinda lánveitingu S hf. til E hf. sem var móðurfélag V hf. Í dómi Hæstaréttar sagði m.a. að þegar annars vegar væri litið til röksemda í ákæru og hins vegar þess sem V hf. byggði málatilbúnað sinn á gætu atriði sem kynnu að verða leidd í ljós eða slegið föstu við meðferð sakamálsins og í niðurstöðu þess haft verulega þýðingu fyrir málið. Féllst Hæstiréttur á með héraðsdómi að af þessum sökum væri rétt að fresta málinu, en þar sem um væri að ræða frávik frá meginreglu réttarfars um hraða málsmeðferð yrði því þó ekki frestað lengur en þar til niðurstaða héraðsdóms í sakamálinu lægi fyrir.

Máli um viðurkenningu á kröfu U við slit K hf. var frestað, með vísan til 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, þar til lokið væri meðferð máls KSF á hendur U fyrir áfrýjunardómstóli í Bretlandi, um kröfu sömu fjárhæðar. Í dómi Hæstaréttar var m.a. rakið að fyrir mistök hefði U greitt fjárhæðina inn á reikning K hf. í stað þess að leggja hana inn á reikning dótturfélags þess, KSF, til að efna skuldbindingu sína samkvæmt gjaldmiðlaskiptasamningi við KSF, en óumdeilt var að K hf. átti ekki tilkall til fjárins. K hf. hefði frestað að taka endanlega afstöðu til kröfu sem KSF hefði lýst á hendur honum af þessu tilefni þar til niðurstaða fengist í málið milli KSF og U fyrir breskum dómstólum þar sem ágreiningi um kröfuna yrði „sjálfhætt“ ef dómur gengi KSF í vil. Taldi Hæstiréttur að sömu röksemdir ættu við um kröfu U, enda hefði komið fram í málatilbúnaði hans að krafan væri eingöngu höfð uppi til að hægt væri að láta á hana reyna ef dómur í málinu fyrir breskum dómstólum gengi honum í óhag.

Máli K hf. á hendur D, E, F, C, A og B var frestað þar til lokið væri rannsókn sérstaks saksóknara á ætlaðri refsiverðri háttsemi í tengslum við lánveitingar K hf. til G hf. og tengdra félaga á tilgreindu tímabili. Fyrir Hæstarétti settu A og B fram þá varakröfu að málinu yrði frestað að öðru leyti en því að leyst yrði úr kröfu K hf. á hendur þeim. Taldi Hæstiréttur að ekki yrði til skýringar eða hagræðis við úrlausn málsins, sem sprottið væri af sömu atvikum og löggerningum, að leyst yrði úr kröfum á hendur A og B í sjálfstæðu máli, sbr. 3. mgr. 30. gr. laga nr. 91/1991.

Í forsjármáli, sem K höfðaði gegn M, gerði hún meðal annars kröfu um forsjá barnsins A, meðlagsgreiðslur og að dæmt yrði um umgengni barnsins. Þá gerði hún kröfu um að sér yrði falin forsjá A til bráðabirgða meðan á rekstri málsins stæði. M tók til varna en hafði í greinargerð sinni í héraði eingöngu uppi málsástæður vegna kröfu K um bráðabirgðaforsjá. Í þinghaldi í héraði krafðist K þess að hafnað yrði beiðni M um frekari frest til að leggja fram greinargerð vegna annarra krafna K og krafðist þess að málið yrði dómtekið. Í úrskurði héraðsdóms kom fram að telja yrði M heimilt að bregðast sérstaklega við kröfu um forsjá til bráðabirgða, en gefa honum óháð því tóm til að rita greinargerð og afla gagna vegna annarra krafna K. Væri því ekki unnt að fallast á kröfu K um dómtöku málsins, heldur veita M frest til að leggja fram greinargerð af sinni hálfu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að úrskurður héraðsdóms sætti kæru til Hæstaréttar á grundvelli h. liðar 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að því er varðaði kröfu K um að M yrði synjað um frest til framlagningar greinargerðar, en heimild brysti til að kærða ákvæði úrskurðarins um að hafna kröfu K um dómtöku málsins. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar að öðru leyti staðfest.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli M á hendur Í var frestað um óákveðinn tíma þar til dómur Hæstaréttar í tilteknu máli hefði verið kveðinn upp. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að heimild 2. málsliðar 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála væri undantekning frá þeirri meginreglu einkamálaréttarfars að hraða beri málsmeðferð og yrði hún því til samræmis skýrð þröngt. Af orðalagi ákvæðisins og athugasemdum með frumvarpi til laganna væri ljóst að frestunarheimildinni yrði fyrst og fremst beitt þegar úrslit um staðreyndir eða önnur efnisatriði sem til umfjöllunar væru í öðru máli kynnu að hafa verulega þýðingu fyrir þau atvik sem einhverju skiptu við úrlausn þess máls sem frestað væri. Yrði máli ekki frestað á grundvelli heimildar 3. mgr. 102. gr. laga nr. 91/1991 án samþykkis aðila vegna þess eins að hagfellt þætti að bíða fordæmis réttarins í hliðstæðu máli. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til aðalmeðferðar.

Talið var að V ehf. hefði brugðist við áskorun L hf. á þann veg að ekki væri fullnægt skilyrðum til töku búsins til gjaldþrotaskipta samkvæmt 5. tölul. 2. mgr. 65. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á beiðni B ehf. um dómkvaðningu matsmanna. B ehf. hafði höfðað mál á hendur S til heimtu bóta vegna missis hagnaðar sem félagið taldi sig hafa orðið fyrir þar sem S hefði ekki tekið tilboði hans í akstur vegna almenningssamgangna í nánar tilgreindu útboði. Málinu hafði verið áfrýjað og hugðist B ehf. nota matið til sönnunar á fjárhæð tjóns síns við meðferð málsins fyrir Hæstarétti. Þar sem liðinn var frestur aðila til gagnaöflunar fyrir Hæstarétti, samkvæmt 1. mgr. 160. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, taldi rétturinn tilgangslaust til sönnunar í málinu að afla umbeðins mats, sbr. 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991. Hafnaði Hæstiréttur því beiðni B ehf. um dómkvaðningu matsmanna.