Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

26 dómar fundust

Lykilorð: Leiga

Héraðsdómur Norðurlands vestra birt 13. maí 2026 kl. 17:43

E-21/2025

Herdís Kristín Sigurðardóttir (Gunnar Ingi Jóhannsson lögmaður) gegn Magneu Kristjönu Guðmundsdóttur (Helgi Jóhannesson lögmaður)

Aðilar sömdu um að stefnandi fengi gegn endurgjaldi að halda hryssu í eigu stefndu undir stóðhest og að stefnandi skyldi eignast folaldið sem við það kynni að verða til. Hryssan varð fylfull og stefnandi greiddi stefndu umsamið endurgjald. Næsta vor kastaði hryssan folaldi sem gekk síðan undir henni um sumarið og fram á haustið. Um haustið var folaldið með móður sinni í beitarhólfi á vegum stefndu, slasaðist þar illa og dýralæknir tók ákvörðun um að aflífa það. Deilt var um hvort stefndu bæri að bæta stefnanda tjón sem stefnandi varð fyrir vegna þessa með greiðslu skaðabóta, auk miskabóta. Meirihluti dómenda komst að niðurstöðu um að sýkna stefndu. Sú niðurstaða byggðist á því að samningur aðila hefði lotið að leigu á hryssunni í framangreindum tilgangi en ekki kaupum á folaldinu. Því ættu ekki við reglur laga nr. 48/2003 um neytendakaup eða laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup um galla á söluhlut, greiðsludrátt eða áhættuskipti við afhendingu söluhlutar. Þá var talið að ekkert væri fram komið um að aðbúnaði hefði verið áfátt í beitarhólfinu þar sem folaldið slasaðist. Einnig var hafnað kröfu stefnanda um greiðslu miskabóta úr hendi stefndu. Einn dómenda var ósammála niðurstöðu meirihluta dómsins og taldi að fallast bæri á kröfu stefnanda um greiðslu stefndu á bótum sem næmu ætluðu verðmæti folaldsins samkvæmt niðurstöðu dómkvadds matsmanns þar að lútandi. Í séráliti dómarans kemur fram sú afstaða að líta beri á samning aðila sem pöntunarkaup en ekki leigusamning. Áhætta af folaldinu, sem ekki hefði verið afhent stefnanda þegar það var aflífað, hefði hvílt á stefndu, sbr. 13. og 14. gr. laga nr. 48/2003 um neytendakaup. Stefnandi ætti því rétt til skaðabóta úr hendi stefndu samkvæmt ákvæðum 1. mgr. 24. gr., sbr. d-lið 1. mgr. 19. gr., og 52. gr. sömu laga.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 31. október 2025

E-2585/2024

Húsasmiðjan ehf (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður, Magnús Ingvar Magnússon lögmaður) gegn Dalsnesi ehf. (Anna Kristín Kristjánsdóttir lögmaður, Bjarki Þór Sveinsson lögmaður) og gagnsök

Ágreiningur þessa máls varðaði verksamning vegna framkvæmda við vöruhúsa- og skrifstofubyggingu að Korngörðum 3 í Reykjavík. Óumdeilt var að verkið hefði tafist vegna seinkunar á afhendingu hönnunargagna en ágreiningur var um hvort hún skýrði þær tafir sem urðu á verkframkvæmdinni. Aðalstefnandi sem var einn af undirverktökum byggði á því að kostnaður hans hefði aukist verulega vegna stórfelldra vanefnda á afhendingu hönnunargagna, verkstaðar og af völdum annarra verktaka. Gagnstefnandi sem jafnframt var aðalverktaki fasteignarinnar, byggði á því að hann ætti rétt á afslætti og bótum vegna afnotamissis og galla á verkframkvæmdinni. Ágreiningurinn laut að mörgum verkþáttum, svo sem framleiðslu á stáli og uppsetningu stálvirkis í eigninni, samlokueiningum vegna utanhússklæðningar, samlokueiningum í frysti, samningi um viðbótarstál og samningi um afhendingu á trapízuplötum í skrifstofuhluta. Þá var deilt um hvort gallar hefðu verið á verkinu, svo sem málningu stálvirkis, herslumælingar, litamismun í klæðningu, leka, þykkt samlokueininga í frysti og frágangi. Ágreiningur var um fullnægjandi upplýsingagjöf, afhendingu vinnusvæðis, starfsmannafjölda, tafabætur, tapaðar leigutekjur, gengismun, afhendingu verkstaðar, verkábyrgð, sönnun, þ.m.t sönnunargildi matsgerða, verkstjórn, vaxtakröfu, gengismun, stöðuúttektir, skuldajöfnuð, dráttarvaxtakröfu og verðbætur. Niðurstaða dómsins var sú að gagnstefnandi bæri ábyrgð á þeim töfum sem urðu á reisningu stálvirksins, ekki aðeins vegna tafa á hönnunargögnum og afhendingu verksvæðis, heldur fyrst og fremst vegna tafa á vinnu uppsteypuverktaka sem gagnstefnandi bar ábyrgð á. Að mati dómsins var það forsenda þess að unnt færi að ljúka stálreisningunni að uppsteypu væri lokið. Að því er varðaði utanhússklæðningu á svokölluðum MW samlokueiningum var talið að sú staðreynd að verkið fluttist yfir á tímabil þar sem veðurfar var miklu óhagstæðara hefði aðalstefnandi átt rétt á framlengingu verktímans. Allt að einu var talið að aðalstefnandi yrði að bera ábyrgð á töfum vegna skorts á efni vegna skemmdra og gallaðra samlokueininga, sem mátti rekja til skemmda í flutningi, geymslu efnis og gallaðra pantana. Þá var jafnframt fallist á tafabætur vegna riftunar á samningi um skrifstofuhluta. Fallist var á að aðalstefnandi hefði upplýst gagnstefnda um tafir og jafnframt að hann ætti kröfu um viðbótarkostnað vegna seinkunar á afhendingu verkstaðarins, aukins kostnaðar við yfirstjórn, viðbótarkostnaðar við uppsetningu á stálvirkinu, en hafnað var greiðslu vegna viðbótarverka og stáli sem ekki nýttist. Þá var fallist á að gagnstefnandi hefði verið heimilt að ganga að verkábyrgð, auk þess sem ekki var talið að aðalstefnandi ætti rétt á vöxtum vegna uppgjörs reikninga, en fallist var á gengismun vegna fjögurra reikninga og fyrirframgreiðslu. Þá var jafnframt fallist á tafabætur ýmsar gallakröfur gagnstefnanda, en krafa um tapaðar leigutekjur var talinn tilhæfulaus enda tafabætur umsamdar. Var gagnstefnanda gert að greiða málskostnað vegna þessa þáttar málsins en að öðru leyti féll málskostnaður niður. Loks var hafnað kröfum um aukinn kostnað vegna eftirlits, viðbótarstáls, verðbóta, þykktar samlokueininga, og tafabóta sem gagnstefnandi greiddi til undirverktaka sem annaðist framleiðslu og uppsetningu á hillukerfi svo á gámaleigu vegna búnaðar þessa undirverktaka.

Héraðsdómur Norðurlands eystra birt 9. desember 2024

E-348/2022

Concept ehf (Ólafur Rúnar Ólafsson lögmaður) gegn Akureyrarbæ (Inga Þöll Þórgnýsdóttir lögmaður)

Aðalstefnandi, C, leigði fasteign af aðalstefnda, A og nýtti til reksturs ferðaþjónustu. Í kjölfar vanskila á leigugreiðslum í heimsfaraldri COVID-19 sagði A upp leigusamningnum. C höfðaði mál þetta og krafðist þess að uppsögnin yrði dæmd ógild, leigugjald yrði lækkað verulega yfir nær tveggja ára tímabil og að samningsákvæði um uppgjör vanskila yrði fellt úr gildi. Byggði hann á aðstæðum sem skapast höfðu vegna faraldursins og vísaði meðal annars til reglunnar um force majeure, 36. gr. samningalaga og brostinna forsenda. A höfðaði gagnsök og krafðist leigugreiðslna úr hendi C í samræmi við samninga þeirra á milli. Kröfum C í aðalsök var hafnað en kröfur A í gagnsök teknar til greina.

Hæstiréttur birt 9. október 2024

7/2024

Rekstrarfélag Hafnartorgs (Sigurbjörn Ársæll Þorbergsson lögmaður) gegn Brimborg ehf (Tómas Jónsson lögmaður)

R, sem rekur bílastæðahús við Hafnartorg í Reykjavík höfðaði mál gegn B ehf., til heimtu leigugjalda vegna notkunar á bílastæðum í bílastæðahúsinu á tímabilinu maí til september 2019. Hæstiréttur taldi sannað að leigutakar bifreiða B ehf. hefðu lagt í bílastæði R í þau skipti sem um ræðir. Þá var fallist á að R hafi gefið nægilega skýrt til kynna með skiltum og auglýsingum á staðnum að greiðsla væri áskilin fyrir not af bílastæðahúsinu og að ökumenn hafi með þeirri athöfn að leggja í bílastæði gengist undir skuldbindingu samkvæmt skilmálum R um að greiða fyrir notkunina. Með þessu hafi komist á samningur um notkun bílastæðanna í umrædd skipti. Hæstiréttur taldi að við úrlausn á því hvort stofnast hafi til heimildarumboðs milli B ehf. og leigutaka hans til að skuldbinda B ehf. til greiðslu gjalds vegna notkunar bílastæða yrði að skýra samningsskilmála B ehf. eftir hefðbundnum túlkunarreglum fjármunaréttar. Ágreiningslaust væri að skilmálar giltu við gerð leigusamnings milli B ehf. og leigutaka en af efni þeirra yrði ekki ráðið að B ehf. hafi veitt leigutökum sínum umboð til að skuldbinda hann til greiðslu gjalds fyrir afnot af bílastæðinu. Komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að B ehf. hafi verið heimilt að afhenda R þær persónuupplýsingar um leigutaka bifreiða sem honum voru nauðsynlegar til þess að gæta hagsmuna sinna. Hins vegar var ekki fallist að á B ehf. hafi skuldbundið sig til greiðslu leigugjaldanna með því að synja R um afhendingu upplýsinganna. Var B ehf. sýknað af kröfum R.

Landsréttur birt 17. nóvember 2023

571/2022

Rekstrarfélag Hafnartorgs (Sigurbjörn Ársæll Þorbergsson lögmaður) gegn Brimborg ehf (Tómas Jónsson lögmaður)

R, sem rekur bílastæðahús að Hafnartorgi í Reykjavík, krafði B ehf. um leigugjöld fyrir notkun á bílastæðum í bílastæðahúsinu á tímabilinu maí til september 2019. Í dómi Landsréttar var talið sannað að leigutakar bifreiða hjá B ehf., sem rekur bílaleigu, hefðu nýtt sér stæði í húsinu á fyrrnefndu tímabili án þess að greiða áskilið stöðugjald. Fallist var á það með R að umráðamanni bifreiðar sem lagt væri í húsinu hafi mátt vera ljóst að hann gæti ekki nýtt sér bílastæðin án endurgjalds og að hann væri skuldbundinn til að greiða gjald fyrir leigu á bílastæði í samræmi við gjaldskrá eiganda bílastæðahússins. Hins vegar væri í lögum ekki að finna almenna reglu þess efnis að skráður eigandi bifreiðar yrði skuldbundinn til að greiða stöðugjöld án þess að fyrir lægi samþykki hans og var ekki á það fallist að B ehf. bæri eðli máls samkvæmt ábyrgð á greiðslu stöðugjaldanna. Þá var R ekki talinn hafa sannað að B ehf. hefði veitt leigutökum bifreiða umboð til að skuldbinda hann til greiðslu stöðugjalda. Rétturinn tók undir með R að B ehf. væri heimilt að láta R í té upplýsingar um það hverjir væru leigutakar bifreiðanna. R hefði ekki skorað á B ehf. að leggja fram í málinu leigusamninga þá sem R gerði við leigutaka á grundvelli 2. mgr. 67. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Af þessum sökum reyndi ekki beint á skyldu B ehf. til að leggja fram í dómsmáli upplýsingar um leigutaka og þá eftir atvikum hvort frásögn R um efni samninganna yrði lögð til grundvallar um úrlausn málsins, sbr. 1. mgr. 68. gr. sömu laga. Við þessar aðstæður væru ekki efni til að fallast á það með R að B ehf. hefði fellt á sig greiðsluskyldu með því einu að upplýsa ekki um nöfn leigutakanna. Var B ehf. því sýknaður af kröfum R í málinu.

Landsréttur birt 23. júní 2023

217/2022

Dalborg hf Fagriás ehf og Reginn atvinnuhúsnæði ehf (Ívar Pálsson lögmaður) gegn Hreyfli svf (Gestur Jónsson lögmaður)

D hf., F ehf. og R ehf., eigendur fasteigna og lóðarhafar að lóðinni F, kröfðu H svf. um hlutdeild í þeim leigutekjum sem H svf. hafði þegið vegna útleigu á hluta lóðarinnar undir bensínstöð. Til vara kröfðust D hf., F ehf. og R ehf. þess að viðurkennt yrði að H svf. væri óheimilt að leigja út hluta lóðarinnar án samþykkis þeirra. Í dómi Landsréttar kom fram að þegar þau heimildarskjöl sem fyrir lægju um eignirnar væru virt hefði H svf. ekki tekist sönnun á því að viðkomandi hluti lóðarinnar hefði verið gerður að sérstakri leigulóð sem H svf. væri einn eigandi að. Þvert á móti veittu skjölin vísbendingar um að samkomulag hafi verið milli eigenda fasteigna á lóðinni um að H svf. hefði heimild til að reka bensínafgreiðslustöð á hluta lóðarinnar og þegar fram liðu stundir hafi honum verið heimilað að leigja þann rekstur út. Taldi Landsréttur D hf., F. ehf. og R ehf. ekki hafa lagt viðhlítandi grundvöll að fjárkröfum sínum á hendur H svf. vegna samninga sem H svf. hefði gert varðandi rekstur bensínstöðvar á hinum umdeilda lóðarhluta og var H svf. því sýknaður af aðalkröfu D hf. F ehf. og R ehf.. Varakröfu D hf., F ehf. og R ehf. var vísað frá héraðsdómi þar sem hún lyti að réttarástandi til framtíðar, sem ekki ætti undir dómstóla að leysa úr, sbr. 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Héraðsdómur Norðurlands eystra birt 30. janúar 2023

E-426/2022

Ós ehf (Arnar Sigfússon lögmaður) gegn S & S fasteignafélagi ehf (Ólafur Rúnar Ólafsson lögmaður)

Stefnandi krafði stefnda um greiðslu reikninga vegna lóðarleigu sem stefnandi taldi sig eiga rétt á úr hendi stefnda. Málið þótti svo vanreifað af hálfu stefnanda að því var vísað frá dómi á grundvelli e-liðar 1. mgr. 80. gr. eml. Stefnanda var gert að greiða stefnda málskostnað.

Landsréttur birt 14. október 2022

780/2021

Daníel Daníelsson (Björn Þorri Viktorsson lögmaður) gegn Guðmundi R. Reynissyni (Marteinn Másson lögmaður) og Húsasmiðjunni ehf (Smári Hilmarsson lögmaður, 2. prófmál)

D höfðaði mál á hendur G og H ehf. og krafðist þess aðallega að þeim síðarnefnda yrði gert að víkja af fasteigninni Smiðjuvöllum 1 á Akranesi og fjarlægja ummerki starfsemi sinnar innan 15 daga frá uppkvaðningu dómsins að viðlögðum dagsektum. Til vara krafðist D þess að H ehf. yrði gert að víkja með girðingar sínar af fasteigninni en að því frágengnu að H ehf. yrði gert að víkja af fasteigninni og fjarlægja ummerki starfsemi sinnar, nema á tilteknum lóðarskika. Krafðist D þess að G yrði gert að þola dóm um þessar kröfur. Einnig krafðist D skaðabóta úr hendi H ehf. þar sem hinn síðarnefndi hefði ekki afhent hina leigðu fasteign í því ástandi sem sem hann hefði átt að gera. Loks krafði D þá G og H ehf. óskipt um skaðabætur fyrir afnotamissi á fasteigninni. D byggði á því að G hefði verið óheimilt að ráðstafa fasteigninni til leigu án samþykkis hans en D og G áttu fasteignina í óskiptri sameign. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að D væri bundinn af samþykki sínu fyrir gerð leigusamnings G og H ehf. í ágúst 2007. Þá hefði D engar athugasemdir gert við að samningurinn breyttist í ótímabundinn leigusamning eftir að upphaflegum leigutíma lauk. Þar sem leigusamningurinn væri enn í fullu gildi voru G og H ehf. sýknaðir af aðalkröfu D. Málsástæður D fyrir varakröfum hans, sem voru fyrst hafðar uppi fyrir Landsrétti, voru taldar of seint fram komnar og komu þær kröfur því ekki til greina. Þá voru skaðabótakröfur D taldar ósannaðar. Voru G og H ehf. því sýknaðir af öllum kröfum D.

Landsréttur birt 11. mars 2022

101/2021

A (Andrés Már Magnússon lögmaður) gegn B (Þorsteinn Hjaltason lögmaður, Höskuldur Þór Þórhallsson lögmaður, 3. prófmál)

Í málinu deildu aðilar um það hvort A ætti rétt til skaðabóta úr hendi B á þeim grundvelli að B hefði komið í veg fyrir að A gæti hagnýtt sér fasteign sem kom í hlut A samkvæmt fjárskiptasamningi aðila á tilgreindu tímabili. Í dómi Landsréttar kom fram að A teldist hafa sýnt fram á að B hefði komið í veg fyrir að hún gæti hagnýtt eignina á allan þann hátt sem fælist í eignarráðum yfir henni á tímabilinu og var með vísan til þess til þess fallist á að henni bæri á grundvelli sakarreglunnar réttur til skaðabóta úr hendi B. Á grundvelli matsgerðar sem A aflaði undir rekstri málsins þar sem metið var sanngjarnt og eðlilegt leiguverð fyrir fasteignina, og þess að matinu eða forsendum þess hefði ekki verið hnekkt af B, var miðað við að A hefði getað leigt húsnæðið út á því verði sem matsgerðin tilgreindi og þar með væri nægjanlega sýnt fram á að A hefði orðið fyrir tjóni vegna háttsemi B. Var B því gert að greiða A skaðabætur sem næmu fjárhæð tapaðra leigutekna samkvæmt fyrirliggjandi mati.

Héraðsdómur Norðurlands eystra birt 28. febrúar 2022

E-414/2020

H-Fasteignir ehf (Ólafur Rúnar Ólafsson lögmaður) gegn Mælifellshnjúki ehf (Gunnar Ingi Jóhannsson lögmaður)

Stefndi dæmdur til að greiða stefnanda eftirstöðvar kaupverðs fasteignar gegn útgáfu afsals. Eignin var ekki talin haldin galla svo stefnda var ekki rétt að halda eftir síðustu greiðslunni.

Landsréttur birt 18. febrúar 2022

315/2021

PCC BakkiSilicon hf (Ásgeir Örn Blöndal Jóhannsson lögmaður) gegn Stracta Konstruktion ehf (Eiríkur Elís Þorláksson lögmaður)
Lykilorð: Samningur. Leiga.

SK ehf. höfðaði mál á hendur PCC hf. og krafðist greiðslu á leigu vegna notkunar á 30 herbergja vinnuskála á iðnaðarsvæðinu á Bakka við Húsavík. Leigusamningur aðila var munnlegur. Fyrir Landsrétti lýstu báðir aðilar því yfir að óumdeilt væri að umsamið leiguverð hefði verið 36 evrur á dag fyrir hvert herbergi í skálanum. Þá var óumdeilt að upphaf leigutímans skyldi miðast við þann dag er PCC hf. fékk afhenta lykla að vinnuskálanum. Aðilana greindi hins vegar á um umfang leigunnar. PCC hf. taldi að umrætt leiguverð skyldi miðast við notkun á herbergjum í skálanum hverju sinni og lagði fram nákvæma skráningu og samantekt á notkun herbergjanna á sex mánaða tímabili. Að þeirri notkun lokinni hefði PCC hf. skilað lyklum að vinnuskálanum til sama manns og afhent hefði þeim lyklana fyrir hönd SK ehf. við upphaf leigutímans. SK ehf. byggði á hinn bóginn á því að á milli aðila hefði komist á ótímabundinn leigusamningur um allan skálann óháð notkun og að uppsagnarfrestur hans skyldi vera þrír mánuðir. Taldi SK ehf. að í nánar tilgreindu bréfi lögmanns PCC hf. til lögmanns SK ehf., sem ritað var nokkrum mánuðum eftir að notkun á skálanum lauk, hefði falist ígildi uppsagnar PCC hf. á leigusamningnum. Í dómi Landsréttar var talið að af tölvupóstsamskiptum aðila, framburði fyrirsvarsmanns SK ehf. og fulltrúa PCC hf. fyrir héraðsdómi og öðrum gögnum málsins yrði eindregið ráðið að umsamið leiguverð hefði miðast við notkun herbergja í skálanum. Með hliðsjón af því og framlögðu yfirliti frá PCC hf. um notkun á herbergjum í vinnuskálanum var félaginu gert að greiða SK ehf. 159.768 evrur vegna ógreiddrar leigu með dráttarvöxtum frá málshöfðunardegi.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 31. maí 2021

E-7203/2019

K, M S og E (Bjarni Aðalgeirsson lögmaður) gegn B og H (Ólafur Valur Guðjónsson lögmaður) og B og H (Ólafur Valur Guðjónsson lögmaður) gegn K og M og S og E (Bjarni Aðalgeirsson lögmaður) og TM tryggingum hf.

Seljendur íbúðar og tryggingafélag fasteignasala sýknuð af kröfu kaupenda skaðabætur eða afslátt.

Héraðsdómur Suðurlands birt 24. nóvember 2020

E-208/2019

Arnfríður Jóhannsdóttir (Ólafur Björnsson lögmaður) gegn Kristjönu Sigurmundsdóttur, Rut Sigurðardóttur, Önnu Brynjólfsdóttur Klettholti ehf., Magnúsi Páli Brynjófssyni, Guðrúnu Sólveigu Pálmadóttur, Margréti Brynjólfsdóttur , Grétari Páli Ólafssyni, til réttargæslu, Reyni Jónssyni, Einari Jónssyni, Tómasi Þóri Jónssyni, Þresti Jónssyni, Garðari, Olgeirssyni, Sigurði O. Kjartanssyni, Helgu Sólveigu Jóhannesdóttur, Þuríði, Guðjónsdóttur, Mörtu Gígju Ómarsdóttur, Ólafi Stefánssyni, Páli Jóhannssyni og Steinunni Margréti Larsen, Hjalta Árnasyni og Guðrúnu Hermannsdóttur (Óskar Sigurðsson lögmaður)

Deilt um landamerki og eignarhald á landi. Hluta dómkrafna vísað frá dómi.

Landsréttur birt 30. október 2020

454/2019

Snorri Pálsson (Guðni Ásþór Haraldsson lögmaður) gegn Geymslum ehf (Þórir Júlíusson lögmaður)
Lykilorð: Samningur. Leiga.

S höfðaði mál gegn G ehf. til heimtu skaða- og miskabóta vegna meints tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna eldsvoða sem varð í húsnæði G ehf. þar sem S geymdi tilteknar eigur sínar á grundvelli samnings við G ehf. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna hans, kom fram að samningssamband aðila hefði fremur borið einkenni leigusamnings um afnot af geymsluhúsnæði, sbr. 1. mgr. 1. gr. húsaleigulaga nr. 36/1994, en samnings um þjónustu sem fælist í geymslu lausafjármuna, sbr. 3. tölulið 1. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup. Var því ekki fallist á að lög nr. 42/2000 giltu um samningssamband aðilanna og gæti skaðabótaábyrgð G ehf. því ekki stuðst við ákvæði VI. kafla laganna. Þá var ekki fallist á að víkja bæri til hliðar, á grundvelli 36. gr., sbr. 36. gr. c., samningalaga nr. 7/1936, tilgreindum samningsskilmála um takmörkun ábyrgðar G ehf. á þeim munum sem settir væru í geymslu hjá félaginu. Jafnframt var tjón S ekki rakið til vanrækslu G ehf. eða annars konar saknæmrar háttsemi félagsins og gæti bótaábyrgð af þeim sökum ekki stuðst við almennar reglur skaðabótaréttarins. Loks var kröfu S um miskabætur hafnað, enda tjón hans ekki rakið til saknæmrar háttsemi G ehf. Var G ehf. því sýknað af kröfum S.

Landsréttur birt 30. október 2020

453/2019

Árni Ívar Erlingsson (Guðni Ásþór Haraldsson lögmaður) gegn Geymslum ehf (Þórir Júlíusson lögmaður)
Lykilorð: Samningur. Leiga. Gjafsókn.

Á höfðaði mál gegn G ehf. til heimtu skaða- og miskabóta vegna meints tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna eldsvoða sem varð í húsnæði G ehf. þar sem Á geymdi tilteknar eigur sínar á grundvelli samnings við G ehf. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna hans, kom fram að samningssamband aðila hefði fremur borið einkenni leigusamnings um afnot af geymsluhúsnæði, sbr. 1. mgr. 1. gr. húsaleigulaga nr. 36/1994, en samnings um þjónustu sem fælist í geymslu lausafjármuna, sbr. 3. tölulið 1. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup. Var því ekki fallist á að lög nr. 42/2000 giltu um samningssamband aðilanna og gæti skaðabótaábyrgð G ehf. því ekki stuðst við ákvæði VI. kafla laganna. Þá var ekki fallist á að víkja bæri til hliðar, á grundvelli 36. gr., sbr. 36. gr. c., samningalaga nr. 7/1936, tilgreindum samningsskilmála um takmörkun ábyrgðar G ehf. á þeim munum sem settir væru í geymslu hjá félaginu. Jafnframt var tjón Á ekki rakið til vanrækslu G ehf. eða annars konar saknæmrar háttsemi félagsins og gæti bótaábyrgð af þeim sökum ekki stuðst við almennar reglur skaðabótaréttarins. Loks var kröfu Á um miskabætur hafnað, enda tjón hans ekki rakið til saknæmrar háttsemi G ehf. Var G ehf. því sýknað af kröfum Á.

Landsréttur birt 30. október 2020

452/2019

Jóhann Konráð Birgisson og Elfa Hannesdóttir (Guðni Ásþór Haraldsson lögmaður) gegn Geymslum ehf (Þórir Júlíusson lögmaður)
Lykilorð: Samningur. Leiga.

J og E höfðuðu mál gegn G ehf. til heimtu skaða- og miskabóta vegna meints tjóns sem þau töldu sig hafa orðið fyrir vegna eldsvoða sem varð í húsnæði G ehf. þar sem J og E geymdu tilteknar eigur sínar á grundvelli samnings við G ehf. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna hans, kom fram að samningssamband aðila hefði fremur borið einkenni leigusamnings um afnot af geymsluhúsnæði, sbr. 1. mgr. 1. gr. húsaleigulaga nr. 36/1994, en samnings um þjónustu sem fælist í geymslu lausafjármuna, sbr. 3. tölulið 1. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup. Var því ekki fallist á að lög nr. 42/2000 giltu um samningssamband aðilanna og gæti skaðabótaábyrgð G ehf. því ekki stuðst við ákvæði VI. kafla laganna. Þá var ekki fallist á að víkja bæri til hliðar, á grundvelli 36. gr., sbr. 36. gr. c., samningalaga nr. 7/1936, tilgreindum samningsskilmála um takmörkun ábyrgðar G ehf. á þeim munum sem settir væru í geymslu hjá félaginu. Jafnframt var tjón J og E ekki rakið til vanrækslu G ehf. eða annars konar saknæmrar háttsemi félagsins og gæti bótaábyrgð af þeim sökum ekki stuðst við almennar reglur skaðabótaréttarins. Loks var kröfu J og E um miskabætur hafnað, enda tjón þeirra ekki rakið til saknæmrar háttsemi G ehf. Var G ehf. því sýknað af kröfum J og E.

Hæstiréttur birt 14. febrúar 2013

484/2012

Kristín Hallgrímsdóttir (Sveinn Guðmundsson hrl) og Sigurbjörg Hallgrímsdóttir (Tryggvi Agnarsson hdl) gegn Guðrúnu Fjeldsted (Sigurbjörn Magnússon hrl, Þórhallur H. Þorvaldsson hdl)
Lykilorð: Lóðarsamningur. Leiga.

Málsaðilar deildu einkum um hvort leigusamningur þeirra hefði á grundvelli 4. mgr. 12. gr. laga nr. 75/2008 um frístundabyggð og leigu lóða undir frístundahús framlengst sjálfkrafa um 20 ár vegna svonefnds málskots leigutakanna til kærunefndar húsamála, en nefndin hafði úrskurðað á þann veg. Af lögunum varð ekki glöggt ráðið hvert úrskurðarvald kærunefndar húsamála væri, en það virtist lúta að framlengingu leigusamninga og endurgjaldi á framlengingartíma þeirra annars vegar og málskotsreglum laganna, þ. á m. ágreiningi um fjárhæð ársleigu og innlausnarverði, hins vegar. Talið var að leigusamningur aðila hefði fallið undir sérreglu í lögunum og gætu málskotsreglur 12. gr. laganna því ekki átt við í lögskiptum aðila. Málskot leigutakanna hefðu því ekki haft þau réttaráhrif að leigusamningur þeirra framlengdist sjálfkrafa um 20 ár. Fengist svo rúm túlkun laganna ekki samrýmst grundvallarreglu þeirra um samningsfrelsi og gengi gegn yfirlýstu markmiði þeirra um að tekið væri réttmætt tillit til beggja aðila þannig að aukin réttindi leigutaka leiddu ekki til þess að gengið væri um of á eignarrétt leigusala. Var úrskurður kærunefndar húsamála því felldur úr gildi.

Hæstiréttur birt 22. mars 2012

522/2011

Jóhann H. Jónsson (Jóhannes Albert Sævarsson hrl) gegn Fallorku ehf (Árni Pálsson hrl)
Lykilorð: Samningur. Leiga. Vatnsréttindi.

Málsaðilar höfðu gert með sér leigusamning um lands- og vatnsréttindi á jörð J í Eyjafjarðarsveit. J taldi að óháð þeim samningi bæri F ehf. að greiða sér aukreitis fyrir töku malar úr umræddu landi vegna virkjunarframkvæmda á svæðinu. Ekki var fallist á með J að annar samningur hefði verið gerður þess efnis að hann hlyti sérstakar greiðslur vegna umrædds malarnáms. Með hliðsjón af aðdraganda og efni leigusamnings aðila var á hinn bóginn fallist á með F ehf. að túlka bæri leigusamninginn þannig að í leigugjaldi fyrir nýtingu landsins hefði einnig falist greiðsla vegna umrædds malarnáms og jarðrasks sem virkjunarframkvæmdunum óhjákvæmilega fylgdu.

Hæstiréttur birt 6. apríl 2006

424/2005

Síminn hf (Andri Árnason hrl) gegn Gullveri sf (Hróbjartur Jónatansson hrl)
Lykilorð: Leiga. Yfirmat.
Málaflokkur: Leiguréttur

Aðilar deildu um leigugjald fyrir afnot af hluta lóðar G í Stykkishólmi vegna fjarskiptamasturs í eigu S sem þar stóð. Var talið ósannað að S hafi gert leigusamning við fyrri eiganda lóðarinnar, ríkissjóð, um endurgjaldslaus afnot af lóðinni, líkt og S hélt fram. Var því talið að S bæri að greiða F sanngjarnt endurgjald fyrir afnot af lóðinni og var niðurstaða yfirmats lögð til grundvallar um fjárhæð leigugjaldsins.

Hæstiréttur birt 6. október 2005

101/2005

Jóhann Björgvinsson og Rut Kristinsdóttir (Óskar Sigurðsson hrl) gegn Kópavogsbæ (Þórður Clausen Þórðarson hrl)

J og R kröfðust viðurkenningar á því að þau hefðu öðlast fyrir hefð beinan eignarrétt en til vara afnotarétt á spildu, sem var umfram stærðartilgreiningu lóðar þeirra samkvæmt lóðarleigusamningi en innan girðingar umhverfis hana. Vísað var til þess að afnotaréttur þeirra að umræddri lóð væri reistur á samningi, sem gerði ráð fyrir að skila bæri landinu aftur að samningstíma loknum. Því stæði 3. mgr. 2. gr. laga nr. 46/1905 um hefð því í vegi að leigutaki gæti unnið þann rétt sem krafist væri. Í málinu kröfðust J og R enn fremur að viðurkennt væri að leiguréttur þeirra samkvæmt gildandi lóðarleigusamningi tæki til alls svæðisins innan girðingarinnar. Ekki var talið sannað að lóðarleigusamningurinn hefði átt að taka til næstum tvöfalt stærra lands en skýr stærðartilgreining í honum gerði ráð fyrir. Þá var ekki talið að J og R hefðu með afnotum sínum verið unnt að vinna leigurétt umfram það sem samningurinn kvað á um og var um það vísað til fyrri umfjöllunar um skilyrði fyrir hefð. K var því sýknaður af öllum kröfum J og R.

Hæstiréttur birt 17. febrúar 2005

369/2004

Húsfélagið Smiðjuvegi 2 (Kristinn Bjarnason hrl) gegn Bensínorkunni ehf (Ásgeir Þór Árnason hrl)
Lykilorð: Aðild. Leiga.
Málaflokkur: Leiguréttur

H hélt því fram að það hefði gert samning á árinu 1995 við B ehf. um leigu á lóð undir eldsneytisafgreiðslustöð. Vegna vanskila B ehf. á greiðslu leigu höfðaði H mál á hendur B ehf. til heimtu hennar jafnframt sem það krafðist að viðurkennt yrði að B ehf. hefði verið skylt að flytja alla starfsemi sína af lóðinni. Talið var að H væri ekki rétthafi óbeinna eignaréttinda yfir lóðarspildu þeirri sem kröfur hans beindust að og B ehf. hefði frá árinu 1995 haft til afnota fyrir starfsemi sína. Var B ehf. því sýknað af kröfum H vegna aðildarskorts.

Hæstiréttur birt 3. apríl 2003

476/2002

Meistarafélag húsasmiða (Karl Georg Sigurbjörnsson hrl) gegn Einari S. Hjartarsyni (Ástráður Haraldsson hrl)
Lykilorð: Lóðarsamningur. Leiga.

M keypti jörðina K á árinu 1989 í þeim tilgangi að koma þar upp útivistar- og orlofsaðstöðu fyrir félagsmenn sína. Ákvað stjórn M að hluti jarðarinnar yrði notaður fyrir sumarbústaðabyggð. Á árinu 1990 tók félagsmaðurinn E á leigu u.þ.b. 0,75 ha lóð af M og skyldi greiða nánar tiltekna fjárhæð fyrir stofnkostnað og vega- og kaldavatnskerfi. Var jafnframt kveðið á um að hann skyldi greiða alla skatta og skyldur af lóðinni og taka þátt í sameiginlegum rekstri, samkvæmt þeim reglum sem giltu þar um hverju sinni. Skyldi leigu- og viðhaldsgreiðsla „samkvæmt framansögðu“ ákveðin af stjórn M. Í málinu var upplýst að lóðahafar stofnuðu með sér félag til að sjá um sameiginlegan rekstrarkostnað. Á árinu 2000 samdi félag lóðarhafa við M um að félagið tæki að sér daglegan rekstur að K og yfirumsjón með rekstri vatnsveitu, lagningu vega og göngustíga auk girðingarvinnu. Innheimti félagið árgjald af lóðarhöfum vegna þessa. Á árinu 2001 ákvað stjórn M að hefja innheimtu á sérstöku leigugjaldi fyrir sumarbústaðalóðir. Taldi E að honum væri óskylt að greiða gjaldið, enda hafi slíkt gjald ekki verið innheimt frá því hann tók sína lóð á leigu. Talið var að skýra yrði ákvæði leigusamnings með hliðsjón af því að þáverandi fyrirsvarsmenn M hafi skýrt svo frá fyrir dómi að aldrei hafi staðið til að innheimtu leigugjald fyrir lóðir svo og að greiðsla fyrir stofnkostnað og vega- og kaldavatnskerfi hafi verið ákveðin miðað við að lóðirnar væru seldar. Jafnframt var litið til þeirrar áralöngu framkvæmdar M að innheimta ekki leigugjald fyrir lóðirnar. Yrði M að bera hallann af óskýru orðalagi samningsins. Var E því sýknaður af kröfu M.