Dómstólaleit

Kært var ákvæði í úrskurði héraðsdóms, en með því var vísað frá dómi kröfu Þ um að Á seðlabankastjóri yrði kvaddur til að gefa aðilaskýrslu við aðalmeðferð málsins. Í úrskurði Landsréttar kom fram að sú krafa sem Þ leitaði úrskurðar um sneri að því einu að héraðsdómari kveddi fyrirsvarsmann S fyrir dóm til að gefa aðilaskýrslu við aðalmeðferð málsins. Til samræmis við þetta segði í kæru Þ til Landsréttar að það væri undir fyrirsvarsmanninum komið hvort hann yrði við kvaðningu, en birting hennar hefði tiltekin réttaráhrif yrði henni ekki sinnt. Vísaði Landsréttur til þess að engin efni hefðu verið til að kveða upp úrskurð um kröfuna. Brysti því heimild til kæru til Landsréttar og var málinu þar af leiðandi vísað frá réttinum.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem nánar tilgreindum fjármálafyrirtækjum var gert að láta L í té allar upplýsingar um banka- og fjármálaviðskipti X.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem nánar tilgreindum fjármálafyrirtækjum var gert að láta L í té allar upplýsingar um banka- og fjármálaviðskipti X, þar með talið bankareikninga, verðbréfa- og afleiðuviðskipti, lánaviðskipti, greiðslukortaviðskipti, peningasendingar og bankahólf á tilteknu tímabili og allar upplýsingar sem þau fjármálafyrirtæki kynnu að hafa um þau viðskipti.

Í málinu var X, sem forstöðumaður verðbréfamiðlunar A banka hf., ákærður fyrir markaðsmisnotkun samkvæmt tveimur köflum ákæru. Annars vegar við sölu A banka hf. á 200.000.000 hluta í bankanum, sem voru í eigu bankans, til B ehf. 3. október 2008, samkvæmt III. kafla ákæru, en hins vegar við sölu A banka hf. á 199.000.000 hluta í bankanum, sem voru í eigu bankans, til D ehf. sama dag, samkvæmt IV. kafla ákæru. Lutu sakargiftirnar á hendur X í báðum köflum að því að hann hafi sem forstöðumaður verðbréfamiðlunar bankans tilkynnt viðskiptin til Kauphallarinnar þrátt fyrir vitneskju sína um að hin seldu hlutabréf kæmu frá eigin fjárfestingum bankans og án þess að gengið hafi verið frá fjármögnun viðskiptanna. Með dómi héraðsdóms var X sýknaður af sakargiftum samkvæmt III. kafla ákæru en sakfelldur fyrir það brot sem lýst var í IV. kafla ákærunnar. Málinu var skotið til Hæstaréttar sem sakfelldi X fyrir þau brot sem honum voru gefin að sök í báðum köflum ákæru. Með bréfi til Endurupptökudóms fór X fram á endurupptöku á máli Hæstaréttar hvað hann varðaði og var á það fallist með úrskurði dómsins. Kvað Endurupptökudómur svo á að málið skyldi tekið til meðferðar og dómsuppsögu í Landsrétti. Í dómi Landsréttar var rakið að samkvæmt III. kafla ákæru væri X gefið að sök að hafa tilkynnt umrædd viðskipti gegn betri vitund. Var ekki á það fallist með Á að X hefði, þegar hann tilkynnti umrædd viðskipti, haft vitneskju um að ekki hefði verið gengið frá fjármögnuninni með láni til B ehf. Ekki yrði heldur ráðið með skýrum hætti af gögnum málsins eða framburðum vitna að X hefði staðið í þeirri trú að viðskiptin yrðu að fullu fjármögnuð með láni frá A banka hf. án frekari trygginga fyrir láninu en með veði í bréfunum sjálfum. Var því ekki lagt til grundvallar að X hlyti að hafa verið ljóst að markaðsáhættan af viðskiptunum með bréfin héldist áfram hjá bankanum og að hann ætti þar með í viðskiptum sem gæfu eða væru líkleg til að gefa framboð, eftirspurn eða verð bréfanna ranglega eða misvísandi til kynna. Þótt fyrir lægi samkvæmt gögnum málsins að X hafi verið kunnugt um að umrædd bréf hefðu komið frá eigin fjárfestingum bankans og hvert umfang viðskiptanna væri, þótti óvarlegt að slá því föstu að X hafi hlotið að vera það ljóst að tilkynningin sem hann beindi til Kauphallarinnar hafi verið til þess fallin að gefa ranga og misvísandi mynd af eftirspurn hlutabréfa í bankanum eða verið líkleg til að gera það. Var X því sýknaður af þeirri háttsemi sem honum var gefin að sök í III. kafla ákæru. Varðandi IV. kafla ákæru rakti Landsréttur að X væri þar gefið að sök að hafa tilkynnt um umrædd viðskipti þrátt fyrir að hafa verið kunnugt um að ekki hefði verið gengið frá fjármögnun þeirra og að til stæði að A banki hf. myndi fjármagna viðskiptin og bæri áfram markaðsáhættu af þeim. Rétturinn taldi að ekki yrði ráðið af gögnum málsins að nein skjöl tengd lánveitingum að baki viðskiptum D Ltd. hefðu verið send X eða öðrum starfsmönnum í verðbréfamiðlun A banka hf. Enda þótt draga mætti þá ályktun af framburði vitna og gögnum málsins að X hafi verið kunnugt um og átt aðkomu að því að félag með takmarkaðri ábyrgð keypti umrædd hlutabréf og að stofnaður hefði verið reikningur fyrir D Ltd. í A banka hf. vegna viðskiptanna sama dag og þau fóru fram, bæru gögn málsins ekki með sér að X hefði öðlast vitneskju um lánssamning eða veðsamning bankans við D Ltd. eða efni þeirra að öðru leyti. Var því ekki hægt að leggja til grundvallar að X hefði haft vitneskju um að til stæði að A banki hf. myndi fjármagna umrædd viðskipti að fullu og án þess að staðfesting lægi fyrir um fjármögnunina. Var X því sýknaður af þeirri háttsemi sem honum var gefin að sök í IV. kafla ákæru.

L höfðaði mál á hendur BP, E, T og H og krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda þeirra á tjóni hans vegna söluhagnaðar sem hann hefði notið ef hann hefði selt 31,2% eignarhlut sinn í B að teknu tilliti til upplýsinga sem hann taldi þá hafa búið yfir við kaupin en ekki látið honum í té um hlut T í V og þá væntu hlutdeild er honum fylgdi í söluhagnaði við nýtingu nánar tiltekins valréttarsamnings. Landsréttur rakti að í málinu væri uppi sú sérstaka staða að seljandi söluhlutar reisti málatilbúnað sinn á því að kaupandi hefði búið yfir upplýsingum um söluhlutinn sem seljandinn hefði ekki haft vitneskju um og nýtt sér það í viðskiptum þeirra. L byggði í þessum efnum einkum á því að hann hefði vegna ákvörðunar S ekki búið yfir viðhlítandi upplýsingum um rekstur B og að gerð sameiginlegrar viljayfirlýsingar aðila við kaupin um gagnaöflun ætti rót sína að rekja til þessarar stöðu hans. Landsréttur taldi hins vegar að yfirlýsingin hefði ekki sem slík skapað L sérstaka stöðu með tilliti til upplýsingaskyldu umfram það sem leiða mætti af almennum reglum. Þá taldi hann jafnframt að ekki væru efni til að draga í efa þá málsvörn BP og E að af hálfu fyrirsvarsmanna þeirra hefði ekki verið fyrir hendi vitneskja um þýðingu hlutdeildar B í fyrrgreindum söluhagnaði, og að þeir hefðu ekki mátt gera sér grein fyrir henni, og féllst sömuleiðis á forsendur héraðsdóms um að ekki væru efni til að gera greinarmun á T og H annars vegar og BP og E hins vegar að þessu leyti. Landsréttur leit jafnframt til þess að L hefði ekki látið framkvæma áreiðanleikakönnun á B þrátt fyrir að áskilja sér rétt þar um og að ekkert benti til þess að ómögulegt hefði verið fyrir hann að ganga úr skugga um þau atriði sem deilt væri um með slíkri könnun. Að framangreindu og öðru virtu taldi rétturinn að þrátt fyrir að BP, E, T og H hefðu ekki upplýst L sérstaklega um aðild B að V og þann annmarka sem var á ársreikningi B væru ekki efni til að fella bótaskyldu á þá á þeim grunni sem L bar fyrir sig í málinu og að hann yrði sjálfur að bera hallann af því hvernig til tókst.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem nánar tilgreindum fjármálafyrirtækjum var gert að láta L í té allar upplýsingar um banka- og fjármálaviðskipti X, þar með talið bankareikninga, verðbréfa- og afleiðuviðskipti, lánaviðskipti, greiðslukortaviðskipti, gjaldeyriskaup, peningasendingar og bankahólf á tilteknu tímabili og allar upplýsingar sem þau fjármálafyrirtæki kynnu að hafa um þau viðskipti.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem tilgreindum fjármálafyrirtækjum var gert að láta L í té nánar tilgreindar upplýsingar um banka- og fjármálaviðskipti X vegna tilgreinds tímabils.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem nánar tilgreindum fyrirtækjum var gert að láta L í té allar upplýsingar um banka- og fjármálaviðskipti X, þar á meðal bankareikninga, verðbréfa- og afleiðsluviðskipti, lánaviðskipti og greiðslukortaviðskipti, gjaldeyriskaup, peningasendingar og bankahólf.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem nánar tilgreindum fyrirtækjum var gert að láta L í té allar upplýsingar um banka- og fjármálaviðskipti X, þar á meðal bankareikninga, verðbréfa- og afleiðuviðskipti, lánaviðskipti og greiðslukortaviðskipti, gjaldeyriskaup, peningasendingar, peningaúttektir og bankahólf.

X kærði úrskurð héraðsdóms þar sem nánar tilgreindum fjármálafyrirtækjum var gert að láta L í té allar upplýsingar um banka- og fjármálaviðskipti X, þar með talið bankareikninga, verðbréfa- og afleiðuviðskipti, lánaviðskipti og greiðslukortaviðskipti, gjaldeyriskaup, peningasendingar og bankahólf vegna tímabilsins 20. apríl til 15. maí 2024. Þar sem rannsóknaraðgerðirnar höfðu þegar farið fram var málinu vísað frá Landsrétti.

A höfðaði mál gegn S og krafðist viðurkenningar á því að S hafi frá og með 1. janúar 2015 verið óheimilt að skerða örorkulífeyrisgreiðslur til stefnanda með því að telja A til tekna barnalífeyri frá Tryggingastofnun ríkisins. Deildu aðilar um það hvort S hafi frá árinu 2015 verið heimilt að skerða þannig örorkulífeyrisgreiðslur til A og laut ágreiningur þeirra bæði að því hvort fullnægt væri efnislegum og formlegum skilyrðum fyrir breyttri framkvæmd að þessu leyti. Fram kom í dómi Landsréttar að allan þann tíma sem S og forveri hans hafi greitt A örorku- og barnalífeyri hafi í samþykktum sjóðanna verið kveðið á um að samanlagður örorkulífeyrir og barnalífeyrir sem sjóðirnir greiddu skyldi ekki vera hærri en sem næmi sannanlegum tekjumissi sjóðfélaga vegna örorkunnar. Með breytingum á samþykktum forvera S árið 2006 hafi verið sett ítarlegri fyrirmæli í grein 19.3 um takmörk örorkulífeyris að þessu leyti og tekið fram að tekjur af lífeyris- og bótagreiðslum frá almannatryggingum teldust til heildartekna. Í ákvæðinu hafi einnig komið fram að í úrskurði um lífeyri skyldi greina hvaða heildartekjur væru lagðar til grundvallar útreikningi. Í framlögðum gögnum kæmi fram að ákveðið hafi verið á ársfundi Greiðslustofu lífeyrissjóða 19. mars 2015 að barnalífeyrir almannatrygginga yrði tekinn með í tekjuathugun frá og með 1. janúar 2015. Á stjórnarfundi S 14. mars 2016 hafi stjórn S staðfest fyrrgreinda ákvörðun greiðslustofunnar. Landsréttur tók fram að lífeyrissjóðum væri með lögum veitt umtalsvert svigrúm til að ákveða í samþykktum sínum hvernig greiðslu lífeyris og útreiknings skyldi hagað. Væri það eðlilegt í ljósi þeirrar skyldu lífeyrissjóðs að tryggja hverju sinni að hann geti staðið við skuldbindingar sínar. Af því leiddi að sjóðfélagi í lífeyrissjóði gæti ekki vænst þess að réttindi hans héldust að öllu leyti óbreytt þótt hann væri byrjaður að fá greiddan lífeyri úr sjóðnum. Taldi Landsréttur að skerðing á lífeyrisgreiðslum A frá september 2015 til nóvember 2017 ætti sér skýra stoð í grein 19.3 í samþykktum S eins og hún hafi hljóðað allt frá árinu 2007. Ekki var á það fallist að börn A hafi með breytingunni 2015 verið svipt þeirri lögbundnu vernd sem ákvæði um barnalífeyri í lögum nr. 100/2007 um almannatryggingar hafi veitt þeim. Þá var hvorki fallist á að sú lækkun, sem varð á lífeyrisgreiðslum til A á framangreindum tíma, hafi byggst á ómálefnalegum ástæðum, né að með henni hafi verið brotið gegn jafnræðisreglu stjórnskipunarréttar. Ekki hafi heldur verið færð viðhlítandi rök fyrir því að með þeirri lækkun hafi verið gengið lengra en þörf væri á til að mæta því lögmæta markmiði að tryggja að réttur sjóðfélaga til örorkulífeyris yrði ekki meiri en sem næmi þeirri tekjuskerðingu sem hann hafi orðið fyrir af völdum orkutapsins. Stæðu ekki rök til þess að gera greinarmun á tekjum sjóðfélaga vegna barnalífeyris og tekjum vegna annarra lífeyris- og bótagreiðslna. Þá hafi umrædd lækkun átt sér stoð í 15. gr. laga nr. 129/1997, sbr. 27. gr. sömu laga. Hvorki var á það fallist að umrædd skerðing hafi gengið gegn 1. mgr. 72. gr. né 1. mgr. 76. gr. stjórnarskrárinnar. Á hinn bóginn var talið að Greiðslustofa lífeyrissjóða hafi ekki haft heimild til að taka efnislega ákvörðun um breyttar forsendur fyrir útreikningi lífeyrisgreiðslna sjóðfélaga S sem leiddu til skerðingar á réttindum þeirra. Ákvörðun greiðslustofunnar 19. mars 2015 hafi því ekki getað haft áhrif til skerðingar á réttindum A. Stjórn S hafi aftur á móti staðfest þessa ákvörðun 14. mars 2016 og yrði að líta svo á að frá og með þeim tíma hafi lögmæt ákvörðun legið fyrir. Allt til þess dags hafi sú skerðing sem A sætti á greiðslu örorkulífeyris því verið óheimil. Var því fallist á kröfu A um viðurkenningu á því að S hafi til 14. mars 2016 verið óheimilt að skerða örorkulífeyrisgreiðslur til A með því að telja honum til tekna barnalífeyri sem hann fékk greiddan frá Tryggingastofnun ríkisins. Einnig var viðurkennt að A ætti kröfu um að S greiddi honum vangoldnar örorkulífeyrisgreiðslur til þess dags og að krafan bæri dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá og með gjalddögum hverrar vangoldinnar greiðslu. Kröfu A um viðurkenningu á fyrningarslitum kröfu hans var á hinn bóginn vísað frá héraðsdómi.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem nánar tilgreindum fyrirtækjum var gert að láta L í té allar upplýsingar um banka-og fjármálaviðskipti X, þar með talið bankareikninga, verðbréfa-og afleiðuviðskipti, lánaviðskipti, greiðslukortaviðskipti, gjaldeyriskaup, peningasendingar og bankahólf.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem nánar tilgreindum fyrirtækjum var gert að láta L í té allar upplýsingar um banka-og fjármálaviðskipti X, þar með talið bankareikninga, verðbréfa-og afleiðuviðskipti, lánaviðskipti, greiðslukortaviðskipti, gjaldeyriskaup, peningasendingar og bankahólf.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem nánar tilgreindum fyrirtækjum var gert að láta L í té allar upplýsingar um banka-og fjármálaviðskipti X, þar með talið bankareikninga, verðbréfa-og afleiðuviðskipti, lánaviðskipti, greiðslukortaviðskipti, gjaldeyriskaup, peningasendingar og bankahólf.

B kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu hans um að sérfróði meðdómsmaðurinn J viki sæti í máli M gegn honum. Krafa B byggði annars vegar á því að J hefði á árinu 2015 aðstoðað endurskoðunarfyrirtækið P ehf. í tilteknum atriðum í málsvörn félagsins í máli sem slitastjórn L hf. höfðaði á hendur því. Hins vegar hefði J borið ábyrgð á eftirliti ársreikningaskrár með reikningsskilum L hf. á árunum 2005 til 2007. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að M byggði mál sitt á hendur B á því að vegna saknæmrar og ólögmætrar háttsemi B hafi ársreikningar og árshlutareikningar L hf. frá útgáfu ársreiknings fyrir rekstrarárið 2005 gefið ranga mynd af áhættu bankans vegna tengsla við B og félag í hans eigu. Lá fyrir að málatilbúnaður M beindist að ársreikningum L hf. fyrir fall bankans í október 2008 en á þeim tíma var P ehf. endurskoðandi bankans og áritaði reikninga hans. Ekki var talið útilokað að það myndi reyna á störf P ehf. og áritun endurskoðenda þess á reikninga bankans við úrlausn málsins. Taldi Landsréttur að ekki væri hægt að útiloka að J hefði við aðstoð og ráðgjöf við málsvörn P ehf. í máli slitastjórnar L hf. gegn félaginu vegna endurskoðunar þess á reikningum bankans þegar myndað sér skoðun á reikningsskilum bankans. Í ljósi aðkomu og ráðgjöf J í tengslum við málsvörn P ehf. sem varðaði endurskoðun bankans og áritun ársreikninga var talið að draga mætti með réttu í efa óhlutdrægni hans við úrlausn málsins. Hið sama ætti við um starf hans sem yfirmanns eftirlits með beitingu alþjóðlegra reikningsstaðla hjá ársreikningaskrá. Var J því gert að víkja sæti í málinu með vísan til g-liðar 1. mgr. 5. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Lífeyrissjóðurinn LB höfðaði mál gegn stefndu og krafðist breytinga á samkomulagi LB og aðildarfyrirtækja sjóðsins frá 1997, sem gert var í tengslum við setningu laga um einkavæðingu bankanna LÍ og B. Með samkomulaginu, sem byggt var á nánar tilgreindum tryggingarfræðilegum forsendum, skuldbundu aðildarfyrirtækin sig til að inna af hendi viðbótargreiðslu til LB sem skiptist niður á þau hlutfallslega, auk þess sem kveðið var á um hækkun á iðgjaldahlutfalli launagreiðanda. Aðalkrafa og fyrsta og önnur varakrafa LB byggðu einkum á því að samkomulagið hafi verið ósanngjarnt og forsendur þess brostið. Ættu stefndu því, í tilteknum hlutföllum, að inna af hendi viðbótargreiðslu í samræmi við niðurstöðu matsgerðar frá 2017 og að frá 1. janúar 2015 ættu stefndu að bera ábyrgð á skuldbindingum svokallaðrar Hlutfallsdeildar LB umfram eignir á hverjum tíma. Þriðja varakrafa LB laut að því að viðurkennt yrði að stefndi Í bæri ábyrgð frá 1. janúar 1998 gagnvart LB á lífeyrisskuldbindingum þeirra sjóðfélaga í Hlutfallsdeild sem voru starfsmenn LÍ fyrir þann dag. Með dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu LÍ vegna aðildarskorts, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að aðalkrafa og fyrsta og önnur varakrafa LB yrðu ekki teknar til greina á grundvelli 36. gr. samningalaga, og að tilvísanir LB til 65. gr. og 72. gr. stjórnarskrárinnar breyttu engu þar um. Með sömu röksemdum var niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest um að hafna málsástæðum LB fyrir aðalkröfu og tveimur varakröfum hans sem lutu að óskráðum reglum um brostnar forsendur og óréttmæta auðgun, sem og þriðju varakröfu LB. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóm um sýknu stefndu af kröfum LB.

L ehf. krafðist þess að Í hf. yrði gert skylt að afhenda honum nánar tilgreind gögn á grundvelli 2. mgr. 77. gr. laga nr. 91/1991. Í hinum kærða úrskurði var framangreindri kröfu L ehf. hafnað þar sem hann hefði ekki fært viðhlítandi rök fyrir því að þau gögn sem hann krafðist að fá afhent gætu ráðið niðurstöðu um hvort mál yrði höfðað, sbr. síðari málsliður 2. mgr. 78. gr. sömu laga. Í greinargerð L ehf. til Landsréttar var því meðal annars haldið fram að niðurstaða hins kærða úrskurðar hafi verið grundvölluð á málsástæðu sem Í hf. hefði ekki byggt á í málatilbúnaði sínum. Í úrskurði Landsréttar kom fram að samkvæmt 3. mgr. 78. gr. laga nr. 91/1991 skuli dómari meta af sjálfsdáðum hvort skilyrði séu til að fallast á beiðni um öflun sönnunargagna samkvæmt undantekningarákvæði 77. gr. sömu laga. Í athugasemdum við fyrrgreinda ákvæðið í frumvarpi því sem varð að lögum nr. 91/1991 komi fram að dómara beri að synja um gagnaöflun samkvæmt ákvæðum XII. kafla ef skilyrðum sem sett eru fyrir henni er ekki fullnægt, án tillits til þess hvort beiðni um gagnaöflun hafi sætt mótmælum. Þá komi fram í 2. mgr. 78. gr. laganna að ef sönnunar er leitað samkvæmt 2. mgr. 77. gr. þeirra skuli rökstutt hvers vegna sönnunarfærsla geti ráðið niðurstöðu um hvort mál verði síðar höfðað. Með framangreindum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Með ákvörðun F var A hf. talið hafa brotið gegn 57. gr. a laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki með því að hafa greitt tilteknum starfsmönnum, sem jafnframt voru hluthafar, kaupauka í formi arðs af hlutum sínum í félaginu árin 2012-2017. Var A hf. gert að láta þegar í stað af slíkum kaupaukagreiðslum og greiða sekt að fjárhæð 72.000.000 króna. A hf. höfðaði í kjölfarið mál á hendur F og Í aðallega til ógildingar ákvörðunar F og endurgreiðslu sektarinnar en til vara til niðurfellingu sektarinnar eða lækkunar og endurgreiðslu sem því næmi. Með héraðsdómi var komist að þeirri niðurstöðu að reglur F um kaupaukakerfi fjármálafyrirtækja nr. 700/2011 hefðu ekki öðlast fullnægjandi lagastoð og orðið gild refsiheimild fyrr en með gildistöku laga nr. 57/2015 sem breyttu 57. gr. a laga nr. 161/2002 og yrði þeim ekki beitt um kaupaukagreiðslur árin 2012-2015 með afturvirkum hætti sbr. 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrárinnar. Kæmu því aðeins til skoðunar umræddar greiðslur A hf. til starfsmanna sinna árin 2016 og 2017. Þessi niðurstaða sætti ekki áfrýjun. Þá komst héraðsdómur að þeirri niðurstöðu að greiðslurnar árin 2016 og 2017 féllu undir skilgreiningu kaupauka samkvæmt fyrrgreindum lögum og reglum. Var fallist á það sem fram kom í ákvörðun F um að A hf. hefði ekki farið að kröfum laganna m.a. um að setja sér kaupaukakerfi eins og áskilið væri og að A hf. hefði brotið gegn ákvæðum 57. gr. laga nr. 161/2002. Við ákvörðun stjórnvaldssektar yrði að taka mið af því að einungis hefði verið gild refsiheimild vegna háttsemi A hf. árin 2016 og 2017 og þótti sektin, með vísan til forsendna í ákvörðun F, hæfilega ákvðin 24.000.000 króna. Var þessi niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest í Landsrétti með vísan til forsendna hans.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu H um að X yrði gert skylt að afhenda H upplýsingar tengdum tilteknum bankareikningi hjá X, samkvæmt réttarbeiðni frá erlendu ríki. Í úrskurði Landsréttar kom fram að lagafyrirmæli 22. gr. laga nr. 13/1984 um framsal sakamanna og aðra aðstoð í sakamálum yrðu ekki skilin með öðrum hætti en að efni réttarbeiðni yrði ekki framkvæmt fyrr en að fenginni ákvörðun ráðuneytis um hvort orðið skuli við henni og að undanfari slíkrar ákvörðunar væri álitsgerð ríkissaksóknara sem meðal annars tæki til þess hvort lagaskilyrði til þvingunaraðgerða væru til staðar. Í málinu lá hvorki fyrir slík álitsgerð né ákvörðun ráðuneytis um að verða við beiðni um réttaraðstoð. Þá var ekki sýnt fram á að fyrir lægi samningur við erlent ríki um að málið skyldi falið öðru stjórnvaldi en ráðuneyti til afgreiðslu, sbr. 7. mgr. 22. gr. laga nr. 13/1984. Var því talið að ekki væri unnt að verða við kröfu H.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu H um að X yrði gert skylt að afhenda H upplýsingar um bankareikninga og fleira hjá X í nafni tiltekins aðila, samkvæmt réttarbeiðni frá erlendu ríki. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ekki yrði séð að meðferð umræddrar réttarbeiðni hefði verið í samræmi við lögbundna málsmeðferð og að H hefði ekki skýrt á hvaða grundvelli hann teldi heimilt að víkja frá þeirri málsmeðferð sem kveðið væri á um í 22. gr. laga nr. 13/1984 um framsal sakamanna og aðra aðstoð í sakamálum.

Í málinu kröfðust S og B þess að felld yrði úr gildi veðsetning fasteignar þeirra sem veitt var til tryggingar á veðskuldabréfi sem sonur þeirra gaf út til forvera L hf. og að L hf. yrði gert að aflýsa veðinu og fella úr gildi skuldskeytingu þar sem S og B urðu skuldarar samkvæmt því. Þá krafðist B endurgreiðslu úr hendi L hf. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki væru slíkir ágallar á greiðslumötum eða upplýsingagjöf L hf. að skuldbindingum S og B vegna skuldabréfalána sonar þeirra yrði af þeim sökum vikið til hliðar á grundvelli 33. eða 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga eða að þau yrðu á grundvelli reglna um rangar eða brostnar forsendur leyst undan skuldbindingum sínum. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu L hf. af kröfum S og B.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu L um aðgang að upplýsingum um banka- og fjármálaviðskipti X í tilefni af rannsókn L á meintum brotum X er sneru að peningaþvætti samkvæmt 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í úrskurði Landsréttar kom fram að L hefði haldið því fram að X hefði margoft komið við sögu hjá lögreglu undanfarin ár vegna meintra brota. Ekki yrði gerð sú krafa til L á þessu stigi málsins að hann sýndi fram á að X væri undir grun um eitthvert tiltekið refsivert brot á almennum hegningarlögum eða öðrum lögum annað en peningaþvætti. Rökstuddur grunur væri um að X hefði brotið gegn 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga. Við mat á því hvort rétt væri að heimila þá upplýsingaöflun sem krafa L lyti að vægust á annars vegar sjónarmið um friðhelgi einkalífs X og hins vegar þeir mikilvægu almannahagsmunir sem fælust í skilvirkum rannsóknum á alvarlegum brotum svo sem peningaþvætti. Að teknu tilliti til þeirra gagnstæðu hagsmuna og með hliðsjón af því alvarlega broti sem X væri grunaður um féllst Landsréttur á kröfu L.

Í málinu voru JB, sem framkvæmdastjóri markaðsviðskipta G hf., og X, sem starfsmaður deildar eigin viðskipta G hf., ákærðir fyrir að hafa í sameiningu stundað markaðsmisnotkun, með hlutabréf útgefin af bankanum sjálfum, á tímabilinu 1. júní 2007 til 26. september 2008, samtals 331 viðskiptadag, með því að setja fram tilboð og eiga viðskipti í viðskiptakerfi kauphallarinnar sem tryggðu óeðlilegt verð, bjuggu til verð á hlutabréfunum og gáfu eða voru líkleg til að gefa eftirspurn og verð hlutabréfanna ranglega og misvísandi til kynna. Í ákærunni var markaðsmisnotkunin sögð hafa verið framkvæmd af X og tveimur öðrum starfsmönnum deildar eigin viðskipta G hf. að undirlagi JB og Y, bankastjóra G hf. Fyrir Landsrétti krafðist JB endurskoðunar á úrskurðum héraðsdóms en heimild skorti til að kæra undir rekstri málsins. Hann taldi að brotinn hefði verið á sér réttur, sem honum væri tryggður með 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, til að fá aðgang að gögnum sem hann taldi sig þurfa til að undirbúa og setja fram varnir sínar. Landsréttur taldi þessi sjónarmið JB ekki geta leitt til sýknu og hafnaði því að ómerkja dóm héraðsdóms á þessum grunni. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á að brot JB væru fyrnd enda hafði hann verið ákærður og sakfelldur í héraðsdómi áður en 10 ára fyrningarfrestur brotsins rann út. Landsréttur taldi ákæruvaldið ekki hafa sýnt fram á að háttsemi X hefði verið þess eðlis að hún varðaði refsingu samkvæmt a- og b-lið 1. töluliðar 1. mgr. 117. gr. laga nr. 108/2007 og var hann því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins. Vísað var til þess að samkvæmt dómi Hæstaréttar 4. febrúar 2016 í máli nr. 842/2014 væri fjármálafyrirtækjum, sem hafa heimild til verðbréfaviðskipta, óheimilt samkvæmt lögum nr. 108/2007 að stunda viðskipti með eigin hluti á skipulegum verðbréfamarkaði í því skyni að mynda markaði með hlutina eins og um viðskiptavakt væri að ræða. Þrátt fyrir að G hf. hefði lýst sig formlegan viðskiptavaka með bréf í sjálfum sér og upplýst Fjármálaeftirlitið um að hann stundaði virka viðskiptavakt með hluti í sjálfum sér þá hafi viðskipti deildar eigin viðskipta G hf. með hlutabréf í bankanum gengið miklu lengra og verið mun umfangsmeiri en tíðkast hjá viðskiptavaka í eðlilegu viðskiptaumhverfi. Í dómi Landsréttar kom fram að sá mikli fjöldi tilboða, sem deild eigin viðskipta G hf. gerði og þau umfangsmiklu viðskipti sem hún átti þátt í að koma á, gáfu eða voru að minnsta kosti líkleg til að gefa eftirspurn og verð hlutabréfa í G hf. ranglega eða misvísandi til kynna. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að í þeirri háttsemi hafi falist brot gegn a-lið 1. töluliðar 1. mgr. 117. gr. laga nr. 108/2007 því staðfest. Þegar litið var til stöðu JB innan bankans og upplýsinga, sem hann hafði fengið um stöðu bankans í eigin hlutabréfum, var talið að óháð hugsanlegri afsakanlegri villu hans um heimild G hf. til að reka viðskiptavakt með eigin hlutabréf, hefði JB vitað eða hlotið að vita af hinum umfangsmiklu kaupum deildar eigin viðskipta G hf. á hlutabréfum í bankanum og jafnframt að honum hefði ekki getað dulist að þau gátu ekki byggst á viðskiptalegum sjónarmiðum. Var JB því sakfelldur fyrir brot gegn a-lið 1. töluliðar 1. mgr. 117. gr. laga nr. 108/2007. Refsing hans var ákveðin fangelsi í 12 mánuði en fullnustu hennar var frestað skilorðsbundið í tvö ár.

Með ákvörðun F árið 2017 var E hf. talinn hafa brotið gegn 1. mgr. 122 gr. laga nr. 108/2007 um verðbréfaviðskipti, með því að hafa látið hjá líða að birta innherjaupplýsingar á tilsettum tíma, og gerð sekt að fjárhæð 50.000.000 króna. E hf. höfðaði í kjölfarið mál á hendur F og Í aðallega til ógildingar á ákvörðun F og endurgreiðslu sektarinnar en að því frágengnu til niðurfellingar hennar eða lækkunar. Með héraðsdómi, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna hans, var kröfu E hf. um ógildingu ákvörðunar F hafnað með skírskotun til þess að í drögum að ársreikningi 20. maí 2016 hefðu komið fram nægjanlega tilgreindar upplýsingar um mikið bætta rekstarafkomu E hf. sem gera mátti ráð fyrir að, ef birtar hefðu verið, hefðu einar og sér, þrátt fyrir áður birta afkomuspá, áhrif á mat fjárfesta á félaginu og væru þar með til þess fallnar að hafa marktæk áhrif á markaðsverð hlutabréfa í E hf. Þá var hafnað kröfu E hf. um að stjórnvaldssektin yrði felld niður eða lækkuð. Voru F og Í því sýknuð af kröfum E hf.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna kröfu sem VBS hf. hafði lýst við slit LBI ehf. VBS hf. krafðist ómerkingar úrskurðar héraðsdóms vegna þess að ekki hefði verið tekin afstaða til vara- og þrautavarakröfu. Þá var á því byggt að málsástæða LBI ehf. er laut að aðildarskorti VBS hf. hafi verið of seint fram komin. Landsréttur taldi héraðsdóm hafa í úrskurði sínum tekið afstöðu til allra krafna VBS ehf. Ennfremur var ekki fallist á að málsástæða LBI ehf. um aðildarskort hefði verið of seint fram komin. Hinn kærði úrskurður var því staðfestur.

H, sem var sjóðfélagi í F, krafðist þess að F yrði gert að afhenda honum nánar tilgreind gögn er vörðuðu fjárfestingar F í S hf. H reisti kröfu sína um afhendingu gagnanna á því að að öflun umbeðinna gagna væri liður í mati hans á því hvort grundvöllur væri til höfðunar skaðabótamáls á hendur stjórn F og/eða A hf. vegna fjárfestinga og lánveitinga sjóðsins til S hf., sbr. 2. málslið 2. mgr. 77. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í úrskurði Landsréttar kom fram að H hefði ekki fært viðhlítandi rök fyrir því að þau gögn sem hann krafðist að fá afhent gætu ráðið niðurstöðu um hvort mál yrði höfðað, sbr. síðari málslið 2. mgr. 78. gr. laga nr. 91/1991. Var kröfu H því hafnað.

L hf. höfðaði mál á hendur G til heimtu skuldar sem var tilkomin vegna lánssamnings sem L hf., G og A, fyrrum eiginmaður G, gerðu með sér í ársbyrjun 2012. Lánasamningurinn var gerður á grundvelli uppgjörssamkomulags aðila þar sem fram kom að L hf. gaf eftir um það bil þriðjung af kröfum sínum á hendur G og A. Kröfur G í málinu voru meðal annars reistar á því að með uppgjörssamkomulaginu og lánasamningnum hafi hún verið látin taka á sig skuldbindingar sem tilheyrðu ekki henni heldur fyrrverandi eiginmanni hennar og að greiðslumat hefði ekki farið fram vegna hluta þeirra skulda sem gerðar voru upp með samkomulaginu. Í dóminum var komist að þeirri niðurstöðu að talsverður hluti af skuldunum sem gerðar voru upp með samkomulaginu tengdust G beint eða óbeint. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að þegar tilteknir þættir samkomulagsins væru metnir saman og horft til tilurðar þess og stöðu aðila að öðru leyti yrði ekki fallist á það með G að ósanngjarnt væri eða andstætt góðri viðskiptavenju að L hf. bæri það fyrir sig. Þá yrði ekki ráðið af atvikum málsins að L hf. hefði nýtt sér stöðu sína til að ná fram ósanngjörnu skuldauppgjöri eða beitt G eða A óhæfilegum þrýstingi við samningsgerðina. Því yrði kröfu G um að samkomulaginu yrði vikið til hliðar að hluta eða í heild hafnað. Var krafa L hf. því tekin til greina.

L krafði Í um skaðabætur vegna ákvörðunar F um að láta ekki allar innstæður hljóta sömu meðferð við ráðstöfun eigna og skulda G hf. í kjölfar falls bankans í október 2008 sem leiddi til þess að peningamarkaðsinnlán L hjá G hf. voru ekki færð yfir í nýjan banka. Landsréttur vísaði til þess að um sams konar álitaefni hefði verið fjallað í dómum Hæstaréttar, meðal annars í dómi í málinu nr. 169/2011, og hafnaði þeirri málsástæðu að umrædd ákvörðun F hefði verið saknæm og ólögmæt. Vísað var til þess að kröfur L væru fallnar niður fyrir vanlýsingu samkvæmt dómi Hæstaréttar í máli nr. 443/2014 milli L og GL hf. Óumdeilt væri að kröfur L áttu undir 112. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og að aðilar sem lýstu kröfum í bú G hf. vegna sambærilegra krafna hefðu fengið þær greiddar að fullu samkvæmt þeim reglum sem um slitameðferðina giltu. Samkvæmt þessu lægi fyrir að L hefði ekki leitast við að takmarka tjón sitt með því að lýsa kröfum sínum við slitameðferð G hf. og var það metið L til verulegrar vanrækslu. Þegar af þeirri ástæðu kom ekki til frekari skoðunar skaðabótaábyrgð Í á grundvelli yfirlýsingar 6. október 2008 um að innstæður í bönkum yrðu tryggðar að fullu. Var Í sýknað af kröfu L.

L hf. höfðaði mál á hendur J og krafðist þess að honum yrði dæmdur réttur til að gera fjárnám í fasteign J á grundvelli skuldar A ehf. sem tryggð var með tryggingarbréfi sem hvíldi á eigninni. Landsréttur vísaði til þess að umboðsmaður hefði undirritað tryggingarbréfið fyrir hönd J og ekki væri komið fram að umboðið hafi verið veitt í öðrum tilgangi en þeim sem L hf. hélt fram. Væri undirritun umboðsmannsins á tryggingarbréfið því skuldbindandi fyrir J. L hf. sendi J reglulega á lögheimili hennar yfirlit yfir stöðu skulda A ehf. og tilkynningu um að bú félagsins hefði verið tekið til gjaldþrotaskipta og gat J ekki borið fyrir sig að henni hefði ekki borist þær. Gögn málsins báru með sér að J hefði ekki gert athugasemdir við veðsetninguna fyrr en með framlagningu greinargerðar í fyrra máli milli sömu aðila og var fallist á það með L hf. að athafnaleysi J gæfi tilefni til að álykta að hún hafi verið samþykk umræddri veðsetningu. Þá var ekki á það fallist með J að krafa L hf. væri ekki lengur fyrir hendi eftir skiptalok á þrotabúi A ehf., að krafan væri fyrnd eða niður fallin vegna tómlætis L hf. við að gæta réttar síns. Ekki var heldur á það fallist að efni væru til að víkja tryggingarbréfinu til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Var því fallist á kröfu L hf.