Dómstólaleit

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem X var synjað um heimild til að leiða brotaþola og eitt vitni aftur til skýrslugjafar við endurflutning málsins og jafnframt synjað um að leiða eitt nýtt vitni í málinu.

Kært var ákvæði í úrskurði héraðsdóms, en með því var vísað frá dómi kröfu Þ um að Á seðlabankastjóri yrði kvaddur til að gefa aðilaskýrslu við aðalmeðferð málsins. Í úrskurði Landsréttar kom fram að sú krafa sem Þ leitaði úrskurðar um sneri að því einu að héraðsdómari kveddi fyrirsvarsmann S fyrir dóm til að gefa aðilaskýrslu við aðalmeðferð málsins. Til samræmis við þetta segði í kæru Þ til Landsréttar að það væri undir fyrirsvarsmanninum komið hvort hann yrði við kvaðningu, en birting hennar hefði tiltekin réttaráhrif yrði henni ekki sinnt. Vísaði Landsréttur til þess að engin efni hefðu verið til að kveða upp úrskurð um kröfuna. Brysti því heimild til kæru til Landsréttar og var málinu þar af leiðandi vísað frá réttinum.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu brotaþola um að X yrði gert að víkja úr dómsal á meðan brotaþoli gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu brotaþola um að X yrði gert að víkja úr dómsal á meðan brotaþoli gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu brotaþola um að X yrði gert að víkja úr dómsal á meðan brotaþoli gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins. Í úrskurði Landsréttar kom fram að tilgreind vottorð sálfræðinga vörpuðu ekki ljósi á líðan brotaþola að undanförnu og styddu því ekki nægilega að nærvera X gæti haft áhrif á framburð hans. Væru aðstæður ekki með þeim hætti að unnt væri að víkja frá þeirri meginreglu 1. mgr. 166. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að X fengi að vera viðstaddur skýrslugjöf brotaþola. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem X var synjað um heimild til að leiða nánar tiltekin vitni við aðalmeðferð málsins auk þess sem henni var synjað um að leggja fram tiltekið bréf sem gagn í málinu. Í úrskurði Landsréttar var staðfest með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar sú niðurstaða að synja um heimild til að leiða vitnin við aðalmeðferð málsins. Hins vegar var tekið fram að ekki væri á valdi dómara að hindra að gögn sem X hygði byggja málatilbúnað sinn yrðu lögð fram í sakamáli nema þau væru bersýnilega þýðingarlaus fyrir málið eða því óviðkomandi. Í ljósi varna X var talið óvarlegt að slá því föstu að skjalið væri bersýnilega tilgangslaust til sönnunar og var því fallist á kröfu X um að leggja það fram.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu brotaþola um að X yrði gert að víkja úr þinghaldi meðan brotaþoli gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að leiða fyrir héraðsdóm tvo nánar tilgreinda sérfræðinga sem unnið höfðu álitsgerð á grundvelli heimildar 1. mgr. 10. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Í úrskurði Landsréttar var rakið að tíðkast hefði að sérfræðingar sem staðið hefðu að álitsgerð á grundvelli 1. mgr. 10. gr. skaðabótalaga kæmu fyrir dóm til að svara spurningum um niðurstöður sínar með sama hætti og dómkvaddir matsmenn. Að teknu tilliti til þess að við vinnslu sérfræðiálitsins, sem kröfugerð A væri reist á, hefði Í ásamt S verið gefið færi á að gæta hagsmuna sinna með framlagningu viðbótargagna, væri rétt að veita A, með lögjöfnun frá 65. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála heimild til að leiða þá sérfræðinga sem að henni hefðu staðið fyrir dóm til skýrslugjafar. Væri þá jafnframt tekið mið af meginreglu réttarfars um jafnræði málsaðila. Einnig væri til þess að líta að ekki hefði verið teflt fram neinum haldbærum rökum sem gæfu tilefni til að álykta að skýrslugjöfin væri bersýnilega tilgangslaus, sbr. 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991. Var því fallist á kröfu A um að honum væri heimilað að leiða sérfræðingana fyrir dóm til skýrslugjafar við aðalmeðferð málsins í héraði.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem meðal annars var ákveðið að þinghald til aðalmeðferðar málsins skyldi háð fyrir luktum dyrum en X synjað um heimild til að leiða A og B sem vitni við aðalmeðferðina. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að ekki yrði talið að vitnisburður A og B gæti skipt máli við mat á því hvort ummæli X væru refsiverð og var því niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest um það atriði. Þá tók Landsréttur fram að ráða mætti af greinargerð X í héraði og kæru til Landsréttar að X hefði í hyggju að spyrja C og vitnið D nærgöngulla spurninga um þeirra einkalíf. Ekkert í gögnum málsins gæfi þó til kynna að hugsanleg svör vitnanna við þessum spurningum gengi svo nærri einkalífshagsmunum þeirra að rétt væri að víkja frá meginreglunni um opinbera málsmeðferð. Þá gæti dómari gætt þess að ekki væri gengið nær einkalífi vitnanna en nauðsyn krefði, sbr. 2. mgr. 122. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var ákvæði hins kærða úrskurðar um að þinghald til aðalmeðferðar færi fram fyrir luktum dyrum því fellt úr gildi.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu brotaþola um að X yrði gert að víkja úr dómsal á meðan brotaþoli gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu brotaþola um að X yrði gert að víkja úr dómsal á meðan brotaþoli gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að leiða B fyrir dóm sem vitni við aðalmeðferð málsins. Vísað var til þess að B hefði ekki skynjað atvik málsins af eigin raun og gæti ekki borið um málsatvik, sbr. 1. mgr. 51. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá hefði B ekki verið dómkvaddur sem matsmaður í því máli sem um ræðir og yrði heimild til að leiða hann fyrir dóm til skýrslugjafar ekki reist á 1. mgr. 65. gr. laga nr. 91/1991. Það gæti ekki breytt þessari niðurstöðu þótt B hefði verið dómkvaddur til að vinna matsgerð í öðru máli sem lyti að umferðarslysi A eða að hún hefði sent Landsrétti afrit af matsgerðinni.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu X um að A yrði gert að koma fyrir dóm og gefa vitnaskýrslu í málinu. Ekki var talið hægt að slá því föstu á þessu stigi málsins að skýrslutaka yfir A yrði bersýnilega tilgangslaus til sönnunar við úrlausn á kröfu varnaraðila, sbr. 3. mgr. 110. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem A, B og C var gert skylt að gefa vitnaskýrslu við aðalmeðferð málsins. Í úrskurði Landsréttar kom fram að atvik sem varnaraðili hugðist leita vættis ríkisskattstjóra og tveggja starfsmanna Skattsins um, hafi verið leidd nægilega í ljós með framlögðum gögnum sóknaraðila og þá sérstaklega afdráttarlausri yfirlýsingu ríkisskattstjóra og sviðsstjóra eftirlits- og rannsóknasviðs Skattsins um að engin tengsl væru á milli greiðslu viðbótalauna og úrlausnar einstakra mála, en yfirlýsingin samrýmdist framlögðum gögnum um viðbótalaun. Var A, B og C sem eru embættis- og sýslunarmenn því óskylt að koma fyrir dóm til skýrslugjafar í því máli er varnaraðili hefur höfðað á hendur sóknaraðila, sbr. 5. mgr. 52. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð einkamála. Með vísan til þess og 3. mgr. 46. gr. sömu laga var hinn kærði úrskurður fellur úr gildi og kröfu varnaraðila hafnað.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu brotaþola um að X yrði gert að víkja úr dómsal á meðan brotaþola gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu L um að tekin yrði vitnaskýrsla af A fyrir dómi meðan á rannsókn sakamáls stæði yfir. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að af þingbók héraðsdóms mætti ráða að A hefði nú stöðu vitnis í málinu og þá var talið að c-liður 59. gr. laga nr. 88/2008 ætti við um heimild til skýrslutöku af A fyrir dómi meðan á rannsókn málsins stæði yfir. Var því fallist á kröfu L um að taka skyldi skýrslu af A fyrir dómi meðan á rannsókn málsins stæði yfir.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu A um að X yrði gert að víkja úr dómsal á meðan hún gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins. Í úrskurði Landsréttar kom fram að undantekningar frá meginreglunni um rétt ákærða til að vera viðstaddur aðalmeðferð og önnur þinghöld bæri að túlka þröngt og þyrfti ríka ástæðu til að vikið yrði frá henni. Þá kom fram að í hinum kærða úrskurði væri vísað til tveggja vottorða sálfræðings sem héraðsdómari horfði einkum til þegar leyst var úr kröfu A. Í þeim væri ekki sérstaklega vikið að því hvort ætla mætti að nærvera X gæti haft áhrif á framburð A, svo sem áskilið væri í 1. mgr. 123. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Þá lægi fyrir að X hefði gengist við að hafa brotið gegn A með þeim hætti sem lýst væri í ákæru. Jafnframt kæmi fram í greinargerð X til Landsréttar að spurningar til A myndu væntanlega ekki lúta að öðru en líðan hennar eftir brotið og öðrum atriðum sem varða bótakröfu hennar. Með hliðsjón af þessu og aldri A væru ekki efni til að líta svo á að aðstæður væru með þeim sérstaka hætti að unnt væri að víkja frá þeirri meginreglu sem fram kæmi í 1. mgr. 166. gr. laga nr. 88/2008 að ákærði fái að vera viðstaddur skýrslugjöf vitna. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að A gæfi skýrslu fyrir dómi sem vitni.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að brotaþola yrði gert að upplýsa um nafn þess sem sendi honum myndefni sem lagt var fram undir rekstri málsins í héraði. Myndefnið var ekki meðal framlagðra gagna ákæruvaldsins í málinu heldur var það lagt fram af hálfu brotaþola til stuðnings bótakröfu hans. Var brotaþola ekki talið skylt samkvæmt 116. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að gefa upp nafn þess sem dómskjalið stafaði frá.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu brotaþola um að X yrði gert að víkja úr dómsal á meðan brotaþoli gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu brotaþola um að X yrði gert að víkja úr dómsal á meðan brotaþola gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu brotaþola og vitnis um að X yrði gert að víkja úr dómsal á meðan brotaþoli og vitnið gæfu skýrslu við aðalmeðferð málsins.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu ákæruvaldsins um að skýrsla yrði tekin af brotaþolum í gegnum fjarfundarbúnað við aðalmeðferð málsins en heimilað var að taka skýrslur af þremur vitnum við aðalmeðferð málsins í gegnum fjarfundarbúnað. Bæði ákæruvaldið og X kærðu úrskurðinn fyrir sitt leyti en kæru X var vísað frá Landsrétti þar sem kæra hafði borist héraðsdómi eftir að kærufrestur samkvæmt 2. mgr. 193. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála var liðinn. Í úrskurði Landsréttar var meðal annars rakið að ýmsum sönnunargögnum var til að dreifa í málinu um þau atvik sem ákæran laut að og þótti því mega draga þá ályktun að úrslit málsins myndu ekki ráðast alfarið af vitnisburði brotaþolanna tveggja við aðalmeðferðina. Var því fallist á kröfu ákæruvaldsins um að við aðalmeðferð máls ákæruvaldsins á hendur X yrði einnig teknar skýrslur af brotaþolunum tveim í gegnum fjarfundarbúnað.

X var sakfelldur fyrir stórfelld brot í nánu sambandi gagnvart fyrrverandi eiginkonu sinni, A, og tveimur börnum þeirra, B og C. Brotin náðu yfir um tveggja ára tímabil og fólust í því að hafa ítrekað, endurtekið og á alvarlegan og sérstaklega sársaukafullan og meiðandi hátt ógnað lífi þeirra, heilsu og velferð með líkamlegu og andlegu ofbeldi. Með dómi Landsréttar var héraðsdómur staðfestur um sönnun á háttsemi X og sakfellingu samkvæmt ákæru, sem og um heimfærslu á háttsemi X gagnvart A og B til 1., sbr. 2. mgr., 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í héraðsdómi var brot X gagnvart C ekki talið stórfellt og það því heimfært til 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga. Í dómi Landsréttar kom fram að allir brotaþolar og amma C hefðu lýst fjölmörgum tilvikum þar sem X beitti brotaþola ofbeldi. Þótt ofbeldið hefði í ríkara mæli beinst að A og B og verið alvarlegra gagnvart þeim yrði allt að einu að meta háttsemi X í heild sinni og áhrif hennar á heimilismenn. Var á það fallist með héraðsdómi að vegna háttsemi X hafi, í þau tvö ár sem ákæra tók til, myndast alvarlegt og viðvarandi ógnarástand á heimilinu sem beindist að öllum heimilismönnum og hafi þau öll, þar með talin C, mátt búast við ofbeldi af hálfu X hvenær sem var. Með lögleiðingu ákvæðis 218. gr. b almennra hegningarlaga hafi verið lögð sérstök áhersla á það ógnarástand sem tilgreind tegund ofbeldis gæti skapað og þá langvarandi andlegu þjáningu sem því gæti fylgt. Viðvarandi ógnarástand innan veggja heimilis í um tvö ár sé langur tími fyrir þolendur. Var X talinn hafa misnotað freklega yfirburðastöðu sína. Að þessu virtu var brot X gegn C einnig heimfært undir 1., sbr. 2. mgr., 218. gr. b almennra hegningarlaga. Var refsing X ákveðin fangelsi í 18 mánuði. Þá var X gert að greiða brotaþolum miskabætur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem samþykkt var krafa ákæruvaldsins um að skýrsla yrði tekin af brotaþola í gegnum fjarfundarbúnað með stoð í bráðabirgðaákvæði X við lög nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Í úrskurði Landsréttar var bent á að bráðabirgðaákvæðið hefði verið í lög leitt til að bregðast við einstökum aðstæðum hér á landi og erlendis sem leiddi af faraldri kórónuveiru og hafi ferðalög hingað til lands af þeim sökum sætt verulegum takmörkunum. Þegar litið væri til ástæðu óskar brotaþola um að gefa skýrslu í gegnum fjarfundarbúnað og haft í huga að slík skýrslutaka fæli í sér undanþágu frá meginreglu sakamálaréttarfars um milliliðalausa málsmeðferð fyrir dómi og til þess að ætla mætti að úrslit málsins gætu ráðist af framburði brotaþola, féllst Landsréttur ekki á það með héraðsdómi að næg efni væru til að heimila að brotaþoli gæfi skýrslu í gegnum fjarfundarbúnað. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að D kæmi fyrir dóm og gæfi skýrslu. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ákvæði 1. mgr. 116. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 yrðu ekki talin standa því í vegi að X fengi að leiða D fyrir dóm til að gefa skýrslu sem vitni að samtali brotaþola við C um þau atriði sem X væri sakaður um. Vísaði Landsréttur til þess að almennt væri litið svo á að ákvæði 2. mgr. 109. gr. laga um meðferð sakamála geri ráð fyrir að unnt sé að styðjast við óbeina sönnun í sakamálum. Þá var ekki á það fallist að bersýnilegt væri að þau atriði sem X vildi sanna með umbeðinni sönnunarfærslu, skiptu ekki máli eða væru tilgangslaus til sönnunar í málinu. Var því fallist á kröfu X.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu brotaþola um að X yrði gert að víkja úr dómsal á meðan þau gæfu skýrslu við aðalmeðferð málsins.

Fallist var á kröfu ákæruvaldsins og brotaþola,A, um að ákærða, X, yrði gert að víkja úr dómsal á meðan A gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins fyrir héraðsdómi.

Kært var ákvæði úrskurðar héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu F ehf. um að leiða S fyrir dóm sem vitni. Í úrskurði Landsréttar kom fram að regla 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, um að dómari geti meinað aðila um sönnunarfærslu, væri undantekning frá meginreglu 1. mgr. um forræði aðila á sönnunarfærslu og bæri að skýra ákvæðið í því ljósi. Að virtum gögnum málsins var talið að því yrði ekki slegið föstu að vætti S yrði tilgangslaust til sönnunar í málinu samkvæmt framangreindu ákvæði og því yrði ekki synjað um að leiða hann fyrir dóminn til skýrslugjafar á þeim grunni. Þá hefði S ekki skorast undan skýrslugjöf í málinu og þegar af þeirri ástæðu yrði kröfu F ehf. um að leiða hann sem vitni ekki hafnað með stoð í 5. mgr. 52. gr. laganna. Loks voru ákvæði 2. mgr. 53. gr. laganna ekki talin geta staðið því í vegi að F ehf. leiddi S sem vitni við aðalmeðferð málsins í héraði en við hana gæti eftir atvikum reynt á hvort, og í hvaða mæli, S væri óheimilt samkvæmt ákvæðinu að svara spurningum sem beint yrði til hans. Var því fallist á kröfu F ehf. um að honum yrði heimilað að leiða S sem vitni við aðalmeðferðina.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á að H og S hf. væri heimilt að leiða Á fyrir dóm sem vitni við aðalmeðferð málsins.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu brotaþola um að ákærði X viki úr þinghaldi á meðan brotaþoli gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins. Í úrskurði Landsréttar var rakin sú meginregla í sakamálaréttarfari að ákærði eigi rétt á því að vera viðstaddur aðalmeðferð og önnur þinghöld í máli sem höfðað hefur verið gegn honum. Undantekningu frá þeirri meginreglu yrði ekki beitt nema að skilyrði hennar væru skýrlega uppfyllt. Í vottorði sálfræðings kom fram að það gæti verið sérlega íþyngjandi fyrir brotaþola að koma fyrir dóm að X viðstöddum og til þess fallið að hamla vitnisburði hennar. Að því virtu var fallist á að X skyldi víkja úr dómsal þegar skýrsla yrði tekin af brotaþola.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu brotaþola A og B um að ákærði X víki úr þinghaldi á meðan brotaþolar gæfu skýrslu við aðalmeðferð málsins. Í úrskurði Landsréttar var rakin sú meginregla í sakamálaréttarfari að ákærði eigi rétt á því að vera viðstaddur aðalmeðferð og önnur þinghöld í máli sem höfðað hefur verið gegn honum. Beri að skýra undantekningar frá þeirri reglu þröngt. Í vottorði sálfræðings B kom fram að það geti verið sérstaklega íþyngjandi fyrir B að bera vitni gegn X í dómsal að honum viðstöddum og að það geti haft áhrif á framburð hennar. Að því virtu og með hliðsjón af ákvæðum barnalaga og samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins var fallist á að X skyldi víkja úr dómsal þegar skýrsla yrði tekin af brotaþola B. Aftur á móti var héraðsdómur staðfestur um kröfu A.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu L um að teknar yrðu skýrslur fyrir dómi af börnunum A, B og C á grundvelli a-liðar 1. mgr. 59. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála vegna rannsóknar á ætluðum brotum X gegn þeim. Í úrskurði héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, kom meðal annars fram að rannsókn málsins gæti farið fram eða að minnsta kosti byrjað hér á landi en endanleg úrlausn um refsilögsögu væri hins vegar hjá ákæruvaldi og/eða dómstólum á síðari stigum málsins. Engir formlegir annmarkar væru á rannsókn málsins hjá lögreglu. Þá væri ekkert fram komið sem styddi staðhæfingar X um að L hefði ekki gætt að hlutlægnisskyldu sinni við rannsókn málsins. Ljóst væri að brýnir hagsmunir réttlættu skýrslutökur af A, B og C fyrir dómi. Lagaskilyrði fyrir skýrslutökunum væru því uppfyllt. Var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu LV um að skýrsla yrði tekin fyrir dómi af A meðan á rannsókn málsins stæði, nema að viðstöddum sérstökum lögráðamanni samkvæmt 53. gr. lögræðislaga nr. 71/1997, er tekið gæti ákvörðun um hvort skorast skyldi undan skýrslugjöfinni að öllu leyti eða að hluta. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að nánar tilgreindum ákvæðum laga um meðferð sakamála og barnaverndarlaga sé ætlað að mynda verndarumgjörð utan um rannsóknir og dómsmeðferð í málum þar sem grunur leiki á um að brotið hafi verið gegn barni, auk þess sem börnum sé undir þeim kringumstæðum skipaður réttargæslumaður undir rannsókn og meðferð málsins sem ætlað væri að gæta hagsmuna þeirra. Þá væri börnum sem gæfu skýrslu í Barnahúsi leiðbeint um rétt sinn til að skorast undan skýrslugjöf sbr. 117. gr. laga nr. 88/2008, hefðu þau aldur og þroska til að skilja inntak þeirra réttinda, og væri það ekki á færi annarra en þeirra sem gæfi skýrsluna að taka ákvarðanir um í hvaða tilvikum þeirra réttinda skuli neytt. Með vísan til þess var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og fallist á kröfu LV um að umbeðin skýrslutaka færi fram fyrir dómi án viðveru sérstaks lögráðamanns.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu Á um að skýrslutöku af X, Y, Z, Þ og Æ yrði hagað með þeim hætti að á meðan hver þeirra gæfi skýrslu fyrir dómi skyldu hinir víkja úr þinghaldinu.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu Á um að X, Y, Z, Þ og Æ yrði gert að víkja úr þinghaldi á meðan skýrsla væri tekin af brotaþola við aðalmeðferð málsins. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í vottorðum tveggja sálfræðinga væri ekki rökstutt með skýrum hætti að nærvera X, Y, Z, Þ og Æ í dómsal gæti orðið brotaþola til svo sérstakrar íþyngingar þegar hann gæfi skýrslu í málinu að áhrif hefði á framburð hans. Með hliðsjón af því, atvikum máls og aldri brotaþola voru ekki efni til að líta svo á að aðstæður væru með þeim sérstaka hætti að unnt væri að víkja frá þeirri meginreglu sem fram kæmi í 1. mgr. 166. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að ákærði fengi að vera viðstaddur skýrslugjöf af vitninu fyrir dómi. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem Á var heimilað að leggja fram vottorð tveggja sálfræðinga og til að leiða þá fyrir dóminn til að staðfesta og gera grein fyrir efni vottorða sinna.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist hafði verið á kröfu brotaþola um að X yrði gert að víkja úr dómsal á meðan brotaþoli gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins. Í úrskurði Landsréttar var rakin sú meginregla í sakamálaréttarfari að ákærði eigi rétt á því að vera viðstaddur aðalmeðferð og önnur þinghöld í máli sem höfðað hefur verið gegn honum. Beri að skýra undantekningar frá þeirri reglu þröngt. Hvorki í vottorði ljósmóður né félagsfræðings, sem lágu fyrir á meðal gagna málsins, kæmi fram að vottorðsgjafar hefðu lagt mat á hvort og þá hvaða áhrif nærvera X gæti haft á framburð brotaþola er hún gæfi skýrslu fyrir dómi, svo sem áskilið er í 1. mgr. 123. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Auk þess bæru vottorðin ekki með sér að vottorðsgjafar hefðu sérþekkingu til að leggja mat á það. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Með dómi héraðsdóms var X sakfelld fyrir sjö umferðarlagabrot og eitt skjalabrot. X krafðist ómerkingar dómsins og byggði á því að hún kannaðist hvorki við að hafa við meðferð málsins játað akstur ökutækja né að hafa veitt verjanda sínum heimild til að játa þá háttsemi. Í dómi Landsréttar kom fram að X hefði neitað sök í öllum liðum ákæru við þingfestingu málsins. Við skýrslugjöf hennar við aðalmeðferð málsins hefði hún neitað að hafa ekið bifreiðum í nánar tilgreind skipti en játað akstur í einum ákærulið. Fyrir lá í málinu að síðar í aðalmeðferðinni hefði verjandi X gefið út yfirlýsingu um að hún játaði það að hafa ekið bifreið í umrædd sjö skipti. Vísaði Landsréttur til þess að í dómi héraðsdóms hefði verið gengið út frá því að X hefði gengist við því að hafa ekið umræddum bifreiðum í öllum tilvikum sem ákært væri fyrir þótt hún hefði borið um annað í skýrslugjöf sinni fyrir héraðsdómi. Þeirri skýrslugjöf yrði hvorki breytt með yfirlýsingu verjanda X né með samkomulagi milli málflytjenda. Við þessar aðstæður hefði borið að gæta þess að X gæfi skýrslu að nýju í samræmi við XVII. kafla laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála til að ganga úr skugga um hvort hún vildi draga fyrri framburð sinn til baka og þá að hvaða leyti. Þar sem þessa var ekki gætt væri hinn áfrýjaði dómur reistur á röngum forsendum um framburð X fyrir dómi. Þessi annmarki væri þess eðlis að ómerkja yrði hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að tekin yrði skýrsla af C fyrir dómi, en C er ólögráða dóttir A og B. Með úrskurði Landsréttar var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að hafna beiðninni með vísan til þess að þegar hefði verið leitað afstöðu stúlkunnar til málsins og henni veittur kostur á að tjá sig. Þannig hefði skýrslugjöf stúlkunnar fyrir dómi ekki þýðingu fyrir úrlausn málsins, sbr. 43. gr. barnalaga nr. 76/2003.

B krafðist þess meðal annars að A, félagsmaður í M, gæfi skýrslu fyrir dómi í máli sem M höfðaði á hendur B. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ekki væru lagaskilyrði til að kveða upp úrskurð um kröfu B, enda samrýmdist það ekki forræði aðila á sakarefni að hann væri skyldaður til skýrslugjafar fyrir dómi samkvæmt 48. gr., sbr. 2. mgr. 50. gr., laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Brast því heimild til kæru hvað þennan þátt málsins varðaði. Að öðru leyti var úrskurður héraðsdóms, þar sem hafnað var kröfu B um að leiða þrjú nafngreind vitni fyrir dóm við aðalmeðferð málsins, staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu X um að A yrði gert að koma fyrir dóm við aðalmeðferð málsins og gefa vitnaskýrslu.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu lögreglu um að tekin yrði skýrsla fyrir dómi af A á grundvelli a-liðar 1. mgr. 59. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála vegna rannsóknar á ætluðu kynferðisbroti X gegn A er þau voru 13 ára gömul. Í úrskurði Landsréttar var meðal annars vísað til þess að samkvæmt a- lið 1. mgr. 59. gr. laga nr. 88/2008 skuli skýrslutaka af brotaþola við rannsókn lögreglu fara fram fyrir dómi þegar rannsókn beinist að broti á XXII. kafla almennra hegningarlaga og brotaþoli hefur ekki náð 15 ára aldri. Sú rannsókn sem lögregla hefði hafið beindist að slíku broti jafnvel þótt X yrði ekki refsað vegna 14. gr. sömu laga. Þá hefði brotaþoli ekki náð 15 ára aldri. Samkvæmt því var fallist á kröfu lögreglu um að skýrslutakan færi fram.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu brotaþola um að X yrði gert að víkja úr dómsal á meðan hún gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist hafði verið á kröfu Á um að X yrði gert að víkja úr þinghaldi meðan brotaþolinn A gæfi skýrslu við aðalmeðferð málsins. Landsréttur vísaði til þess að ekki yrði skýrlega ráðið af vottorði sálfræðings hvaða sérstöku rök lægju að baki því mati að nærvera X gæti orðið A til sérstakrar íþyngingar þegar hún gæfi skýrslu fyrir dómi. Þá yrði hvorki ráðið af vottorðinu né málatilbúnaði Á með hvaða hætti nærvera X gæti haft áhrif á framburð A fyrir dómi. Ákæra í málinu lyti að einu ofbeldisbroti gagnvart A og ekki yrði ráðið af gögnum málsins að frekari ætluð brot X gegn A, svo sem brot gegn nálgunarbanni, væru til rannsóknar hjá lögreglu. Með hliðsjón af atvikum málsins, aldri A og tengslum hennar við X var talið að ekki væru efni til að líta svo á að aðstæður væru með þeim sérstaka hætti að unnt væri að víkja frá þeirri meginreglu að ákærði fengi að vera viðstaddur skýrslugjöf vitnisins fyrir dómi. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.