Ágreiningur málsins laut að því hvort L ætti rétt til endurgreiðslu úr hendi Í á hluta endurgjalds fyrir tollkvóta sem gilti frá 1. janúar til 20. júní 2023 vegna tafa sem urðu á afhendingu 20 tonna sendingu af alifuglakjöti frá Póllandi. Í dómi Landsréttar kom fram að hvorki í lögum né reglugerð settri með stoð í þeim, væri að finna heimild til að endurgreiða það gjald sem L hafði innt af hendi fyrir umræddan tollkvóta, né breyta því tímabili sem innflutningur á grundvelli kvótans var bundinn við. Þá hefði ástæða tafanna verið þekkt og viðvarandi áhætta í innflutningi alifuglakjöts og var ekki talið hægt að jafna þeim við þær aðstæður sem uppi voru þegar Covid faraldurinn reið yfir og stjórnvöld settu almennar og tímabundnar aðgerðir um tollkvóta með setningu reglugerðar sem átti sér stoð í lögum. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu Í af kröfum L.
Fallist var á kröfur stefnanda um ógildingu tveggja úrskurða Skattsins er vörðuðu endurákvörðun aðflutningsgjalda innfluttra síderdrykkja.
Stefnandi krafði stefnda um endurgreiðslu á fjárhæð sem hann hafði innt af hendi fyrir 20 tonna tollkvóta vegna innflutnings alifuglakjöts þar sem honum var ókleift að flytja inn umrætt magn innan gildistíma tollkvótans vegna atvika sem tengdust pólskum framleiðanda alifuglakjöts. Ekki var fallist á með stefnanda að hann hefði ofgreitt stefnda vegna umrædds tollkvóta þar sem hann öðlaðist þau tímabundnu réttindi sem falin voru í tollkvótanum og bar stefndi ekki ábyrgð á því að stefnanda var ókleift að nýta sér allan úthlutaðan tollkvóta innan gildistíma hans.
Hafnað var kröfu innflutningsaðila á pizzaosti um að fellt yrði úr gildi bindandi álit tollgæslustjóra um tollflokkun vörunnar. Í niðurstöðu héraðsdóms var einkum vísað til bindandi fordæmis frá Landsrétti um tollflokkun sömu vöru.
Lögreglustjórinn í Vestmannaeyjum (Arndís Bára Ingimarsdóttir fulltrúi) gegn
Fabian Przybylski (enginn)
Ákærði var fundinn sekur um akstur undir áhrifum fíkniefna, fíkniefnalagabrot, tollalagabrot, peniningaþvætti og eignarspjöll og honum gert að sæta fangelsi í 60 daga, en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið. Jafnframt var ákærða gert að greiða sekt og hann sviptur ökurétti tímabundið. Loks var ákærði dæmdur til að greiða brotaþola skaðabætur vegna eignaspjalla.
D ehf. flutti inn rifinn ost sem að innihaldi var rúmlega 80% mozzarella-ostur en 11- 12% pálmaolía. Hafði D ehf. flutt vöruna til landsins frá árinu 2018 og flokkað hana í 21. kafla tollskrárinnar sem ber heitið Matvæli, ótalin annars staðar, og undir tollskrárnúmerið 2106.9068, jurtaostur. Með úrskurði tollgæslustjóra nr. 3/2021 var varan flokkuð í 4. kafla tollskrárinnar en í þeim kafla eru meðal annars vörur unnar úr mjólk, þar með taldir ostar, og samkvæmt úrskurðinum var varan felld undir tollskrárnúmerið 0406.2000, hvers konar rifinn eða mulinn ostur. D ehf. höfðaði mál gegn Í og krafðist þess að fyrrgreindur úrskurður yrði felldur úr gildi og að varan yrði flokkuð undir tollskrárnúmerið 2106.9068. Laut ágreiningur málsins að því hvernig túlka bæri b-lið 4. athugasemdar við 4. kafla tollskrár, sbr. viðauka I með tollalögum nr. 88/2005. Í athugasemdinni er tekið er fram að undir kaflann heyri ekki vörur fengnar úr mjólk þar sem einum eða fleiri náttúrulegum þáttum hennar, til dæmis mjólkurfitu, væri skipt út fyrir aðra þætti, svo sem jurtafitu. Hélt D ehf. því fram að skýra bæri fyrrgreinda athugasemd á þann veg að til að varan félli utan 4. kafla tollskrár nægði að jurtaolíu hefði verið bætt við vöruna án þess að öðrum náttúrulegum þáttum hennar hefði verið skipt út. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var með vísan til forsendna í Landsrétti, kom fram að ekki væri um það deilt að varan væri að meginuppistöðu mozzarella-ostur og að tollskrárliður fyrir ost væri 0406. Niðurstaða tollgæslustjóra um flokkun vörunnar undir þennan vörulið væri því í samræmi við almennar reglur um túlkun tollskrárinnar. Áðurgreind athugasemd við 4. kafla tollskrárinnar miðaði að því að undanskilja vörur fengnar úr mjólk þar sem einum eða fleiri náttúrulegum þáttum hennar hefði verið skipt út fyrir annan. Samkvæmt venjulegum málskilningi fæli það að skipta einhverju út í sér að eitthvað væri fjarlægt eða tekið í burtu og annað sett í staðinn. Það að skipta einu efni út fyrir annað væri því ekki það sama og að bæta efni við til viðbótar því sem fyrir væri. Fengi málsástæða D ehf. því ekki stoð í almennum málskilningi eða skýringu textans samkvæmt orðanna hljóðan. Þá var því jafnframt hafnað að brotið hefði verið gegn meðalhófsreglu, jafnræðisreglu og réttmætisreglu stjórnsýsluréttar við meðferð málsins. Var Í því sýknað af kröfum D ehf.
H ehf. höfðaði mál gegn Í til endurgreiðslu gjalda sem hann hafði innt af hendi til Í samkvæmt 5. gr. tollalaga nr. 88/2005 vegna innflutnings á landbúnaðarvörum samkvæmt vöruflokkum sem tilgreindir væru í viðaukum IVA og IVB við tollalög. Laut ágreiningur málsins að því hvort samspil 1. mgr. 5. gr. og 3. mgr. 12. gr. tollalaga við ákvæði 65. gr. A búvörulaga nr. 99/1993, eins og síðastgreindu tvö ákvæðin hljóðuðu á þeim tíma sem atvik málsins gerðust, hefði falið í sér fullnægjandi aðferð við álagningu tolla á landbúnaðarvörur og þar með skattlagningu í skilningi 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944. Í dómi Landsréttar kom fram að baki því fyrirkomulagi sem mælt væri fyrir um í 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga um úthlutun tímabundinna tollkvóta á sérstökum tollkjörum byggju lögmæt markmið sem kæmu fram í 1. gr. búvörulaga. Játa yrði löggjafanum talsvert svigrúm um val á leiðum að þeim markmiðum að því tilskildu að gætt væri grundvallarsjónarmiða stjórnarskrár um að skattar skyldu lagðir á eftir almennum efnislegum mælikvarða og jafnræðis gætt gagnvart skattborgunum eftir því sem unnt væri. Samkvæmt hefðbundinni orðskýringu á efni 1. mgr. 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðið hljóðaði á þeim tíma er atvikin gerðust, þótti ljóst að ráðherra hefði verið skylt að úthluta umræddum tollkvóta að uppfylltum nánar tilgreindum skilyrðum. Í ákvæðinu hefði því með nægilega skýrum hætti verið kveðið á um skattskylduna þegar tilteknar aðstæður ríktu á innanlandsmarkaði. Ákvörðun um úthlutun tollkvótans hefði því ekki verið á hendi ráðherra. Þá þótti engum vafa undirorpið að hverjum gjaldskyldan beindist. Jafnframt þótti löggjafinn hafa tekið nægilega skýra afstöðu til þess hvaða forsendur skyldu ráða fjárhæð tollgjaldsins samkvæmt 3. mgr. 12. gr. tollalaga og að ráðherra eða önnur stjórnvöld hefðu ekki haft það svigrúm sem máli skipti til að ákveða fjárhæð þess, breyta því eða um önnur meginatriði skattheimtunnar. Var því ekki fallist á að af samspili 5. gr. og 12. gr. tollalaga við 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðin hljóðuðu þegar atvikin gerðust, leiddi að um óheimilt framsal löggjafans á skattlagningarvaldi til ráðherra hefði verið að ræða sem færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var ekki fallist á að annmarkar við birtingu fyrrgreindra viðauka við tollalög haggaði gildi þeirra enda hefðu þeir verið birtir í Stjórnartíðindum á sínum tíma og við setningu núgildandi tollalaga hefði löggjafinn tiltekið sérstaklega að þeir skyldu gilda áfram sem viðaukar við lögin. Enn fremur hefði verið vísað til þeirra í dómaframkvæmd. Loks var ekki fallist á að breyting á 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga eftir uppkvaðningu héraðsdóms hefði þýðingu við niðurstöðu málsins. Var Í því sýknað af kröfum H ehf.
I ehf. höfðaði mál gegn Í til endurgreiðslu gjalda sem hann hafði innt af hendi til Í samkvæmt 5. gr. tollalaga nr. 88/2005 vegna innflutnings á landbúnaðarvörum samkvæmt vöruflokkum sem tilgreindir væru í viðaukum IVA og IVB við tollalög. Laut ágreiningur málsins að því hvort samspil 1. mgr. 5. gr. og 3. mgr. 12. gr. tollalaga við ákvæði 65. gr. A búvörulaga nr. 99/1993, eins og síðastgreindu tvö ákvæðin hljóðuðu á þeim tíma sem atvik málsins gerðust, hefði falið í sér fullnægjandi aðferð við álagningu tolla á landbúnaðarvörur og þar með skattlagningu í skilningi 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944. Í dómi Landsréttar kom fram að baki því fyrirkomulagi sem mælt væri fyrir um í 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga um úthlutun tímabundinna tollkvóta á sérstökum tollkjörum byggju lögmæt markmið sem kæmu fram í 1. gr. búvörulaga. Játa yrði löggjafanum talsvert svigrúm um val á leiðum að þeim markmiðum að því tilskildu að gætt væri grundvallarsjónarmiða stjórnarskrár um að skattar skyldu lagðir á eftir almennum efnislegum mælikvarða og jafnræðis gætt gagnvart skattborgunum eftir því sem unnt væri. Samkvæmt hefðbundinni orðskýringu á efni 1. mgr. 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðið hljóðaði á þeim tíma er atvikin gerðust, þótti ljóst að ráðherra hefði verið skylt að úthluta umræddum tollkvóta að uppfylltum nánar tilgreindum skilyrðum. Í ákvæðinu hefði því með nægilega skýrum hætti verið kveðið á um skattskylduna þegar tilteknar aðstæður ríktu á innanlandsmarkaði. Ákvörðun um úthlutun tollkvótans hefði því ekki verið á hendi ráðherra. Þá þótti engum vafa undirorpið að hverjum gjaldskyldan beindist. Jafnframt þótti löggjafinn hafa tekið nægilega skýra afstöðu til þess hvaða forsendur skyldu ráða fjárhæð tollgjaldsins samkvæmt 3. mgr. 12. gr. tollalaga og að ráðherra eða önnur stjórnvöld hefðu ekki haft það svigrúm sem máli skipti til að ákveða fjárhæð þess, breyta því eða um önnur meginatriði skattheimtunnar. Var því ekki fallist á að af samspili 5. gr. og 12. gr. tollalaga við 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðin hljóðuðu þegar atvikin gerðust, leiddi að um óheimilt framsal löggjafans á skattlagningarvaldi til ráðherra hefði verið að ræða sem færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var ekki fallist á að annmarkar við birtingu fyrrgreindra viðauka við tollalög haggaði gildi þeirra enda hefðu þeir verið birtir í Stjórnartíðindum á sínum tíma og við setningu núgildandi tollalaga hefði löggjafinn tiltekið sérstaklega að þeir skyldu gilda áfram sem viðaukar við lögin. Enn fremur hefði verið vísað til þeirra í dómaframkvæmd. Loks var ekki fallist á að breyting á 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga eftir uppkvaðningu héraðsdóms hefði þýðingu við niðurstöðu málsins. Var Í því sýknað af kröfum I ehf.
S ehf. höfðaði mál gegn Í til endurgreiðslu gjalda sem hann hafði innt af hendi til Í samkvæmt 5. gr. tollalaga nr. 88/2005 vegna innflutnings á landbúnaðarvörum samkvæmt vöruflokkum sem tilgreindir væru í viðaukum IVA og IVB við tollalög. Laut ágreiningur málsins að því hvort samspil 1. mgr. 5. gr. og 3. mgr. 12. gr. tollalaga við ákvæði 65. gr. A búvörulaga nr. 99/1993, eins og síðastgreindu tvö ákvæðin hljóðuðu á þeim tíma sem atvik málsins gerðust, hefði falið í sér fullnægjandi aðferð við álagningu tolla á landbúnaðarvörur og þar með skattlagningu í skilningi 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944. Í dómi Landsréttar kom fram að baki því fyrirkomulagi sem mælt væri fyrir um í 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga um úthlutun tímabundinna tollkvóta á sérstökum tollkjörum byggju lögmæt markmið sem kæmu fram í 1. gr. búvörulaga. Játa yrði löggjafanum talsvert svigrúm um val á leiðum að þeim markmiðum að því tilskildu að gætt væri grundvallarsjónarmiða stjórnarskrár um að skattar skyldu lagðir á eftir almennum efnislegum mælikvarða og jafnræðis gætt gagnvart skattborgunum eftir því sem unnt væri. Samkvæmt hefðbundinni orðskýringu á efni 1. mgr. 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðið hljóðaði á þeim tíma er atvikin gerðust, þótti ljóst að ráðherra hefði verið skylt að úthluta umræddum tollkvóta að uppfylltum nánar tilgreindum skilyrðum. Í ákvæðinu hefði því með nægilega skýrum hætti verið kveðið á um skattskylduna þegar tilteknar aðstæður ríktu á innanlandsmarkaði. Ákvörðun um úthlutun tollkvótans hefði því ekki verið á hendi ráðherra. Þá þótti engum vafa undirorpið að hverjum gjaldskyldan beindist. Jafnframt þótti löggjafinn hafa tekið nægilega skýra afstöðu til þess hvaða forsendur skyldu ráða fjárhæð tollgjaldsins samkvæmt 3. mgr. 12. gr. tollalaga og að ráðherra eða önnur stjórnvöld hefðu ekki haft það svigrúm sem máli skipti til að ákveða fjárhæð þess, breyta því eða um önnur meginatriði skattheimtunnar. Var því ekki fallist á að af samspili 5. gr. og 12. gr. tollalaga við 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðin hljóðuðu þegar atvikin gerðust, leiddi að um óheimilt framsal löggjafans á skattlagningarvaldi til ráðherra hefði verið að ræða sem færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var ekki fallist á að annmarkar við birtingu fyrrgreindra viðauka við tollalög haggaði gildi þeirra enda hefðu þeir verið birtir í Stjórnartíðindum á sínum tíma og við setningu núgildandi tollalaga hefði löggjafinn tiltekið sérstaklega að þeir skyldu gilda áfram sem viðaukar við lögin. Enn fremur hefði verið vísað til þeirra í dómaframkvæmd. Loks var ekki fallist á að breyting á 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga eftir uppkvaðningu héraðsdóms hefði þýðingu við niðurstöðu málsins. Var Í því sýknað af kröfum S ehf.
B ehf. höfðaði mál gegn Í til endurgreiðslu gjalda sem hann hafði innt af hendi til Í samkvæmt 5. gr. tollalaga nr. 88/2005 vegna innflutnings á landbúnaðarvörum samkvæmt vöruflokkum sem tilgreindir væru í viðaukum IVA og IVB við tollalög. Laut ágreiningur málsins að því hvort samspil 1. mgr. 5. gr. og 3. mgr. 12. gr. tollalaga við ákvæði 65. gr. A búvörulaga nr. 99/1993, eins og síðastgreindu tvö ákvæðin hljóðuðu á þeim tíma sem atvik málsins gerðust, hefði falið í sér fullnægjandi aðferð við álagningu tolla á landbúnaðarvörur og þar með skattlagningu í skilningi 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944. Í dómi Landsréttar kom fram að baki því fyrirkomulagi sem mælt væri fyrir um í 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga um úthlutun tímabundinna tollkvóta á sérstökum tollkjörum byggju lögmæt markmið sem kæmu fram í 1. gr. búvörulaga. Játa yrði löggjafanum talsvert svigrúm um val á leiðum að þeim markmiðum að því tilskildu að gætt væri grundvallarsjónarmiða stjórnarskrár um að skattar skyldu lagðir á eftir almennum efnislegum mælikvarða og jafnræðis gætt gagnvart skattborgunum eftir því sem unnt væri. Samkvæmt hefðbundinni orðskýringu á efni 1. mgr. 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðið hljóðaði á þeim tíma er atvikin gerðust, þótti ljóst að ráðherra hefði verið skylt að úthluta umræddum tollkvóta að uppfylltum nánar tilgreindum skilyrðum. Í ákvæðinu hefði því með nægilega skýrum hætti verið kveðið á um skattskylduna þegar tilteknar aðstæður ríktu á innanlandsmarkaði. Ákvörðun um úthlutun tollkvótans hefði því ekki verið á hendi ráðherra. Þá þótti engum vafa undirorpið að hverjum gjaldskyldan beindist. Jafnframt þótti löggjafinn hafa tekið nægilega skýra afstöðu til þess hvaða forsendur skyldu ráða fjárhæð tollgjaldsins samkvæmt 3. mgr. 12. gr. tollalaga og að ráðherra eða önnur stjórnvöld hefðu ekki haft það svigrúm sem máli skipti til að ákveða fjárhæð þess, breyta því eða um önnur meginatriði skattheimtunnar. Var því ekki fallist á að af samspili 5. gr. og 12. gr. tollalaga við 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðin hljóðuðu þegar atvikin gerðust, leiddi að um óheimilt framsal löggjafans á skattlagningarvaldi til ráðherra hefði verið að ræða sem færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var ekki fallist á að annmarkar við birtingu fyrrgreindra viðauka við tollalög haggaði gildi þeirra enda hefðu þeir verið birtir í Stjórnartíðindum á sínum tíma og við setningu núgildandi tollalaga hefði löggjafinn tiltekið sérstaklega að þeir skyldu gilda áfram sem viðaukar við lögin. Enn fremur hefði verið vísað til þeirra í dómaframkvæmd. Loks var ekki fallist á að breyting á 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga eftir uppkvaðningu héraðsdóms hefði þýðingu við niðurstöðu málsins. Var Í því sýknað af kröfum B ehf.
F hf. höfðaði mál gegn Í til endurgreiðslu gjalda sem hann hafði innt af hendi til Í samkvæmt 5. gr. tollalaga nr. 88/2005 vegna innflutnings á landbúnaðarvörum samkvæmt vöruflokkum sem tilgreindir væru í viðaukum IVA og IVB við tollalög. Laut ágreiningur málsins að því hvort samspil 1. mgr. 5. gr. og 3. mgr. 12. gr. tollalaga við ákvæði 65. gr. A búvörulaga nr. 99/1993, eins og síðastgreindu tvö ákvæðin hljóðuðu á þeim tíma sem atvik málsins gerðust, hefði falið í sér fullnægjandi aðferð við álagningu tolla á landbúnaðarvörur og þar með skattlagningu í skilningi 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944. Í dómi Landsréttar kom fram að baki því fyrirkomulagi sem mælt væri fyrir um í 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga um úthlutun tímabundinna tollkvóta á sérstökum tollkjörum byggju lögmæt markmið sem kæmu fram í 1. gr. búvörulaga. Játa yrði löggjafanum talsvert svigrúm um val á leiðum að þeim markmiðum að því tilskildu að gætt væri grundvallarsjónarmiða stjórnarskrár um að skattar skyldu lagðir á eftir almennum efnislegum mælikvarða og jafnræðis gætt gagnvart skattborgunum eftir því sem unnt væri. Samkvæmt hefðbundinni orðskýringu á efni 1. mgr. 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðið hljóðaði á þeim tíma er atvikin gerðust, þótti ljóst að ráðherra hefði verið skylt að úthluta umræddum tollkvóta að uppfylltum nánar tilgreindum skilyrðum. Í ákvæðinu hefði því með nægilega skýrum hætti verið kveðið á um skattskylduna þegar tilteknar aðstæður ríktu á innanlandsmarkaði. Ákvörðun um úthlutun tollkvótans hefði því ekki verið á hendi ráðherra. Þá þótti engum vafa undirorpið að hverjum gjaldskyldan beindist. Jafnframt þótti löggjafinn hafa tekið nægilega skýra afstöðu til þess hvaða forsendur skyldu ráða fjárhæð tollgjaldsins samkvæmt 3. mgr. 12. gr. tollalaga og að ráðherra eða önnur stjórnvöld hefðu ekki haft það svigrúm sem máli skipti til að ákveða fjárhæð þess, breyta því eða um önnur meginatriði skattheimtunnar. Var því ekki fallist á að af samspili 5. gr. og 12. gr. tollalaga við 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðin hljóðuðu þegar atvikin gerðust, leiddi að um óheimilt framsal löggjafans á skattlagningarvaldi til ráðherra hefði verið að ræða sem færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var ekki fallist á að annmarkar við birtingu fyrrgreindra viðauka við tollalög haggaði gildi þeirra enda hefðu þeir verið birtir í Stjórnartíðindum á sínum tíma og við setningu núgildandi tollalaga hefði löggjafinn tiltekið sérstaklega að þeir skyldu gilda áfram sem viðaukar við lögin. Enn fremur hefði verið vísað til þeirra í dómaframkvæmd. Loks var ekki fallist á að breyting á 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga eftir uppkvaðningu héraðsdóms hefði þýðingu við niðurstöðu málsins. Var Í því sýknað af kröfum F hf.
Á ehf. höfðaði mál gegn Í til endurgreiðslu á fjárhæðum sem hann hafði innt af hendi til Í vegna greiðslna fyrir tollkvóta vegna innflutnings á landbúnaðarafurðum frá ríkjum Evrópusambandsins sem ráðherra úthlutaði honum á grundvelli 3. mgr. 65. gr., sbr. 65. gr. B, búvörulaga nr. 99/1993 og 5. mgr. 12. gr. tollalaga nr. 88/2005. Fyrir Hæstarétti laut ágreiningur málsins að því hvort ákvæði 3. mgr. 65. gr., sbr. 65. gr. B búvörulaga, eins og þau hljóðuðu á þeim tíma sem atvik málsins gerðust, teldist fullgild skattlagningarheimild og þá hvort heimild ráðherra til að setja reglugerð um úthlutun tollkvóta hefði falið í sér framsal skattlagningarvalds og þar með hvort álagning gjaldsins hefði samrýmst 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Í dómi Hæstaréttar kom fram með þeirri skattlagningu sem fólgin væri í gjaldtöku fyrir tollkvóta stefndi löggjafinn að tilteknum lögmætum markmiðum sem nánar væri lýst í 1. gr. búvörulaga. Játa yrði löggjafanum talsvert svigrúm um val á leiðum að þeim markmiðum að því tilskildu að gætt væri grundvallarsjónarmiða stjórnarskrár um að skattar skuli lagðir á eftir almennum efnislegum mælikvarða og jafnræðis gætt gagnvart skattborgurunum eftir því sem unnt væri. Þá sagði að við mat á því hvort ákvæði laga hefðu að geyma fullgilda heimild til skattlagningar hefði verið lögð megináhersla á það í dómum Hæstaréttar, án tillits til þess af hvaða toga skattlagning væri, að ákvörðun um hvort skattur verði lagður á, hver fjárhæð hans skuli vera, hverjir séu gjaldskyldir á hverjum tíma og önnur meginatriði skattheimtunnar sé ekki á hendi stjórnvalda. Hæstiréttur taldi að við útboð á tollkvótum á árinu 2018 hefðu ráðherra og önnur stjórnvöld ekki haft neitt það svigrúm sem máli skipti til að ákveða hversu hátt gjald Á ehf. greiddi fyrir tollkvótann, breyta því eða um önnur meginatriði skattheimtunnar. Þá taldi Hæstiréttur að af 3. mgr. 65. búvörulaga yrði ekki ráðið að ráðherra hefði í raun haft val um aðra útfærslu gjaldtökunnar en að kalla eftir tilboðum á jafnræðisgrundvelli og taka því boði sem hæst væri. Var því ekki fallist á að þágildandi ákvæði laganna hefðu veitt ráðherra frjálsa heimild til að setja ákvæði í reglugerð um það hvernig velja skyldi á milli þeirra sem gerðu tilboð í tollkvóta og við hvaða boð skyldi miða hið álagða gjald. Komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að gild skattlagningarheimild hefði legið til grundvallar þeirri gjaldtöku sem fólst í greiðslu Á ehf. fyrir þá tollkvóta sem málið laut að. Var Í því sýknað af kröfu Á ehf.
Sakfellt fyrir tilraun til stórfellds innflutnings á fíkniefnum.
Sakfellt fyrir tollalagabrot og hlutdeild í tollalagabroti. Sýknað af einum ákærulið vegna sakarfyrningar.
Í málinu krafðist Á ehf. endurgreiðslu á fjárhæðum sem hann hafði innt af hendi til Í vegna greiðslna fyrir tollkvóta vegna innflutnings á landbúnaðarvörum frá ríkjum Evrópusambandsins á grundvelli 65. gr. B búvörulaga nr. 99/1993, sbr. 5. mgr. 12. gr. tollalaga nr. 88/2005. Í dómi Landsréttar kom fram að ráðherra hefði á því tímabili sem mál þetta tók til haft heimildir til að setja ákvæði í reglugerð um það hvernig velja skyldi á milli þeirra sem gerðu tilboð í tollkvóta og við hvaða boð, eða aðra fjárhæð, skyldi miða hið álagða gjald. Samkvæmt framangreindu og í ljósi hins fortakslausa banns 40. gr. og 1. mgr. 77. gr. stjórnarskrárinnar við því að stjórnvöld ákveði hvort leggja skuli á skatt, breyta honum eða afnema yrði skattlagningarheimild 3. mgr. 65. gr. búvörulaga, eins og hún hljóðaði á þeim tíma sem atvik málsins gerðust, ekki talin samrýmast fyrrgreindum ákvæðum stjórnarskrárinnar. Álagning gjalda þeirra sem málið varðaði studdist samkvæmt þessu ekki við lögmæta skattlagningarheimild og var því ógild. Samkvæmt framansögðu var fallist á endurgreiðslukröfu Á ehf. vegna oftekinna gjalda fyrir tollkvóta.
Bætur dæmdar úr ríkissjóði vegna þvingunarúrræða. Handtaka og leit.
Íslenska ríkið sýknað af kröfu um endurgreiðslu á tolli vegna mismunandi gjalda á eldaðar og óeldaðar kjúklingabringur.
Árið 2008 hóf M ehf. að flytja inn magnesíumduft sem nefnist Slökun. Fram til ársbyrjunar 2015 var varan flokkuð undir vörulið með tollskrárnúmerið 2106.9066, sem „Fæðubótarefni, ótalin annars staðar“, en sá flokkur bar ekki toll. Í ársbyrjun 2015 tollskoðaði Tollstjóri vöruna og breytti í kjölfarið flokkun hennar undir vörulið með tollskrárnúmerið 2106.9025, sem „Tilreidd drykkjarvöruefni sem innihalda prótein, og/eða önnur næringarefni, einnig vítamín, steinefni, jurtatrefjar, fjölómettaðar fitusýrur og bragðefni“, en sá flokkur bar 20% toll á þeim tíma sem dómkrafa M ehf. tekur til. Í kjölfarið hafnaði Tollstjóri beiðni M ehf. um leiðréttingu á tollskýrslu vörunnar með vísan til þess að samkvæmt vörulýsingu á umbúðum vörunnar, væri hún ætluð til blöndunar í vökva og væri því best lýst í tollflokki 2106.9025. Í dómi Landsréttar var meðal annars vísað til þess að til samræmis við fyrirliggjandi upplýsingar af heimasíðum framleiðanda vörunnar og M ehf. mætti fallast á með Í að varan væri ætluð til drykkjarframleiðslu. Því hefði varan á þeim tíma sem dómkrafa M ehf. tæki til verið réttilega flokkuð undir vöruliðinn sem bar tollskrárnúmerið 2106.9025 í tollskrá. Þá hafnaði rétturinn þeim málatilbúnaði M ehf. að tollflokkunin bryti í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar, að M ehf. væri mismunað samanborið við aðra innflytjendur fæðubótarefna sem ætluð væru til drykkjargerðar, auk þess sem ekki var talið að M ehf. hefði leitt að því rök að tollröðun vörunnar skerti atvinnufrelsi hans. Hinn áfrýjaði dómur var því staðfestur.
Í málinu krafðist H ehf. endurgreiðslu á fjárhæðum sem hann hafði innt af hendi til Í á árunum 2010 til 2014 vegna innflutnings á frönskum kartöflum sem bar almennan 76% verðtoll. Reisti hann kröfu sína á því að gjaldtaka tollsins færi í bága við ákvæði stjórnarskrár og grundvallarreglur stjórnskipunar- og skattaréttar og skorti lagastoð sem gild skattlagningarheimild. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 1. mgr. 5. gr. tollalaga nr. 88/2005 væri það meginregla að af vörum sem fluttar væru inn á tollsvæði ríkisins skyldi greiða toll eins og mælt væri fyrir um í tollskrá í viðauka 1 við lögin. Var tekið fram að gjaldið teldist vera skattur enda væri það lagt á tiltekna hópa einstaklinga eða lögaðila samkvæmt einhliða ákvörðun ríkisvaldsins án þess að sérstakt endurgjald ætti að koma fyrir. Þá kom fram að ákvörðun um framangreindan verðtoll leiddi af tollabindingum samkvæmt samningsskuldbindingum íslenska ríkisins, sbr. 17. tölul. 1. gr. og 3. mgr. 5. gr. tollalaga. Fallist var á með Í að ákvörðun tollsins hefði rúmast innan þeirra marka sem fjárstjórnarvaldi Alþingis væri sett, sbr. 40. gr. stjórnarskrárinnar. Var Í því sýknað af kröfu H ehf.
Í málinu krafðist I ehf. endurgreiðslu á fjárhæðum sem hann hafði innt af hendi til Í á árunum 2010 til 2014 vegna innflutnings á frönskum kartöflum sem bar almennan 76% verðtoll. Reisti hann kröfu sína á því að gjaldtaka tollsins færi í bága við ákvæði stjórnarskrár og grundvallarreglur stjórnskipunar- og skattaréttar og skorti lagastoð sem gild skattlagningarheimild. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 1. mgr. 5. gr. tollalaga nr. 88/2005 væri það meginregla að af vörum sem fluttar væru inn á tollsvæði ríkisins skyldi greiða toll eins og mælt væri fyrir um í tollskrá í viðauka 1 við lögin. Var tekið fram að gjaldið teldist vera skattur enda væri það lagt á tiltekna hópa einstaklinga eða lögaðila samkvæmt einhliða ákvörðun ríkisvaldsins án þess að sérstakt endurgjald ætti að koma fyrir. Þá kom fram að ákvörðun um framangreindan verðtoll leiddi af tollabindingum samkvæmt samningsskuldbindingum íslenska ríkisins, sbr. 17. tölul. 1. gr. og 3. mgr. 5. gr. tollalaga. Fallist var á með Í að ákvörðun tollsins hefði rúmast innan þeirra marka sem fjárstjórnarvaldi Alþingis væri sett, sbr. 40. gr. stjórnarskrárinnar. Var Í því sýknað af kröfu I ehf.
Með tveimur úrskurðum tollstjóra voru aðflutningsgjöld vegna innflutnings E ehf. á tilteknum hönskum endurákvörðuð með vísan til þess að hanskarnir hefðu verið ranglega tollflokkaðir við innflutninginn. Í málinu krafðist E ehf. endurgreiðslu þess fjár sem hann hafði greitt á grundvelli úrskurða tollstjóra sem og endurgreiðslu vegna þegar greiddra aðflutningsgjalda vegna sex sendinga sem ekki hafði verið fjallað um í úrskurðunum. Byggði E ehf. á því að hanskana bæri að flokka undir tollskrárnúmer 4015.1901 sem „öryggishanskar, viðurkenndir af Vinnueftirliti ríkisins samkvæmt reglum nr. 501 31. ágúst 1994“, en í úrskurðum tollstjóra höfðu hanskarnir verið felldir undir tollskrárnúmer 4015.1909 sem nefndur var „annars“. Fallist var á með Í að nokkuð skorti á tengsl milli vörunnar og þeirra vottorða sem fyrir lágu í málinu og voru þau því ekki lögð til grundvallar sem sönnun þess að hún ætti að flokkast undir tollskrárnúmer 4015.1901. Á hinn bóginn þóttu upplýsingar á umbúðum hanskanna fremur benda til þess að um væri að ræða einfaldar persónuhlífar í flokki 1, sem féllu undir tollskrárnúmer 4015.1909. Þá var ekki fallist á með E ehf. að þau viðbótarskilyrði sem sett væru fyrir vottun vara og merkingu umbúða samkvæmt reglum nr. 501/1994 væru svo flókin og ströng að í bága færi við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Var Í því sýknað af kröfu E ehf.
Í málinu var deilt um hvort sjóflugvél sem var í umráðum A væri tollskyld hér á landi og hvort greiða bæri af henni aðflutningsgjöld. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti, var rakið að A væri sem innflytjandi flugvélarinnar tollskyldur samkvæmt 3. gr. tollalaga nr. 88/2005. Í dómi Hæstaréttar sagði að A hefði borið, í samræmi við 1. mgr. 22. gr. tollalaga, að afhenda tollstjóra aðflutningsskýrslu og önnur tollskjöl vegna flugvélarinnar í síðasta lagi í desember 2008. Þá var ekki fallist á að innheimta tolla af vélinni væri í andstöðu við samþykkt um alþjóðaflugmál frá 7. desember 1944, enda hefði loftfarið ekki dvalið hér um stundarsakir í skilningi samþykktarinnar. Loks var því hafnað að innheimta hinna opinberu gjalda væri í andstöðu við stjórnarskrá eða stjórnsýslulög nr. 37/1993.
Í málinu krafðist H ehf. endurgreiðslu á fjárhæðum sem hann hafði innt af hendi til Í á árunum 2010 til 2013 vegna innflutnings á kartöflusnakki sem bar almennan 59% verðtoll. Reisti hann kröfu sína á því að gjaldtaka tollsins færi í bága við ákvæði stjórnarskrár og grundvallarreglur stjórnskipunar- og skattaréttar og skorti lagastoð sem gild skattlagningarheimild. Fallist var á með Í að ákvörðun tollsins hefði rúmast innan þeirra marka sem fjárstjórnarvaldi Alþingis væri sett, sbr. 40. gr. stjórnarskrárinnar. Var Í því sýknað af kröfu H ehf.
Í málinu krafðist Ö ehf. endurgreiðslu á fjárhæðum sem hann hafði innt af hendi til Í á árunum 2010 til 2014 vegna innflutnings á kartöflusnakki sem bar almennan 59% verðtoll. Reisti hann kröfu sína á því að gjaldtaka tollsins færi í bága við ákvæði stjórnarskrár og grundvallarreglur stjórnskipunar- og skattaréttar og skorti lagastoð sem gild skattlagningarheimild. Fallist var á með Í að ákvörðun tollsins hefði rúmast innan þeirra marka sem fjárstjórnarvaldi Alþingis væri sett, sbr. 40. gr. stjórnarskrárinnar. Var Í því sýknað af kröfu Ö ehf.
Tollur. Stjórnarskrá. Í málinu krafðist I ehf. endurgreiðslu á fjárhæðum sem hann hafði innt af hendi til Í á árunum 2010 til 2014 vegna innflutnings á kartöflusnakki sem bar almennan 59% verðtoll. Reisti hann kröfu sína á því að gjaldtaka tollsins færi í bága við ákvæði stjórnarskrár og grundvallarreglur stjórnskipunar- og skattaréttar og skorti lagastoð sem gild skattlagningarheimild. Fallist var á með Í að ákvörðun tollsins hefði rúmast innan þeirra marka sem fjárstjórnarvaldi Alþingis væri sett, sbr. 40. gr. stjórnarskrárinnar. Var Í því sýknað af kröfu I ehf.
Í málinu kröfðust H ehf. og A endurgreiðslu á fjárhæðum sem þeir höfðu innt af hendi til Í, annars vegar fyrir svonefnda tollkvóta og hins vegar sem greiðslu á magntolli fyrir landbúnaðarafurðir sem þeir hefðu flutt inn á grundvelli heimildar sem þeir hefðu áunnið sér með greiðslu fyrir tollkvóta. Talið var að þótt A hefði samkvæmt gögnum málsins sótt um tollkvóta í eigin nafni og fengið honum úthlutað og innt af hendi þær greiðslur til Í, sem krafist væri endurgreiðslu á, yrði að líta svo á að það hefði verið gert í umboði H ehf. A, sem deild í félaginu, gæti ekki átt sjálfstæð réttindi eða borið slíkar skyldur að deildin fullnægði skilyrðum 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til þess að geta átt aðild að dómsmáli. Fór H ehf. því einn með þá hagsmuni sóknarmegin, sem deilt var um í málinu. Ekki var fallist á með H ehf. að gildandi viðmið við álagningu á magntolli samkvæmt 1. mgr. 12. gr. tollalaga nr. 88/2005 færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Á hinn bóginn var talið að reglur 65. gr., sbr. 65. gr. B, í búvörulögum nr. 99/1993 um að ráðherra hefði frjálst val um það, þegar umsóknir bærust um meiri innflutning vöru en tollkvóta hennar nam hverju sinni, hvort hlutkesti skyldi ráða úthlutun eða hvort leita skyldi tilboða í heimildir til innflutnings samkvæmt tollkvótunum, hefði farið í bága við fyrrgreind ákvæði stjórnarskrárinnar. Í þessari skipan hefði falist að ráðherra gæti einhliða ákveðið hvort greiða skyldi gjald fyrir tollkvóta eða ekki, en slík gjaldtaka væri allsherjarréttarlegs eðlis og teldist skattheimta að því leyti til að lagaheimildir til hennar þyrftu að uppfylla skilyrði þau, sem gerð væru til fullgildrar sköttunarheimildar. Loks var talið að krafa um endurgreiðslu oftekinna skatta, sem með réttu væri reist á lögum nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda, væri ekki bundin því skilyrði að sá, sem hana gerði, sannaði að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna hinnar ólögmætu skattheimtu, þótt sú regla kynni að hafa gilt fyrir gildistöku laganna. Yrði eðli málsins samkvæmt að miða við að álagning gjaldsins hefði haft áhrif á rekstur H ehf. og að sönnunarbyrði um annað hvíldi á Í. Samkvæmt framansögðu var fallist á endurgreiðslukröfu H ehf. vegna þeirra fjárhæða sem hann hafði greitt fyrir tollkvóta.
Í málinu kröfðust H ehf. og A endurgreiðslu á fjárhæðum sem þeir höfðu innt af hendi til Í, annars vegar fyrir svonefnda tollkvóta og hins vegar sem greiðslu á magntolli fyrir landbúnaðarafurðir sem þeir hefðu flutt inn á grundvelli heimildar sem þeir hefðu áunnið sér með greiðslu fyrir tollkvóta. Talið var að þótt A hefði samkvæmt gögnum málsins sótt um tollkvóta í eigin nafni og fengið honum úthlutað og innt af hendi þær greiðslur til Í, sem krafist væri endurgreiðslu á, yrði að líta svo á að það hefði verið gert í umboði H ehf. A, sem deild í félaginu, gæti ekki átt sjálfstæð réttindi eða borið slíkar skyldur að deildin fullnægði skilyrðum 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til þess að geta átt aðild að dómsmáli. Fór H ehf. því einn með þá hagsmuni sóknarmegin, sem deilt var um í málinu. Ekki var fallist á með H ehf. að gildandi viðmið við álagningu á magntolli samkvæmt 1. mgr. 12. gr. tollalaga nr. 88/2005 færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Á hinn bóginn var talið að reglur 65. gr., sbr. 65. gr. B, í búvörulögum nr. 99/1993 um að ráðherra hefði frjálst val um það, þegar umsóknir bærust um meiri innflutning vöru en tollkvóta hennar nam hverju sinni, hvort hlutkesti skyldi ráða úthlutun eða hvort leita skyldi tilboða í heimildir til innflutnings samkvæmt tollkvótunum, hefði farið í bága við fyrrgreind ákvæði stjórnarskrárinnar. Í þessari skipan hefði falist að ráðherra gæti einhliða ákveðið hvort greiða skyldi gjald fyrir tollkvóta eða ekki, en slík gjaldtaka væri allsherjarréttarlegs eðlis og teldist skattheimta að því leyti til að lagaheimildir til hennar þyrftu að uppfylla skilyrði þau, sem gerð væru til fullgildrar sköttunarheimildar. Loks var talið að krafa um endurgreiðslu oftekinna skatta, sem með réttu væri reist á lögum nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda, væri ekki bundin því skilyrði að sá, sem hana gerði, sannaði að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna hinnar ólögmætu skattheimtu, þótt sú regla kynni að hafa gilt fyrir gildistöku laganna. Yrði eðli málsins samkvæmt að miða við að álagning gjaldsins hefði haft áhrif á rekstur H ehf. og að sönnunarbyrði um annað hvíldi á Í. Samkvæmt framansögðu var fallist á endurgreiðslukröfu H ehf. vegna þeirra fjárhæða sem hann hafði greitt fyrir tollkvóta.
Í málinu kröfðust H ehf. og A endurgreiðslu á fjárhæðum sem þeir höfðu innt af hendi til Í, annars vegar fyrir svonefnda tollkvóta og hins vegar sem greiðslu á magntolli fyrir landbúnaðarafurðir sem þeir hefðu flutt inn á grundvelli heimildar sem þeir hefðu áunnið sér með greiðslu fyrir tollkvóta. Talið var að þótt A hefði samkvæmt gögnum málsins sótt um tollkvóta í eigin nafni og fengið honum úthlutað og innt af hendi þær greiðslur til Í, sem krafist væri endurgreiðslu á, yrði að líta svo á að það hefði verið gert í umboði H ehf. A, sem deild í félaginu, gæti ekki átt sjálfstæð réttindi eða borið slíkar skyldur að deildin fullnægði skilyrðum 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til þess að geta átt aðild að dómsmáli. Fór H ehf. því einn með þá hagsmuni sóknarmegin, sem deilt var um í málinu. Ekki var fallist á með H ehf. að gildandi viðmið við álagningu á magntolli samkvæmt 1. mgr. 12. gr. tollalaga nr. 88/2005 færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Á hinn bóginn var talið að reglur 65. gr., sbr. 65. gr. B, í búvörulögum nr. 99/1993 um að ráðherra hefði frjálst val um það, þegar umsóknir bærust um meiri innflutning vöru en tollkvóta hennar nam hverju sinni, hvort hlutkesti skyldi ráða úthlutun eða hvort leita skyldi tilboða í heimildir til innflutnings samkvæmt tollkvótunum, hefði farið í bága við fyrrgreind ákvæði stjórnarskrárinnar. Í þessari skipan hefði falist að ráðherra gæti einhliða ákveðið hvort greiða skyldi gjald fyrir tollkvóta eða ekki, en slík gjaldtaka væri allsherjarréttarlegs eðlis og teldist skattheimta að því leyti til að lagaheimildir til hennar þyrftu að uppfylla skilyrði þau, sem gerð væru til fullgildrar sköttunarheimildar. Loks var talið að krafa um endurgreiðslu oftekinna skatta, sem með réttu væri reist á lögum nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda, væri ekki bundin því skilyrði að sá, sem hana gerði, sannaði að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna hinnar ólögmætu skattheimtu, þótt sú regla kynni að hafa gilt fyrir gildistöku laganna. Yrði eðli málsins samkvæmt að miða við að álagning gjaldsins hefði haft áhrif á rekstur H ehf. og að sönnunarbyrði um annað hvíldi á Í. Samkvæmt framansögðu var fallist á endurgreiðslukröfu H ehf. vegna þeirra fjárhæða sem hann hafði greitt fyrir tollkvóta.
Aðila greindi á undir hvaða tollskrárnúmer skyldi flokka tiltekinn skúlptúr sem L flutti inn til landsins. Laut ágreiningsefnið að túlkun á tollskránni, sem byggir á samræmdri vörulýsingar- og vörunúmeraskrá sem íslenska ríkið hefur skuldbundið sig að þjóðarétti til að fara eftir og er lögfest sem viðauki við tollalögin. Vísað var til almennra reglna um túlkun tollskrárinnar, þar sem fram kæmi að ef vara gæti flokkast undir tvo eða fleiri liði tollskrárinnar, skyldi hún flokkuð undir þann lið sem helst einkenndi hana. Enginn vafi léki á því að það sem helst einkenndi umrædda vöru væri að hún væri frumgerð höggmyndar úr kopar. Því félli hún réttilega undir tollskrárnúmer 9703.0000 og væri samkvæmt því fullnægt skilyrðum 4. töluliðar 1. mgr. 36. gr. þágildandi laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt til að verkið teldist undanþegið virðisaukaskatti.
B ehf. krafðist þess annars vegar að ógilt yrði með dómi ákvörðun tollstjóra um að afturkalla eftirgjöf af vörugjaldi vegna bílaleigubifreiðar í eigu B ehf. og hins vegar að Í yrði gert að greiða sér þá fjárhæð sem félagið hafði greitt vegna ákvörðunar tollstjóra. Deildu aðilar um hvort lagastoð hefði verið fyrir þeim skilyrðum sem B ehf. hefðu verið sett við eftirgjöf vörugjaldsins og einnig um heimild til afturköllunar á þeirri eftirgjöf. Meðal þeirra skilyrða sem B ehf. gekkst undir við eftirgjöf vörugjaldsins var að félaginu væri óheimilt að gera leigusamning við sama leigutaka, einstakling eða lögaðila, eða aðila tengdan honum, lengur en 45 daga af sérhverju 100 daga tímabili nema að tilteknum skilyrðum uppfylltum. Hæstiréttur taldi að ekki yrði leyst úr fjárkröfu B ehf. án þess að afstaða yrði tekin til gildis stjórnsýsluákvörðunar tollstjóra. B ehf. hefði ekki sýnt fram á að félagið hefði hagsmuni að lögum af því að viðurkennt yrði sérstaklega með dómi ógildi þeirrar ákvörðunar og var því fyrri hluta kröfu hans sjálfkrafa vísað frá héraðsdómi. Að því er varðaði fjárkröfu B ehf. var hvorki fallist á með félaginu að nánari útfærsla skilyrða í reglugerð í samræmi við fyrirmæli þágildandi 5. töluliðar 2. mgr. og 3. mgr. 5. gr. laga nr. 39/1993 varðandi notkun og leigutíma bílaleigubifreiða hefði falið í sér framsal skattlagningarvalds andstætt ákvæðum 40. gr. og 1. mgr. 77. gr. stjórnarskrárinnar né að um hefði verið að ræða brot gegn 1. mgr. 75. gr. stjórnarskrárinnar um atvinnufrelsi. Þá taldi Hæstiréttur að B ehf. hefði mátt vera ljóst að þegar tollstjóri kallaði eftirleigusamningum vegna bifreiðarinnar í kjölfar beiðni félagsins um afléttingu kvaða af fjölmörgum bifreiðum vegna eigendaskipta, að tollstjóri væri að athuga hvort skilyrðum fyrir lækkun vörugjaldsins hefði í reynd verið fullnægt. Ágreiningslaust væri með aðilum að samkvæmt þeim leigusamningum sem B ehf. sendi tollstjóra vegna bifreiðarinnar hefði verið gerður samningur við BB ehf. í 63 daga á 100 daga tímabili. Yrði ekki ráðið að ágreiningur væri uppi milli aðila sem hefði getað haft áhrif á niðurstöðu ákvörðunarinnar og breytti framburður starfsmanna B ehf. engu þar um. Var ekki fallist á að málsmeðferð tollstjóra skyldi leiða til þess að B ehf. bæri réttur til endurgreiðslu þess gjalds sem innt hefði verið af hendi og var Í sýknað af fjárkröfu B ehf.
Á árinu 2001 kom í ljós hjá tollstjóra að skjöl um tollafgreiðslu sendingar, sem kom til landsins í febrúar 1999, fundust ekki og var því litið svo á að varan væri ótollafgreidd. Var J tilkynnt um að sem rekstraraðila tollvörugeymslu og flutningsaðila sendingarinnar bæri hann ábyrgð á greiðslu aðflutningsgjalda og yrðu þau áætluð með vísan til 4. mgr. 97. gr. tollalaga nr. 55/1987. J var ósáttur við þessa ákvörðun enda taldi hann innflutning þennan vera tollfrjálsan þar sem um búslóð hefði verið að ræða, sbr. 4. tölul. 5. gr. tollalaga. Hann innti greiðsluna þó af hendi með fyrirvara í nóvember 2002. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti, segir að tollayfirvöldum hefði verið heimilt að áætla aðflutningsgjöld þegar fullnægjandi gögn skorti til að byggja ákvörðun slíkra gjalda á. Það leiddi þó af meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 að tollayfirvöldum bæri að beita slíkri heimild þannig að eigi væri gengið lengra í áætlun en nauðsynlegt væri. Í ljósi gagna sem síðar voru lögð fram, auk framburðar vitna fyrir dómi, lá að mati dómsins fyrir að innihald sendingarinnar hefði verið búslóð og því tollfrjáls. Var Í því gert að endurgreiða J þá fjárhæð sem hann hafði áður innt af hendi.
Aðila greindi á um tollflokkun tölvuhátalara, sem notaðir eru við tölvur, þegar þeir eru fluttir inn sérstaklega en ekki með ákveðnum tölvum. Laut ágreiningsefnið að túlkun á tollskránni, sem byggir á samræmdri vörulýsingar- og vörunúmeraskrá sem íslenska ríkið hefur skuldbundið sig að þjóðarétti til að fara eftir og er lögfest sem viðauki við tollalögin. Héraðsdómur kvað almennar reglur tollskrárinnar um túlkun hennar kveða á um flokkun vara eftir orðalagi vöruliðar. Með hliðsjón af því þótti rétt að flokka tölvuhátalarana undir vörulið 8515, sem hátalara, en ekki undir vörulið 8471, sem einingu fyrir gagnavinnsluvél. Var Í sýknað af kröfu T. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms með þeirri athugasemd, að þar sem T hefði ekki sýnt fram á annað en að eins væri farið með innflutning allra þeirra sem flytja inn staka hátalara yrði málsástæða hans um ólögmæta mismunun ekki tekin til greina.
Starfsmenn T opnuðu fjórar bókasendingar til H í því skyni að nálgast vörureikninga svo að ákvarða mætti virðisaukaskatt af vörunni. H taldi T óheimilt að stunda reglubundna skoðun og opnun bókasendinga og gilti einu í hvaða tilgangi slík skoðun væri gerð. Áleit hann aðgerðirnar höggva að einkalífi sínu og tjáningarfrelsi. T taldi 45. gr. tollalaga hafa heimilað þá framkvæmd við tollmeðferð póstsendinga, sem um væri deilt, en þar væri kveðið á um að, tollgæslan mætti skoða og rannsaka allar vörur, sem fluttar væru til landsins. Hæstiréttur féllst á það með héraðsdómi, að í umdeildri tollmeðferð hefði ekki falist brot á 65. gr. eða 73. gr. stjórnarskrárinnar. Hins vegar var talið, að tollframkvæmdin hefði gengið í berhögg við einkalífsvernd stjórnarskrárinnar auk meðalhófsreglu stjórnsýsluréttar, en skattheimtusjónarmið hefðu aðallega ráðið henni. Fallist var á meginefni kröfu H og viðurkennt, að T hefði verið óheimilt að opna umdeildar bókasendingar á þann hátt sem gert var í þeim tilgangi einum að nálgast vörureikninga eða önnur gögn til ákvörðunar aðflutningsgjalda.