Í málinu var deilt um gildi bindandi álits Skattsins um tollflokkun nánar tilgreindrar vöru. Í hinum kærða dómi var komist að þeirri niðurstöðu að fyrir lægi niðurstaða íslenskra dómstóla sem lyti að tollflokkun vörunnar og málinu því vísað frá héraðsdómi á grundvelli 2. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu hins kærða dóms og vísaði meðal annars til þess að það haggaði ekki neikvæðum réttaráhrifum endanlegs dóms í því máli sem væri til úrlausnar þótt borin væri undir dómstóla ný ákvörðun Skattsins um sama ágreiningsefni í búningi bindandi álits. Í þeim efnum var litið til þess að ákvörðun Skattsins var alfarið grundvölluð á þeirri niðurstöðu um tollflokkun sem komist var að í fyrra dómsmáli aðila.
Í málinu var deilt um gildi bindandi álits Skattsins frá 8. maí 2023 um tollflokkun vörunnar Festino IQF Mozzarella Pizza Mix. Reisti D ógildingarkröfu sína á því að hið bindandi álit væri efnislega rangt og að fyrir hendi væru annmarkar á meðferð málsins á stjórnsýslustigi, er lytu meðal annars að meintu vanhæfi tollgæslustjóra, sem væru þess eðlis að ógilda bæri álitið. Í byggði meðal annars á því að vísa bæri málinu frá héraðsdómi á grundvelli 2. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála en krafa D hefði í skilningi lagaákvæðisins verið dæmd að efni til í landsréttarmálinu nr. 462/2021. Í dómi Landsréttar var rakið að fyrir lægi niðurstaða íslenskra dómstóla sem lyti að tollflokkun þeirrar vöru sem um ræddi í málinu. Taldi Landsréttur að það eitt að í málinu reyndi á aðra stjórnvaldsákvörðun en leyst hefði verið úr í fyrra máli aðila gæti ekki leitt til þess að D bæri réttur til að fá leyst úr efnisþætti ógildingarkröfu sinnar. Að öðru leyti teldist ekkert fram komið sem réttlætt gæti að D leitaði að nýju dómsúrlausnar um að hið bindandi álit Skattsins væri rangt að efni til. Af því leiddi að ekki kæmu heldur til skoðunar málsástæður um málsmeðferð Skattsins við veitingu hins bindandi álits, enda fæli álitið ekki annað í sér en tilvísun til þess fordæmis er skapaði hin bindandi neikvæðu áhrif. Hvað varðaði vanhæfi tollgæslustjóra vegna tölvupóstsamskipta við hagsmunaaðila kvað Landsréttur til þess að líta að í hinu fyrra dómsmáli hefði D byggt á nátengdum málsástæðum um brot á réttmætisreglu og þrýsting hagsmunaaðila. Hefði þeim málsástæðum verið hafnað með framangreindum dómi Landsréttar og þær ekki taldar gefa tilefni til endurupptöku í úrskurði Endurupptökudóms. Þá væri til þess að líta að jafnvel þótt lagt yrði til grundvallar að dómstólum bæri að taka afstöðu til téðs tölvupósts nú væri rétt að staðfesta niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um það efni en vísa málinu frá við svo búið. Vísaði Landsréttur því málinu frá héraðsdómi.
Í málinu var deilt um lögmæti synjunar R á umsókn G ehf. um staðfestingu á tilteknu þróunarverkefni, sbr. lög nr. 152/2009 um stuðning við nýsköpunarfyrirtæki, en á grundvelli þeirra laga á nýsköpunarfyrirtæki, sem er eigandi að rannsóknar- eða þróunarverkefnum sem hlotið hafa staðfestingu R, rétt á sérstökum frádrætti frá álögðum tekjuskatti. Í dómi Landsréttar var rakið að eignarhald nýsköpunarfyrirtækis á þróunarverkefni og afurðum þess og fjárhagsleg áhætta fyrirtækisins af verkefninu væru ófrávíkjanleg skilyrði fyrir þeirri aðkomu hins opinbera sem fælist í lögum nr. 152/2009. Þá leiddi jafnframt af lögum og lögskýringargögnum að ákvörðun R um hvort verkefni hlyti staðfestingu þyrfti að taka mið af því að stuðningur félli innan þess ramma sem ríkisstyrkjareglur samningsins um Evrópska efnahagssvæðið kvæðu á um. Féllst Landsréttur á þá ályktun héraðsdóms að telja yrði ljóst að R hefði byggt synjun sína á því að eignarhald eða eignarréttur G ehf. að afurð verkefnisins væri óskýr og óljóst væri hvar áhættan af fjármögnun verkefnisins lægi og hver hvatningaráhrif þess væru. Þá vísaði Landsréttur til þess að réttilega væri lagt til grundvallar í hinum áfrýjaða dómi að G ehf. sem umsækjandi yrði að bera ábyrgð á þeim gögnum sem hann legði fram í tengslum við umsókn sína auk þess sem fyrir lægi að R hefði veitt G ehf. ítrekuð tækifæri til að skýra forsendur umsóknarinnar, þar á meðal með tilliti til þeirra atriða sem synjun R var reist á. Samkvæmt þessu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu R af kröfum G ehf.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Í málinu kröfðust sóknaraðilar þess að ómerktar og ógiltar yrðu nánar tilteknar ákvarðanir hluthafafunda og stjórnarfunda í annars vegar NW ehf. og hins vegar K.L.H. ehf. og jafnframt að felldur yrði úr gildi leigusamningur milli K.L.H. ehf. og NWR ehf. Þær ákvarðanir sem um ræðir lutu að slitum á leigusamningi milli K.L.H. ehf. og NW ehf. um tilteknar eignir að V og gerð sambærilegs leigusamnings við NWR ehf. Dánarbú H átti eignarhlut í K.L.H. ehf. og NW ehf. og töldu sóknaraðilar, sem voru meðal erfingja, ákvarðanirnar hafa valdið dánarbúinu tjóni. Sóknaraðilar höfðuðu málið í eigin nafni, til hagsbóta dánarbúinu, eftir að fyrir lá að skiptastjóri hygðist ekki halda uppi þeim hagsmunum sem um ræddi. Með hinum kærða úrskurði var málinu vísað frá dómi þar sem ekki var talið að sóknaraðilar hefðu heimild til höfða málið í eigin nafni. Í úrskurði Landsréttar kom fram að uppfyllt væru skilyrði 3. mgr. 68. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. til að sóknaraðilar höfðuðu málið í eigin nafni. Þá var talið að sóknaraðilar hefðu lögvarða hagsmuni af úrlausn um kröfur sem lutu að því að ómerktar yrðu ákvarðanir hluthafafunda, sbr. 1. mgr. 71. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Jafnframt yrði að virtum eignarhlut dánarbúsins í K.L.H. ehf. að leggja til grundvallar að sóknaraðilar hefðu lögvarða hagsmuni af því að leyst yrði úr kröfu þeirra um ógildingu leigusamnings félagsins við NWR ehf. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar að þessu leyti felld úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfurnar til efnismeðferðar. Hins vegar var ekki fallist á að sóknaraðilar hefðu heimild samkvæmt lögum til að krefjast ómerkingar á ákvörðunum stjórnar K.L.H. ehf. og NW ehf. auk þess sem ekki var talið að þær hefðu hagsmuni af því að leyst yrði sérstaklega úr kröfunum samhliða úrlausn um aðrar kröfur. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun á kröfum sóknaraðila að þessu leyti því staðfest.
Í málinu var deilt um ákvarðanir Í sem vörðuðu laun A og tilkynntar voru með bréfi Fjársýslu ríkisins 29. júní 2022. Í fyrsta lagi var tekin ákvörðun um að breyta viðmiði við árlega uppfærslu launa A, í öðru lagi um að endurkrefja hana um hluta greiddra launa og í þriðja lagi um að lækka laun hennar fyrir júní 2022. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 4. mgr. 44. gr. laga nr. 50/2016, sbr. 9. gr. laga nr. 79/2019, skyldu laun dómara taka breytingum í samræmi við hlutfallslega breytingu á meðaltali reglulegra launa starfsmanna ríkisins fyrir næstliðið almanaksár. Hins vegar lægi fyrir að allt frá gildistöku 9. gr. laga nr. 79/2019 til 1. júlí 2022 hefði Í lagt til grundvallar launavísitölu ríkisstarfsmanna við framkvæmd árlegra breytinga á launum dómara. Hæstiréttur vísaði til þess að stjórnvöld gætu almennt ekki breytt túlkun sinni á lagaákvæði sem lægi til grundvallar stjórnsýsluframkvæmd, borgurunum í óhag, nema hún hafi reynst röng. Meginreglur stjórnsýsluréttar um breytta stjórnsýsluframkvæmd hefðu jafnframt aukið vægi í þessu máli þar sem í því reyndi á breytingar á framkvæmd samkvæmt löggjafarfyrirkomulagi sem byggði á þeirri grunnforsendu að tryggja yrði sjálfstæði dómstóla gagnvart framkvæmdarvaldinu þegar kæmi að ákvörðun um laun dómenda. Taldi rétturinn að ekki hefði verið heimilt að víkja frá fyrri framkvæmd nema sýnt hefði verið fram á að hún hefði verið bersýnilega í ósamræmi við gildandi lög. Hæstiréttur taldi það val Í í upphafi að miða við launavísatölu ríkisstarfsmanna ekki vera í bersýnilegu ósamræmi við texta 4. mgr. 44. gr. laga nr. 50/2016, sbr. 9. gr. laga nr. 79/2019 eða lögskýringargögn, enda væri orðalag ákvæðisins um það viðmið sem lagt skyldi til grundvallar ekki skýrt. Hefði umrædd breyting á stjórnsýsluframkvæmd því ekki verið heimil að óbreyttum lögum samkvæmt meginreglum stjórnsýsluréttar. Komst Hæstiréttur því að þeirri niðurstöðu að sú ákvörðun að breyta því viðmiði sem lá til grundvallar árlegum útreikningi hlutfallslegrar breytingar á launum dómara væri ólögmæt. Þá væri ljóst að ákvarðanir Í um að A skyldi endurgreiða hluta greiddra launa og um lækkun á launum hennar fyrir júní 2022 sæktu efni sitt og forsendur til lögmætis ákvörðunar á Í um að breyta viðmiði til grundvallar árlegri uppfærslu launa. Komst rétturinn því að þeirri niðurstöðu að þær væru einnig ólögmætar. Þá væri ákvörðun um að krefja A um endurgreiðslu greiddra launa í ósamræmi við meginreglur kröfuréttar. Með dómi Hæstaréttar var viðurkennt að þær þrjár ákvarðanir Í sem málshöfðun A beindist að væru ólögmætar.
A höfðaði mál gegn sveitarfélaginu B og krafðist ógildingar á áminningu sem skólastjóri grunnskóla í sveitarfélaginu veitti henni í aðdraganda uppsagnar hennar úr starfi. Þá krafðist A einnig skaða- og miskabóta vegna ætlaðs tjóns sem hún varð fyrir vegna áminningarinnar og uppsagnarinnar sem síðar kom til. Í dómi Landsréttar var rakið að bótakröfur áfrýjanda hvíldu meðal annars á þeirri grunnröksemd að áminningin hafi verið ólögmæt. Úr þeim yrði ekki leyst án þess að tekin yrði afstaða til þeirrar röksemdar. Áfrýjandi hafi á hinn bóginn ekki sýnt fram á að hún hefði af því hagsmuni að lögum að jafnframt þessu yrði áminningin ógilt með dómi. Var kröfu hennar þar um því vísað frá dómi án kröfu. Þá var rakið að áfrýjandi hefði verið áminnt fyrir ámælisverða háttsemi á kennarafundi. Henni hafi síðan verið sagt upp störfum í kjölfar þess að eftir hana birtist í tímariti grein sem skólastjóri taldi fela í sér grófar ásakanir á hendur samstarfsmönnum hennar. Að því er varðaði háttsemi áfrýjanda á kennarafundinum, þá hafi verið um lokaðan fund starfsmanna að ræða. Slíkir fundir væru mikilvægur vettvangur til umræðu um starfsemi skólans og óhjákvæmilegt væri að játa þátttakendum á þeim mjög rúmt frelsi til tjáningar sem ekki yrðu gerðar sömu kröfur til og tjáningar á opinberum vettvangi. Þau ummæli sem áfrýjandi hefði haft uppi á fundinum hefðu yfirbragð gildisdóma og með hliðsjón af 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar og samsvarandi ákvæðis mannréttindasáttmála Evrópu hafi tjáningin ekki verið slík að nauðsynlegt hafi verið að áminna áfrýjanda vegna ummæla sinna og það á grundvelli almennra ákvæða í kjarasamningi. Þá var talið að ákvörðun um áminninguna hafi farið í bága við 12. gr. stjórnsýslulaga um meðalhóf. Hið sama var talið gilda um uppsögn áfrýjanda vegna greinarskrifa hennar. Enn fremur hefði skólastjóri grunnskólans verið vanhæf í skilningi 6. töluliðar 1. mgr. 3. gr. stjórnsýslulaga til töku ákvörðunar um uppsögn áfrýjanda. Ákvarðanir um áminningu og uppsögn hafi því verið ólögmætar. Fallist var á kröfu áfrýjanda um greiðslu miskabóta sem ákveðnar voru 1.000.000 króna. Skaðabótakröfu áfrýjanda var á hinn bóginn vísað frá héraðsdómi vegna vanreifunar.
D ehf. flutti inn rifinn ost sem að innihaldi var rúmlega 80% mozzarella-ostur en 11- 12% pálmaolía. Hafði D ehf. flutt vöruna til landsins frá árinu 2018 og flokkað hana í 21. kafla tollskrárinnar sem ber heitið Matvæli, ótalin annars staðar, og undir tollskrárnúmerið 2106.9068, jurtaostur. Með úrskurði tollgæslustjóra nr. 3/2021 var varan flokkuð í 4. kafla tollskrárinnar en í þeim kafla eru meðal annars vörur unnar úr mjólk, þar með taldir ostar, og samkvæmt úrskurðinum var varan felld undir tollskrárnúmerið 0406.2000, hvers konar rifinn eða mulinn ostur. D ehf. höfðaði mál gegn Í og krafðist þess að fyrrgreindur úrskurður yrði felldur úr gildi og að varan yrði flokkuð undir tollskrárnúmerið 2106.9068. Laut ágreiningur málsins að því hvernig túlka bæri b-lið 4. athugasemdar við 4. kafla tollskrár, sbr. viðauka I með tollalögum nr. 88/2005. Í athugasemdinni er tekið er fram að undir kaflann heyri ekki vörur fengnar úr mjólk þar sem einum eða fleiri náttúrulegum þáttum hennar, til dæmis mjólkurfitu, væri skipt út fyrir aðra þætti, svo sem jurtafitu. Hélt D ehf. því fram að skýra bæri fyrrgreinda athugasemd á þann veg að til að varan félli utan 4. kafla tollskrár nægði að jurtaolíu hefði verið bætt við vöruna án þess að öðrum náttúrulegum þáttum hennar hefði verið skipt út. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var með vísan til forsendna í Landsrétti, kom fram að ekki væri um það deilt að varan væri að meginuppistöðu mozzarella-ostur og að tollskrárliður fyrir ost væri 0406. Niðurstaða tollgæslustjóra um flokkun vörunnar undir þennan vörulið væri því í samræmi við almennar reglur um túlkun tollskrárinnar. Áðurgreind athugasemd við 4. kafla tollskrárinnar miðaði að því að undanskilja vörur fengnar úr mjólk þar sem einum eða fleiri náttúrulegum þáttum hennar hefði verið skipt út fyrir annan. Samkvæmt venjulegum málskilningi fæli það að skipta einhverju út í sér að eitthvað væri fjarlægt eða tekið í burtu og annað sett í staðinn. Það að skipta einu efni út fyrir annað væri því ekki það sama og að bæta efni við til viðbótar því sem fyrir væri. Fengi málsástæða D ehf. því ekki stoð í almennum málskilningi eða skýringu textans samkvæmt orðanna hljóðan. Þá var því jafnframt hafnað að brotið hefði verið gegn meðalhófsreglu, jafnræðisreglu og réttmætisreglu stjórnsýsluréttar við meðferð málsins. Var Í því sýknað af kröfum D ehf.
LH hf. höfðaði ógildingarmál samkvæmt XVIII. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og krafðist þess að ógilt yrði skuldabréf að fjárhæð 110.000.000 króna sem útgefið var af KEW til A ehf. og tryggt var með tryggingarbréfi á fyrsta veðrétti í nánar tilgreindri fasteign á Ítalíu. Yrði LH hf. þar með heimilað að ráðstafa því sem skjalið hljóðaði á um eins og félagið hefði það undir höndum. Við þingfestingu málsins mótmælti þrotabú KEW ógildingu skuldabréfsins. Við meðferð málsins kom fram af hálfu LH hf. að skuldabréfið hefði týnst í vörslum upphaflegs kröfuhafa þess, A ehf., og hefði því aldrei komist í vörslur LH hf. eins og haldið væri fram í ógildingarstefnu. Undir rekstri málsins í héraði framvísaði LH hf. ljósriti af skuldabréfi sem LH hf. hélt fram að væri af því skuldabréfi sem krafist væri ógildingar á í málinu. Efni þess var þó ekki að öllu leyti í samræmi við lýsingu á skuldabréfinu í ógildingarstefnu. Í dómi Landsréttar sagði að ljóst væri af málsgögnum að AMK ehf., sem ekki hefði verið aðili að því réttarsambandi sem stofnað hefði verið til með útgáfu skuldabréfsins, hefði án skyldu greitt það upp árið 2013 án þess að krafa samkvæmt því hefði verið framseld félaginu. Þar með hefðu kröfuréttindi samkvæmt skuldabréfinu fallið niður ásamt veðréttindum sem voru til tryggingar greiðslu þess. Með hliðsjón af framangreindu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að synja LH hf. um ógildingardóm, sbr. 4. mgr. 121. gr. laga nr. 91/1991.
LH hf. höfðaði ógildingarmál samkvæmt XVIII. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og krafðist þess að ógilt yrði skuldabréf að fjárhæð 90.000.000 króna sem útgefið var af KEW til S ehf. og tryggt var með tryggingarbréfi á fyrsta veðrétti í nánar tilgreindri fasteign á Ítalíu. Yrði LH hf. þar með heimilað að ráðstafa því sem skjalið hljóðaði á um eins og félagið hefði það undir höndum. Við þingfestingu málsins mótmælti þrotabú KEW ógildingu skuldabréfsins. Við meðferð málsins fyrir Landsrétti kom fram af hálfu áfrýjanda að skuldabréfið hefði týnst í vörslum upphaflegs kröfuhafa þess, S ehf., og hefði því aldrei komist í vörslur LH hf. eins og haldið væri fram í ógildingarstefnu. Í dómi Landsréttar sagði að ljóst væri af málsgögnum að AMK ehf., sem ekki hefði verið aðili að því réttarsambandi sem stofnað hefði verið til með útgáfu skuldabréfsins, hefði án skyldu greitt það upp árið 2013 án þess að krafa samkvæmt því hefði verið framseld félaginu. Þar með hefðu kröfuréttindi samkvæmt skuldabréfinu fallið niður ásamt veðréttindum sem voru til tryggingar greiðslu þess. Með hliðsjón af framangreindu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að synja LH hf. um ógildingardóm, sbr. 4. mgr. 121. gr. laga nr. 91/1991.
S synjaði umsókn RD ehf. um leyfi til reksturs íbúðargistingar í íbúð í eigu félagsins á grundvelli neikvæðrar umsagnar Reykjavíkurborgar þar sem starfsemin var ekki talin samræmast aðalskipulagi borgarinnar 2010-2030 eins og því var breytt árið 2017. RD ehf. höfðaði mál á hendur S til ógildingar á þeirri ákvörðun og byggði einkum á því að hún væri haldin verulegum galla að efni til þar sem nefnd breyting á aðalskipulagi væri haldin ógildingarannmörkum. Með hinum áfrýjaða dómi var S sýknaður af kröfum RD ehf. Var niðurstaða dómsins einkum á því reist að ekki lægi annað fyrir en að málsmeðferð S hefði samræmst lögum og vönduðum stjórnsýsluháttum og að umsögn Reykjavíkurborgar hefði tekið mið af gildandi skipulagsákvæðum á þeim tíma er umsögnin var veitt. Í dómi Landsréttar kom fram að S hefði borið sem leyfisveitanda að leita umsagnar Reykjavíkurborgar samkvæmt lögum nr. 85/2007 um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald. Í neikvæðri umsögn borgarinnar hefði verið bent á að beiðni RD ehf. samræmdist hvorki gildandi aðalskipulagi né deiliskipulagi. Við slíkar aðstæður hefði S verið óheimilt að gefa út umbeðið rekstrarleyfi, sbr. 4. mgr. 10. gr. laga nr. 85/2007. Með dómi Landsréttar í máli nr. 312/2020, sem kveðinn væri upp samhliða dómi í máli þessu, hefði því verið slegið föstu að ákvæði í aðalskipulagi sem umsögn Reykjavíkurborgar grundvallaðist á hefði verið gilt. Að framangreindu virtu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.
RD ehf. höfðaði mál á hendur R til ógildingar nánar tilgreinds sérákvæðis um gistiþjónustu í aðalskipulagi Reykjavíkur 2010-2030 sem tók gildi með breytingu á aðalskipulaginu árið 2017 og fól í sér hömlur á gististarfsemi í miðborginni. Umsókn RD ehf. um leyfi til reksturs íbúðargistingar í íbúð í eigu félagsins var synjað á grundvelli neikvæðrar umsagnar R þar sem starfsemin var ekki talin samræmast aðalskipulagi svo breyttu. Ágreiningur aðila laut að gildi nefndrar aðalskipulagsbreytingar. Með hinum áfrýjaða dómi var R sýknað af kröfum RD ehf. Var niðurstaða dómsins á því reist að setning nefnds sérákvæðis hefði ekki farið í bága við skipulagslög nr. 123/2010 þótt gististarfsemi væru settar hömlur í aðalskipulagi í stað deiliskipulags. Þá hefði við málsmeðferð og gerð nefndrar aðalskipulagsbreytingar ekki skort svo verulega á að viðhlítandi rannsóknarskyldu R væri sinnt eða meðalhófs og jafnræðis gætt að um annmarka yrði talið að ræða sem gætu varðað ógildi ákvæðis skipulagsbreytingarinnar. Í dómi Landsréttar var vísað til hlutverks sveitarstjórna vegna framkvæmdar skipulagsmála samkvæmt 3. mgr. 3. gr. laga nr. 123/2010 og að valdheimildir þeirra á sviði skipulagsmála markist af lögum. Samkvæmt því en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.
HÞ og GÞ voru eigendur F ehf. sem sameinaðist AG ehf. árið 2014. Kröfðust þeir ógildingar á samrunanum og að stefndu yrði gert að greiða þeim skaðabætur. Skaðabótakrafan á hendur AG ehf., AG og GÖ, byggðist á þeim grunni að þeir hefðu misnotað yfirburðastöðu sína og fengið HÞ og GÞ til að ganga til samrunans á fölskum forsendum. Hvað varðaði lögmennina L, E og S og félag þeirra B sf. var byggt á því að lögmennirnir hefðu vanrækt að gæta hagsmuna HÞ og GÞ með fullnægjandi hætti í samrunaferlinu og í kjölfar þess. Með dómi Landsréttar var kröfu HÞ og GÞ um ógildingu samrunans ásamt þremur samningum sem tengdust honum vísað frá héraðsdómi án kröfu vegna vanreifunar og skorts á lögvörðum hagsmunum. Þá voru stefndu sýknuð af kröfu HÞ og GÞ um greiðslu skaðabóta þar sem ekki var talið að þeir hefðu fært fram sönnur á að þau hefðu á einhvern hátt nýtt sér fákunnáttu þeirra eða beitt þá blekkingum eða svikum. Var ekki fallist á að þau hefðu með saknæmum og ólögmætum hætti valdið HÞ og GÞ tjóni. HÞ og GÞ höfðu einnig uppi þrjár varakröfur sem vörðuðu ógildingu að hluta og efndir söluréttarsamnings en stefndu voru jafnframt sýknuð af þeim.
A höfðaði mál gegn T og krafðist þess að synjanir T á umsóknum hans um tekjutengdar greiðslur til foreldra á vinnumarkaði samkvæmt lögum nr. 22/2006 um greiðslur til foreldra langveikra og alvarlega fatlaðra barna yrðu ógiltar. T krafðist þess að málinu yrði vísað frá þar sem A hefði ekki lögvarða hagsmuni af úrlausn dómkrafna sinna. Í úrskurði héraðsdóms við meðferð málsins var frávísunarkröfu T hafnað. Í úrskurði Landsréttar var talið að undirliggjandi fjárkröfur, sem A hefði getað leitast við að hafa uppi í kjölfarið á ógildingu ákvarðana T, væru fallnar niður fyrir fyrningu þegar málið var höfðað. Með vísan til þessa yrði ekki séð að A hefði lögvarða hagsmuni af því að fá dóm um ógildingarkröfur sínar. Jafnframt var ekki talið að A hefði lögvarða hagsmuni af því að fá ákvörðun T um að synja síðari umsókn hans um greiðslur fellda úr gildi þar sem hann hefði ekki krafist ógildingar á úrskurði úrskurðarnefndar fæðingar- og foreldraorlofsmála sem væri endanlegur úrskurður stjórnvalda í málinu og stæði því óhaggaður. Í ljósi framangreinds var kröfum A vísað frá héraðsdómi.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli sóknaraðila gegn handhafa veðskuldabréfs, til ógildingar á veðskuldabréfinu á grundvelli XVIII. kafla laga nr. 91/1991, var vísað frá dómi án kröfu. Í úrskurði sínum tók héraðsdómur fram að ekki yrði annað ráðið af afriti veðskuldabréfsins en að skuldin samkvæmt því væri enn ógreidd. Þá yrði ekki séð að sóknaraðilar ættu rétt á að fá frumrit bréfsins afhent. Taldi héraðsdómur að ekki stoðaði fyrir sóknaraðila í þeim efnum að vísa til þess að þeir vissu ekki hver handhafi veðskuldabréfsins væri, enda viti skuldari eðli máls samkvæmt ekki hver sé kröfuhafi slíks bréfs nema hann gefi sig fram við skuldara á gjalddaga og sanni handhöfn sína. Hvað aðrar málsástæður og kröfur sóknaraðila varðaði taldi héraðsdómur að þær kæmust ekki að í ógildingarmáli sem rekið væri eftir XVIII. kafla laga nr. 91/1991. Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms með vísan til forsendna hans.
J var einn af 33 umsækjendum um embætti dómara við Landsrétt og meðal þeirra 15 sem dómnefnd samkvæmt lögum um dómstóla nr. 15/1998 hafði talið hæfasta til að gegna því embætti. Þegar dómsmálaráðherra gerði tillögu til Alþingis um hvaða 15 umsækjendur skyldi skipa dómara við réttinn var J ekki á meðal þeirra sem lagt var til að yrðu skipaðir. Alþingi samþykkti tillögur ráðherra og voru þær í kjölfarið sendar forseta Íslands sem ritaði undir skipunarbréf þeirra 15 dómara sem ráðherra hafði gert tillögu um. Höfðaði J þá mál þetta á hendur Í þar sem hann krafðist í fyrsta lagi ógildingar á framangreindum athöfnum ráðherra, í öðru lagi viðurkenningar á skaðabótaskyldu Í vegna þess tjóns sem hann hefði orðið fyrir vegna þessa og í þriðja lagi miskabóta. Með hinum kærða úrskurði var ógildingarkröfu J vísað frá dómi á þeim grundvelli að ekki yrði séð að hún myndi leiða til afgerandi niðurstöðu um sakarefni málsins, enda myndu ákvarðanir ráðherra og Alþingis um skipun hinna 15 dómara í Landsrétt halda gildi sínu þótt fallist yrði á hana. Þá var kröfu J um viðurkenningu á skaðabótaskyldu Í vísað frá dómi á þeim grundvelli að J hefði ekki sýnt fram á að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna athafna ráðherra. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þótt forseti Íslands væri samkvæmt stjórnarskránni að formi til æðsti embættismaður ríkisins, væru ráðherrar samkvæmt fastmótaðri stjórnskipunarvenju í reynd æðstu handhafar framkvæmdarvaldsins. Væri það því í reynd dómsmálaráðherra sem færi með skipunarvaldið og væri kröfum J því réttilega beint að honum fyrir hönd Í. Þá vísaði Hæstiréttur til þess að fyrirmæli 60. og 70. gr. stjórnarskrárinnar hefðu í framkvæmd verið skýrð þannig að sérhver sem eigi lögvarinna hagsmuna að gæta geti almennt krafist þess fyrir dómi að ákvarðanir stjórnvalda verði ógiltar brjóti þær í bága við lög að formi til eða efni. Að jafnaði væri það hins vegar ekki á færi dómstóla að taka nýjar ákvarðanir um málefni sem stjórnvöldum væri falið með lögum að fara með. Samkvæmt því og að gættum þeim skýringum J að baki ógildingarkröfu sinni, að ekki væri verið að krefjast þess að hróflað yrði við skipun þeirra einstaklinga sem hlutu skipun, taldi Hæstiréttur að J hefði ekki sýnt fram á að hann hefði lögvarða hagsmuni af því að fá skorið sjálfstætt úr um ógildi ákvarðana dómsmálaráðherra. Var því staðfest sú niðurstaða hins kærða úrskurðar að vísa ógildingarkröfu J frá dómi. Hvað viðurkenningarkröfu J varðaði benti Hæstiréttur á að í dómaframkvæmd hefði verið lagt til grundvallar að beiting heimildar 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 til að krefjast viðurkenningar á bótaskyldu væri háð því skilyrði að sá sem höfðar mál leiði nægar líkur að því að hann hafi orðið fyrir tjóni og geri grein fyrir því í hverju tjónið felist. Taldi Hæstiréttur að með framlögðum gögnum og málatilbúnaði sínum að öðru leyti hefði J uppfyllt þau skilyrði. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi hvað viðurkenningarkröfuna varðaði og lagt fyrir héraðsdóm að taka hana til efnismeðferðar.
Á var einn af 33 umsækjendum um embætti dómara við Landsrétt og meðal þeirra 15 sem dómnefnd samkvæmt lögum um dómstóla nr. 15/1998 hafði talið hæfasta til að gegna því embætti. Þegar dómsmálaráðherra gerði tillögu til Alþingis um hvaða 15 umsækjendur skyldi skipa dómara við réttinn var Á ekki á meðal þeirra sem lagt var til að yrðu skipaðir. Alþingi samþykkti tillögur ráðherra og voru þær í kjölfarið sendar forseta Íslands sem ritaði undir skipunarbréf þeirra 15 dómara sem ráðherra hafði gert tillögu um. Höfðaði Á þá mál þetta á hendur Í þar sem hann krafðist í fyrsta lagi ógildingar á framangreindum athöfnum ráðherra, í öðru lagi viðurkenningar á skaðabótaskyldu Í vegna þess tjóns sem hann hefði orðið fyrir vegna þessa og í þriðja lagi miskabóta. Með hinum kærða úrskurði var ógildingarkröfu Á vísað frá dómi á þeim grundvelli að ekki yrði séð að hún myndi leiða til afgerandi niðurstöðu um sakarefni málsins, enda myndu ákvarðanir ráðherra og Alþingis um skipun hinna 15 dómara í Landsrétt halda gildi sínu þótt fallist yrði á hana. Þá var kröfu Á um viðurkenningu á skaðabótaskyldu Í vísað frá dómi á þeim grundvelli að Á hefði ekki sýnt fram á að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna athafna ráðherra. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þótt forseti Íslands væri samkvæmt stjórnarskránni að formi til æðsti embættismaður ríkisins, væru ráðherrar samkvæmt fastmótaðri stjórnskipunarvenju í reynd æðstu handhafar framkvæmdarvaldsins. Væri það því í reynd dómsmálaráðherra sem færi með skipunarvaldið og væri kröfum Á því réttilega beint að honum fyrir hönd Í. Þá vísaði Hæstiréttur til þess að fyrirmæli 60. og 70. gr. stjórnarskrárinnar hefðu í framkvæmd verið skýrð þannig að sérhver sem eigi lögvarinna hagsmuna að gæta geti almennt krafist þess fyrir dómi að ákvarðanir stjórnvalda verði ógiltar brjóti þær í bága við lög að formi til eða efni. Að jafnaði væri það hins vegar ekki á færi dómstóla að taka nýjar ákvarðanir um málefni sem stjórnvöldum væri falið með lögum að fara með. Samkvæmt því og að gættum þeim skýringum Á að baki ógildingarkröfu sinni, að ekki væri verið að krefjast þess að hróflað yrði við skipun þeirra einstaklinga sem hlutu skipun, taldi Hæstiréttur að Á hefði ekki sýnt fram á að hann hefði lögvarða hagsmuni af því að fá skorið sjálfstætt úr um ógildi ákvarðana dómsmálaráðherra. Var því staðfest sú niðurstaða hins kærða úrskurðar að vísa ógildingarkröfu Á frá dómi. Hvað viðurkenningarkröfu Á varðaði benti Hæstiréttur á að í dómaframkvæmd hefði verið lagt til grundvallar að beiting heimildar 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 til að krefjast viðurkenningar á bótaskyldu væri háð því skilyrði að sá sem höfðar mál leiði nægar líkur að því að hann hafi orðið fyrir tjóni og geri grein fyrir því í hverju tjónið felist. Taldi Hæstiréttur að með framlögðum gögnum og málatilbúnaði sínum að öðru leyti hefði Á uppfyllt þau skilyrði. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi hvað viðurkenningarkröfuna varðaði og lagt fyrir héraðsdóm að taka hana til meðferðar.
Skuldabréf. Ábyrgð. Einföld ábyrgð. Skuldskeyting. Ógildingarkrafa. Samningalög. Sýkna að svo stöddu. Sparisjóðurinn M tók á sig einfalda ábyrgð á láni sem N hf. fékk hjá Lánasjóði Vestur-Norðurlanda. Í tengslum við lánveitinguna rituðu S, stjórnarmaður í N hf., og O, oddviti, f.h. hreppsins H, hvor undir sína ábyrgðaryfirlýsinguna. Í yfirlýsingu S kom fram að hann ábyrgdist gagnvart sparisjóðnum greiðslu á helmingi lánsins. Þegar á reyndi gat N hf. ekki staðið í skilum af láninu. Af þessum sökum samdi N hf. með samþykki sparisjóðsins um að breyta skilmálum þess skuldabréfs sem lá til grundvallar láninu. Svo fór að sparisjóðurinn þurfti að greiða stærstan hluta af láninu og krafði S vegna þess um greiðslu á helmingi þeirrar fjárhæðar auk helmings eftirstöðva lánsins. Í málinu krafðist S sýknu með vísan til þess annars vegar að það væri ósanngjarnt og andstætt góðri viðskiptavenju í skilningi 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, að bera fyrir sig ábyrgðaryfirlýsingu hans. Í þessu sambandi vísaði hann meðal annars til þess að ábyrgðaryfirlýsing hreppsins hefði verið bundin tímamörkum. Sparisjóðnum hefði borið að kynna honum efni yfirlýsingarinnar og gefa honum kost á að takmarka ábyrgð sína með sama hætti. Í dómi Hæstiréttur kemur fram að af ákvæðum ábyrgðaryfirlýsinganna verði ekki ráðið að það hafi verið forsenda hvors ábyrgðarmannanna fyrir sig að hinn gengist í sams konar ábyrgð, enda hafi ábyrgð hvors þeirra náð til helmings lánsins. Ábyrgð þeirra hafi verið skipt og vanefnd annars þeirra því ekki getað haft nein áhrif á umfang ábyrgðar hins. Þá leiddi hvorki staða aðila né önnur atvik til slíkrar niðurstöðu. Krafa S um sýknu var hins vegar byggð á því að ábyrgð hans hefði fallið niður við þá breytingu sem var gerð á skilmálum þess skuldabréfs sem lá til grundvallar láninu. Hæstiréttur hafnaði þessari málsástæðu með vísan til þess að samþykki S hefði ekki þurft fyrir breyttum skilmálum, en þeir hefðu hvorki falið í sér nýjan samning né verið íþyngjandi fyrir S. Var S því gert að greiða sparisjóðnum helming þeirrar fjárhæðar sem hann hafði greitt af láninu, en sýknaður að svo stöddu af kröfu sparisjóðsins um greiðslu á helmingi af eftirstöðvum þess.
B fékk víxillán hjá SH árið 1993. Bar víxillinn nafn B sem samþykkjanda og nafn S sem útgefanda og framseljanda. Sambúðarmaður S ritaði nafn sitt á bakhlið víxilsins. Vanskil urðu og var lánið framlengt með nýjum víxli, sem bar sams konar nafnritun og sá fyrri. Enn urðu vanskil og var láninu komið í skil með útgáfu skuldabréfs, sem tryggt var með sjálfskuldarábyrgð S og sambúðarmanns hennar. Vanskil urðu á greiðslu bréfsins, en S greiddi tiltekna fjárhæð upp í skuldina og féll SH frá frekari kröfum á hendur S vegna skuldarinnar. Í kjölfarið höfðaði S, sem hafði lengi átt við veikindi að stríða, mál á hendur SH og krafðist ógildingar á undirritun sinni á skuldabréfið. Bar hún fyrir sig 31.gr., 33.gr. og 36. gr. laga nr. 7/1936. Ekki var talið, þrátt fyrir veikindi S, að hún hefði ekki gert sér fulla grein fyrir þeirri ábyrgð, sem hún tókst á herðar með undirritun sinni. Þá þótti aðdragandi lánveitingarinnar ekki þess eðlis að unnt væri að fallast á að undirritunin væri ógild. Var kröfu S um ógildingu hafnað.