Dómstólaleit

E hf. höfðaði mál og krafðist þess að nánar tilgreind ummæli, sem H viðhafði í frétt á netmiðli, yrðu dæmd dauð og ómerk, auk miskabóta. Þá krafðist hann þess að forsendur og niðurstaða dómsins yrði birt á vefsvæði netmiðilsins. Með hinum áfrýjaða dómi var H sýknaður af öllum kröfum E hf. Í dómi Landsréttar var rakið að fallist væri á með héraðsdómi að við heildstætt mat á ummælum H yrði að leggja til grundvallar að þau hefðu verið liður í almennri þjóðfélagsumræðu um aðstæður og aðbúnað erlends verkafólks hér á landi, einkum búsetuaðstæður þess, að umræða um þessi atriði ætti erindi við almenning og að mikilvægt væri að hún færi fram. Ummælin hefði H tengt E hf. og eigendum félagsins, sem óumdeilt væri að hefðu á undanförnum árum, í gegnum félög í eigu þeirra, þar á meðal E hf., rekið starfsmannaleigu og leigt út húsnæði til erlends verkafólks, auk þess sem fyrir lægi að mikil umsvif hefðu fylgt starfsemi þeirra. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu H af kröfum E hf.

A, J og P höfðuðu mál og kröfðust þess að nánar tilgreind ummæli, sem H viðhafði í frétt á netmiðli, yrðu dæmd dauð og ómerk, auk miskabóta. Þá kröfðust þeir þess að forsendur og niðurstaða dómsins yrði birt á vefsvæði netmiðilsins. Með hinum áfrýjaða dómi var H sýknaður af öllum kröfum A, J og P. Í dómi Landsréttar var rakið að fallist væri á með héraðsdómi að við heildstætt mat á ummælum H yrði að leggja til grundvallar að þau hefðu verið liður í almennri þjóðfélagsumræðu um aðstæður og aðbúnað erlends verkafólks hér á landi, einkum búsetuaðstæður þess, að umræða um þessi atriði ætti erindi við almenning og að mikilvægt væri að hún færi fram. Ummælin hefði H tengt A, J og P, sem óumdeilt væri að hefðu á undanförnum árum, í gegnum hlutafélög í eigu þeirra, rekið starfsmannaleigur og leigt út húsnæði til erlends verkafólks, auk þess sem fyrir lægi að mikil umsvif hefðu fylgt starfsemi þeirra. Þá væri ljóst að ummælin hefðu lotið að þátttöku A, J og P í umsvifamikilli starfsemi en ekki að einkalífi þeirra. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu H af kröfum A, J og P.

A höfðaði mál á hendur P til ómerkingar nánar tilgreindra ummæla sem P viðhafði á vefsvæði sínu á tímabilinu 2. apríl 2022 til 14. apríl 2023 ásamt því að krefjast miskabóta. Áttu ummælin það öll sammerkt að lúta með einum eða öðrum hætti að því að A og aðrir blaðamenn hefðu átt aðild að byrlun tiltekins einstaklings og þjófnaði á síma hans í því skyni að skrifa fréttir sem tengdust fyrirtækinu S. Í dómi Landsréttar kom fram að þótt ummæli P væru vissulega beinskeytt og óvægin, yrði að líta til þeirrar staðreyndar að A hefði haft stöðu sakbornings og sætti, þegar ummælin féllu, rannsókn lögreglu vegna mögulegrar aðildar, beinnar eða óbeinnar, að brotum á nefndum ákvæðum almennra hegningarlaga. Þá hefði P verið þátttakandi í almennri umræðu um mikilvæg samfélagsleg málefni sem erindi ætti við almenning og hefði af þeim sökum notið rúms tjáningarfrelsis á meðan A mátti sem blaðamaður og opinber persóna gera ráð fyrir að þurfa að þola hvassa og óvægna gagnrýni í kjölfar eigin skrifa. Þegar til alls var litið var lagt til grundvallar að P hefði mátt vera í góðri trú um að nægjanlegt tilefni hefði verið til ummælanna og að þau hefðu, þegar litið væri til hinnar hvössu umræðu sem málið hefði vakið, ekki gengið svo langt að nauðsyn bæri til þess í lýðræðislegu samfélagi, þar sem tjáningarfrelsi er í hávegum haft, að ómerkja þau. Hefði sú tjáning P sem um væri deilt rúmast innan tjáningarfrelsis hans samkvæmt 73. gr. stjórnarskrárinnar og 10. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Var P því sýknaður af kröfum A.

A höfðaði mál gegn B og C og krafðist ómerkingar tilgreindra ummæla sem B og C settu fram í greinargerð til kærunefndar húsamála og greiðslu miskabóta. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að með ummælum B og C væri fullyrt að A væri andlega veik. Á hitt væri að líta að ummælin hefðu komið fram eftir að A hafði kært þau til kærunefndar húsamála og sakað íbúa fjöleignarhússins meðal annars um skemmdarverk og lygar. Þegar litið væri til þess samhengis sem ummælin voru sett fram í og fyrirliggjandi gagna yrði lagt til grundvallar að B og C hefðu verið að lýsa skoðun sinni á ástæðu ósættis aðila og verið í góðri trú um sannleiksgildi ummæla sinna. Í ljósi þeirra sjónarmiða sem líta beri til þegar veginn er rétturinn til tjáningarfrelsis á móti friðhelgi einkalífs yrði að álíta að sú tjáning sem um væri deilt rúmist innan þess frelsis sem B og C njóti samkvæmt 73. gr. stjórnarskrárinnar og 10. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Takmörkun tjáningar B og C teldist þannig ekki uppfylla skilyrði um nauðsyn í lýðræðislegu þjóðfélagi. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu B og C af kröfum A.

A höfðaði mál gegn B og krafðist ómerkingar ummæla sem B viðhafði á samfélags- miðlunum Facebook og Instagram, auk miskabóta og refsingar B. Í dómi héraðsdóms, sem Landsrétti staðfesti með vísan til forsendna, voru rakin ákvæði stjórnarskrár og mannréttindasáttmála Evrópu um tjáningarfrelsi og friðhelgi einkalífs, auk þess sem skírskotað var til dómaframkvæmdar Landsréttar, Hæstaréttar og Mannréttinda- dómstóls Evrópu. Í niðurstöðu héraðsdóms kom fram að meta þyrfti heildstætt þau ummæli sem um ræddi hverju sinni sem og framsetningu þeirra. Þá yrði ekki ráðið af ummælum B eða samhengi þeirra að til A væri vísað án þess að þekkja sérstaklega til aðstæðna. Ummæli B fjölluðu um eigin upplifun af atviki milli aðilanna og kæmi túlkun beggja aðila af atvikinu fram í færslu B. Ummæli B voru sett fram í almennri þjóðfélagsumræðu, en inngangur færslunnar fjallaði meðal annars um stöðu þolenda ofbeldis. Hafði B því rúmt svigrúm til tjáningar sinnar sem hluta af þeirri umræðu og ekki yrðu gerðar ríkar kröfur til að hún sýndi fram á réttmæti þeirra. Ummæli B voru ekki talin hafa falið í sér staðhæfingu um staðreynd heldur gildisdóm um hennar eigin upplifun af atviki. Þegar litið væri til þess að A var ekki nafngreindur, takmarkað var hverjir gætu ráðið að ummælin áttu við um hann, framsetning ummælanna var í samhengi við þjóðfélagslega mikilvæga umræðu og að í færslu B var vísað til ólíkrar upplifunar aðila, var það niðurstaða hins áfrýjaða dóms að B hefði ekki farið út fyrir mörk tjáningarfrelsis síns með ummælunum, sem fælu í sér gildisdóm. B var því sýknuð af kröfum A.

A og Þ höfðuðu mál gegn P til ómerkingar tveggja nánar tilgreindra ummæla sem P viðhafði á bloggsvæði sínu, auk miskabóta. Með ummælum sínum sakaði P, þá A og Þ um nánar tilgreind hegningarlagabrot og kvað ákæru verða gefna út gegn þeim. Í dómi sínum lagði Landsréttur mat á sakarefnið með hliðsjón af ákvæðum stjórnarskrár og mannréttindasáttmála Evrópu um tjáningarfrelsi og friðhelgi einkalífs og þeim viðmiðum sem hefðu mótast í framkvæmd Mannréttindadómstóls Evrópu við úrlausn mála af þessu tagi. Í dómi Landsréttar kom fram að þótt ummæli P væru vissulega beinskeytt og óvægin, yrði að líta til þeirrar staðreyndar að A og Þ hefðu haft stöðu sakborninga og sættu, þegar ummælin féllu, rannsókn lögreglu vegna mögulegrar aðildar, beinnar eða óbeinnar, að brotum á nefndum ákvæðum hegningarlaga. Þá lægi fyrir að þeirri sakamálarannsókn væri ekki lokið. Yrði að líta svo á að ummæli P hefðu falið í sér staðhæfingu um staðreynd og hefði P verið í góðri trú um að nægileg stoð væri fyrir þeim staðhæfingum þegar þau voru látin falla. Hefði P verið þátttakandi í almennri umræðu um mikilvægt samfélagslegt málefni sem erindi ætti við almenning og hefði af þeim sökum notið rúms tjáningarfrelsis á meðan A og Þ máttu sem blaðamenn og opinberar persónur gera ráð fyrir að þurfa að þola hvassa og óvægna gagnrýni í kjölfar eigin skrifa. Þegar til alls þessa væri litið yrði lagt til grundvallar að P hefði mátt vera í góðri trú um að nægjanlegt tilefni væri til ummælanna og að þau hefðu, þegar litið væri til hinnar hvössu umræðu sem málið hefði vakið, ekki gengið svo langt að nauðsyn bæri til þess í lýðræðislegu samfélagi, þar sem tjáningarfrelsi er í hávegum haft, að ómerkja þau. Hefði sú tjáning P sem um væri deilt rúmast innan tjáningarfrelsis hans samkvæmt 73. gr. stjórnarskrárinnar og 10. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Var P því sýknaður af kröfum A og Þ.

A höfðaði mál gegn B og krafðist ómerkingar tiltekinna ummæla sem B viðhafði í einkaskilaboðum gegnum Instagram til C og ummæla sem komu fram í nafnlausri færslu í Facebook-hópi. Þá krafðist A þess að B yrði gert að fjarlægja ummælin úr Facebook-hópnum. Loks krafðist A miskabóta úr hendi B og að B yrði gerð refsing vegna ummælanna. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var með vísan til forsendna í Landsrétti, kom fram að efni einkaskilaboðanna væri tvímælalaust til þess fallið að skaða æru A og stæði það ekki í vegi þess að þau hefðu verið viðhöfð í einkaskilaboðum. Héraðsdómur rakti að upplýsingar þær sem B taldi sig búa yfir byggði hún á frásögn bróður síns og hans upplifun, sem hann staðfesti fyrir dómi. Væri því ekki hægt að telja B hafa verið í vondri trú um sannleiksgildi ummælanna, sem hún hefði ekki sett fram að tilefnislausu heldur í réttmætum tilgangi í einkaskilaboðum ætluðum viðtakanda einum. Þegar þetta væri virt í heild sinni yrði ekki talið að nauðsyn bæri til þess í lýðræðislegu þjóðfélagi að takmarka tjáningu B eftir á með þeim hætti sem krafist væri. Sýknaði héraðsdómur B því af kröfu A um ómerkingu ummæla í einkaskilaboðunum. Að fenginni þeirri niðurstöðu væri hvorki grundvöllur til að dæma A miskabætur vegna ólögmætrar meingerðar né til að dæma B til refsingar. Var B því sýknuð af þeim kröfum A vegna einkaskilaboðanna. Varðandi nafnlausu færsluna í Facebook-hópi, sem væri sama efnis og einkaskilaboðin á Instagram, vísaði héraðsdómur til þess að A hefði ekki tekist að sanna að B bæri ábyrgð á henni, enda hefði hún ekki ein haft vitneskju um þau atvik sem B lýsti í einkaskilaboðunum á Instagram. Hallann af þeim sönnunarskorti yrði A að bera. Var B því einnig sýknuð af öllum kröfum A tengdum færslunni á Facebook.

L höfðaði mál gegn H og krafðist ómerkingar ummæla sem H viðhafði á vefsíðu sinni auk miskabóta og bóta vegna kostnaðar við birtingu dóms, atriðisorða hans eða forsendna. Í dómi héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, kom meðal annars fram að tiltekin ummæli fengju stoð í ýmsum fréttum, þar með talið viðtölum við L, og hafði H enga ástæðu til að draga réttmæti þeirra í efa. Þá hefðu tiltekinn ummæli H falið í sér vangaveltur sem telja yrði til gildisdóms. Héraðsdómur komst að þeirri niðurstöðu að sú tjáning sem um væri deilt hefði rúmast innan tjáningarfrelsis H samkvæmt 73. gr. stjórnarskrárinnar og 10. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Takmörkun tjáningar hans með ómerkingu ummæla eða skyldu til greiðslu miskabóta teldist þannig ekki uppfylla skilyrðið um nauðsyn í lýðræðislegu þjóðfélagi. Var H því sýknaður af kröfum L.

A höfðaði mál gegn M og krafðist ómerkingar tiltekinna ummæla og miskabóta. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að því er varðar þau ummæli sem tilgreind eru í tölulið 1, fyrri málslið töluliðar 2 og tölulið 3 í kröfugerð A, að líta yrði til þess að A hefði áður en ummælin féllu tekið virkan þátt í þjóðfélagsumræðu um tálmun á umgengnisrétti barna við foreldra. Ummæli M hefðu falið í sér gildisdóma og hefði hún ekki farið út fyrir mörk tjáningarfrelsis síns með þeim. Að því er varðar þau ummæli sem tilgreind eru í síðari málslið töluliðar 2 í kröfugerð A leit Landsréttur svo á þau væru staðhæfing um staðreynd fremur en gildisdómur. Leit Landsréttur meðal annars til þess að ummælin hefðu verið sett fram í tilefni af gagnrýni M á viðtal við forsvarsmenn hópsins D, þeirra á meðal A. Í fréttinni kom fram að markmið hópsins væri einkum að berjast fyrir rétti feðra til umgengni við börn sín og gegn tálmunum mæðra. Þegar ummælin voru viðhöfð hefði barnsmóðir A þegar komið fram í viðtali og lýst ofbeldi af hans hálfu og sjálfur hefði A í fyrrgreindu viðtali tjáð sig ítarlega um mál sitt og barnsmóður sinnar. Þá hefði legið fyrir á sama tíma að einn viðmælenda í fyrrgreindu viðtali hefði verið dæmdur fyrir brot gegn 1. mgr. 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Einnig hefði nafngreind kona komið fram í viðtali og lýst heimilisofbeldi enn eins þeirra sem voru í umræddu viðtali. M hefði verið þátttakandi í almennri umræðu um mikilvægt samfélagslegt málefni, sem erindi ætti við almenning og nyti af þeim sökum rúms tjáningarfrelsis. Þegar til alls væri litið yrði að leggja til grundvallar að M hefði verið í góðri trú um að nægjanleg tilefni væri til hinna umstefndu ummæla. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu M af kröfum A.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem staðfest var ákvörðun sýslumanns um að synja kröfu A um lögbann á hýsingu 1984 ehf. á tilgreindi heimasíðu og gögnum, efni og upplýsingum sem birt eru á síðunni sem og að 1984 ehf. veiti aðgang að vefsíðunni og dreifi gögnum, efni og upplýsingum sem á henni væru birtar. A byggði einkum á því að krafa hans um lögbann ætti sér stoð í 233. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en efni vefsíðunnar bæri öll merki hatursorðræðu. Í úrskurði Landsréttar kom fram að þegar tekin væri afstaða til þessa yrði að hafa í huga að ákvæðið fæli í senn í sér heimild til að takmarka tjáningarfrelsi auk þess sem tiltekin háttsemi væri þar lýst refsiverð. Af því leiddi að gæta yrði varfærni við túlkun ákvæðisins þannig að beiting þess væri fyrirsjáanleg. Ákvæðinu yrði almennt ekki beitt til að stöðva birtingu ummæla vegna þess að ætla mætti að í þeim fælist hatursorðræða heldur yrði að gera þá kröfu að slík orðræða birtist annaðhvort með beinum hætti í umfjöllun eða yrði leidd með skýrum hætti af samhengi hennar. Kröfur A næðu til allrar umfjöllunar á heimasíðunni hvort sem þar væri með einhverjum hætti vikið að A eða öðrum aðilum og hvers efnis sem umfjöllunin væri. Krafa A væri þannig afar víðtæk og fæli í sér verulega skerðingu á tjáningarfrelsi. Þá væri til þess að líta að þótt lögaðilum hafi verið játuð viss réttindi samkvæmt 71. gr. stjórnarskrárinnar þá ættu þeir sér ekki einkalíf líkt og einstaklingar og nytu ekki stjórnarskrárbundinnar æruverndar. Þá hefði A ekki sýnt fram á að heimasíðan innihéldi upplýsingar um einstaklinga sem leitt gætu til þess að fallist yrði á kröfu hans vegna 71. gr. stjórnarskrárinnar. Var talið að A hefði hvorki sýnt fram á né gert nægilega sennilegt að uppfyllt væri það skilyrði lögbanns samkvæmt 1. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl. að sú athöfn 1984 ehf. að hýsa heimasíðuna, og þar með veita aðgang að henni, bryti eða myndi brjóta gegn lögvörðum réttindum A. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

S höfðaði mál gegn H og krafðist ómerkingar tiltekinna ummæla sem H viðhafði í hlaðvarpsþættinum The Mike Show en að mati S bendlaði H hann við veðmálasvindl með ummælum sínum. Jafnframt krafðist S miskabóta og bóta vegna kostnaðar við birtingu dóms, atriðisorða hans og forsendna. Í málinu lá hvorki fyrir hljóðupptaka af þættinum í heild eða hluta né endurrit af honum í heild eða hluta. H byggði ekki á því fyrir Landsrétti að ummælin væru ranglega höfð eftir honum en taldi hins vegar að þau hefðu verið slitin úr samhengi og hann hafi verið að ræða orðróm sem hafi verið á kreiki um veðmálasvindl í tengslum við körfuknattleik Þórs Akureyri og Njarðvíkur, en S var leikmaður Þórs. Þegar tekin var afstaða til ómerkingarkröfu S var litið til þess að H féllst á að hafa látið ummælin falla, hann baðst afsökunar á þeim, viðurkenndi að hafa ekki haft neina sönnun fyrir réttmæti þeirra og hann tók ummælin úr birtingu. Taldi Landsréttur að H hefði með þessu fallist á að ummælin, eins og þau voru sett fram í stefnu málsins og svo langt sem þau næðu, hafi verið óviðurkvæmileg í skilningi 1. mgr. 241. gr. almennra hegningarlaga og var því niðurstaða héraðsdóms um ómerkingu þeirra staðfest. Við mat á því hvort ummæli H hefðu falið í sér ólögmæta meingerð í garð S, sbr. b-lið. 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga, var litið til þess að skort hafi gögn um heildarsamhengi umræðunnar sem ummælin féllu í og lagt til grundvallar að fram hafi komið í hlaðvarpsþættinum að um orðróm væri að ræða fremur en beinar fullyrðingar H um að S væri flæktur í veðmálasvindl. Jafnframt var litið til þess að H baðst afsökunar á ummælunum opinberlega, viðurkenndi að ummælin hefðu ekki verið studd sönnunargögnum og fjarlægði ummælin úr birtingu. Rakið var að í réttarframkvæmd hafi verið litið svo á að leiðrétting rangra ummæla og afsökunarbeiðni þess sem þau viðhafði skipti máli við mat á því hvort um ummæli feli í sér ólögmæta meingerð og við mat á miska, sbr. dóma Hæstaréttar í málum nr. 77/1998 frá 1. desember 1989 og nr. 383/2012 frá 24. janúar 2013. Með vísan til framangreindra atriða og þess að H njóti ríks tjáningarfrelsis í umræðu um málefni sem hafa almenna þýðingu, var ekki talið að H hefði með umfjöllun sinni framið slíka meingerð gagnvart S að uppfyllt væru skilyrði b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga og H því ekki gert að greiða S miskabætur. Þá var ekki fallist á kröfu S um greiðslu bóta vegna kostnaðar við birtingu forsendna og niðurstöðu dómsins, sbr. 2. mgr. 241. gr. almennra hegningarlaga. Að teknu tilliti til krafna málsaðila og niðurstöðu málsins var málsaðilum gert að bera sinn kostnað af málinu á báðum dómstigum.

A höfðaði mál gegn M og krafðist ómerkingar tiltekinna ummæla og miskabóta. Í niðurstöðu Landsréttar kom m.a. fram að greinargerð A, sem taldi alls 49 síður, væri í andstöðu við meginreglur einkamálaréttarfars um munnlegan málflutning og skýran og ljósan málatilbúnað, sbr. og áskilnað b-liðar 2. mgr. 156. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá væri frágangur málsgagna í verulegum atriðum í ósamræmi við reglur Landsréttar nr. 2/2018 um málsgögn í einkamálum. Taldi Landsréttur slíka galla á málatilbúnaði A að óhjákvæmilegt væri að vísa málinu frá Landsrétti án kröfu.

I höfðaði mál gegn S og krafðist ómerkingar ummæla sem S viðhafði við aðsenda grein á vefmiðlinum Vísir.is og frétt á Facebook-síðu Stundarinnar, auk ummæla sem S birti á Twitter-svæði sínu, en fyrri ummælin endurbirti hann jafnframt á því svæði. Í dómi Landsréttar kom fram að með ummælunum hefði verið fortakslaust gefið til kynna að I hefði haft samræði við börn. Þau hefðu því falið í sér staðhæfingu S um staðreyndir en ekki gildisdóm hans. Ekki var talið að frásagnir sem S kvaðst hafa byggt ummælin á hefðu gefið honum réttmætt tilefni til að fullyrða, eins og hann gerði, að I hefði haft samræði við börn. Var því ekki fallist á að S hefði mátt vera í góðri trú um sannleiksgildi ummælanna. Þrátt fyrir að I væri þjóðþekktur einstaklingur þyrfti hann ekki að þola að vera sakaður opinberlega um alvarlegt refsivert brot án þess að réttmætt tilefni væri til að setja fram slíkar staðhæfingar. Breytti engu þar um þótt ummælin hefðu fallið í umræðu um mikilvægt þjóðfélagsmálefni en S hefði verið í lófa lagið að tjá sig með öðrum og hófstilltari hætti. Með hliðsjón af framangreindu taldi dómurinn að ummælin hefðu falið í sér aðdróttanir í skilningi 235. gr. almennra hegningarlaga og að með þeim hefði verið vegið að persónu og æru I, sem féllu undir friðhelgi einkalífs og nytu verndar samkvæmt 71. gr. stjórnarskrárinnar og 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Þá hefðu þau jafnframt verið óviðurkvæmileg í skilningi 1. mgr. 241. gr. almennra hegningarlaga. Voru ummælin því ómerkt og S gert að greiða I miskabætur að fjárhæð 900.000 krónur.

A höfðaði mál gegn sveitarfélaginu B og krafðist ógildingar á áminningu sem skólastjóri grunnskóla í sveitarfélaginu veitti henni í aðdraganda uppsagnar hennar úr starfi. Þá krafðist A einnig skaða- og miskabóta vegna ætlaðs tjóns sem hún varð fyrir vegna áminningarinnar og uppsagnarinnar sem síðar kom til. Í dómi Landsréttar var rakið að bótakröfur áfrýjanda hvíldu meðal annars á þeirri grunnröksemd að áminningin hafi verið ólögmæt. Úr þeim yrði ekki leyst án þess að tekin yrði afstaða til þeirrar röksemdar. Áfrýjandi hafi á hinn bóginn ekki sýnt fram á að hún hefði af því hagsmuni að lögum að jafnframt þessu yrði áminningin ógilt með dómi. Var kröfu hennar þar um því vísað frá dómi án kröfu. Þá var rakið að áfrýjandi hefði verið áminnt fyrir ámælisverða háttsemi á kennarafundi. Henni hafi síðan verið sagt upp störfum í kjölfar þess að eftir hana birtist í tímariti grein sem skólastjóri taldi fela í sér grófar ásakanir á hendur samstarfsmönnum hennar. Að því er varðaði háttsemi áfrýjanda á kennarafundinum, þá hafi verið um lokaðan fund starfsmanna að ræða. Slíkir fundir væru mikilvægur vettvangur til umræðu um starfsemi skólans og óhjákvæmilegt væri að játa þátttakendum á þeim mjög rúmt frelsi til tjáningar sem ekki yrðu gerðar sömu kröfur til og tjáningar á opinberum vettvangi. Þau ummæli sem áfrýjandi hefði haft uppi á fundinum hefðu yfirbragð gildisdóma og með hliðsjón af 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar og samsvarandi ákvæðis mannréttindasáttmála Evrópu hafi tjáningin ekki verið slík að nauðsynlegt hafi verið að áminna áfrýjanda vegna ummæla sinna og það á grundvelli almennra ákvæða í kjarasamningi. Þá var talið að ákvörðun um áminninguna hafi farið í bága við 12. gr. stjórnsýslulaga um meðalhóf. Hið sama var talið gilda um uppsögn áfrýjanda vegna greinarskrifa hennar. Enn fremur hefði skólastjóri grunnskólans verið vanhæf í skilningi 6. töluliðar 1. mgr. 3. gr. stjórnsýslulaga til töku ákvörðunar um uppsögn áfrýjanda. Ákvarðanir um áminningu og uppsögn hafi því verið ólögmætar. Fallist var á kröfu áfrýjanda um greiðslu miskabóta sem ákveðnar voru 1.000.000 króna. Skaðabótakröfu áfrýjanda var á hinn bóginn vísað frá héraðsdómi vegna vanreifunar.

Smálánafyririrtækið EC höfðaði mál gegn B og N vegna ummæla B, sem sett voru fram í tölvupósti til tveggja fyrirtækja sem veittu EC greiðslumiðlunarþjónustu. Ummæli B fólu í sér fullyrðingar um að smálán sem EC veitti og viðtakendur tölvupóstsins aðstoðuðu við að skuldfæra fyrir af greiðslukortum lántakenda, hafi verið úrskurðuð ólögleg á Íslandi og að færslurnar af greiðslukortunum væru ólöglegar. Með hinum áfrýjaða dómi voru fjögur tilgreind ummæli B dæmd dauð og ómerk en B og N sýknuð af skaðabótakröfu EC og málskostnaður felldur niður. EC undi dómi héraðsdóms en B og N áfrýjuðu málinu til endurskoðunar á niðurstöðu héraðsdóms um ómerkingu ummæla og málskostnað. Í dómi Landsréttar var meðal annars rakið að B og N nytu stjórnarskrárvarins tjáningarfrelsis, sem almennt yrði að telja rúmt í ljósi hlutverks þeirra, og í málinu vægju þau réttindi ekki til jafns við gagnstæðan stjórnarskrárbundinn rétt stefnda til æruverndar. Ummælin hefðu verið sett fram í tölvupóstum þar sem B og N leituðu leiðbeininga um hvernig best væri að aðstoða skjólstæðinga sína vegna þess sem þeir töldu ólöglegar skuldfærslur. Áður hefðu þeir leitað annarra leiða til að stöðva innheimtu lánanna en þeir hefðu lengi haldið fram ólögmæti þeirra, mikil umræða hefði farið fram um þau og yfirvöld neytendamála og dómstólar ítrekað komist að niðurstöðu um brot smálánafyrirtækja gegn lögum. Þrátt fyrir að einungis ein þeirra úrlausna hafi varðað EC lægi fyrir að EC hefði keypt eldri kröfusöfn smálánafyrirtækja og að minnsta kosti að einhverju leyti enn verið að innheimta af þeim kostnað sem úrskurðaður hefði verið ólögmætur. N væri ólöglærður. Þótt ummæli hans hefðu ekki verið lögfræðilega nákvæm voru þau ekki talin úr lausu lofti gripin og lagt til grundvallar að hann hefði, í ljósi þeirra upplýsinga sem fyrir lágu, viðhaft þau í góðri trú um réttmæti þeirra og verið heimilt að halda þeim fram gagnvart þeim þriðju aðilum sem hann taldi geta rétt hlut skjólstæðinga sinna. Þá voru ummæli hans um okurlánastarfsemi talin réttlætanlegur gildisdómur. Takmörkun tjáningar B með ómerkingu ummæla var því ekki talin uppfylla skilyrði 73. gr. stjórnarskrárinnar og 10. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Var hann sýknaður af kröfu EC sem var dæmt til að greiða áfrýjendum málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.

A höfðaði mál gegn B og krafðist ómerkingar ummæla sem B viðhafði á Facebook auk miskabóta. Ummælin lutu að því að A hefði nauðgað C, vinkonu B, og voru þau sett fram í lokuðum umræðuhópi sem hafði þann tilgang að standa vörð um öryggi einstaklinga innan BDSM-samfélagsins. Í dómi Landsréttar kom fram að ummælin hefðu verið án fyrirvara og ekki lýst eigin upplifun hennar. Þá hefði A gefið B skýrt til kynna að hann samþykkti ekki lýsingu C á því að hann hefði framið nauðgun og var því ekki talið að ummælin hefðu verið sönn eða að B hefði mátt vera í góðri trú um sannleiksgildi þeirra þegar hún lét þau falla. Með hliðsjón af framangreindu taldi dómurinn að ummælin hefðu vegið að persónu og æru A, sem falla undir friðhelgi einkalífs og njóta verndar samkvæmt 71. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 og 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu nr. 62/1994, og hefðu jafnframt verið óviðurkvæmileg í skilningi 1. mgr. 241. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Voru ummælin því ómerkt. Þá var B gert að greiða A miskabætur að fjárhæð 400.000 króna.

A höfðaði mál gegn B og krafðist ómerkingar ummæla sem B viðhafði á Facebook auk miskabóta. Ummælin lutu að því að A hefði nauðgað B og voru þau sett fram í lokuðum umræðuhópi sem hafði þann tilgang að standa vörð um öryggi einstaklinga innan BDSM-samfélagsins. Í dómi Landsréttar kom fram að þótt ummælin hefðu ekki verið sett fram sem liður í víðtækri opinberri umræðu um kynferðisbrot og viðbrögð við þeim yrði því ekki neitað að þau hefðu falið í sér ákveðið framlag til slíkrar umræðu. B hefði lýst eigin upplifun af kynferðislegum samskiptum við A og hefði áður leitað sér aðstoðar vegna vanlíðanar í tengslum við þau. Síðar lagði hún fram kæru á hendur A vegna kynferðisbrots en rannsókn þess var hætt á grundvelli 4. mgr. 52. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Niðurfelling málsins hefði þó ekki átt sér stað fyrr en eftir að B lét ummæli sín falla. Þá var litið til þess að þrátt fyrir að það væri hlutverk dómstóla að slá því föstu hvort sakaðir menn væru sannir að refsiverðu broti yrðu þau sem telja sig hafa orðið fyrir kynferðisbroti að njóta ákveðins frelsis til að tjá þá upplifun sína, ella ykist hætta á þöggun um það samfélagslega mein sem í slíkum brotum fælist. Að framangreindu virtu voru ummæli B metin sem gildisdómur hennar um eigin upplifun og var henni tjáningin heimil. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu B.

E var sakfelld fyrir valdstjórnarbrot samkvæmt 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa 11. mars 2019, á Austurvelli í Reykjavík, sparkað þrisvar sinnum í fætur lögreglumanns sem þar var við skyldustörf með þeim afleiðingum að hann fann fyrir eymslum. Í dómi Landsréttar kom fram að framburður lögreglumanna fengi stuðning í myndskeiði af atvikum og var talið sannað að E hefði af ásetningi viðhaft þá háttsemi sem greindi í ákæru. Þá gæti sú staðreynd að atvik gerðust í tengslum við mótmælaaðgerð á engan hátt réttlátt þá háttsemi að sparka í lögreglumann. E var auk þess sakfelld fyrir þrjú brot gegn 19. gr. lögreglulaga, það er með því að hafa þann 5. apríl 2019 óhlýðnast fyrirmælum lögreglu um að yfirgefa anddyri dómsmálaráðuneytisins er lögregla vísaði fólki brott þaðan, að hafa óhlýðnast fyrirmælum lögreglu um að yfirgefa vettvang og halda för sinni áfram er lögregla aðstoðaði almennan borgara í Austurstræti í Reykjavík þann 29. júlí 2019. Loks með því að hafa 19. mars 2019 óhlýðnast fyrirmælum lögreglu um að víkja frá aðalinngangi Alþingis er lögregla vísaði fólki á brott til að tryggja aðgengi að Alþingi. Um ákvörðun refsingar sagði meðal annars að valdstjórnarbrotið vægi langþyngst og að ákærða ætti sér ekki málsbætur varðandi það eða brotið í Austurstræti. Við ákvörðun refsingar vegna brotanna í dómsmálaráðuneytinu og fyrir framan Alþingi yrði á hinn bóginn að líta til þess að fyrir E vakti að standa vörð um réttindi hælisleitenda og það gerði hún með því að nýta á friðsaman hátt stjórnarskrárvarinn rétt sinn til mótmæla, þó að í þessum tilvikum hefði hún gengið lengra en heimilt var. Refsing E þótti hæfilega ákveðin fangelsi í tvo mánuði, bundin skilorði með þeim hætti sem greinir í hinum áfrýjaða dómi. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur, þar á meðal um sakarkostnað.

A höfðaði mál gegn B, C og D til heimtu miskabóta vegna birtingar sjónvarpsþáttar sem B og C framleiddu og sýndur var hjá fjölmiðlinum D. Laut ágreiningur málsins meðal annars að því hvort A hefði gefið skýrt og ótvírætt samþykki fyrir birtingu viðtala við hana. Í dómi Landsréttar kom fram að stór hluti þeirra upplýsinga sem fram komu í þættinum teldist til viðkvæmra persónuupplýsinga. Lagt var til grundvallar að A hefði í upphafi samþykkt að veita viðtöl til birtingar í þættinum en hún hefði síðar afturkallað samþykki sitt fyrir þátttöku í þættinum með tölvupósti til B. Hefði því ekki legið fyrir skýrt og ótvírætt samþykki hennar fyrir þeirri vinnslu persónuupplýsinga sem í gerð og birtingu þáttarins fólst. Með því að birta viðkvæmar persónuupplýsingar um A án samþykkis hennar hefði B gerst sekur um ólögmæta meingerð gegn friði hennar og persónu. Bæri hann því skaðabótaábyrgð á miskatjóni hennar, sbr. b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og a-lið 1. mgr. 50. gr. laga nr. 38/2011 um fjölmiðla. Var B gert að greiða 800.000 krónur í miskabætur. Til þess var vísað að B hefði einn haft vitneskju um fyrrgreindan tölvupóst A og var C þegar af þeirri ástæðu sýknaður af kröfu A. Að fenginni þeirri niðurstöðu að B bæri fébótaábyrgð á birtingu þáttarins á grundvelli síðastgreinds lagaákvæðis yrði ábyrgð vegna birtingar hans ekki felld á D á grundvelli a- til c-liða 1. mgr. 50. gr. laga nr. 38/2011. Þá þótti sú málsástæða of seint fram komin, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, að D bæri ábyrgð á birtingu þáttarins á grundvelli 2. mgr. 50. gr. laga nr. 38/2011, enda hefði hún verið fyrst höfð uppi við málflutning í Landsrétti. D var því sýknaður af kröfu A vegna birtingar þáttarins. Loks var bótakröfu A vegna birtingar auglýsinga og kynningarefnis um þáttinn vísað frá héraðsdómi vegna vanreifunar, sbr. e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991.

L höfðaði mál gegn T og M ehf. og krafðist ómerkingar þriggja nánar tiltekinna ummæla auk miskabóta. Þá krafðist hann þess að T yrði dæmdur til refsingar og til að kosta birtingu dómsins. Einnig krafðist hann þess að M ehf. yrði gert að birta dóminn í prent- og netmiðli sínum. Fyrir Landsrétti laut ómerkingarkrafa L eingöngu að einum tilgreindum ummælum. Voru ummælin birt í grein í Viðskiptablaðinu eftir ónafngreindan mann en undir dulnefninu Óðinn. Í dómi Landsréttar kom fram að þegar orðalag ummælanna og efni þeirra í heild væri virt yrði ekki talið að þau fælu í sér fyrirvaralausa staðhæfingu um refsivert athæfi L en í skoðanagrein af því tagi sem málið varðaði yrði að játa fjölmiðlum nokkurt svigrúm til að ögra og færa í stílinn. Var því fallist á að ummælin fælu í sér gildisdóm þess sem þau ritaði en ekki staðhæfingu um staðreyndir. Jafnframt var fallist á að sá gildisdómur sem í ummælunum fælist ætti sér næga stoð í staðreyndum og að tenging þeirra við fyrri umfjöllun annarra fjölmiðla væri augljós. Þá var skírskotað til þess að L væri fyrrverandi alþingismaður en ummælin sem málið varðaði lytu þó ekki að störfum hans á vettvangi stjórnmálanna. Allt að einu yrði ekki fram hjá því litið að hann væri þjóðþekktur einstaklingur. Þá athugaðist að ummælin lutu að framgöngu L í trúnaðarstarfi sem hann gegndi á grundvelli skipunar Samkeppniseftirlitsins þótt hann hefði ekki sjálfur að öðru leyti átt þátt í að fjölmiðlar hefðu hafið umfjöllun um hana. Að framangreindu gættu var öllum kröfum L hafnað.