Dómstólaleit

Ákærðu S, L og M var gefið að sök manndráp, frelsissvipting og rán með því að hafa í félagi svipt A lífi og beitt hann í aðdraganda þess margþættu og hrottafengnu líkamlegu ofbeldi, sbr. ákærulið I, og tilraun til fjárkúgunar, sbr. ákærulið II. Þá var ákærða X gefið að sök peningaþvætti með því að hafa samþykkt, að beiðni L og M, að taka við millifærslu inn á bankareikning sinn af bankareikningi A, sbr. ákærulið III. Loks var ákærðu R gefin að sök hlutdeild í frelsissviptingu og ráni í ákærulið I, sbr. ákærulið IV. Með hinum áfrýjaða dómi voru S, L og M sakfelldir samkvæmt ákærulið I og var S einnig sakfelldur fyrir háttsemi samkvæmt ákærulið II en L og M sýknaðir. Þá var X sakfelldur fyrir háttsemi samkvæmt ákærulið III en ákvörðun refsingar frestað skilorðsbundið. Loks var R sýknuð af sakargiftum samkvæmt ákærulið IV. Var ákærðu S og L gert að sæta fangelsi í 17 ár og M fangelsi í 14 ár. Loks var S, L og M gert að greiða eiginkonu og syni A bætur. Í dómi Landsréttar var talið hafið yfir skynsamlegan vafa að S, L og M hefðu gerst sekir um þá háttsemi sem lýst væri í ákærulið I og staðfesti Landsréttur sakfellingu ákærðu fyrir manndráp, sbr. 211. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, frelsissviptingu og rán. Þá staðfesti Landsréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms varðandi ákærulið II. Að mati Landsréttar þótti ákæruvaldinu ekki hafa tekist að sanna, svo hafið væri yfir skynsamlegan vafa, að X hefði haft vitneskju um að upplýsingarnar sem hann veitti yrðu nýttar til að koma undan ávinningi af refsiverðu broti og að hann hefði verið bær til að veita samþykki sitt til þess á verknaðarstundu. Sýknaði Landsréttur því X samkvæmt ákærulið III. Loks taldi Landsréttur að þáttur R í aðdraganda frelsissviptingar A uppfyllti skilyrði til að teljast hlutdeild í frelsissviptingu A en ákæruvaldinu hefði aftur móti ekki tekist sönnun um það að ásetningur R hefði staðið til þess að A yrði beittur líkamlegu ofbeldi til að ná af honum fé. Var R því sakfelld fyrir hlutdeild í frelsissviptingu en sýknuð af hlutdeild í ráni samkvæmt ákærulið IV. Var refsing S og L ákveðin fangelsi í 16 ár, refsing M fangelsi í 12 ár auk þess sem þeim var gert að greiða eiginkonu og syni A bætur. Loks var R gert að sæta fangelsi í 6 mánuði sem bundið var skilorði.

P var sakfelldur fyrir peningaþvætti með því að hafa á tímabilinu 2. til 4. desember 2023 tekið við samtals 1.990.000 krónum í reiðufé frá óþekktum aðila eða aðilum, en talið var að honum hefði ekki getað dulist eða hann í öllu falli látið sér það í léttu rúmi liggja að um hefði verið að ræða ávinning af sölu- og dreifingu fíkniefna og eftir atvikum öðrum refsiverðum brotum. Fjármunina var P með í vörslum sínum þegar hann var handtekinn í Flugstöð Leifs Eiríkssonar 4. desember 2023. Var refsing P ákveðin fangelsi í þrjá mánuði en í ljósi eðlis og alvarleika brotsins þóttu ekki efni til þess að binda hana skilorði. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um upptöku fjármunanna.

K var sakfelldur í héraði fyrir peningaþvætti, sbr. 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa á tímabilinu 6. mars 2024 til 11. sama mánaðar tekið við samtals 21.125 evrum í reiðufé frá óþekktum aðila eða aðilum. Með dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu K vegna peningaþvættis og fallist á með héraðsdómi að framburður K um uppruna reiðufjárins væri í heild mjög ótrúverðugur. Þá taldi Landsréttur að ákæruvaldið hefði sýnt fram á með óyggjandi hætti að útilokað væri að reiðuféð sem fannst í vörslum K ætti sér lögmætan uppruna og að K hafi ekki getað dulist það eða í öllu falli látið sér það í léttu rúmi liggja. Þá var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um upptöku og sakarkostnað staðfest með vísan til forsendna. Var refsing K ákveðin fangelsi í fjóra mánuði en í ljósi eðlis og alvarleika brotsins var ekki fallist á að hún yrði bundin skilorði.

M var gefið að sök peningaþvætti samkvæmt 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa á tímabilinu 16. til 19. maí 2024 tekið við samtals 4.920 evrum í reiðufé frá óþekktum aðila eða aðilum sem M gat ekki dulist að væri ávinningur af refsiverðum brotum. Í dómi Landsréttar kom fram að M hefði ekki gefið trúverðugar skýringar á komu sinni hingað til lands og tilurð þeirra fjármuna sem hann hafði í fórum sér þegar lögregla hafði afskipti af honum í Flugstöð Leifs Eiríkssonar. Ekki var talið að gögn sem M hafði lagt fram gætu breytt því mati. Jafnframt var litið til þess að M hitti, sama dag og hann kom til landsins, mann sem hefur verið sakfelldur fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot en frásögn M um ástæðu fundarins og hvað þeim fór á milli var talin með nokkrum ólíkindum. Enn fremur var að teknu tilliti til tekna M talið afar ósennilegt að einstaklingur í hans stöðu hefði komið með framangreinda fjárhæð til landsins í þeim óljósa tilgangi sem M hafði greint frá. Taldi dómurinn sýnt fram á með óyggjandi hætti að útilokað væri að fjármunir sem M hafði í fórum sínum þegar hann var handtekinn væru til komnir með lögmætum hætti. Hafi þannig verið um að ræða ávinning af refsiverðum brotum sem M gat ekki dulist um. Var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu M og upptöku fyrrnefndra fjármuna staðfest og refsing hans ákveðin fangelsi í tvo mánuði.

M var sakfelldur fyrir peningaþvætti með því að hafa, ásamt meðákærðu í héraði X, á tímabilinu 28. apríl til 1. maí 2023 tekið við samtals 28.180 evrum í reiðufé frá óþekktum aðila eða aðilum, en þeim hefði ekki getað dulist að um væri að ræða ávinning af refsiverðum brotum. Voru þau með reiðufé falið í farangri, 18.160 evrur hjá M og 10.020 evrur hjá X, þegar þau voru handtekin í Flugstöð Leifs Eiríkssonar 1. maí 2023. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að M hefði verið sakfelldur fyrir að taka við ávinningi af refsiverðum brotum sem ætlunin hefði verið að flytja úr landi. Hann hefði ekki áður sætt refsingu svo vitað væri en horfa yrði til 6. og 7. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var refsing M ákveðin fangelsi í sex mánuði. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um upptöku fjármunanna.

Ákærðu J, P, Á, H, G, V, Th, TK og AÞ var meðal annars gefin að sök skipulögð brotastarfsemi og stórfelld fíkniefnalagabrot sem þau hafi sammælst um að fremja á árinu 2023 og fram til 11. apríl 2024. Hafi framkvæmd brotanna verið liður í starfsemi skipulagðra brotasamtaka, en þau hafi í félagi staðið að sölu og dreifingu fíkniefna hér á landi, meðvituð um tiltekna verkaskiptingu við geymslu, pökkun, sölu og dreifingu efnanna, meðal annars í fjórum nánar tilgreindum tilvikum 21. og 22. september 2023, sem varðaði vörslur ávana- og fíkniefna í sölu og dreifingarskyni á þremur stöðum í Reykjavík og einum í Mosfellsbæ. Komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að af 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála leiddi að einungis væri unnt að taka afstöðu til síðastnefndra fjögurra tilvika varðandi þennan hluta málsins. Af framsetningu ákæru leiddi að ekki væri unnt, svo sem gert var í hinum áfrýjaða dómi, að taka afstöðu til þess hvort ákærðu hefðu í öðrum tilvikum árið 2023 og fram til 11. apríl 2024 gerst sek um ávana- og fíkniefnalagabrot. Voru ákærðu J, P, G, V, og TK sakfelld samkvæmt þessum hluta ákærunnar fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot samkvæmt 173. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en auk þess taldi Landsréttur sannað að brotin hefðu verið framkvæmd sem liður í skipulagðri brotastarfsemi samkvæmt 175. gr. a almennra hegningarlaga. Ákærðu Á, H, Th og AÞ voru hins vegar sýknuð af þessum hluta ákærunnar. Auk framangreinds voru J, P, Á, D og G sakfelldir fyrir nánar tilgreind peningaþvættisbrot og fíkniefnalagabrot og J, G og H fyrir innflutning ávana- og fíkniefna sem liðar í skipulagðri brotastarfsemi. Þá voru Th og AÞ sakfelld fyrir nánar tilgreind fíkniefnalagabrot. Loks voru J, P, TK, H og D sakfelld fyrir nánar tilgreind vopnalagabrot.

Í hinum kærða dómi var tilteknum ákærulið, þar sem X var gefið að sök peningaþvætti, vísað frá dómi þar sem að áliti dómsins hafi skort á að lýst væri nægilega verknaðarþáttum peningaþvættisbrots. Í úrskurði Landsréttur kom fram að ekki yrði talið að þeir ágallar hafi verið á umræddum hluta ákærunnar að X gæti ekki af henni ráðið hvaða refsiverðu háttsemi hann væri sakaður um. X hafi því verið fært að taka afstöðu til sakargifta og halda uppi vörnum gegn þeim. Þá hafi aðstoðarmanni dómara, sem kvað upp dóminn, verið af ákærunni einni fært að gera sér grein fyrir hvað X var sakaður um og hvernig telja mætti þá háttsemi refsiverða. Væri með ákærunni lagður fullnægjandi grundvöllur að þessum hluta málsins þannig að taka mætti hann til efnislegrar meðferðar. Felldi Landsréttur því úr gildi þann hluta hins kærða dóms að vísa lið II í ákæru frá dómi og lagði fyrir héraðsdóm að taka þann ákærulið til efnismeðferðar.

R var sakfelld í héraði fyrir peningaþvætti, sbr. 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa á árunum 2017 til og með 2020 tekið við, nýtt, umbreytt og geymt ávinning af sölu og dreifingu á fíkniefnum, samtals að fjárhæð 7.076.248 krónur. Kröfu ákæruvaldsins um upptöku á tveimur töskum var aftur á móti hafnað. Með dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu R vegna peningaþvættis að því viðbættu að sannað þótti að greiðsla að fjárhæð 190.000 krónur til R frá tilgreindu félagi þótti ekki eiga sér lögmæta skýringu. Þá var ekki fallist á að R hefði sýnt fram á að þeirra fjármuna sem framangreindar töskur voru keyptar fyrir hefði verið aflað með lögmætum hætti. Var því fallist á kröfu ákæruvaldsins um upptöku á töskunum. Sökum tafa við meðferð málsins þótti ekki koma til álita að þyngja refsingu ákærðu og var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um fimm mánaða skilorðsbundna fangelsisrefsingu staðfest.