Dómstólaleit

J og R voru gefin að sök brot gegn almennum hegningarlögum nr. 19/1940 og lögum nr. 60/1998 um loftferðir með því að hafa um borð í tiltekinni flugvél reynt að tálma því að lögreglumenn framfylgdu ákvörðun Útlendingastofnunar um endursendingu A frá Íslandi til Svíþjóðar. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á með J og R að háttsemi þeirra hefði verið refsilaus á grundvelli neyðarréttar og hjálpar í lífsháska, sbr. 13. gr. og 221. gr. almennra hegningarlaga. J og R byggðu einnig á stjórnarskrárbundnu tjáningar- og fundafrelsi sínu, sbr. 1. mgr. 73. gr. og 3. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar. Talið var að þau mótmæli sem fólust í háttsemi J og R teldust ótvírætt til tjáningar í skilningi 73. gr. stjórnarskrárinnar. Af því leiddi að réttur þeirra til að hafa uppi slík mótmæli yrði aðeins takmarkaður eftir þeim skilyrðum sem greinir í 3. mgr. greinarinnar. Talið var sannað að J og R hefðu með háttsemi sinni brotið gegn 2. mgr. 106. gr., sbr. 20. gr., almennra hegningarlaga og 3. mgr. 42. gr., sbr. 141. gr. laga nr. 60/1998. Við mat á því hvort sakfelling J og R uppfyllti skilyrði 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar var rakið að sakfelling fyrir háttsemi J og R ætti sér ótvírætt stoð í lögum, það er í fyrrnefndum lagaákvæðum, auk þess sem þær takmarkanir sem í ákvæðunum fælust teldust vera í þágu lögmætra markmiða. Við mat á því hvort sakfelling uppfyllti það skilyrði að teljast nauðsynleg og samrýmast lýðræðishefðum yrði að líta til þess að J og R hefði ekki verið bannað að mótmæla endursendingu A með öllum tiltækum og löglegum ráðum, heldur eingöngu að gera það í flugvélinni með þeim hætti sem þær gerðu. Var því talið að sakfelling uppfyllti öll skilyrði 73. gr., sbr. og 74. gr. stjórnarskrárinnar. Á hinn bóginn yrði í ljósi stjórnarskrárákvæðanna að líta sérstaklega til þess við ákvörðun um refsingu að fyrir J og R hafi vakað að standa vörð um líf og heilsu A, sem þær álitu í hættu, og það hafi þær gert með því að nýta á friðsaman hátt stjórnarskrárvarinn rétt sinn til mótmæla þótt þær hafi í þessu tilviki gengið lengra en heimilt var. Að þessu virtu, því að J og R hefðu ekki hlotið refsingu áður, að verulegur dráttur hefði orðið á málinu og að því hefði verið hafnað að heimfæra háttsemi þeirra undir þau ákvæði í ákæru sem þyngstri refsingu vörðuðu var talið rétt að fresta ákvörðun refsingar J og R skilorðsbundið í tvö ár.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu ALC um að því yrði heimilað að fá tilgreinda farþegaþotu tekna með beinni aðfarargerð úr vörslum I ohf. og afhenta sér. Í úrskurði Landsréttar var ekki fallist á aðalkröfu ALC um frávísun málsins frá Landsrétti með vísan til forsendna í dómi Hæstaréttar í máli nr. 29/2019 og þar sem að þeir hagsmunir sem innsetningarbeiðnin varðaði svöruðu til lágmarks áfrýjunarfjárhæðar samkvæmt 1. mgr., sbr. 3. mgr. 152. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og 3. málslið 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Þegar af þeirri ástæðu að fyrir Landsrétti krafðist ALC til vara staðfestingar á úrskurði héraðsdóms, sem fæli í sér samþykki á þeim þætti dómkröfu I ohf., sem laut að staðfestingu á niðurstöðu héraðsdóms um að synja ALC um heimild til aðfarargerðar, var niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest um annað en málskostnað. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ekki væri með því tekin afstaða til þess hvort forsendur hins kærða úrskurðar um önnur atriði en lytu að niðurstöðu úrskurðarins stæðust.