Dómstólaleit

H ehf. krafðist þess að viðurkennt yrði að ákvæði um verðtryggingu leigugrunns í þremur tilgreindum fjármögnunarleigusamningum um fasteignir, sem félagið hafði gert við L hf., væru óskuldbindandi fyrir sig. Byggði H ehf. á því að umræddir samningar væru í raun lánssamningar sem klæddir hefðu verið í búning leigusamninga. Með hinum áfrýjaða dómi var kröfum H ehf. hafnað, þ.á m. kröfu hans um að ógilda bæri ákvæði samninganna með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936. Þá var gagnkrafa L hf. um greiðslur eftirstöðva samkvæmt samningunum tekin til greina. Hæstiréttur vísaði til þess að rétturinn hefði margítrekað fjallað um samninga með hliðstæðum skilmálum og þeim sem til umfjöllunar voru í málinu og komist að þeirri niðurstöðu að þeir væru leigusamningar en ekki lánssamningar. Breytti engu í því tilliti þótt fram kæmi í tilboði L hf. um fjármögnun að söluverð á grunnleigutíma væri 1% af upphaflegum leigugrunni, enda væri þess hvorki getið í fjármögnunarleigusamningum aðila að H ehf. myndi eignast hið leigða í lok lánstíma né að hann ætti rétt á að leysa það til sín gegn tiltekinni greiðslu. Var hinn áfrýjaði dómur að öðru leyti staðfestur með vísan til forsendna.

BS ehf. tók yfir samning um fjármögnunarleigu sem leigutaki á borvagni árið 2008. L hf. rifti samningnum vegna ætlaðra vanskila BS ehf. í október 2012 og krafðist skila á leigumuninum. B ehf. keypti BS ehf. í desember 2012 í þeim tilgangi að koma vagninum í notkun. Var L hf. veitt heimild í júlí 2014 til að taka borvagninn úr vörslum BS ehf. með beinni aðfarargerð. Höfðaði B ehf. mál þetta til heimtu greiðslu fyrir endurbætur og viðgerð á fyrrgreindum borvagni, þar sem hann taldi að virði hans hefði í kjölfar þeirra aukist. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þótt L hf. hefði auðgast svo einhverju næmi þá hefði B ehf. mátt vera ljóst að hann hefði aðeins getað beint kröfu vegna viðgerðarkostnaðar á hendur BS ehf. sem hefði óskað eftir að verkið væri unnið.Var talið með vísan til þess og atvika málsins í heild sinni væru ekki skilyrði til þess að beita ólögfestri reglu kröfuréttar um óréttmæta auðgun. Var L hf. sýknað af kröfu B ehf.

Í málinu krafðist H ehf. þess að nánar tilgreindur samningur sem félagið hafði gert við L hf. væri að efni til lánssamningur og að ákvæði hans um tengingu greiðslna við gengi tiltekinna erlendra gjaldmiðla væru ólögmæt og óskuldbindandi fyrir hann. Talið var með vísan til heitis samningsins, orðalags hans og dómafordæma Hæstaréttar að um fjármögnunarleigusamning væri að ræða. Girtu ákvæði laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu því ekki fyrir að aðilum hefði verið heimilt að semja um að greiðslur samkvæmt samningnum tækju mið af gengi erlendra gjaldmiðla. Var L hf. sýknaður af kröfu H ehf.

Í málinu krafðist L hf. þess að N yrði gert að greiða sér mánaðarlegar leigugreiðslur frá og með 15. júlí 2009 samkvæmt fjármögnunarleigusamningi frá árinu 2005. Héraðsdómur féllst á fjárkröfu L hf. í heild sinni en fyrir Hæstarétti laut ágreiningur aðila einkum að því hvort hluti hennar hefði verið fallinn niður fyrir fyrningu þegar málið var höfðað 19. febrúar 2015. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 3. gr., sbr. 1. mgr. 2. gr., laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda hefði hver greiðsla fyrnst á fjórum árum. Hefðu því verið fyrndar þær greiðslur sem fallið hefðu í gjalddaga fyrir 19. febrúar 2011, sbr. 15. gr. laganna, nema fyrningunni hefði verið slitið með öðrum hætti. Fyrir lá að í júlí 2011 tilkynnti L hf. N að greidd hefði verið tilgreind fjárhæð inn á ógreiddar kröfur félagsins samkvæmt áðurgreindum samningi með inneign N hjá því vegna endurútreiknings á tveimur kaupleigusamningum milli aðila. Talið var að í ákvæði 14. gr. laga nr. 150/2007 væri við það miðað að skuldari hefði sjálfur í orði eða verki viðurkennt skuld gagnvart kröfuhafa sem skýra yrði á þann veg að aðgerðaleysi af hálfu skuldara við því að kröfuhafi hefði greitt af skuldinni yrði sjaldnast lagt að jöfnu við viðurkenningu hans á henni. Með hliðsjón af atvikum málsins, þar á meðal stöðu L hf. sem fjármálafyrirtækis, var ekki litið svo á að einhliða ráðstöfun hans, sem tilkynnt hafði verið N í júlí 2011, hefði haft það í för með sér að fyrningu hefði verið slitið, enda hefði L hf. ekki mátt líta svo á að í aðgerðaleysi N hefði falist viðurkenning á skuldinni. Samkvæmt framansögðu var N gert að greiða L hf. umþrættar greiðslur frá og með 15. mars 2011.

B ehf. krafðist þess að viðurkennt yrði að þrír tilgreindir fjármögnunarleigusamningar sem félagið hafði gert við L hf. væru að efni til lánssamningar og að ákvæði þeirra um tengingu greiðslna við gengi tiltekinna erlendra gjaldmiðla væru ólögmæt og óskuldbindandi fyrir hann. Í dómi Hæstaréttar kom fram að hvorki yrði ráðið af samningum aðila að eignarréttur yfir hinu leigða skyldi flytjast yfir til B ehf. við lok frumleigutíma né að B ehf. ætti fyrirvaralausan rétt til að kaupa hið leigða í lok frumleigutíma, án þess að til kæmi sérstakt samþykki L hf. Breyttu áform aðila og umræður í aðdraganda samninganna engu þar um. Var því talið með vísan til heiti samninganna, orðalags þeirra og dómafordæma Hæstaréttar að um fjármögnunarleigusamninga væri að ræða. Girtu ákvæði laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu því ekki fyrir að aðilum hefði verið heimilt að semja um að greiðslur samkvæmt samningunum tækju mið af gengi erlendra gjaldmiðla.Var L hf. því sýknaður af kröfu B ehf.

H hf. krafðist þess að viðurkennt yrði að óheimilt hefði verið að binda greiðslur á skuld hans við L hf. samkvæmt fjármögnunarleigusamningi aðila frá árinu 2007 við gengi erlendra gjaldmiðla. H hf. krafði L hf. jafnframt um endurgreiðslu fjár sem félagið taldi sig hafa ofgreitt af samningnum. Var ekki talið að H hf. hefði sannað gegn andmælum L hf. að í öndverðu hefði verið samið um að H hf. yrði í lok leigutíma eigandi þeirra þriggja strætisvagna sem samningurinn tók til eða ætti rétt á því að leysa þá til sín gegn greiðslu. Gætu slík áform aðila í aðdraganda þess að samningurinn var gerður ekki leitt til þeirrar niðurstöðu, enda hefði þá legið beint við að hann tæki mið af þeim. Þar sem samningurinn hefði verið um fjármögnunarleigu var ekki talið að ákvæði VI. kafla laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu girtu fyrir að heimilt hefði verið að semja um að leigugjaldið tæki mið af gengi erlendra gjaldmiðla. Þótt það kynni að hafa breytt eðli réttarsambands aðila að L hf. afsalaði á árinu 2010 strætisvögnunum til H hf., gæti það atriði ekki leitt til þess að fallist yrði á þá málsástæðu H hf. að frá öndverðu hefði samningur aðila verið um lán en ekki fjármögnunarleigu, enda væri af hans hálfu ekki byggt á slíkri síðar tilkominni efnisbreytingu réttarsambandsins. Þá var talið að hugtakanotkun í samningi aðila um tímabundna greiðsluraðabreytingu gæti engu breytt um þessa niðurstöðu. Var L hf. því sýknaður af kröfum H hf.

B ehf. krafðist þess að viðurkennt yrði að fjármögnunarleigusamningur hans og L hf. væri að efni til lánssamningur og að ákvæði hans um tengingu greiðslna við gengi nánar tiltekinna erlendra gjaldmiðla væri ólögmætt og óskuldbindandi fyrir hann. Hélt B ehf. því fram að aðilar hefðu samið sérstaklega um það í upphafi að B ehf. myndi eignast hið leigða í lok lánstíma gegn tiltekinni greiðslu. Því til stuðnings vísaði B ehf. meðal annars til tölvubréfs frá fyrrum starfsmanni L hf. þar sem fram kom tiltekið lokagjald og yfirlýsingar L ehf. um fjármögnun til þriðja manns, en þar kæmi fram að B ehf. yrði afsalshafi að samningnum uppgreiddum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þess hefði hvorki verið getið í samningnum að B ehf. myndi eignast hið leigða í lok lánstíma né að hann ætti rétt á að leysa það til sín gegn tiltekinni greiðslu. Hefði B ehf. ekki sannað gegn andmælum L hf. að um slíkt hefði verið samið. Í því tilliti gætu engu breytt slík áform aðila í aðdraganda þess að samningurinn var gerður. Þar sem samningurinn væri um fjármögnunarleigu var ekki talið að ákvæði laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu girtu fyrir að heimilt hefði verið að semja um að leigugjaldið tæki mið af gengi erlendra gjaldmiðla. Var L ehf. því sýknaður af kröfu B ehf.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu L um að tiltekin bifreið yrði tekin úr vörslum B og fengin honum með beinni aðfarargerð.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu L um að bifreið yrði tekin úr vörslum A og fengin honum með beinni aðfarargerð.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu L hf. um að félaginu yrði með beinni aðfarargerð afhent nánar tilgreind tæki sem L ehf. hafði í sínum vörslum samkvæmt fjármögnunarleigusamningum aðila. Ágreiningur aðilanna laut öðrum þræði að því hvort samningarnir teldust hafa verið um leigu eða lán og þar með hvort þeir væru tengdir með ólögmætum hætti við gengi erlendra gjaldmiðla. Talið var að þeir fjármögnunarleigusamningar, sem um væri deilt í málinu, væru sambærilegir þeim samningum sem fjallað hefði verið um í dómum Hæstaréttar. Í niðurstöðu Hæstaréttar, sem staðfesti úrskurð héraðsdóms með vísan til forsendna hans, kom fram að ósannað væri að samið hefði verið um að L ehf. myndi eignast hið leigða gegn ákveðinni greiðslu við lok leigutímans og lægi því ekki annað fyrir en að á þeim tíma myndi stofnast ótímabundinn leigumáli. Samkvæmt ákvæðum samninganna hefði L ehf. ekki getað orðið eigandi leigumunanna nema að til frekari samninga kæmi við L hf. og með samþykki af hans hálfu. Þó svo að slíkt hefði verið gert í einhverjum tilvikum í viðskiptum aðila, gæti það ekki orðið til marks um að slíkt hefði einnig átt við um þá samninga sem hér væri deilt um. Var því ekki talið annað leitt í ljós en að samningarnir væru um fjármögnunarleigu.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem L hf. var heimilað að fá tilgreinda bifreið og vinnuvélar til atvinnurekstrar teknar með beinni aðfarargerð úr vörslum S ehf. og fengnar sér þar sem S ehf. hafði ekki staðið í skilum með greiðslur samkvæmt fjármögnunarleigusamningum milli aðilanna. Í niðurstöðu Hæstaréttar sagði m.a. að samkvæmt ítrekuðum fordæmum réttarins um hliðstæða samninga L hf. yrði að líta svo á að ákvæði samninganna um tengingu fjárhæðar leigu við gengi erlendra gjaldmiðla stönguðust ekki á við 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Taldi Hæstiréttur S ehf. ekki hafa hrundið því að hann hefði staðið í skuld við L hf. þegar samningunum var rift og var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

X var sakfelldur fyrir lyfjalagabrot með því að hafa selt einstaklingi 10 stykki af Ritalini og átt 109 stykki af Ritalini í sölu- og dreifingarskyni, án þess að hafa markaðs- og lyfsöluleyfi Lyfjastofnunar. Með broti X rauf hann skilorð samkvæmt eldri dómi og samkvæmt 60. gr. almennra hegningarlaga var skilorðsdómurinn því tekinn upp og X dæmd refsing í einu lagi fyrir bæði málin eftir reglum 77. gr. sömu laga. Var refsing X því ákveðin sjö mánaða fangelsi. Þá voru gerð upptæk 119 stykki af Ritalini sem lögregla hafði lagt hald á við rannsókn málsins.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem tekin var til greina krafa L hf. um að tilgreind vörubifreið skyldi tekin með beinni aðfarargerð úr vörslum M og fengin sér, en M hafði ekki staðið í skilum með greiðslur samkvæmt fjármögnunarleigusamningi aðilanna um vörubifreiðina.

L hf. krafðist þess að félaginu yrði með beinni aðfarargerð afhentir nánar tilteknir lausafjármunir sem Í ehf. hafði í sínum vörslum samkvæmt þremur samningum aðilanna um fjármögnunarleigu. Ágreiningur aðilanna laut að því hvort samningarnir teldust hafa verið um leigu eða lán og þar með háðir banni 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001 og vexti og verðtryggingu við því að fjárhæð láns í íslenskum krónum verði bundin við gengi erlends gjaldmiðils. Í hinum kærða úrskurði, sem staðfestur var með vísan til forsendna hans í Hæstarétti, var talið að samningarnir væru leigusamningar en ekki lánssamningar, sem klæddir hefðu verið í búning leigusamninga. Ákvæði VI. kafla laga nr. 38/2001 girtu þannig ekki fyrir að aðilunum hefði verið heimilt að semja um að leigugjald í viðskiptum þeirra tæki mið af breytingum á gengi erlends gjaldmiðils. Þá lægi fyrir að Í ehf. hefði verið í slíkum vanskilum að L hf. hefði verið heimilt að rifta samningunum. Var því staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um heimild L hf. til að fá munina tekna úr vörslum Í ehf.

L hf. krafðist þess að félaginu yrði með beinni aðfarargerð afhentir nánar tilgreindir munir sem I ehf. hafði í sínum vörslum samkvæmt fjármögnunarleigusamningum aðila. Ágreiningur aðilanna laut öðrum þræði að því hvort samningarnir teldust hafa verið um leigu eða lán og þar með háðir banni 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001 og vexti og verðtryggingu við því að fjárhæð láns í íslenskum krónum verði bundin við gengi erlends gjaldmiðils. Talið var að þeir fjármögnunarleigusamningar, sem um væri deilt í málinu, væru sambærilegir þeim samningum sem fjallað hefði verið um í ákveðnum dómum Hæstaréttar og af þeim yrði ráðið að um leigusamninga væri að ræða en ekki lánssamninga. Ákvæði VI. kafla laga nr. 38/2001 stæðu því þannig ekki í vegi að aðilunum hefði verið heimilt að semja um að leigugjald í viðskiptum þeirra tæki mið af breytingum á gengi erlendra gjaldmiðla. Þá lægi fyrir að sóknaraðili hefði verið í slíkum vanskilum að varnaraðila hefði verið heimilt að rifta samningunum. Var því staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um heimild L hf. til að fá munina tekna úr vörslum I ehf.

Ö ehf. krafðist þess að viðurkennt yrði að fjármögnunarleigusamningur sem fyrirtækið hafði gert við L hf. væri að efni til lánssamningur og að ákvæði hans um tengingu greiðslna við gengi nánar tiltekinna erlendra gjaldmiðla væri ólögmætt og óskuldbindandi fyrir sig. Í niðurstöðu Hæstaréttar var að efni til fallist á niðurstöðu héraðsdóms um að hafna fimm af sex málsástæðum Ö ehf. Þá var hafnað þeirri málsástæðu Ö hf. að í upphafi viðskipta hefði verið samið um að félagið eignaðist bifreið þá er samningurinn laut að gegn fyrirfram ákveðinni greiðslu í lok samningstíma. Ekki var talið skipta máli að í samningi Ö ehf. og L hf. hefði verið vísað til samnings Ö ehf. við seljanda bifreiðarinnar um möguleg endurkaup þess síðarnefnda. Þótti Ö ehf. ekki hafa sýnt fram á að ákvæði í tilboði L til Ö ehf. um greiðslu lokagjalds hefði tekið til samnings þess er málið laut að. Þá varð kynningarefni L hf. um fjármögnunarleigusamninga ekki skýrt svo að það hefði veitt viðskiptamanni fyrirvaralausan kauprétt að leigutíma loknum, án þess að til kæmi sérstakt samþykki L hf. Ekki réði úrslitum þótt óumdeilt væri að Ö ehf. hefði alltaf keypt þær vélar eða tæki sem hann hafði gert fjármögnunarleigusamninga um á tilteknu tímabili. Þótti Ö ehf. ekki hafa sannað að samið hefði verið um í upphafi viðskipta að fyrirtækið yrði að loknum grunnleigutíma samningsins og gegn greiðslu lokagjalds eigandi bifreiðarinnar sem samningurinn tók til. Var því niðurstaða héraðsdóms um sýknu L hf. staðfest.

L hf. krafðist þess að félaginu yrði með beinni aðfarargerð afhentir þrír nánar tilgreindir munir sem P ehf. hafði í sínum vörslum samkvæmt fjármögnunarleigusamningi aðila. Ágreiningur aðilanna laut öðrum þræði að því hvort umræddur samningur hefði verið um leigu eða lán, líkt og P ehf. hélt fram, og þar með háður banni 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu um að fjárhæð peningaláns í íslenskum krónum verði bundin við gengi erlends gjaldmiðils. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti, kom fram að þegar litið væri til efnis samningsins og samskipta aðilanna í aðdraganda hans yrði að leggja til grundvallar að samningurinn teldist vera leigusamningur en ekki lánssamningur sem klæddur hefði verið í búning leigusamnings. Ákvæði VI. kafla laga nr. 38/2001 stæðu því þannig ekki í vegi að aðilunum hafi verið heimilt að semja um að leigugjald í viðskiptum þeirra tæki mið af breytingum á gengi erlendra gjaldmiðla. L hf. hefði því verið heimilt að rifta samningnum. Fyrir Hæstarétti hélt P ehf. því einnig fram að félaginu væri ekki unnt að afhenta einn munanna, sem krafa L hf. um innsetningargerð laut að, þar sem að honum hefði verið fargað vegna eðlilegs slits. Þá vísaði P ehf. til þess að öðrum munanna, sem deila aðilanna stóð um, hefði verið skeytt við umfangsmikla prentvél í eigu P ehf. og yrði ekki fjarlægður nema með talsverðum kostnaði. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom fram í því sambandi að í málinu væri aðeins til úrlausnar hvort skilyrði væru til að veita L hf. heimild til að leita atbeina sýslumanns til að taka umrædda muni úr vörslum P ehf. Að veittri slíkri heimild yrði á það að reyna við framkvæmd innsetningargerðar hvort slíkar hindranir gætu staðið því í vegi að L hf. fengi munina í sínar hendur.

S hf. krafðist þess að viðurkennt yrði að þrír fjármögnunarleigusamningar sem hann hafði gert við L hf. væru að efni til lánssamningar og að ákvæði þeirra um tengingu greiðslna við gengi nánar tiltekinna erlendra gjaldmiðla væru ólögmæt og óskuldbindandi fyrir sig. Í niðurstöðu Hæstaréttar var að efni til fallist á niðurstöðu héraðsdóms um að hafna fimm af sex málsástæðum S hf. Að því er varðaði þá málsástæðu S hf. að um hefði verið samið í upphafi viðskipta að félagið eignaðist vélar og tæki gegn fyrirfram ákveðinni greiðslu í lok samningstíma vísaði Hæstiréttur til þess að kynningarefni L hf. um fjármögnunarleigusamninga yrði ekki skýrt svo að það hefði veitt viðskiptamanni fyrirvaralausan kauprétt að leigutíma loknum, án þess að til kæmi sérstakt samþykki L hf. Þá réði það ekki úrslitum þótt óumdeilt væri að S hf. hefði alltaf keypt þær vélar eða tæki sem hann hafði gert fjármögnunarleigusamninga um á tilteknu tímabili. Þótti S hf. ekki hafa sannað að samið hefði verið um í upphafi viðskipta að hann yrði að loknum grunnleigutíma samninganna þriggja og gegn greiðslu lokagjalds eigandi þeirra véla og tækja sem samningarnir tóku til. Var því niðurstaða héraðsdóms um sýknu L hf. staðfest.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem staðfest var sú ákvörðun sýslumanns að nánar tiltekin vörubifreið og eftirvagn yrðu að kröfu L hf. tekin með beinni aðfarargerð úr vörslum J ehf. og fengin L hf., en kröfuna hafði síðastgreint félag uppi í kjölfar þess að félagið rifti samningum málsaðila um fyrrgreint lausafé vegna vanskila J ehf. Talið var að samningar málsaðila væru svonefndir fjármögnunarleigusamningar en ekki lánssamningar, sbr. dóm Hæstaréttar 24. maí 2012 í máli nr. 652/2011. Þóttu ákvæði laga nr. 38/2001 því ekki girða fyrir að aðilum hefði verið heimilt að semja um að leigugjald í viðskiptum þeirra tæki mið af breytingum á gengi erlendra gjaldmiðla.