Í málinu var deilt um uppgjör eftirstöðva kaupverðs vegna kaupa L á eignarhlutum I í félaginu I ehf. Laut ágreiningurinn að því hvort I hefði brotið gegn umsömdum trúnaðarskyldum um samkeppnisbann sem firrti hana rétti til greiðslu eftirstöðva kaupverðsins. Með hinum áfrýjaða dómi var L gert að greiða I eftirstöðvar kaupverðsins auk nánar tilgreindra vaxta. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að ákvæði um samkeppnisbann hefðu í dómaframkvæmd gjarnan verið túlkuð þröngt og að sá sem héldi fram broti gegn slíku ákvæði bæri almennt sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu sinni. Ekki var talið að nánar greind áskorun L í héraði og sú staðreynd að I gaf þar ekki aðilaskýrslu breytti neinu um sönnunarstöðu í málinu. Landsréttur tók fram að samkeppnisákvæðið hefði falið í sér að I væri óheimilt í þrjú ár að stunda eða taka þátt í nánar tilgreindri starfsemi. Ekki lægju fyrir gögn sem styddu það að I hefði tekið þátt í slíkri starfsemi á tímabilinu. Þá hefði stofnun eiginmanns hennar á tveimur einkahlutafélögum á tímabilinu ekki falið í sér brot á samningsákvæðinu og yrði raunar ekki séð að eiginmaðurinn eða félögin hefðu hafið starfsemi í skilningi ákvæðisins á umræddu þriggja ára tímabili. Að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.
Í málinu reyndi m.a. á ólögfestar reglur um trúnaðarskyldu við vinnuveitanda. Hið stefnda félag var dæmt til að greiðslu útgefinna reikninga stefnanda, sem fólu í sér kröfur um laun og bónusgreiðslur vegna starfa fyrirsvarsmanns stefnanda fyrir stefnda en óumdeilt var að um hefðbundið ráðningarsamband var að ræða þrátt fyrir þann hátt sem hafður var á launagreiðslum. Hafnað var m.a. málsástæðum stefnda sem lutu að því að fyrirsvarsmaður stefnanda hefði fyrirgert sér rétti til launa og bónusgreiðslna með því að hefja samkeppnisrekstur á meðan hann var enn í starfi hjá stefnda, en fyrir þeim umdeildu staðhæfingum bar stefndi sönnunarbyrði.
Ágreiningur þessa máls laut að því hvort stefnandi hefði brotið svo alvarlega gegn reglum um trúnaðarskyldur að það réttlæti fyrirvaralausa uppsögn með þeim afleiðingum að hann ætti ekki rétt á launum í uppsagnarfresti, auk þess sem áunnið orlof og áunnar bónusgreiðslu ættu að falla niður. Í málinu var ekki fallist á að lög nr. 131/2020 fælu í sér breytingu á þeirri dómaframkvæmd að ekki þyrfti lengur að meta í hverju tilviki hversu alvarlegt trúnaðarbrotið væri til að það gæti réttlætt fyrirvaralausa uppsögn. Háttsemi stefnanda sem fól í sér trúnaðarbrot var ekki það vítaverð að hún gæti réttlætt fyrirvaralausa uppsögn, auk þess sem stefnandi átti rétt á óskertum launum til þess tíma þegar riftun var lýst yfir. Kröfu stefnanda um miskabætur var hins vegar hafnað.
A höfðaði mál gegn C ehf. og krafðist skaðabóta sem samsvöruðu launum út uppsagnarfrest auk orlofs og uppbóta í kjölfar riftunar C ehf. á ráðningarsamningi aðila en A taldi riftunina ólögmæta. C ehf. byggði á því að A hefði brotið svo verulega af sér í starfi með ítrekuðum akstri ökutækja vinnuveitanda síns, sviptur ökurétti, að heimilt hefði verið að víkja honum fyrirvaralaust úr starfi. Með dómi héraðsdóms var C ehf. sýknaður af kröfum A. Fyrir Landsrétti var lögð fram tilkynning til fyrirtækjaskrár þar sem fram kom að C ehf. hefði eftir höfðun málsins í héraði sameinast B ehf. og hefði síðarnefnda félagið verið yfirtökufélag. Í samræmi við það var B ehf. talinn réttur aðili málsins fyrir réttinum. Í dómi Landsréttar var rakið að í vinnuréttarsambandi gæti alvarlegt brot á trúnaðarskyldu falið í sér verulega vanefnd þannig að atvinnurekenda væri heimilt að rifta ráðningarsamningi án undangenginnar viðvörunar. Talið var sannað að A hefði í tvö skipti ekið bifreið vinnuveitanda síns sviptur ökurétti. Var B ehf. talinn hafa sýnt fram á með fullnægjandi hætti að A hefði brotið alvarlega gegn trúnaðarskyldu sinni, auk þess sem háttsemi hans hefði falið í sér lögbrot. Hefði riftun C ehf. á ráðningarsamningi aðila því verið reist á efnislegum forsendum og verið réttlætanleg án frekari viðvörunar. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.
Riftun stefnda á ráðningarsamningum stefnenda var talin ólögmæt og var því fallist á kröfur stefnenda um greiðslu launa í uppsagnarfresti ásamt dráttarvöxtum. Ennfremur var fallist á að annar stefnenda ætti rétt á greiðslu mismunar á fullum launum og greiðslum í fæðingarorlofi. Kröfu stefnenda um miskabætur var hins vegar hafnað.
Ágreiningur var um lögmæti riftunar á ráðningarsamningi vegna brota á samkeppnisákvæði. Fallist var á að riftun hefði verið lögmæt en að tímamark hennar miðaðist við þegar riftunaryfirlýsingin barst til aðalstefnanda. Fallist var á kröfur aðalstefnanda um laun til þess dags ásamt orlofi, auk leiðréttingar á orlofsgreiðslum, desemberuppbót og vangreiddir orlofsuppbót. Hins vegar var miskabótakröfu hafnað. Fallist var á kröfu gagnstefnanda um févíti að álitum en ákvæðum ráðningarsamningsins um févíti var vikið til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 sem þóttu ósanngjörn og úr hófi. Litið var á að gagnstefnandi hefði ekki lögvarða hagsmuni af því að fá staðfesta riftun eftir að búið var að leysa úr því í aðalsök að riftunin væri lögmæt og var þeirri kröfu vísað frá dómi. Hins vegar var ekki fallist á að dráttarvaxtakrafa væri of óskýr þrátt fyrir að láðst hefði að tiltaka að hún tæki til greiðsludags, enda var upphafsdagur hennar skýr. Loks var fallist á skuldajafnaðarkröfur og nam mismunurinn 150.691 kr. sem aðalstefnandi var dæmdur til að greiða gagnstefnanda.
Deilt var um hvort stefndi skyldi greiða stefnanda tiltekna fjárhæð sem nam eftirstöðvum kaupverðs vegna eignarhluta í félagi. Varnir stefnda byggðust á því að stefnandi hefði brotið gegn samningsbundnum trúnaðarskyldum og með því firrt sig rétti til greiðslunnar. Talið var ósannað að stefnandi hefði gerst sek um slík brot. Því var fallist á kröfu stefnanda.
Hafnað var kröfu stefnanda um laun á uppsagnarfresti. Talið var að háttsemi stefnanda í starfi hjá stefnda hefði verið slíkt að stefnda hafi verið heimilt að segja honum fyrirvaralaust upp störfum og að stefnandi hefði firrt sig rétti til launa á uppsagnarfresti.
Stefnandi krafðist annars vegar launa í uppsagnarfresti og hins vegar ógreidds arðs úr hendi stefnda. Hvað fyrrnefndu kröfuna snerti deildu aðilar um það hvort stefnanda hefði verið sagt upp störfum eða hvort hann hefði sjálfur hætt hjá stefnda. Í dómi héraðsdóms var talið að líta yrði svo á, út frá atvikum eins og þau lágu fyrir, að stefnanda hefði verið sagt upp störfum hjá stefnda. Á hinn bóginn var talið að hann hefði brotið með slíkum hætti gegn trúnaðarskyldum sínum gagnvart félaginu að stefnda hefði verið heimilt að segja honum upp fyrirvaralaust og að stefnandi hefði fyrirgert sér rétti til launa í uppsagnarfresti. Hvað varðaði kröfu stefnanda um ógreiddan arð var tekið undir það með stefnda að honum hefði verið heimilt að skuldajafna við arðgreiðslur til stefnanda kröfur vegna skuldar stefnanda við félagið sem til voru komnar vegna persónulegra nota hans á fjármunum stefnda. Var þannig talið að stefnda hefði verið heimilt að draga frá arðgreiðslunni nánar tilgreindar fjárhæðir en stefnda að öðru leyti gert að standa stefnanda skil á þeim arði sem hann átti heimtingu á.
Ágreiningur málsins átti rætur að rekja til þess að J sagði upp störfum hjá M ehf. á fundi 26. janúar 2022. J hafði starfað sem sjóntækjafræðingur í gleraugnaverslun M ehf. í Reykjanesbæ um árabil og upplýsti að hún hygðist koma á fót gleraugnaverslun í bænum. Með bréfi M ehf. 3. febrúar 2022 var J tilkynnt að ráðningarsambandinu væri rift fyrirvaralaust og að ekki yrðu greidd laun í uppsagnarfresti. Höfðaði J mál þetta og krafðist þess að M ehf. yrði gert að greiða henni nánar tilgreinda fjárhæð vegna launa í febrúar og mars 2022 auk orlofs og uppbóta. Byggði M ehf. á því að honum hefði verið heimilt að rifta ráðningarsambandi aðila vegna alvarlegs trúnaðarbrots J og ætti hún því ekki rétt á greiðslu launa í uppsagnarfresti. Í dómi Landsréttar var rakið að fyrir riftun M ehf. á ráðningarsamningi aðila hefði J stofnað einkahlutafélag í því skyni að hefja atvinnurekstur í samkeppni við M ehf. og leitað að húsnæði fyrir þá starfsemi sem hún hugðist koma á fót. Félagið hefði aftur á móti ekki hafið starfsemi fyrr en fjórum mánuðum eftir að ráðningarsambandið leið undir lok. Yrði því ekki fallist á að framangreind háttsemi J gæti, ein og sér, talist brot á trúnaðarskyldu hennar, þannig að réttlætt gæti riftun ráðningarsambands aðila. Landsréttur féllst ekki á málsástæður M ehf. um að J hefði boðið starfsfólki M ehf. vinnu í þeirri verslun sem hún hugðist koma á fót, á meðan á ráðningarsambandi aðila stóð. Að sama skapi hefði M ehf. ekki fært fram gögn til stuðnings því að J hefði leitast við að koma á samningssambandi við viðskiptamenn hans meðan hún var þar í starfi eða viðhaft aðrar sambærilegar ráðstafanir sem gætu talist andstæðar hagsmunum hans. M ehf. hefði því ekki sýnt fram á að J hefði brugðist trúnaðarskyldu sinni með þeim hætti að réttmætt hefði verið að rifta ráðningarsammningi og stöðva launagreiðslur til hennar. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um greiðsluskyldu M ehf., en ekki var ágreiningur um fjárhæð kröfunnar.
Deilt um trúnaðarákvæði í starfslokasamningi stefnanda. Stefndu sýknaðir af kröfu um bætur fyrir fjártjón og miska stefnanda sem byggði á því að stefndu hefðu brotið gegn ákvæðinu með því að stefndi F hefði fjallað um stefnanda og starfslok hennar í pistli til formanna aðildarfélaga meðstefnda. Ekki var fallist á það með stefnanda að umdeild ummæli fælu í sér, beint eða óbeint, umfjöllun um stefnanda eða störf hennar. Af þeim sökum var ekki fallist á að um brot á trúnaði væri að ræða eða að í umdeildum ummælum hefði verið vegið að starfsheiðri eða orðspori stefnanda.
Ágreiningur kom upp á milli bræðra sem ráku einkahlutafélag saman. Taldi annar hinn hafa dregið sér fé úr sjóðum félagsins og jafnframt hafa ráðstafað verðmætu umboði félagsins til síns eigin félags. Höfðaði hann mál í nafni einkahlutafélags þeirra bræða og krafðist skaðabóta og/eða endurgreiðslu fjárins úr hendi hins, sem kvað greiðslurnar hafa verið réttmætar greiðslur fyrir störf sín í þágu félagsins. Var talið ósannað að um óréttmætar greiðslur hefði verið að ræða. Þá var ekki talið sýnt fram á að stefndi hefði sölsað undir sig umboð félagsins og valdið því að það hefði runnið því úr greipum, þó hann hefði gert tilraun til þess. Var stefndi sýknaður af kröfu stefnanda, en hvor aðila látinn bera sinn hluta málskostnaðar með hliðsjón af aðdraganda og atvikum máls.
A ehf. höfðaði mál gegn S til greiðslu skaðabóta og byggði á því að S hefði gerst brotlegur við tilgreind ákvæði um samkeppnishömlur í ráðningar- og starfslokasamningi milli aðila eftir að ráðningu hans hjá A ehf. lauk. Í málinu lá fyrir að S var 28. desember 2017 sagt upp starfi sínu hjá A ehf. Taldi A ehf. S hafa gerst brotlegan við skuldbindingarnar meðal annars með stofnun, rekstri, framkvæmdastjórn og stjórnarsetu í AR ehf. frá 1. apríl 2019 og undirbúningi að því fyrr á sama ári. Í dómi Landsréttar var rakið að í umræddum starfslokasamningi kæmi fram að A ehf. skyldi greiða S laun út uppsagnarfrestinn sem rynni út 30. júní 2018 og hann héldi öðrum hlunnindum á sama tíma. Þá hefðu verið tekin upp í starfslokasamninginn tilgreind ákvæði ráðningarsamningsins um samkeppnishömlur og kveðið á um að þær skyldu gilda í tólf mánuði eða til 30. júní 2019. Fram kom að af ákvæði 2. mgr. 37. gr. laga nr. 7/1936 leiði að skuldbinding í ráðningar- eða starfslokasamningi um samkeppnishömlur teljist ógild ef kveðið er á um að hún skuli gilda eftir að ráðningu starfsmanns við fyrirtækið lýkur, enda hafi starfsmanni verið sagt upp stöðunni eða vikið úr henni án þess að hann hafi sjálfur gefið nægilega ástæðu til þess. Þá lægi fyrir að S hefði engar launagreiðslur þegið eða notið annarra hlunninda eftir lok uppsagnarfrestsins 30. júní 2018 og hann ekki fengið endurgjald fyrir að gangast undir umræddar samkeppnishömlur frá þeim degi. Loks lægi ekki fyrir í málinu skrifleg uppsögn þar sem ástæður uppsagnarinnar væru tilgreindar. Var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að A ehf. hafi ekki fært haldbær rök fyrir því að nægjanlegar ástæður hafi legið að baki uppsögn S þannig að samkeppnishömlur ráðningarsamningsins mættu halda gildi sínu. Teldist skuldbinding sú sem S tók á sig með tilgreindum ákvæðum ráðningarsamnings og starfslokasamnings því ógild fyrir tímabilið eftir 30. júní 2018. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu S staðfest og A ehf. gert að greiða honum málskostnað fyrir Landsrétti.
Stefndi dæmdur til greiðslu vinnulauna í uppsagnarfresti ásamt orlofi, orlofsuppbót og desemberuppbót. Ekki var fallist á sjónarmið stefnda þess efnis að honum hafi verið heimilt að rifta ráðningarsamningi fyrirvaralaust vegna ætlaðs trúnaðarbrots stefnanda.
A höfðaði mál gegn B hf. til greiðslu bóta vegna riftunar á ráðningarsamningi A og byggði á því að B hf. hefði með saknæmum og ólögmætum hætti sagt henni fyrirvaralaust upp störfum. Laut ágreiningur aðila einkum að því hvort A hefði viðurkennt á fundi með stjórnendum hjúkrunarheimilisins og F, persónuverndarfulltrúa þess, að hafa miðlað upplýsingum úr sjúkraskrá tiltekins íbúa til C, óviðkomandi aðila. Með hinum áfrýjaða dómi var B hf. sýknað af kröfum A og lagt til grundvallar að A hefði viðurkennt á umræddum fundi að hafa miðlað upplýsingunum og þannig brotið með alvarlegum hætti gegn trúnaðar- og þagnarskyldu sinni. Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti var spilaður framburður A, framkvæmdastjóra B hf., D, og vitnanna C, E og F fyrir héraðsdómi í heild sinni. Í dómi Landsréttar var tekið undir það mat héraðsdóms að framburður F hefði verið skýr, afdráttarlaus og trúverðugur. Þá var ekki talið að tengsl B hf. við Samtök fyrirtækja í velferðarþjónustu væru þess eðlis að áhrif hefði á það mat. Með þeim athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.
Á höfðaði mál gegn D ehf. til greiðslu skaðabóta. Kröfur hans byggðu á því að ráðningarsamningsákvæði um samkeppnistakmarkanir hafi verið saknæmt og ólögmætt sem og beiting D ehf. á ákvæðinu eftir starfslok hans. Í dómi Landsréttar voru störf Á fyrir D ehf. rakin. Á hafi gegnt lykilstöðu hjá D ehf., verið einn eigenda móðurfélags þess og gegnt þar stjórnunarstarfi. Þá hafi hann verið í beinu sambandi við viðskiptamenn félagsins og á honum hvílt rík trúnaðarskylda. Staða Á væri verulega önnur en almennra starfsmanna og takmarkanir á atvinnuþátttöku hans eftir starfslok hans hafi ekki einungis leitt af ráðningarsamningi hans heldur hafi sams konar ákvæði verið að finna í samkomulagi annarra eigenda móðurfélags D ehf. Hið umdeilda ráðningarsamningsákvæði hafi verið sett í því skyni að vernda ákveðna og lögmæta samkeppnishagsmuni og auk D ehf. hafi Á sjálfur, sem eigandi, haft ávinning af samkeppnistakmörkunum annarra eigenda og starfsmanna. Þegar litið væri heildstætt til allra atvika hefði Á ekki sýnt fram á að ákvæðið hafi verið víðtækara en nauðsynlegt var til að varna samkeppni né að atvinnufrelsi hans hafi verið skert með ósanngjörnum hætti. Auk þess var Á ekki talinn hafa uppfyllt lágmarksskilyrði til sönnunar á því að hann hafi orðið fyrir því tjóni sem kröfur hans miðuðu við, vegna þeirrar háttsemi sem bóta væri krafist fyrir. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu D ehf. af öllum kröfum Á.
Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um greiðslu á 31.396.392 krónum, vegna meints brots á samningsbundnum ákvæðum til varnar samkeppni.
Aðila greindi á um hvort stefndu hefðu brotið gegn ákvæðum ráðningarsamninga og óskráðum reglum um trúnaðarskyldur í vinnusambandi á meðan þeir voru enn starfsmenn stefnanda, sem og með háttsemi eftir starfslok þeirra. Einnig var deilt um hvort stefndu hefðu brotið gegn þágildandi ákvæði 16. gr. c laga nr. 57/2005 um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu. Stefnandi krafðist skaðabóta vegna tjóns sem hann taldi stefndu hafa valdið sér með háttsemi sinni . Ekki var talið að stefndu hefðu brotið gegn trúnaðarskyldu sinni eða með öðrum hætti sýnt af sér saknæma háttsemi. Þegar af þeirri ástæðu voru þeir sýknaðir af kröfu stefnanda.
Stefnandi höfðaði mál á hendur fyrrverandi vinnuveitanda sínum og krafðist greiðslu launa í uppsagnarfresti sem og miskabóta vegna fyrirvaralausrar uppsagnar. Stefnandi var talinn hafa vanrækt svo skyldur sínar við stefnda og trúnað að forsendur fyrir ráðningarsambandi stefnanda við stefnda hafi brostið. Stefnda hafi því verið heimilt að segja stefnanda upp störfum fyrirvaralaust og án áminningar. Stefnandi ætti því ekki rétt á launum á uppsagnarfresti. Það var jafnframt niðurstaða dómsins að uppsögn stefnanda hefði ekki borið að á þann hátt að það hefði valdið stefnanda miska sem stefndi bæri ábyrgð á. Stefndi var því sýkn af kröfu stefnanda.
Sakfellt fyrir kynferðisbrot og hótun. Sýknað af broti í opinberu starfi.
A ehf. höfðaði mál gegn B til heimtu bóta vegna ætlaðs brots hans gegn starfs- og trúnaðarskyldum sínum í kjölfar þess að honum var sagt upp störfum hjá A ehf. Byggði A ehf. málatilbúnað sinn einkum á tilteknu ákvæði í ráðningarsamningi aðila og því að B hefði á uppsagnartíma hafið undirbúning að samkeppni við A ehf., sem meðal annars hefði falist í stofnun einkahlutafélags og samskiptum við mikilvægan viðskiptavin A ehf., sem síðar færði viðskipti sín til einkahlutafélags B. Ágreiningur málsins laut að því hvort B hefði brotið gegn ákvæðum ráðningarsamnings og óskráðum reglum um trúnaðarskyldur í vinnusambandi. Einnig var deilt um hvort B hefði brotið gegn þágildandi 16. gr. c laga nr. 57/2005 um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ráðningarsamningur aðila hefði ekki að geyma samkeppnisbann heldur hefði þar komið fram ósk A ehf. um að B hæfi ekki störf hjá samkeppnisaðila innan sex mánaða frá starfslokum. Ef A ehf. hefði viljað að umrætt ákvæði fæli í sér samkeppnisbann hefði honum borið nauðsyn til að orða ákvæðið með þeim hætti að enginn vafi léki á að það fæli í sér slíkt bann, enda yrði það ekki skýrt rýmra en eftir orðanna hljóðan. Hæstiréttur benti á að sönnunarbyrði fyrir því að B hefði brotið gegn ólögfestum reglum um trúnaðarskyldu hvíldi á A ehf. Taldi rétturinn að A ehf. hefði ekki tekist að leiða nægar líkur að því að B hefði í raun gripið til nokkurra ráðstafana til að koma á viðskiptasambandi við tiltekinn viðskiptavin A ehf. áður en félagið rifti ráðningarsamningnum. Þá var ekki fallist á að B hefði brotið gegn 16. gr. c laga nr. 57/2005 eða þagnarskylduákvæði í ráðningarsamningi aðila. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu B.
Héraðssaksóknari (
Björn Þorvaldsson saksóknari)
gegn
X hf. og Y ehf. (
Arnar Þór Stefánsson lögmaður)
X hf. og Y ehf. kærðu úrskurð héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu H um að Z ehf., Þ ehf. og Æ væri skylt að veita H upplýsingar og afhenda gögn varðandi nánar tiltekna þjónustu sem veitt var X hf. og Y ehf. og dóttur- eða hlutdeildarfélögum þeirra á tilteknu tímabili. Í úrskurði Landsréttar kom fram að gagnaöflun H á grundvelli hins kærða úrskurðar væri lokið. Samkvæmt því væri það ástand sem leiddi af hinum kærða úrskurði um garð gengið. Var málinu því vísað frá Landsrétti á grundvelli 4. mgr. 192. gr. laga nr. 88/2008.
Héraðssaksóknari (
Finnur Vilhjálmsson saksóknari)
gegn
X ehf., Y ehf. og Z (
Hilmar Gunnarsson lögmaður)
X ehf., Y ehf. og Z kærðu úrskurð héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu H um að þeim og öllum fyrrverandi eða núverandi starfsmönnum eða eigendum X ehf. og Y ehf. sem kynnu að hafa veitt eða átt þátt í að veita, eða byggju yfir upplýsingum um, nánar tiltekna þjónustu sem veitt var Þ hf., Æ ehf. og dóttur- eða hlutdeildarfélögum þeirra á nánar tilteknu tímabili væri skylt að veita H upplýsingar og afhenda gögn varðandi þá þjónustu. Að beiðni H hlaut krafan meðferð fyrir héraðsdómi án þess að þeir sem hún beindist að yrðu kvaddir á dómþing. Fyrir lá að héraðsdómari tók kröfu H fyrir og kvað upp úrskurð án þess að rannsóknargögn málsins lægju frammi og án þess að boða H til þinghalds. Með vísan til 1. mgr. 103. gr. og 1. og 3. mgr. 104. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála var það niðurstaða Landsréttar að meðferð málsins í héraði hefði verið svo áfátt að óhjákvæmilegt væri að ómerkja hinn kærða úrskurð og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar.
Aðilar málsins deildu um hvort B hefði brotið gegn starfs- og trúnaðarskyldum sínum eftir að honum var sagt upp störfum hjá A ehf. Byggði A ehf. kröfur sínar einkum á tilteknu ákvæði ráðningarsamnings aðila og að B hefði á uppsagnartímanum hafið undirbúning að samkeppni við A ehf. Þessi undirbúningur hefði meðal annars falist í stofnun einkahlutafélags og samskiptum við C, sem var mikilvægur viðskiptavinur A ehf. og sem síðar færði viðskiptin sín til einkahlutafélags B. Í dómi Landsréttar var rakið að af samningi aðila yrði ekki annað ráðið en að B hefði verið heimilt að hefja samstarf við C eftir lok ráðningarsambandsins. Einnig að af gögnum málsins og framburði svæðis- og dreifingarstjóra C mætti ráða að samstarf B og C hefði hafist eftir að A ehf. rifti ráðningarsamningi aðila. Af þessum sökum hefði ekkert verið því til fyrirstöðu að B tæki upp samstarf við C eftir lok ráðningarsambandsins. Þá var ekki fallist á að stofnun einkahlutafélagsins á uppsagnartímanum hefði falið í sér brot á trúnaðarskyldu enda hefði A ehf. ekki fært fram neinar sönnur á að B eða einkahlutafélagið hefði verið í samkeppnisrekstri við A ehf. á þeim tíma eða aðhafst nokkuð sem gæti talið fela í sér slíkt brot á trúnaðarskyldu. Loks var talið að samskipti B og C á uppsagnartímanum hefðu ekki falið í sér brot gegn trúnaðarskyldu B og að A ehf. hefði ekki fært sönnur á að B hefði nýtt sér atvinnuleyndarmál eða aðrar upplýsingar í andstöðu við þágildandi 16. gr. c laga nr. 57/2005. Var B því sýknaður af kröfum A ehf.
Héraðssaksóknari (
Finnur Þór Vilhjálmsson saksóknari)
gegn
X hf. og Y ehf. (
Arnar Þór Stefánsson lögmaður)
X hf. og Y ehf. kærðu úrskurð héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu H um að Z ehf., Þ ehf., Æ og öllum fyrrverandi eða núverandi starfsmönnum eða eigendum framangreindra félaga sem kynnu að hafa veitt eða átt þátt í að veita, eða byggju yfir upplýsingum um, nánar tiltekna þjónustu sem veitt var X hf., Y ehf. og dóttur- eða hlutdeildarfélögum þeirra á nánar tilteknu tímabili væri skylt að veita H upplýsingar og afhenda gögn varðandi þá þjónustu. Að beiðni H hlaut krafan meðferð fyrir héraðsdómi án þess að þeir sem hún beindist að yrðu kvaddir á dómþing. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að skýra bæri ákvæði 1. mgr. 103. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála svo að þegar kröfu um rannsóknaraðgerð væri beint að öðrum en sakborningi, og þess krafist að sá aðili yrði ekki boðaður á dómþing, kæmi ekki til álita að sakborningur yrði boðaður á dómþing. Samkvæmt því yrði að líta svo á að X hf. og Y ehf. hefðu ekki átt aðild að málinu í héraði og því væri þeim ekki heimilt að kæra úrskurð héraðsdóms til Landsréttar. Var málinu því vísað frá Landsrétti.
Starfssamningur sem aðilar gerðu í mars 2018 talinn í gildi og grundvalla réttindi og skyldur launþega við uppsögn ásamt almennum reglum. Launþegi sem sagt var upp störfum og ekki gert að sinna vinnuskyldu í uppsögn, talinn eiga rétt á óskertum launum í uppsagnarfresti.
Stefndu töldu samninga aðila frá mars 2018 fallna niður vegna þess að forsendur hafi brostið í öndverðu eða ella eftir að samningar voru gerðir. Samningar hins vegar taldir gildir og stefnandi talinn hafa eignast með þeim þriðjungshlut í einkahlutafélagi.
G höfðaði mál gegn GF og T ehf. til heimtu skaðabóta þar sem GF hefði með saknæmri háttsemi blekkt G til að selja nánar tilgreindan hest á ákveðnu verði til T ehf., félags í eigu GF, í því skyni að geta síðar selt hestinn fyrir rúmlega tvöfalt það verð og næmi tjón hans verðmismuninum. Í dómi Landsréttar kom fram að GF hefði verið með hestinn í umboðssölu fyrir G. Á honum hefði því hvílt rík skylda að gæta hagsmuna hans. Hefði honum mátt vera ljóst að G hefði falið honum hestinn í umboðssölu í því skyni að fá sem hæst verð fyrir hann. Af framburði nafngreinds vitnis var ráðið að GF hefði, um það leyti sem samdist milli T ehf. og G um kaup á hestinum fyrir tilgreinda fjárhæð, talið að unnt væri að selja hestinn á um helmingi hærra verði. Með því að upplýsa G ekki um það mat sitt og gefa honum þannig tækifæri til að freista þess að fá hærra verð fyrir hestinn hefði GF farið gegn hagsmunum hans. Yrði í ljósi þess sem fram væri komið í málinu litið svo á að GF hefði með þessu og framgöngu sinni að öðru leyti brotið gegn trúnaðarskyldum sínum gagnvart G og þannig komið því til leiðar með saknæmum hætti að félag í eigu hans og eiginkonu hans, T ehf., hagnaðist með ólögmætum hætti á viðskiptunum á kostnað G. Voru kröfur G um óskipta skaðabótaábyrgð GF og T ehf. á tjóni hans því teknar til greina.
J ehf. höfðaði mál gegn P til viðurkenningar á skaðabótaskyldu hans vegna tjóns sem J ehf. taldi sig hafa orðið fyrir vegna brota P gegn ákvæðum ráðningarsamnings hans í kjölfar starfsloka P hjá félaginu. Í dómi Landsréttar kom fram að í ráðningarsamningi P hefði ekki verið kveðið á um bann við því að hann hæfi störf hjá samkeppnisaðila J ehf. heldur bæri honum að slíta öll persónuleg viðskiptatengsl við birgja J ehf. Auk þess væri P bundinn trúnaði um allt sem hann kynni að verða vís í starfi sínu hjá J ehf. Að mati réttarins yrði orðalag ráðningarsamningsins ekki skýrt rýmra en leiddi af orðanna hljóðan og allur vafi um það skyldi skýrður P í hag. Væru þau samskipti P við birgja J ehf., að svo miklu leyti sem þau hefðu verið upplýst í málinu, ekki talin þess eðlis að þau brytu gegn framangreindu ákvæði í ráðningarsamningnum. Þá lægi ekkert fyrir um að P hefði nýtt upplýsingar frá J ehf. þannig að það bryti gegn ákvæðinu. P væri að auki ekki eigandi nafngreinds samkeppnisaðila J ehf. og hefði því ekki fjárhagslega hagsmuni af viðskiptasamböndum eða afkomu þess félags. Var P því sýknaður af kröfum J ehf.
L hf. krafði S um greiðslu tiltekinnar fjárhæðar á grundvelli sjálfskuldarábyrgðar S á láni til S ehf. vegna kaupa á nánar tilgreindri fasteign. S ehf. ráðstafaði fasteigninni síðar til S40 ehf. sem hafði tekið að sér að reisa nýtt hús á lóðinni. S byggði sýknukröfu sína meðal annars á því að þar sem lánið hefði verið tryggt með 3. veðrétti í fasteigninni hefði L hf. brotið gegn trúnaðarskyldum gagnvart sér með því að leyfa greiðslu óveðtryggðra skulda áður en söluverði fasteignarinnar var ráðstafað inn á lánið. Í dómi Hæstaréttar var talið að með samkomulagi á milli S ehf. og S40 ehf. hefði síðarnefnda félagið fengið forræði á sölu eignanna og ráðstöfun söluandvirðis í samráði við L hf. Í samkomulaginu hafi falist að S40 ehf. hafði heimild til að ráðstafa söluandvirðinu með þeim hætti að kröfur á hendur félaginu vegna byggingarinnar sem ekki voru veðtryggðar myndu greiðast áður en aðrar kröfur yrðu efndar. L hf. hafi því verið rétt að samþykkja að söluandvirði yrði ráðstafað til greiðslu krafna á hendur félaginu samkvæmt reikningum vegna framkvæmdanna áður en veðkrafa á 3. veðrétti yrði greidd. Var S gert að greiða L hf. umkrafða fjárhæð.
B krafði Þ hf. um vangoldin laun í uppsagnarfresti o.fl eftir að B hafði fyrirvaralaust verið sagt upp störfum vegna trúnaðarbrests við Þ hf. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna hans, var því slegið föstu að sannað væri að B hefði lagt á ráðin í slagtogi með öðrum starfsmönnum Þ hf. að koma á fót atvinnurekstri í samkeppni við Þ hf. og haft uppi markvissar aðgerðir í því skyni á sama tíma og í gildi var ráðningarsamningur milli aðila. Var B þannig talinn hafa fyrirgert rétti sínum til allra launagreiðsla sem og rétti til orlofsgreiðslna frá og með riftun ráðningarsamningsins.
B, sem var starfsmaður A ehf. frá árinu 2005, krafði A ehf. um vangoldin laun í uppsagnarfresti og orlof. B átti samkvæmt ráðningarsamningi að gæta trúnaðar- og þagnarskyldu meðal annars um það sem hann yrði áskynja hjá A ehf. og skyldi trúnaðarskyldan haldast þótt ráðningarsamningurinn félli úr gildi. Eftir að B sagði upp störfum hjá A ehf. á árinu 2017 gerði félagið við hann starfslokasamning sem kvað meðal annars á um að B skyldi ekki gegna starfi í þágu þriðja aðila á uppsagnarfresti, hefja eða iðka starfsemi sem skaðaði samkeppnisstöðu félagsins eða hafa samband við viðskiptavini þess, ella skyldi hann endurgreiða A ehf. greiðslur sem hann þægi á uppsagnarfresti. A ehf. rifti starfslokasamningnum skömmu síðar. Eftir lok uppsagnarfrests hóf B störf hjá samkeppnisaðila A ehf. en fyrrverandi samstarfsmenn hans hjá A ehf. höfðu þá nýlega stofnað það félag og gerðist B hluthafi og stjórnarmaður í félaginu. Í dómi Landsréttar kom fram að A ehf. hefði ekki axlað þá sönnunarbyrði sem á honum hvíldi um þær staðhæfingar sínar að B hefði brotið gegn trúnaðar- og þagnarskyldum sínum samkvæmt ráðningarsamningi og skyldum samkvæmt starfslokasamningi. Var því fallist á kröfur B um greiðslu vangoldinna launa í uppsagnarfresti auk orlofs.
L hf. höfðaði mál á hendur S til heimtu skuldar á grundvelli sjálfskuldarábyrgðar S á láni til S ehf. Sýknukrafa S var meðal annars reist á því að þar sem lánið hefði verið tryggt með 3. veðrétti í fasteigninni að Skólavörðustíg 40 hefði L hf. brotið gegn trúnaðarskyldum gagnvart sér með því að heimila greiðslu skulda sem stóðu aftar í veðröð og óveðtryggðra skulda áður en söluverði fasteignarinnar var ráðstafað inn á lánið. Í dómi Landsréttar kom fram að S hefði verið kunnugt um efni samkomulags S ehf. og byggingaraðila um byggingarframkvæmdir að Skólavörðustíg 40, og um hlutverk L hf. við fjármögnun þeirra, og yrði samkomulaginu, sem kvað á um hvernig ráðstafa ætti tekjum af sölu fasteignarinnar, ekki jafnað til fullnustugerðar. Með ráðstöfun söluandvirðisins í samræmi við samkomulagið hefði L því ekki brotið gegn trúnaðarskyldum sínum gagnvart S. Þá voru ekki talin efni til að víkja til hliðar sjálfskuldarábyrgð S á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 eða reglna samningaréttar um brostnar forsendur. Loks var ekki fallist á með S að ábyrgð hans hefði fallið niður samhliða því að fyrrgreind tryggingarréttindi voru felld niður þar sem nauðsynlegt hefði verið að aflétta láninu af seldum eignarhlutum til að koma þeim í verð þannig að nýta mætti söluandvirðið til að greiða lánið, sem var í vanskilum, að hluta eða að fullu. Því hefði samkomulagið í raun falið í sér takmörkun á þeirri áhættu sem S bar af ábyrgðinni en ekki aukningu hennar. Var S því gert að greiða L hf. umkrafða fjárhæð.
J krafði S ehf. um vangoldin laun í uppsagnarfresti og vegna yfirvinnu, orlof og desemberuppbót sem hann taldi sér bera þar sem S ehf. hefði verið óheimilt að segja fyrirvaralaust upp ráðningarsamningi þeirra á milli. Byggði S ehf. á því að J hefði brotið trúnaðarskyldur gagnvart sér sem heimilaði félaginu að rifta ráðningarsamningnum. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom fram að ráðið yrði af framburði annars fyrirsvarsmanns S ehf. að J hefði gert kröfu um greiðslu yfirvinnu og að til hafi staðið að ganga frá einhverskonar samkomulagi þar að lútandi, en það hafi ekki verið gert. Lá fyrir að J fékk ekki greitt fyrir yfirvinnu á ráðningartímanum og gögn málsins báru ekki með sér að J hefði gert kröfu að nýju þar að lútandi fyrr en þremur og hálfum mánuði eftir að ráðningarsamningnum var rift. Yrði J að bera hallan af sönnunarskorti um að náðst hefði samkomulag milli aðila um greiðslu launa fyrir yfirvinnu og var S ehf. því sýknaður af kröfu J þess efnis. Á hinn bóginn var ekki fallist á með S ehf. að fyrir lægi sönnun um að J hefði brotið gegn trúnaðar- og starfsskyldum sínum hjá S ehf. með þeim hætti að réttlætt hefði fyrirvaralausa riftun á ráðningarsamningi hans. Var því tekin til greina krafa J um greiðslu launa í uppsagnarfresti ásamt desemberuppbót, orlofi og orlofsuppbót.
T höfðaði mál á hendur S hf. og krafðist launa samkvæmt starfslokasamningi sem hann hafði gert við félagið, en S hf. hafði fellt niður greiðslur til hans eftir að hafa greitt honum laun í tæpa þrjá mánuði af sex samkvæmt samningnum. S hf. byggði á því að T hefði vanefnt starfsskyldur sínar á meðan hann starfaði hjá félaginu og höfðaði gagnsök þar sem það krafðist þess að samningnum yrði breytt þannig að launagreiðslur T yrðu felldar niður og hann dæmdur til að endurgreiða þau laun sem hann hefði þegar fengið. Héraðsdómur taldi ósannað að T hefði vanefnt starfsskyldur sínar og tók kröfu hans til greina, en vísaði gagnkröfu S hf. frá dómi vegna vanreifunar. Í dómi sínum tók Hæstiréttur fram að þar sem krafa T hefði verið tekin til greina hefði borið að sýkna hann af gagnkröfu S hf. í stað þess að vísa henni frá dómi, enda grundvöllur hennar þá brostinn. Að því gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna, staðfesti Hæstiréttur hinn áfrýjaða dóm en lækkaði kröfu T sem nam fjárhæð lífeyrissjóðsiðgjalda, staðgreiðslu opinberra gjalda og meðlags.
S hóf störf hjá S ehf. í janúar 2014 og starfaði þar fram í maí 2015 er ráðningarsamningi hennar var fyrirvaralaust sagt upp. Voru ástæður uppsagnar S meðal annars þær að hún hefði verið í forsvari fyrir annað fyrirtæki sem einnig hefði verið í ferðaþjónustu og að hún hefði sinnt störfum fyrir umrætt félag í vinnutíma sínum og meðal annars sent tölvuskeyti í nafni S ehf. vegna erinda er vörðuðu það félag. Í málinu krafðist S bóta vegna uppsagnarinnar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms væri fallist á þá niðurstöðu að S hefði ekki í starfi sínu hjá S ehf. brotið af sér með þeim hætti gegn trúnaðar- og starfsskyldum sínum að réttlætt hafi fyrirvaralausa riftun á ráðningarsamningi hennar. Var því talið að S ætti rétt til bóta vegna uppsagnarinnar sem næmi fjárhæð þeirra launa er hún hefði haft á uppsagnartíma samningsins.
G hóf störf hjá V ehf. í janúar 2014 og starfaði þar fram í ágúst sama ár er ráðningarsamningi hans var fyrirvaralaust sagt upp. Var ástæða uppsagnarinnar að G hefði án heimildar sent úr vinnupóstfangi sínu í einkanetfang sitt viðkvæmar trúnaðarupplýsingar um rekstur V ehf. og þannig gerst brotlegur í starfi. Í málinu krafðist G bóta vegna uppsagnarinnar. Með hliðsjón af skýrslugjöf aðila og vitna fyrir dómi, eðli þeirra gagna sem G hafði sent og atvikum málsins að öðru leyti var ekki fallist á með V ehf. að G hefði brotið gegn ráðningarsamningi sínum með þeim hætti að heimilt hefði verið að víkja honum úr starfi fyrirvaralaust. Var því talið að G ætti rétt til bóta vegna uppsagnarinnar sem næmi fjárhæð þeirra launa er hann hefði haft á uppsagnartíma ráðningarsamningsins.
Málsatvik voru þau að B hafði í starfi sínu sem skólastjóri við skóla í sveitarfélaginu C fengið senda dagbók A í janúar 2010. Síðar sama ár var eiginmaður B ákærður fyrir kynferðisbrot gegn A og hafði B eftir það samband við ríkissaksóknara, sem fór þess í kjölfarið skriflega á leit við B að hún afhenti embættinu dagbók A á grundvelli 1. mgr. 135. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. B varð við þeirri beiðni og var dagbókin lögð fram í sakamálinu á hendur eiginmanni hennar, sem lauk endanlega með dómi Hæstaréttar 29. nóvember 2012 í máli nr. 429/2012 þar sem hann var sýknaður, en í rökstuðningi fyrir niðurstöðunni var meðal annars vísað til dagbókarinnar. A höfðaði mál á hendur B og C til heimtu miskabóta á þeim grundvelli að meðferð B á einkamálefnum hennar hefði falið í sér brot á friðhelgi einkalífs auk þess sem B hefði í starfi sínu brotið gegn trúnaðarskyldu sinni samkvæmt lögum nr. 91/2008 um grunnskóla. Ekki var talið að afhending B á dagbók A til ríkissaksóknara hefði falið í sér ólögmæta og saknæma háttsemi af hálfu B og var í því samhengi skírskotað til þess að þótt á B hefði hvílt þagnarskylda um tilvist og efni dagbókarinnar eftir fyrirmælum laga nr. 88/2008 mætti ætla að dómari hefði leyst hana undan þeirri skyldu vegna þeirra alvarlegu saka sem eiginmaður hennar var borinn. Á hinn bóginn var talið að með því að upplýsa saksóknara um tilvist dagbókar A, að því er virtist að eigin frumkvæði og í því skyni að styðja við vörn eiginmanns síns í sakamálinu á hendur honum, hafi B brotið vísvitandi gegn þagnar- og trúnaðarskyldu sem á henni hvíldi sem skólastjóra samkvæmt 2. mgr. 12. gr. laga nr. 91/2008. Eins og atvikum var háttað var þessi háttsemi B talin fela í sér rof á friðhelgi einkalífs A, sem færi í bága við 71. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var talið að B hefði mátt vera ljóst að með því að upplýsa um tilvist dagbókarinnar með fyrrgreindum hætti yrði efni hennar gert uppskátt og að slíkt myndi óhjákvæmilega rýra orðspor A og gera hana ótrúverðuga í augum annarra. Var því talið að í háttseminni hefði falist ólögmæt meingerð af hendi B gegn persónu A í merkingu b. liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Var B gert að greiða miskabætur að fjárhæð 500.000 krónur. Loks var því hafnað að sveitarfélagið C bæri bótaábyrgð gagnvart A, en hvorki var talið sýnt að starfsmenn C hefðu haft vitneskju um að B hygðist hafa samband við ríkissaksóknara vegna meðferðar sakamálsins á hendur eiginmanni hennar, né heldur að sú háttsemi B hefði tengst starfi hennar sem skólastjóra.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar ákæruvaldinu var í sakamáli á hendur X o.fl. heimilað að leggja fram hluta skjalaskrár og leiða A fyrir dóm sem vitni. Skjölin sem um var að ræða voru tilkynning Seðlabanka Íslands til Fjármálaeftirlitsins, svar bankans við beiðni ákæruvaldsins, afrit af tölvupóstsamskiptum X o.fl. við A og skýrsla hennar hjá lögreglu. Í málinu reyndi á hvort ákæruvaldinu væri óheimilt að leggja fram fyrrgreind skjöl á grundvelli 4. mgr. 134. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, sbr. 2. mgr. 119. gr. sömu laga. Í dómi Hæstaréttar var talið að líta yrði svo á að undir b. lið síðastgreindrar málsgreinar gætu fallið einka-, fjárhags- og viðskiptamálefni einstaklinga jafnt sem lögpersóna, að því tilskyldu að þeim sérfræðingum sem heyrðu undir ákvæðið hefði verið trúað fyrir slíkum upplýsingum í starfi þeirra. Af síðastefndu leiddi að ákvæðið ætti ekki við væri manni trúað fyrir upplýsingum utan starfs hans sem sérfræðings, til dæmis af vini eða vandamanni. Þá var í dómi réttarins meðal annars vísað til þess að við skýringu ákvæðisins, sem fæli í sér undantekningu frá vitnaskyldu, yrði að líta til þess að því sé ætlað að vernda trúnaðarsamband sérfræðings og skjólstæðings sem til hans leitar þannig að skjólstæðingurinn geti almennt treyst því að upplýsingar, sem hann láti sérfræðingnum í té um einkamálefni sín, verði ekki síðar notaðar gegn honum í sakamáli án hans vilja. Talið var að tilkynning Seðlabanka Íslands til Fjármálaeftirlitsins og svar bankans við beiðni ákæruvaldsins fælu ekki í sér trúnaðarupplýsingar í merkingu b. liðar 2. mgr. 119. gr. laga nr. 88/2008. Þá yrði ekki talið að X o.fl. hefðu leitað ráðgjafar hjá A sem lögmanni, heldur sem lögfræðingi með sérþekkingu á reglum um gjaldeyrisviðskipti. Litið var svo á að tölvupóstsamskipti X o.fl. við A og skýrsla hennar hjá lögreglu heyrðu undir undanþágu frá vitnaskyldu með vísan til eðlis og umfangs þeirrar ráðgjafar er A hefði veitt X o.fl., enda hefðu þeir eins og atvikum málsins var háttað mátt líta svo á með réttu að viðlíka trúnaðarskylda fylgdi samskiptum þeirra við A og um væri að ræða samskipti við lögmann, þannig að þeir gætu almennt treyst því að upplýsingarnar sem þeir trúðu A fyrir yrðu ekki síðar notaðar gegn þeim í sakamáli án vilja þeirra. Ekki yrði séð að tölvupóstsamskipti X o.fl. við A og skýrsla hennar hjá lögreglu gætu skipt sköpum um niðurstöðu málsins og því var ákæruvaldinu synjað um að leggja fram þau skjöl. Loks var talið að A yrði ekki leidd sem vitni án leyfis X o.fl. sökum fyrirmæla b. liðar 2. mgr. 119. gr. laga nr. 88/2008.
B höfðaði mál gegn E ehf. til heimtu vangoldinna launa í uppsagnarfresti og tiltekinna launatengdra greiðslna í tengslum við starfslok sín hjá félaginu. B hafði sagt upp starfi sínu hjá E ehf. með bréfi og í því tekist á hendur skuldbindingu um bann við samkeppni við E ehf. eins og nánar greindi þar. E ehf. bar því við að B hefði brotið gegn þeirri skuldbindingu, með því að setja sig í samband við erlenda viðskiptamenn E ehf. í þágu I ehf. sem starfaði í samkeppni við E ehf., og því glatað rétti til launa í uppsagnarfresti. Á hinn bóginn greiddi E ehf. B orlofslaun, orlofsuppbót og desemberuppbót. Aðilar deildu um hver hefði samið texta uppsagnarbréfsins um bann við samkeppni og að tilhlutan hvers það hefði verið gert, auk þess sem þá greindi á um merkingu textans. Hæstiréttur taldi, hvað sem liði fyrrgreindum ágreiningsefnum aðila, að leggja yrði til grundvallar að B hefði brotið gegn skilmálanum sem fram kom í uppsagnarbréfi hans og með því glatað rétti til launa í uppsagnarfresti ásamt orlofsfé af þeim. Hæstiréttur hafnaði einnig kröfum B um greiðslu orlofsuppbótar og desemberuppbótar með vísan til þess að eins og málið lægi fyrir virtust þær kröfur eiga rætur að rekja til tímabils innan uppsagnarfrests. Þá var kröfu B um greiðslu orlofslauna vegna tímabils fyrir uppsögn hans vísað frá héraðsdómi vegna vanreifunar.
H höfðaði mál gegn bankanum L hf. og krafðist greiðslu vegna svonefndrar bakábyrgðar sem forveri L hf. hafði undirgengist gagnvart H vegna ábyrgðar þess síðarnefnda á greiðslum B hf. til leigusala húsnæðis þar sem B hf. rak verslun. Með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins hafði forveri L hf. verið tekinn til slitameðferðar og tiltekin réttindi og skyldur færðar yfir í L hf. Laut ágreiningur aðila að því hvort L hf. bæri hina umdeildu bakábyrgð þótt Fjármálaeftirlitið hefði tekið ákvörðun um að réttindi og skyldur forvera L hf. vegna ábyrgðarinnar ættu ekki að færast yfir til L hf. Hæstiréttur féllst á kröfu H. Vísað var til þess að L hf. hafði lýst því yfir eftir að ákvörðun Fjármálaeftirlitsins var tekin að bankinn hefði tekið yfir réttindi og skyldur samkvæmt bakábyrgðinni, L hf. hefði síðar haft milligöngu um greiðslu þóknunar til H vegna ábyrgðarinnar og að L hf. hefði ekki fyrr en nokkru síðar hreyft því gagnvart H að skuldbinding vegna ábyrgðarinnar hvíldi ekki á sér vegna ákvörðunar Fjármálaeftirlitsins.
Gerður var starfslokasamningur við J, þáverandi forstjóri E, 26. september 2008 og lét J af störfum samdægurs. Með vísan til ráðningarsamnings J var í samningnum kveðið á um bann við samkeppni og því að J sinnti öðrum störfum án samþykkis E fram til 31. mars 2009. Með bréfi 18. desember 2008 veitti stjórnarformaður E skilyrt leyfi til handa J þess efnis að honum væri heimilt að taka að sér tímabundið starf fyrir C. Með bréfi 12. febrúar 2009 afturkallaði E framangreint samþykki sitt með vísan til þess að J hefði brotið gegn ráðningarsamningi og samkomulagi um starfslok. J höfðaði mál þetta á hendur E til heimtu vangoldinna launa og hlunninda samkvæmt starfslokasamningi þeirra í millum. Deila aðila laut einkum að því hvort E hefði verið heimilt að afturkalla samþykki sitt. Í dómi Hæstaréttar segir meðal annars að E hefði ekki haft skyldu til þess að verða við ósk J um að mega taka að sér störf hjá C. E hefði engu að síður orðið við því en bundið samþykki sitt skilyrðum sem lutu meðal annars að því að stefndi ynni ekki fyrir samkeppnisaðila E eða tengd félög. Heimild E til afturköllunar réðist af því hvort skilyrði fyrir samþykki E hefðu verið brotin af hálfu J. E lagði fram útprentun á tölvupóstum sem hann taldi sýna að J hefði ætlað sér að vinna fyrir félagið X sem hefði ætlað að starfa í samkeppni við E. Í málinu lægi fyrir að J hefði staðfastlega mótmælt því að framangreindir tölvupóstar stöfuðu frá sér eða hefði verið beint til sín og fyrir Hæstarétti kom fram af hálfu E að ekki væri vitað neitt um uppruna þeirra. Með vísan til þessa og gegn andmælum J yrðu tölvupóstarnir ekki lagðir til grundvallar við úrlausn málsins. Þar sem E lagði ekki fram frekari gögn málatilbúnaði sínum til stuðnings var niðurstaða Hæstaréttar sú að E hefði ekki tekist sönnun um að honum hefði verið heimilt að afturkalla samþykki sitt fyrir því að J ynni hjá C og var krafa J því tekin til greina.
A starfaði um árabil sem framkvæmdastjóri F. Þann 11. apríl 2008 gerði F starfslokasamning við A þar sem kveðið var á um að A skyldi ljúka vinnuskyldu sinni 31. maí sama ár en laun haldast til 31. október 2008. Í samningnum var kveðið á um að launin skyldu greidd, óháð því hvort A myndi sinna störfum annarsstaðar á tímabilinu. Með munnlegum samningi í maí á sama ári réði A sig til S sem starfaði á sama sviði og F og voru launagreiðslur A felldar niður vegna þessa. Í málinu krafði A, F um greiðslur samkvæmt starfslokasamningnum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ákvæði starfslokasamningsins væri skýrt um að A skyldi njóta réttar til launa til loka október 2008. Hefði F verið í lófa lagið að taka fram í samningnum ef hann vildi takmarka þennan rétt A við að hann réði sig ekki til vinnu hjá S. Hefði F í raun haft sérstakt tilefni til að gæta að þessu þar sem ágreiningslaus var að A lét af störfum hjá F vegna stuðnings við tillögu um samruna F og S. Þetta hafði F ekki gert og var ekki fallist á að óskráð forsenda fyrir samningnum sem að þessu laut hefði brostið með þeim réttaráhrifum að F yrði ekki bundið við starfslokasamninginn. Var krafa A samkvæmt þessu tekin til greina og F dæmt til að greiða A laun og aðrar greiðslur samkvæmt samningum.
Hrefna María Gunnarsdóttir, Ásta Valdimarsdóttir, Guðrún Margrét Hannesdóttir, Margrét O. Magnúsdóttir og Valdimar Kristinn Hannesson (
Gísli Guðni Hall hrl)
gegn
Hirti Gíslasyni og Hafsteini Má Ársælssyni (
Anton Björn Markússon hrl)
Vinnusamningur. Trúnaðarskylda. Skaðabótamál. Vanreifun. Frávísun frá héraðsdómi að hluta. Þann 17. mars 2006 skrifuðu fyrirsvarsmenn félaganna J ehf. og V hf. undir viljayfirlýsingu um sölu V hf. til hins fyrrnefnda félags. Var kaupverð þar tilgreint 300.000.000 krónur. Af þeirri upphæð var viðskiptavild félagsins metin á 70.000.000 krónur auk þess sem gert var ráð fyrir 10.000.000 króna aukagreiðslu til fyrirsvarsmanns V hf., MÞM, en hann skyldi vera kaupanda til aðstoðar í það minnsta sex mánuði eftir kaupin. Þá var það jafnframt tekið fram í samningnum að seljandi skyldi tryggja að bæði erlendir birgjar myndu fallast á eigendaskiptin og lýsa sig reiðubúna til að starfa með nýjum eigendum, svo og lykilstarfsmenn félagsins. Áður en skrifað var undir kaupsamning milli félaganna keyptu tveir lykilstarfsmenn V hf. hluta í félaginu R ehf., sem var einn helsti samkeppnisaðili V hf., og gerðu síðan viðskiptasamninga við tvo stærstu birgja V hf., B og W. Kaupsamningur milli J ehf. og V hf. var gerður 21. apríl 2006 en þar var viðskiptavild V hf. nú metin á 10.000.000 krónur auk þess sem greiðsla til MÞM að sömu fjárhæð vegna starfsloka hans var felld niður. Var heildarkaupverð félagsins því lækkað niður í 230.000.000 krónur vegna þess að umræddir starfsmenn höfðu látið af störfum fyrir félagið auk þess sem félagið hafði misst einkaumboðssamninga við áðurgreinda birgja. Í málinu stefndu fyrrverandi hluthafar V hf. starfsmönnunum tveimur og kröfðust skaðabóta að þeirri fjárhæð sem mismunur viljayfirlýsingarinnar og kaupsamningsins hljóðaði á um. Talið var að með háttseminni hefðu starfsmennirnir hagnýtt sér atvinnuleyndarmál sem þeir hefðu aflað sér í starfi sínu í því skyni að ná til sín viðskiptahagsmunum frá félaginu og efla með því stöðu samkeppnisaðilans R ehf. Hefði háttsemin verið saknæm og ólögmæt og falið í sér brot á starfsskyldum þeirra. Hagnýting atvinnuleyndarmála í þessu skyni fól í sér brot á 2. og 3. mgr. 13. gr. laga nr. 57/2005, sbr. nú 2. og 3. mgr. 16. gr. c sömu laga, og gæti orðið grundvöllur skaðabótaábyrgðar þeirra á því tjóni sem sannanlega varð af háttseminni. Í málinu lá fyrir að MÞM hefði veikst alvarlega skömmu eftir gerð viljayfirlýsingarinnar. Var því fallist á það með starfsmönnunum að ósannað væri að MÞM hefði verið fær um að sinna þeim skyldum sem á honum hvíldu samkvæmt yfirlýsingunni, og voru þeir því sýknaðir af 10.000.000 króna greiðslu vegna þessa. Hvað varðaði kröfu hluthafanna um skaðabætur að fjárhæð 60.000.000 krónur vegna lækkunar á verðmæti viðskiptavildar var talið að hluthafarnir hefðu ekki reifað með afmörkuðum hætti hvert tjón þeirra hefði verið vegna breytinga á viðskiptasambandi við birginn B og uppsagnar W á einkaumboðssamningi við félagið. Hvorki lá fyrir matsgerð né önnur gögn sem gætu verið grundvöllur mats á tjóni þeirra vegna þessa. Var málatilbúnaður þeirra því ekki í samræmi við áskilnað e. liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 að þessu leyti og var kröfunni vísað frá héraðsdómi.
J og Þ störfuðu hjá Í hf. sem framleiddi og seldi ísþykknivélar. Í ráðningarsamningum þeirra var að finna ákvæði um trúnaðarskyldu m.a. varðandi viðskipta- og atvinnuleyndarmál. Rekstri Í hf. var hætt og var J og Þ sagt upp störfum. Í hf. gerði síðan samning við O ehf. um kaup á vörubirgðum, lausafjármunum, framleiðsluaðferðum, tæknilegum upplýsingum, einkaleyfum og viðskiptasamböndum Í hf. Í samningnum kom m.a. fram að O ehf. hefði rétt til að framfylgja og fullnusta trúnaðarskyldur starfsmanna. Eftir að J og Þ létu af störfum hjá Í hf. hófu þeir hönnun og þróun á ísstrokkum sem þeir létu framleiða og seldu síðan. O ehf. stefndi J og Þ og krafðist þess að þeim yrði með dómi bannað að framleiða og/eða selja ísstrokka í ísþykknivélar af tiltekinni gerð. Talið var að Í hf. hafi ekki getað, án samþykkis og vitundar J og Þ, framselt skyldur þeirra samkvæmt ráðningarsamningum sem þegar hafði verið slitið og því ekki hægt að byggja kröfur á því að J og Þ hafi verið bundnir af ákvæðum ráðningarsamninganna. Þá var ekki talið að J og Þ hafi nýtt sér atvinnuleyndarmál við gerð ísstrokkanna þannig að þeir hafi brotið gegn 27. gr. þágildandi samkeppnislaga. Voru J og Þ því sýknaðir af kröfum O ehf.
Ágreiningur var milli aðila um túlkun á efni viðauka við starfsamning H og óstofnaðs félags sem síðar varð M. Í viðaukanum var kveðið á um að gagnkvæmur uppsagnarfrestur væri þrír mánuðir en auk þess yrðu H greidd þriggja mánaða laun við starfslok án nokkurrar vinnuskyldu en ef þess þyrfti þá myndi H veita aðstoð og stuðning símleiðis og á styttri fundum þessa þrjá mánuði eftir starfslok. H sagði upp starfi sínu hjá M og hóf störf hjá A sem var samkeppnisaðili M. H fékk greidd laun í uppsagnarfresti og þriðjung starfslokagreiðslu samkvæmt umræddum viðauka. H krafði M um eftirstöðvar hennar. M byggði á því að forsendur greiðsluskyldu hans hefðu brostið þar sem H hefði brotið gegn starfsskyldum sínum meðan á uppsagnarfresti stóð með þátttöku og undirbúning í stofnun A og að H hefði komið sér undan að sinna þeirri aðstoð sem hann hefði lofað samkvæmt viðaukanum. Talið var að ráðningu H hefði lokið við lok uppsagnarfrestsins. Þá hefði M ekki leitt í ljós að H hefði rofið trúnaðarskyldur sínar við M meðan á uppsagnarfresti stóð. Jafnframt var ekki talið að leitt yrði af viðaukanum að H hefði verið óheimilt að taka þátt í stofnun eða starfa hjá samkeppnisaðila eftir lok uppsagnarfrests. Samkvæmt þessu var M dæmt til að greiða H eftirstöðvar starfslokagreiðslunnar.
S, sem hóf störf hjá AK ehf. á árinu 2002 og gegndi starfi sölumanns eða sölustjóra, sagði upp starfi sínu hjá félaginu 8. maí 2006. Þann 15. júní sama ár gerði AK ehf. starfslokasamning við S þar sem kveðið var á um að félagið óskaði ekki eftir frekari vinnuframlagi S það sem eftir lifði af þriggja mánaða uppsagnarfresti að öðru leyti en til ráðgjafar um einstök verkefni. Með bréfi AK ehf. 24. júlí 2006 tilkynnti félagið að það myndi ekki inna af hendi frekari greiðslu til S þar sem einsýnt væri að hann hefði ráðið sig til starfa hjá samkeppnisaðila félagsins F ehf. Hélt AK ehf. því fram að S hefði unnið við að koma á tengslum milli þess fyrirtækis og viðskiptavina AK ehf. og því brotið við sig trúnað. Deilt var um hvort AK ehf. bæri að greiða S laun í uppsagnarfresti auk orlofs. Í dómi Hæstaréttar kom fram að S hefði fyrst þegið laun frá F ehf. eftir að ráðningarsambandi hans við AK ehf. lauk. Sú trúnaðarskylda sem hvíldi á S á uppsagnarfresti fól ekki í sér bann við að S leitaði sér að starfi, jafnvel hjá samkeppnisaðila, enda var ekki samið sérstaklega um að S réði sig ekki til fyrirtækis í samkeppni við AK ehf. Þá var ekki talið sýnt fram á að S hefði búið yfir sérstakri vitneskju um reksturinn sem teldist til atvinnuleyndarmála í skilningi 2. mgr. 13. gr. laga nr. 57/2005. Þótti jafnframt ósönnuð sú fullyrðing AK ehf. að S hefði eytt tölvugögnum úr tölvu þeirri er S hafði afnot af í starfi sínu. Voru kröfur S samkvæmt þessu því teknar til greina.
S, sem hóf störf hjá AK ehf. á árinu 2004 og gegndi starfi sölustjóra, sagði upp starfi sínu hjá félaginu 2. maí 2006. Þann 4. júlí sama ár gerði AK ehf. starfslokasamning við S þar sem kveðið var á um að félagið óskaði ekki eftir frekari vinnuframlagi S það sem eftir lifði af þriggja mánaða uppsagnarfresti að öðru leyti en til ráðgjafar um einstök verkefni. Með bréfi AK ehf. 24. júlí 2006 tilkynnti félagið að það myndi ekki inna af hendi frekari greiðslu til S þar sem einsýnt væri að hún hefði ráðið sig til starfa hjá samkeppnisaðila félagsins F ehf. Hélt AK ehf. því fram að S hefði unnið við að koma á tengslum milli þess fyrirtækis og viðskiptavina AK ehf. og því brotið við sig trúnað. Deilt var um hvort AK ehf. bæri að greiða S laun í uppsagnarfresti auk orlofs. Í dómi Hæstaréttar kom fram að S hefði fyrst þegið laun frá F ehf. eftir að ráðningarsambandi hennar við AK ehf. lauk. Sú trúnaðarskylda sem hvíldi á S á uppsagnarfresti fól ekki í sér bann við að S leitaði sér að starfi, jafnvel hjá samkeppnisaðila, enda var ekki samið sérstaklega um að S réði sig ekki til fyrirtækis í samkeppni við AK ehf. Þá var ekki talið sýnt fram á að S hefði búið yfir sérstakri vitneskju um reksturinn sem teldist til atvinnuleyndarmála í skilningi 2. mgr. 13. gr. laga nr. 57/2005. Þótti jafnframt ósönnuð sú fullyrðing AK ehf. að S hefði eytt tölvugögnum úr tölvu þeirri er S hafði afnot af í starfi sínu. Voru kröfur S samkvæmt þessu því teknar til greina.
E, sem hóf störf hjá AK ehf. á árinu 1984 og gegndi starfi sölustjóra, sagði upp starfi sínu hjá félaginu í maí 2006. Þann 19. júní sama ár gerði AK ehf. starfslokasamning við E þar sem kveðið var á um að félagið óskaði ekki eftir frekari vinnuframlagi E það sem eftir lifði af þriggja mánaða uppsagnarfresti að öðru leyti en til ráðgjafar um einstök verkefni. Með bréfi AK ehf. 24. júlí 2006 tilkynnti félagið að það myndi ekki inna af hendi frekari greiðslu til E þar sem einsýnt væri að hann hefði ráðið sig til starfa hjá samkeppnisaðila félagsins F ehf. Hélt AK ehf. því fram að E hefði unnið við að koma á tengslum milli þess fyrirtækis og viðskiptavina AK ehf. og því brotið við sig trúnað. Deilt var um hvort AK ehf. bæri að greiða E laun í uppsagnarfresti auk orlofs. Í dómi Hæstaréttar kom fram að E hefði fyrst þegið laun frá F ehf. eftir að ráðningarsambandi hans við AK ehf. lauk. Sú trúnaðarskylda sem hvíldi á E á uppsagnarfresti fól ekki í sér bann við að E leitaði sér að starfi, jafnvel hjá samkeppnisaðila, enda var ekki samið sérstaklega um að E réði sig ekki til fyrirtækis í samkeppni við AK ehf. Þá var ekki talið sýnt fram á að E hefði búið yfir sérstakri vitneskju um reksturinn sem teldist til atvinnuleyndarmála í skilningi 2. mgr. 13. gr. laga nr. 57/2005. Þótti jafnframt ósönnuð sú fullyrðing AK ehf. að E hefði eytt tölvugögnum úr tölvu þeirri er E hafði afnot af í starfi sínu. Voru kröfur E samkvæmt þessu því teknar til greina.
B, sem hóf störf hjá AK ehf. á árinu 1981 og gegndi starfi fjármálastjóra, sagði upp starfi sínu hjá félaginu um mánaðamótin apríl, maí 2006. Í maí sama ár gerði AK ehf. starfslokasamning við B þar sem kveðið var á um að félagið óskaði ekki eftir frekari vinnuframlagi B það sem eftir lifði af þriggja mánaða uppsagnarfresti. Með bréfi AK ehf. 24. júlí 2006 tilkynnti félagið að það myndi ekki inna af hendi frekari greiðslu til B þar sem einsýnt væri að hann hefði ráðið sig til starfa hjá samkeppnisaðila félagsins F ehf. Hélt AK ehf. því fram að B hefði unnið við að koma á tengslum milli þess fyrirtækis og viðskiptavina AK ehf. og því brotið við sig trúnað. Deilt var um hvort AK ehf. bæri að greiða B laun í uppsagnarfresti auk orlofs. Í dómi Hæstaréttar kom fram að B hefði ekki þegið laun frá F ehf. meðan á uppsagnarfresti hans við AK ehf. stóð. Sú trúnaðarskylda sem hvíldi á B á uppsagnarfresti fól ekki í sér bann við að B leitaði sér að starfi, jafnvel hjá samkeppnisaðila, enda var ekki samið sérstaklega um að B réði sig ekki til fyrirtækis í samkeppni við AK ehf. Þá var ekki talið sýnt fram á að B hefði búið yfir sérstakri vitneskju um reksturinn sem teldist til atvinnuleyndarmála í skilningi 2. mgr. 13. gr. laga nr. 57/2005. Þótti jafnframt ósönnuð sú fullyrðing AK ehf. að B hefði eytt tölvugögnum úr tölvu þeirri er B hafði afnot af í starfi sínu. Þá var framkomin gagnkrafa B um skuldajöfnuð sökum ætlaðrar eftirgjafar B á kröfu til viðskiptavinar félagsins ekki studd neinum haldbærum rökum. Voru kröfur B samkvæmt þessu því teknar til greina.