Máli sem stefnandi höfðaði til ógildingar á úrskurði kærunefndar útboðsmála sem kvað á um skaðabótaskyldu stefnanda gagnvart stefndu var vísað frá dómi meðal annars með vísan til þess að stefnandi hefði ekki lögvarða hagsmuni af því að fá álit nefndarinnar um bótaskyldu ógilt.
Staðfestur var dómur héraðsdóms þar sem O ehf. og R ehf. voru sýknaðir af kröfu L hf. um ógildingu úrskurðar kærunefndar útboðsmála. Ekki var fallist á að úrskurður nefndarinnar hafi verið haldinn form- eða efnisannmörkum eða að nefndin hafi við meðferð og úrlausn málsins farið út fyrir hlutverk sitt og valdsvið lögum samkvæmt.
S hf. höfðaði mál á hendur SE til ógildingar á úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála í máli 1/2021 þar sem kæru S hf. var vísað frá áfrýjunarnefndinni. S hf. byggði kæru sína til nefndarinnar á því að með þeirri ákvörðun SE sem fólst í gerð sáttar SE og E hf. hefði E hf. meðal annars skuldbundið sig til þess að hætta viðskiptalegu sambandi við S hf. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu hins áfrýjaða dóms og taldi S hf. ekki njóta aðildar til að kæra umræddan hluta sáttar SE og E hf. til áfrýjunarnefndar samkeppnismála. Hæstiréttur tók fram að sáttir væru eitt af lögbundnum úrræðum samkeppnisyfirvalda við framkvæmd samkeppnislaga og að SE yrði að geta treyst því að sátt fæli í sér endanlegar lyktir máls gagnvart fyrirtæki og að það grípi til þeirra aðgerða sem það hefur skuldbundið sig til. Ekki væri unnt að skilja þessar skuldbindingar frá öðrum ákvæðum sáttar. Hins vegar gæti samningsfrelsi fyrirtækja sem gera sátt við SE ekki vikið til hliðar ófrávíkjanlegum réttarreglum. Sáttin haggaði þannig ekki lögbundnum skyldum E hf. samkvæmt 11. gr. samkeppnislaga um bann við misnotkun á markaðsráðandi stöðu. Þá væru S hf. tæk úrræði að lögum teldi hann E hf. brjóta gegn bannákvæðum samkeppnislaga.
B, K og N kröfðust þess að þeim yrði heimilað að ganga inn í mál S gegn I fyrir Hæstarétti. Talið var að nægilega lægi fyrir að B og K hefðu sjálfstæða og brýna hagsmuni af úrslitum málsins. Þá væru ekki fram komin atriði sem mæltu sérstaklega gegn því að þeim yrði heimiluð meðalganga. Var því fallist á kröfu þeirra að þessu leyti. Þótt það samræmdist tilgangi félagasamtakanna N að styðja við efniskröfu I í efnisþætti málsins var vísað til þess að samtökin hefðu ekki byggt á því að með meðalgöngu sinni hygðust þau gæta sjálfstæðra hagsmuna félagsmanna sinna, eins eða fleiri. Þar sem krafa N fullnægði samkvæmt þessu ekki því skilyrði laga að úrslit dómsmáls skipti þann sem sækir um meðalgöngu máli að lögum var henni hafnað.
Menntasjóður námsmanna (
Stefán A. Svensson lögmaður)
gegn
Jóhanni Ágústi Sigurðarsyni (enginn)
Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að vísa málinu frá dómi þar sem stefna hefði var ekki talin hafa verið birt í samræmi við ákvæði XIII. kafla laga nr. 91/1991. M byggði á því að rafræn undirritun á stefnu uppfyllti skilyrði a-liðar 3. mgr. 83. gr. laga nr. 91/1991, sbr. lög nr. 55/2019 um rafræna auðkenningu og traustþjónustu fyrir rafræn viðskipti. Við mat á því hvort að lög nr. 55/2019 hefðu breytt formskilyrðum laga nr. 91/1991 vísaði Hæstiréttur til þeirra ríku formkrafna sem gerðar eru í réttarfarslögum. Hæstiréttur tók fram að með lögum nr. 53/2024 hefði 83. gr. laga nr. 91/1991 breytt þannig að orðið „eintak“ kom í stað orðsins „samrit“ í 3. mgr. ákvæðisins í samræmi við megintilgang þeirra laga um að gera réttarfarslöggjöfina tæknilega hlutlausa um afhendingarmáta gagna og tilkynninga. Í 50. gr. laganna, sbr. nú 4. mgr. 1. gr. a laga nr. 91/1991, hafi þó verið gerður skýr áskilnaður um að gögn sem birta skyldi eftir fyrirmælum XIII. kafla laganna yrðu áfram birt á því formi og á þann hátt sem þar væri lýst. Með tilvísun til kaflans í heild í umræddri grein yrði ráðið að með fyrirmælum um birtingu gagna væri ekki aðeins átt við birtingarmáta stefnu samkvæmt 1. og 2. mgr. 83. gr. heldur jafnframt þær aðrar aðferðir sem nefndar eru í 3. mgr. ákvæðisins. Var því ekki fallist á að 1. gr. a laga nr. 91/1991 hefði verið ætlað að heimila rafræna staðfestingu stefnda á móttöku stefnu jafngilti yfirlýsingu undirritaði með eigin hendi um að eintak stefnu hefði verið afhent stefnda. Var hinn kærði úrskurður staðfestur.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli V gegn F ehf., E og FL ehf. var vísað frá dómi. Í málinu krafðist V þess að úrskurður kærunefndar útboðsmála í máli nr. 45/2022, yrði felldur úr gildi. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna hans, kom fram að þar sem V hafnaði öllum tilboðum í tilgreint verk, væri réttarsamband V við F ehf., E og FL ehf. með þeim hætti að ekki væru í gildi tilboð af hálfu þeirra sem V ætti kost að ganga að, jafnvel þótt fyrrgreindur úrskurður kærunefndar útboðsmála nr. 45/2022 yrði felldur úr gildi. Að þessu virtu hefði V ekki af því lögvarða hagsmuni að fá úrskurðinn felldan úr gildi. Taldi dómurinn að efnisleg krafa V um ógildingu úrskurðarins fæli í sér að dómurinn tæki afstöðu til þess hvort úrskurðurinn væri rangur að efni til og slíkt fæli í sér lögspurningu sem er í andstöðu við 1. mgr. 25. gr. laga nr. 1991/91 um meðferð einkamála. Þá þótti V ekki hafa hagað kröfugerð sinni eða málatilbúnaði sérstaklega að þeim hluta úrskurðar kærunefndarinnar sem sneri að málskostnaði og útlögðum kostnaði, né reifað nægilega á hvaða grunni ógilda ætti þann hluta úrskurðarins. Var úrskurður héraðsdóms um að vísa málinu frá dómi staðfestur.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli V gegn A ehf., E og F ehf. var vísað frá dómi. Í málinu krafðist V þess að úrskurður kærunefndar útboðsmála í máli nr. 44/2022, yrði felldur úr gildi. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna hans, kom fram að þar sem V hafnaði öllum tilboðum í tilgreint verk, væri réttarsamband V við A ehf., E og F ehf. þannig vaxið að ekki væru í gildi tilboð af hálfu þeirra sem V ætti kost að ganga að, jafnvel þótt fyrrgreindur úrskurður kærunefndar útboðsmála nr. 44/2022 yrði felldur úr gildi. Að þessu virtu hefði V ekki af því lögvarða hagsmuni að fá úrskurðinn felldan úr gildi. Taldi dómurinn að efnisleg krafa V um ógildingu úrskurðarins fæli í sér að dómurinn tæki afstöðu til þess hvort úrskurðurinn væri rangur að efni til og slíkt fæli í sér lögspurningu sem er í andstöðu við 1. mgr. 25. gr. laga nr. 1991/91 um meðferð einkamála. Þá þótti V ekki hafa hagað kröfugerð sinni eða málatilbúnaði sérstaklega að þeim hluta úrskurðar kærunefndarinnar sem sneri að málskostnaði og útlögðum kostnaði, né reifað nægilega á hvaða grunni ógilda ætti þann hluta úrskurðarins. Var úrskurður héraðsdóms um að vísa málinu frá dómi staðfestur.
Máli vísað frá dómi.
Málinu var vísað frá dómi þar sem talið var að málatilbúnaður stefnanda samræmdist ekki kröfum 25. gr. laga nr. 91/1991 um lögvarða hagsmuni.
Málinu var vísað frá dómi þar sem talið var að málatilbúnaður stefnanda samræmdist ekki kröfum 25. gr. laga nr. 91/1991 um lögvarða hagsmuni.
Málinu var vísað frá dómi þar sem sakarefnið þótti ekki eiga undir dómstóla, sbr. 1. mgr. 24. gr. laga nr. 91/1991, vegna þeirra valdmarka sem leiða af 2. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944.
S hf. höfðaði mál gegn SE til ógildingar á úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála í máli 1/2021 þar sem kæru S hf. var vísað frá áfrýjunarnefndinni. Kæra S hf. til nefndarinnar sneri að ákvörðun SE sem fólst í gerð sáttar SE og E hf. en með sáttinni skuldbatt E hf. sig meðal annars til þess að hætta viðskiptalegu sambandi við S hf., væri það til staðar. Með hinum áfrýjaða dómi var úrskurður áfrýjunarnefndarinnar felldur úr gildi. Í dómi Landsréttar kom fram að aðilar að samráðsmáli sem til rannsóknar væri og ekki hefðu viðurkennt brot, eins og átti við um S hf., gætu ekki talist aðilar að sátt málsaðila sem viðurkennt hefði brot. Ætti það bæði við um þau skilyrði sem viðkomandi aðili undirgengist með sáttinni og greiðslu sektar. Aðild að stjórnsýslumáli er varðaði ólögmætt samráð sem væri lokið gagnvart einum aðila gæti ekki sjálfkrafa leitt til aðildar annarra málsaðila að þeirri úrlausn, enda beindust þau málalok að þeim sem gengist undir sáttina. Landsréttur vísaði til þess að við rannsókn SE á ætluðum brotum S hf. hefði félagið átt þess kost að koma að sínum sjónarmiðum, meðal annars varðandi skuldbindingar E hf. samkvæmt sátt E hf. við SE og áhrif sáttarinnar á hagsmuni S hf. Var S hf. því ekki talið hafa sýnt fram á að félagið hefði lögvarða hagsmuni af úrlausn um hvaða skuldbindingu E hf. gekkst undir gagnvart SE með sátt þeirra á milli. S hf. var því ekki talið njóta kæruaðildar fyrir áfrýjunarnefnd samkeppnismála vegna þeirrar ákvörðunar SE sem fólst í gerð sáttarinnar. Var SE því sýknað af kröfum S hf.
L ehf. höfðaði mál gegn A og krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda A vegna tjóns sem hefði falist í missi á hagnaði sem L ehf. kynni að hafa notið, hefði ekki verið gengið fram hjá honum við úthlutun verkefna sem lægstbjóðanda í nánar tilgreindum flokkum í útboðinu „Snjómokstur og hálkuvarnir á Akureyri árin 2019- 2022“, á tímabilinu 25. október 2019 til 31. október 2020. Í dómi Landsréttar kom fram að af málatilbúnaði L ehf. yrði ekki ráðið í hvaða tilvikum hann teldi A hafa vanefnt skyldur sínar samkvæmt grein 4.3 í útboðsgögnum. Þessi óskýrleiki leiddi meðal annars til þess að það væri verulegum vandkvæðum háð að leggja efnislegt mat á þá málsástæðu L ehf. að A hefði ekki virt forgang hans og brotið gegn ákvæðinu þegar verktakar hefðu verið kallaðir til. Um leið gæti, að virtri héraðsdómsstefnu og skýringum L ehf. fyrir dómi, ekki komið til álita að takmarka viðurkenningu á skaðabótaskyldu við tiltekin atvik eða afmarka kröfuna. Vegna þessa væri sú staða uppi að yrði krafan tekin til greina í dómi væri óljóst hvaða atvik það væru sem hefðu leitt til ætlaðs tjóns L ehf. og samsvarandi bótaábyrgðar A. Við bættist að það skorti verulega á samhengi í málatilbúnaði L ehf. hvað varðaði tengsl ætlaðs tjóns hans við þau atvik sem bótaábyrgð væri reist á. Taldi Landsréttur að krafan uppfyllti ekki meginreglur réttarfars um skýran og afdráttarlausan málatilbúnað. Þegar af þeirri ástæðu væri óhjákvæmilegt að vísa kröfunni sjálfkrafa frá héraðsdómi. Þá krafðist L ehf. þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda A gagnvart L ehf. vegna tjóns sem hefði falist í missi á hagnaði sem hann kynni að hafa notið á tímabilinu 1. nóvember 2020 til 31. mars 2021 hefði ekki komið til ákvörðunar A að fresta innleiðingu ferilvöktunarbúnaðar 16. nóvember 2020, í stað þess að rifta samningum við þá verktaka sem ekki höfðu útbúið tæki sín með búnaðinum 1. nóvember 2020 í samræmi við grein 5.3 í útboðsskilmálum fyrrgreinds útboðs. Landsréttur féllst ekki á að A hefði verið óheimilt að framlengja frest verktaka til að uppfylla skilyrði greinar 5.3 í útboðsgögnum. Telja yrði að um óverulega breytingu hefði verið að ræða sem hefði ekki teljandi áhrif á efni þeirra samninga sem gerðir hefðu verið, sbr. til hliðsjónar e- lið 1. mgr. 90. gr. laga nr. 120/2016, sbr. 4. mgr. sama ákvæðis, sem túlka bæri með hliðsjón af 72. gr. tilskipunar Evrópuþingsins og ráðsins 2014/24/EB um opinber innkaup. Yrði því að hafna þeim málatilbúnaði L ehf. að A hefði verið skylt að rifta samningum við aðra verktaka 1. nóvember 2020 og fela honum einum þá vinnu sem um ræddi. Þegar af þeirri ástæðu var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu A af þessari kröfu. Til vara krafðist L ehf. þess samhliða fyrri aðalkröfu, yrði ekki fallist á seinni aðalkröfu, að viðurkennd yrði skaðabótaskylda A gagnvart L ehf. vegna tjóns sem fælist í missi á hagnaði, sem hann kynni að hafa notið, hefði ekki verið gengið fram hjá honum við úthlutun verkefna sem lægstbjóðanda í nánar tilgreindum flokkum í fyrrgreindu útboði tímabilið 1. nóvember 2020 til 31. mars 2021. Landsréttur vísaði kröfunni sjálfkrafa frá héraðsdómi enda væri krafan öllum sömu annmörkum háð og fyrri aðalkrafa L ehf.
Stefndi var sýknaður af kröfu um viðurkenningu á skaðabótaskyldu gagnvart stefnanda vegna útboðs á innheimtuþjónustu bílastæðagjalda í þjóðgarðinum á Þingvöllum. Talið var að staðið hefði verið með réttum hætti að útboði á þessari þjónustu af hálfu Ríkiskaupa fyrir hönd þjóðgarðsins og að tilboð lægstbjóðanda hefði ekki verið ógilt. Því væru ekki forsendur til að fallast á bótaskyldu gagnvart stefnanda sem átti næst hagstæðasta tilboðið.
Talið var að skilmálar í útboði hefðu verið skýrir og að stefndi, verkkaupi, hefði fylgt þeim þegar hann hafnaði tilboði stefnanda, tilboðsgjafa. Tilboð stefnanda var talið vera frávikstilboð sem var óheimilt samkvæmt skilmálum útboðsins. Stefnandi var því ekki talinn hafa sýnt fram á að hann hefði öðlast rétt til skaðabóta úr hendi stefnda.
Stefnendur kröfðust skaðabóta úr hendi stefnda vegna tjóns sem þeir töldu sig hafa orðið fyrir við framkvæmd rekstrarleyfissamnings sem fólst í hagnýtingu svokallaðra nærstæða hópferðabifreiða við Flugstöð Leifs Eiríkssonar og aðstöðu til miðasölu innandyra í flugstöðinni. Byggt var meðal annars á því að stefndi hafði valdið þeim tjóni með saknæmum hætti með því að koma ekki í veg fyrir að samkeppnisaðili gæti nýtt sér svonefnd fjarstæði við flugstöðina til áætlunarferða með því að hafa ekki nógu hátt gjald fyrir afnot af síðarnefndu stæðunum. Þar sem sök taldist ekki sönnuð og tjón ósannað var stefndi sýknaður af þessum kröfum. Til vara krafðist stefnandinn Hópbílar ehf. þess að gerðar yrðu breytingar á samningi aðila um aðstöðu stefnanda á svokölluðum nærstæðum þannig að gjald fyrir aðstöðuna yrði lægra en samið var um og að gildistíma yrði samningsins breytt. Ekki var fallist á að skilyrði væru uppfyllt til þess að breyta samningnum, sem byggði á tilboði stefnanda við útboð, og var stefndi þannig sýknaður af öllum kröfum þessa stefnanda.
S bs. auglýsti árið 2009 eftir þátttakendum í lokuðu útboði um akstur almenningsvagna. T ehf. var meðal þeirra sem bauð í aksturinn. Að útboðinu loknu gekk S bs. til samninga við H hf. og K ehf. Höfðaði T ehf. í kjölfarið mál á hendur S bs. og krafðist þess að viðurkenndur yrði réttur félagsins til skaðabóta vegna missis hagnaðar sem það hefði notið ef tilboði þess hefði ekki verið hafnað. Með dómi Hæstaréttar 1. júní 2017 í máli nr. 485/2016 var fallist á kröfu T ehf. um viðurkenningu á bótaskyldu S bs. Í málinu staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um greiðslu skaðabóta til T ehf. að því undanskildu að upphafstíma dráttarvaxtakröfu var breytt auk þess sem fjárhæð kröfu T ehf. var lækkuð til samræmis við leiðrétta undirmatsgerð sem niðurstaða um fjárhæð bóta byggði að hluta til á.
S bs. bauð út með almennu útboði verk sem fólst í því að reisa gas- og jarðgerðarstöð á Álfsnesi. Fjögur tilboð bárust í verkið en þau voru öll 10% hærri en kostnaðaráætlun verksins og hafnaði S bs. þeim því öllum. Í kjölfarið var ákveðið af hálfu S bs. að hefja samningskaupaferli við þá bjóðendur sem uppfylltu fjárhagslegar og tæknilegar kröfur, sbr. a-lið 1. mgr. 39. gr. laga nr. 120/2016 um opinber innkaup. Þrjú félög tilkynntu um þátttöku í samningskaupaferlinu en þeirra á meðal voru ÍA hf. og Í hf. Lögðu félögin þrjú fram ný tilboð og var tilboð Í hf. samþykkt. Í málinu byggði ÍA hf. á því að S bs. hefði í samningskaupaferlinu brotið gegn 15. gr. laga nr. 120/2016 um jafnfræði bjóðenda og gagnsæi við innkaupin. Hafi Í hf. lagt fram frávikstilboð sem hafi verið óheimilt samkvæmt skilmálum sem giltu um samningskaupin. Í dómi Landsréttar kom fram að skilmálarnir sem giltu um samningskaupaferlið hefðu verið misvísandi og til þess fallnir að valda misskilningi hjá þeim sem tóku þátt í ferlinu um að hvaða marki þeim væri heimilt að víkja frá skilmálum samningskaupanna með frávikum eða undanþágum. Hefði Í hf. talið sér það heimilt en ÍA hf. ekki. Þótti ljóst að óskýrleiki í tilboðsskilmálum samningskaupanna hefði leitt til þess að tilboð sem bárust frá Í hf. og ÍA hf. hefðu ekki verið samanburðarhæf þar sem þau byggðu á mismunandi forsendum. Var S bs. talið hafa gerst brotlegt við 1. mgr. 15. gr. laga nr. 120/2016 og valdið ÍA hf. bótaskyldu tjóni enda væri skilyrðum um orsakatengsl og sennilega afleiðingu fullnægt. Um fjárhæð bóta var tekið mið af niðurstöðu matsgerðar sem aflað var við rekstur málsins í héraði. Dráttarvaxtakröfu ÍA hf. var vísað frá Landsrétti.
V auglýsti á árinu 2019 útboð á stækkun Lækjarbotnavatnsveitu sem V rekur. Fjórir aðilar buðu í verkið, þar með talið S ehf. Lægstbjóðandi treysti sér ekki til að standa við boð sitt og var þá leitað til S ehf. sem átti næstlægsta boðið. V gekk ekki til samninga við S ehf. þar sem V taldi að S ehf. uppfyllti ekki skilyrði útboðsins. S ehf. höfðaði mál á hendur V og krafðist viðurkenningar á rétti S ehf. til skaðabóta úr hendi V vegna missis hagnaðar. V krafðist fyrir Landsrétti frávísunar frá héraðsdómi en til vara sýknu. S ehf. byggði aftur á móti á því að frávísunarkrafa V kæmist ekki að fyrir Landsrétti vegna framsetningar í áfrýjunarstefnu. Landsréttur taldi að þrátt fyrir að ekki hafi verið sérstaklega vísað til úrskurðar héraðsdóms, þar sem frávísunarkröfu V var hafnað, hafi verið augljóst að leitað var endurskoðunar á þeim úrskurði, þótt með réttu lagi hefði átt að tiltaka það sérstaklega í áfrýjunarstefnunni. Til stuðnings frávísunarkröfu sinni vísaði V bæði til þess að eitt frumskilyrða skaðabótaábyrgðar, tjón, væri ekki uppfyllt, og að S ehf. hafi ekki leitt nægar líkur að tjóni sínu eins og áskilið er í 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Landsréttur hafnaði frávísunarkröfunni. Taldi rétturinn að í ljósi dómaframkvæmdar Hæstaréttar teldist lágmarksskilyrðum um að nægar líkur hefðu verið leiddar að tjóni fullnægt þannig að krafan væri tæk til efnisdóms en frekari athugun á því hvort frumskilyrðinu um tjón teldist mætt ætti undir efnishlið málsins. Þá er rakið í dómi Landsréttar að lagagrundvöllurinn, lög nr. 120/2016 og stjórnsýslulög, sem málsaðilar studdu málsástæður sínar við í héraði og héraðsdómur byggði á, væri ekki réttur. Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti töldu málsaðilar þó að framangreint stæði því ekki í vegi að fært væri að leysa efnislega úr málinu og var á það fallist. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að þegar V hafnaði S ehf. sem samningsaðila, hefði S ehf. ekki sýnt fram á með gögnum að hann uppfyllti kröfu útboðsins um lágmarks veltu, og því hefði V verið heimilt samkvæmt útboðsskilmálum að hafna S ehf. sem bjóðanda. Þá var ekki talið að V, sem hefði ítrekað og umfram skyldu gefið S ehf. kost á að skila inn frekari gögnum, hafi verið skylt að óska eftir enn frekari gögnum eða rannsaka málið nánar, samkvæmt ólögfestum reglum stjórnsýslu- og útboðsréttar, enda hafi það hvílt á S ehf. að sýna fram á að hann uppfyllti kröfur útboðsskilmálanna. S ehf. hefði ekki á annan hátt sýnt fram á saknæma háttsemi V er leitt gæti til þess að krafa hans um viðurkenningu á skaðabótaskyldu yrði tekin til greina. V var því sýknaður af kröfu S ehf. og S ehf. gert að greiða V málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem beiðni S ehf. um öflun sönnunargagna áður en mál er höfðað var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að krafa S ehf. um afhendingu gagna væri byggð á 2. mgr. 77. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Fram kæmi í kröfu S ehf. að hann hefði til skoðunar að höfða mál gegn Í en gögnin væru í höndum Í. Heimildir S ehf. til að afla gagna úr hendi Í væru bundnar við 67. og 68. gr. laga nr. 91/1991 og yrði hann ekki krafinn um afhendingu gagna á grundvelli 2. mgr. 77. gr. laganna. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.
Stefnandi krafðist viðurkenningar á bótaskyldu stefnda vegna meintra brota á skilmálum útboðs vegna snjómoksturs og hálkuvarna á Akureyri 2019 - 2022, en stefnandi taldi stefnda hafa hyglt tilteknum aðilum útboðsins á sinn kostnað. Stefnandi var ekki talinn hafa sýnt fram á skilyrði bótaskyldu og var stefndi sýknaður og stefnanda gert að greiða honum málskostnað.
Fallist var á kröfu stefnanda um að fella úr gildi úrskurð áfrýjunarnefndar samkeppnismála nr. 1/2021 en með þeim úrskurði vísaði nefndin frá kæru stefnanda. Stefndi hefur um árabil rannsakað ætlað ólögmætt samráð stefnanda og Eimskipafélags Íslands hf. á flutningsmarkaði sem stefndi telur að hafi verið umfangsmikil og varað í langan tíma. Um mitt ár 2021 gerði stefndi sátt við Eimskipafélagið þar sem það félag gekkst við brotum, greiddi háa sekt og skuldbatt sig til að grípa til ýmissa aðgerða til að koma í veg fyrir frekari brot. Skuldbatt félagið sig m.a. til að hætta öllu viðskiptalegu samstarfi við stefnanda og aðra aðila sem eru í samskiptum við hann, nema félagið gæti sýnt fram á að samskiptin raski ekki samkeppni milli þeirra. Í kæru sinni til áfrýjunarnefndar krafðist stefnandi þess að þessi hluti sáttar Eimskipafélagsins og stefnda yrði felld úr gildi. Í niðurstöðu dómsins kemur fram að sátt stefnda, sem gerð er á grundvelli 17. gr. f. í samkeppnislögum, sé stjórnvaldsákvörðun og að unnt sé að bera efni hennar undir áfrýjunarnefnd samkeppnismála eins og aðrar ákvarðanir stefnda. Þá taldi dómurinn vafalaust að stefndi ætti einstaklegra, beinna og lögvarinna hagsmuna að gæta og nyti af þeim sökum kæruaðildar fyrir áfrýjunarnefnd samkeppnismála. Var úrskurður áfrýjunarnefndar sem byggði á öndverðum sjónarmiðum því felldur úr gildi.
Úrskurður áfrýjunarnefndar samkeppnismála var felldur úr gildi þar sem ekki var talið tilefni til að sekta Símann hf. fyrir að gera útsendingar frá knattspyrnuleikjum karla í efstu deild á Englandi aðgengilegar áskrifendum vönduls sem nefnist Heimilispakkinn sem bæði felur í sér sjónvarpsþjónustu og fjarskiptaþjónustu. Dómurinn komst að þeirri niðurstöðu að Síminn hf. hefði ekki brotið gegn sátt við Samkeppniseftirlitið með þessu. Íslenska ríkið var dæmt til að endurgreiða Símanum hf. 200.000.000 króna stjórnvaldssekt sem hafði verið ákvörðuð af áfrýjunarnefndinni. Ekki var fallist á kröfu Samkeppniseftirlitsins um að dæmt yrði að Síminn hf. hefði brotið tvö ákvæði annarrar sáttar þar sem áfrýjunarnefndin taldi ekki fullrannsakað af hálfu Samkeppniseftirlitsins hvort um brot hefði verið að ræða. Dómkröfu Samkeppniseftirlitisins um hækkun sektar var hafnað enda niðurstaða dómsins að ekki hefði verið tilefni til að ákvarða Símanum hf. sekt.
Fallist á kröfu stefnanda um efndabætur þar sem stefndi hætti við að efna verksamning aðila sem gerður var á grundvelli útboðs sem fól í sér að stefnandi skipti um rennslismæla fyrir heitt og kalt vatn hjá viðskiptavinum. Ekki var fallist á að stefnandi gæti haft uppi skaðabótakröfu vegna tjóns undirverktaka hans.
Sóknaraðili R ehf. kærði úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur þar sem gagnsök R ehf. var vísað frá dómi í máli sem R höfðaði á hendur honum ásamt V og S&R hf. Í úrskurði Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að krafa sóknaraðilans R ehf. í gagnsök hafi hvorki verið samkynja aðalkröfu í málinu né ætti hún rætur að rekja til sama atviks, aðstöðu eða löggernings sbr. 2. mgr. 28. gr. laga nr. 19/1991. Brast því skilyrði fyrir höfðun gagnsakarinnar. Var af þeirri ástæðu hinn kærði úrskurður staðfestur.
Deilt var um hvort ógilda bæri úrskurð kærunefndar útboðsmála 11. júní 2021 í máli nr. 44/2020. ON ohf. varð hlutskarpastur í útboðinu sem R stóð að og tókust samningar þeirra á milli um uppsetningu og rekstur hleðslustöðva fyrir rafbíla í Reykjavík. Beindi Í ehf. kæru til kærunefndar útboðsmála af því tilefni. Með fyrrgreindum úrskurði var samningurinn lýstur óvirkur og lagt fyrir R að bjóða verkið út að nýju og R gerð stjórnvaldssekt, auk þess sem viðurkennd var skaðabótaskylda R gagnvart Í ehf. Í hinum áfrýjaða dómi var fallist á kröfur ON ohf. um ógildingu fyrrgreinds úrskurðar vegna fjölþættra annmarka á úrskurðinum um form og efni. Í dómi Landsréttar var rakið að Í ehf. hefði breytt kröfugerð sinni fyrir kærunefndinni 8. febrúar 2021 þegar fjórir mánuðir voru liðnir frá því að Í ehf. setti fram upprunalega kröfugerð sína í kæru 8. október 2020. Gerði Í ehf. þá fyrst kröfu um að samningurinn yrði lýstur óvirkur, með eða án annarra viðurlaga, samkvæmt 115. gr. laga um opinber innkaup nr. 120/2016. Þá kom fram að samkvæmt 1. málslið 1. mgr. 106. gr. sömu laga skuli bera skriflega kæru undir kærunefnd útboðsmála innan 20 daga frá því að kærandi vissi eða mátti vita um þá ákvörðun, athöfn eða athafnaleysi sem hann teldi brjóta gegn réttindum sínum. Þó væri heimilt samkvæmt 2. málslið sömu lagagreinar að bera kröfu um óvirkni samnings undir nefndina innan 30 daga frá framangreindu tímamarki. Krafa um óvirkni yrði þó ekki höfð upp þegar sex mánuðir væru liðnir frá gerð samnings, sbr. 3. málslið 1. mgr. 106. gr. laganna. Þá sagði að um túlkun 1. mgr. 106. gr. væri til þess að líta að úrskurður um óvirkni samnings samkvæmt 115. gr. laganna hefði þau réttaráhrif að réttindi og skyldur aðila samkvæmt aðalefni samnings féllu niður. Slíkur úrskurður væri í eðli sínu mjög íþyngjandi fyrir hlutaðeigandi. Yrði gildissviði ákvæðisins því ekki gefið víðtækara gildissvið en skýrlega megi ráða af orðalagi þess. Var lagt til grundvallar að frestur Í ehf. til að setja fram kröfu um óvirkni samningsins hefði verið liðinn 8. febrúar 2021. Kærunefndinni hafi því verið óheimilt að taka þá kröfu til meðferðar. Þar sem niðurstaða nefndarinnar hafi verið að taka kröfuna til greina væri slíkur annmarki á málsmeðferð hennar að óhjákvæmilegt væri að staðfesta niðurstöðu hins áfrýjaða dóms.
Stefnandi krafðist viðurkenningar á bótaskyldu stefnda vegna missis hagnaðar, sem leitt hafi af þeirri ákvörðun stefnda að ganga ekki til samninga við stefnanda um holræsa- og gatnahreinsun á grundvelli útboðs stefnda í janúar 2021. Stefnandi taldi að stefnda hefði borið að hafna tilboði lægstbjóðanda og ganga til samninga við sig, þar sem tilboð lægstbjóðanda hafi ekki uppfyllt skilyrði útboðsins. Til vara krafðist stefnandi viðurkenningar á bótaskyldu stefnda vegna kostnaðar stefnanda við að undirbúa tilboð og taka þátt í útboðinu. Að mati dómsins var ósannað að tilboð lægstbjóðanda hafi ekki uppfyllt kröfur útboðsins. Hins vegar voru tilteknir annmarkar á framkvæmd útboðsins af hálfu stefnda, en þar sem stefnandi sýndi ekki fram á að þeir hefðu haft áhrif á möguleika hans að hljóta samninginn var stefndi sýknaður af kröfum stefnanda.
Stefndi var sýknaður af kröfu stefnanda um viðbótargreiðslu fyrir vinnu samkvæmt verksamningi við tiltekinn verkþátt. Féllst dómurinn ekki á sjónarmið stefnanda um að verkið teldist aukaverk auk þess sem talið var ljóst stefnandi hefði við framsetningu kröfunnar ekki farið að ákvæðum útboðsgagna og ÍST-30 staðalsins sem gilti um verkið. Þá leit dómurinn til þess að stefnandi hefði unnið verkið þrátt fyrir að fyrirmæli um að gera það ekki fyrr en leyfi lægi fyrir og öryggisatriði væru tryggð.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi kröfum JRE og MÓ á hendur VGG, ML, FL og ÍR. Í úrskurði Landsréttur var talið að slíkir annmarkar væru á málatilbúnaði JRE og MÓ að á það yrði fallist með héraðsdómi að ekki hefði verið lagður nægilega skýr grundvöllur að máli þeirra á hendur VGG, ML, FL og ÍR. Því var hinn kærði úrskurður staðfestur.
Stjórnvöld leituðu að aðila til að annast tæknilega útfærslu á ferðagjöf til landsmanna að verðmæti allt að einum og hálfum milljarði króna vorið 2020. Kallað var eftir tilboðum frá fjórum aðilum og voru stefnendur meðal þeirra sem gerðu tilboð, en samið var við annan aðila. Dómurinn taldi að stjórnvöld hefðu brotið gegn ákvæðum laga um opinber innkaup nr. 120/2016 með því að láta útboð ekki fara fram, en lægsta tilboðið sem barst var yfir viðmiðunarfjárhæð samkvæmt 23. gr. laganna, og talið var að í innkaupaferlinu hefði ekki verið nægilega gætt að fyrirmælum laganna um tæknilýsingar og jafnræði. Stefnendur voru taldir hafa sýnt fram á að þeir hefðu átt raunhæfa möguleika á að verða fyrir valinu og að þeir möguleikar hefðu skerst við brotin. Var stefnda því gert að greiða þeim skaðabætur samkvæmt 119. gr. laganna vegna vinnuframlags þeirra við undirbúning tilboðs og þátttöku í innkaupaferlinu.
Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um greiðslu á 31.396.392 krónum, vegna meints brots á samningsbundnum ákvæðum til varnar samkeppni.
Máli vísað frá dómi vegna skorts á lögvörðum hagsmunum og óskýrleika í málatilbúnaði og þar sem skilyrði samlagsaðildar voru ekki uppfyllt auk þess sem á þótti skorta að aðild hvers stefnda að meintri ólögmætri háttsemi væri nægilega reifuð af hálfu stefnanda.
Máli vísað frá dómi vegna skorts á lögvörðum hagsmunum og óskýrleika í málatilbúnaði.
E ehf. hélt lokað útboð í desember 2018 vegna gerðar gámasvæðis, 11 kV háspennubúnaðar og tenginga á athafnasvæði félagsins við Sundahöfn í Reykjavík. R ehf. var lægstbjóðandi í verkið en E ehf. tók tilboði O ehf. Bar E ehf. því við að sá búnaður sem R ehf. byði upp á rúmaðist fyrirsjáanlega ekki í byggingunni sem ætti að hýsa hann. R ehf. höfðaði mál á hendur E ehf. og krafðist skaðabóta sem næmu hagnaði þeim sem hann hefði haft af verkinu ef samið hefði verið við hann, sem og vinnukostnaði við að gera tilboð í það. Landsréttur vísaði til þess að samkvæmt grein 0.4.9 í í útboðs- og samningsskilmálum E ehf. hafi honum borið að taka lægsta tilboði sem uppfyllti tæknilegar kröfur útboðsins eða hafna öllum. Landsréttur lagði til grundvallar að útboðsteikningar, sem samkvæmt grein 0.3.1 í skilmálunum voru hluti útboðsgagna, hefðu geymt upplýsingar um tæknilegar kröfur sem tilboð skyldu uppfylla samkvæmt grein 0.4.9 og að umræddar teikningar sýndu glöggt það rými sem hýsa skyldi þann búnað sem útboðið laut að. Var E ehf. sýknað af öllum kröfum R ehf.
A ehf. höfðaði mál gegn I ohf. og krafðist þess aðallega að viðurkennd yrði með dómi skaðabótaskylda I ohf. vegna missis hagnaðar sem A ehf. taldi sig hafa notið ef ekki hefði komið til ákvörðunar I ohf. um að hafna tilboði A ehf. í útboði um aðgang að aðstöðu hópferðabifreiða við flugstöð Leifs Eiríkssonar og semja við H hf. Til vara krafðist A ehf. skaðabóta úr hendi I ohf. vegna tjóns sem hefði hlotist af undirbúningi og þátttöku í útboðinu. Deildu málsaðilar um það hvort I ohf. hefði gætt réttra reglna við framkvæmd útboðsins. Í dómi Landsréttar kom fram að ákvæðum laga nr. 120/2016 um opinber innkaup, að undanskildum ákvæðum kafla XI og XII, yrði ekki beitt um útboðsferlið. Þá vísaði rétturinn til þess að í lögum væri ekki að finna ákvæði sem með einhverjum hætti vikju til hliðar almennum reglum um framkvæmd útboða samkvæmt lögum nr. 65/1993 um framkvæmd útboða. Var ákvæðum laga nr. 65/1993 því beitt við úrlausn á ágreiningi málsaðila. Í dóminum kom fram að sá sem býður út rekstur á þjónustu ákveði hvort og að hve miklu leyti kröfur til tæknilegra eiginleika þjónustu séu gerðar að hæfisskilyrðum. Krafa í útboðskilmálum um að bjóðandi skyldi hafa yfir að ráða miðstöð eða aðalstoppistöð hefði ekki verið gerð að hæfiskilyrði og var málsástæðum A ehf. um að I ohf. hafi borið að vísa frá tilboði H hf. hafnað. Þá var ekki talið að bjóðendur hefðu þurft að hafa tiltæka miðstöð eða aðalstoppistöð þegar tilboð voru gerð heldur væri nægjanlegt að hún væri til staðar þegar starfsemin hæfist. Þá taldi Landsréttur að þótt H hf. hafi samið við AD ehf. um að annast framkvæmd á þjónustunni bæri fyrrnefnda félagið ábyrgð á efndum samningsins gagnvart I ohf. Af þeim ástæðum hafi það ekki verið nauðsynlegt fyrir I ohf. að ganga sérstaklega úr skugga um það hvort AD ehf. uppfyllti hæfiskröfur greina 0.3.6.1 og 0.3.6.2 í útboðsskilmálum. Var I ohf. því sýknað af kröfum A ehf.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu varnaraðila um að dómkvaddir yrðu tveir sérfróðir og óvilhallir matsmenn til að vinna matsgerð samkvæmt framlagðri matsbeiðni. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.
HA ehf. höfðaði mál gegn H og krafðist þess að viðurkennd yrði með dómi skaðabótaskylda H vegna missis hagnaðar sem félagið taldi sig hafa notið ef ekki hefði komið til ákvörðunar H um að ganga ekki til samninga við HA ehf. um hönnun og ráðgjöf fyrir Hamranesskóla að undangengnu lokuðu útboði í verkið. Deila málsaðila laut að því hvort tilboðum í fyrrgreint verk hefði verið hafnað og hvort H hefði verið heimilt að hætta við verkið vegna verulegs forsendubrests í kjölfar efnahagshrunsins 2008. Í dómi Landsréttar voru rakin skilyrði þágildandi 1. mgr. 74. gr. laga nr. 84/2007 um opinber innkaup um það hvenær kaupandi teldist hafa hafnað tilboði. Þá kom fram að óumdeilt væri að H hefði ekki tekið neinu þeirra þriggja tilboða sem bárust í umrætt verk fyrir framlengdan skilafrest tilboða 13. janúar 2009. Gildistími tilboða hafi verið átta vikur frá skilum þeirra og því hafi tilboðin runnið út 10. mars 2009. Með því að gildistími tilboðs HA ehf. var liðinn án þess að óskað hefði verið eftir framlengingu þess yrði í samræmi við fyrrgreint ákvæði laga nr. 84/2007 litið svo á að tilboðinu hefði verið hafnað. Þá gætu samskipti HA ehf. og H eftir að tilboðsfrestur rann út ekki breytt þeirri niðurstöðu. Einnig þótti H hafa sýnt fram á að forsendur fyrir byggingu skólans hefðu brostið og hann því haft málefnalegar ástæður fyrir því að ganga ekki til samninga við HA ehf. um fyrrgreint verk. Dómurinn féllst því á það með H að hann hefði ekki verið bundinn af tilboði HA ehf. lengur en til 10. mars 2009. H var því sýknaður af kröfum HA ehf.
Í ákvörðun S í júlí 2016 var komist að þeirri niðurstöðu að MS ehf. hefði verið í markaðsráðandi stöðu á nánar tilteknum markaði og að félagið hefði misnotað þá stöðu og brotið með því gegn 11. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005. Þá var MS ehf. einnig talið hafa brotið gegn 19. gr. samkeppnislaga með því að hafa gefið rangar upplýsingar og ekki lagt fram framlegðar- og verkaskiptasamkomulag við KS ehf. við rannsókn S. Var MS ehf. gert að greiða 480.000.000 krónur í stjórnvaldssekt. MS ehf. kærði ákvörðun S til áfrýjunarnefndar samkeppnismála, sem felldi hana úr gildi með úrskurði í nóvember 2016 að öðru leyti en því að MS ehf. skyldi greiða 40.000.000 krónur vegna brots gegn 19. gr. samkeppnislaga. Bæði S og MS ehf. höfðuðu í kjölfarið mál til ógildingar á framangreindum úrskurði að hluta og voru málin sameinuð í héraði. Í dómi Hæstaréttar var frávísunarkröfu MS ehf. hafnað og ekki talið að dómstólar færu út fyrir stjórnskipulegt hlutverk sitt samkvæmt 2. og 60. gr. stjórnarskrárinnar með því að leggja á sekt í samkeppnismáli samhliða ógildingu á úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála. Þá taldi Hæstiréttur ljóst að markmið samkomulags MS ehf. og KS ehf. um framlegðar- og verkaskipti hefði ekki verið einskorðað við afkomuskiptingu vegna einstaka tegunda framleiðsluvara tengdum verkaskiptingunni heldur miðaði einnig að heildarjöfnun á hlutfallslegri framlegð í greininni óháð verkaskiptingu afurðastöðva. Var samkomulagið ekki talið geta rúmast innan heimilda 71. gr. búvörulaga nr. 99/1993 eða hvílt á öðrum heimildum laganna. Hæstiréttur taldi ekki undirorpið vafa að MS ehf. hafi verið í markaðsráðandi stöðu á viðkomandi markaði. Félagið hefði selt hrámjólk til tengdra aðila á mun lægra verði en ótengdum aðilum og sú mismunun hafi veitt hinum tengdu aðilum óeðlilegt forskot í samkeppni á markaði málsins. MS ehf. var því talið hafa mismunað viðskiptaaðilum sínum með ólíkum skilmálum í sams konar viðskiptum og þannig veikt samkeppnisstöðu þeirra og með því brotið með alvarlegum hætti gegn c-lið 2. mgr. 11. gr. samkeppnislaga. Þá hafi sú mikla mismunun sem var á verðlagningu MS ehf. til ótengdra aðila og verði til eigin framleiðslu falið í sér alvarlegan og langvarandi verðþrýsting sem hafi einnig verið til þess fallinn að verja markaðsráðandi stöðu félagsins. Hæstiréttur taldi jafnframt að MS ehf. hefði brotið gegn 19. gr. samkeppnislaga með því að leggja ekki fram áðurnefnt samkomulag sitt og KS ehf. við rannsókn S. Hvað varðaði fjárhæð stjórnvaldssektarinnar vísaði Hæstiréttur til þess að brot MS ehf. hafi verið alvarlegt auk þess sem það hafi staðið lengi. Þá fólst í broti MS ehf. ítrekun á fyrra broti þótt að ekki hafi verið ákveðin sekt í fyrra málinu. Var MS ehf. gert að greiða samtals 480.000.000 krónur í ríkissjóð vegna brota gegn 11. og 19. gr. samkeppnislaga.
Með ákvörðun nr. 11/2015 komst S að þeirri niðurstöðu að B ehf. hefði á nánar tilgreindu tímabili brotið gegn 10. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 og 53. gr. EES-samningsins með samfelldu samráði við H ehf. sem hefði meðal annars falist í reglubundnum, yfirleitt vikulegum, símtölum við keppinautinn þar sem skipst hefði verið á upplýsingum sem lágu til grundvallar verðákvörðunum þeirra. Þá var lýst fleiri brotatilvikum sem voru talin hluti af hinu samfellda samráði. Var N hf., móðurfélagi B ehf., gert að greiða 650.000.000 króna í stjórnvaldssekt. Með úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála í máli nr. 6/2015 var ákvörðun S staðfest að hluta og sektin lækkuð í 65.000.000 króna. Í kjölfarið höfðaði S mál gegn B ehf. og N hf., þar sem þess var krafist að N hf. yrði gert að greiða 650.000.000 krónur í stjórnvaldssekt vegna brotanna. B ehf. og N hf. höfðuðu mál á hendur S og Í og kröfðust ógildingar úrskurðar áfrýjunarnefndarinnar að því leyti sem brot B ehf. voru staðfest og um greiðslu stjórnvaldssektar en ella að sektin yrði lækkuð og voru málin tvö sameinuð. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samskipti B ehf. og H ehf. hafi gert þeim kleift að fá mikið magn upplýsinga um verð, tilboðsverð og birgðastöðu á flóknum markaði grófvöru með reglubundnari, einfaldari og skjótvirkari hætti en öðrum á markaði og viðskiptavinum hafi staðið til boða og dregið úr óvissu á milli fyrirtækjanna um framtíðarhegðun keppinautarins. Háttsemi fyrirtækjanna hafi haft það að markmiði að raska samkeppni í andstöðu við 10. gr. samkeppnislaga. Með hliðsjón af því að fyrirtækin voru í yfirburðastöðu á skilgreindum mörkuðum málsins og aðgerðir þeirra beindust að vörum sem voru að stórum hluta fluttar inn frá öðrum EES-ríkjum og endurseldar á Íslandi, auk þess sem þau gátu torveldað að mögulegir keppinautar frá öðrum EES-ríkjum næðu fótfestu á mörkuðum málsins, var talið að hin ólögmætu samskipti hefðu verið til þess fallin að hafa áhrif á mynstur viðskipta milli EES-ríkjanna í skilningi 53. gr. EES-samningsins. B ehf. var því jafnframt talið hafa gerst brotlegt gegn því ákvæði. Um ákvörðun sektarfjárhæðar vísaði Hæstiréttur til þess að brot B ehf. hefðu verið alvarleg og falið í sér skipulagt og kerfisbundið samráð milli fyrirtækja sem voru nánast einráð á markaði sem væri mikilvægur almenningi. Þegar litið var til þessa, lengdar brotatímabilsins og því að sektum vegna brota gegn samkeppnislögum væri ætlað að tryggja almenn og sérstök varnaðaráhrif var N hf. gert að greiða stjórnvaldssekt að fjárhæð 400.000.000 króna.
Hafnað var kröfu stefnanda um að stefnda hafi verið skylt að taka tilboði hans sem barst í lokuðu útboði stefnda.
Í málinu var deilt um uppgjör samkvæmt verksamningi og um rétt stefnanda til viðbótargreiðslna. Komst dómurinn að þeirri niðurstöðu að stefnandi hefði ekki fært haldbærar sannanir fyrir því að eftirlitsmaður með verkinu hefði samþykkt viðbótarverk. Kröfu stefnanda um greiðslu dráttarvaxta var vísað frá dómi vegna vanreifunar.
D ehf. krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaábyrgð I ohf. vegna tjóns sem D ehf. taldi sig hafa orðið fyrir vegna hagnaðarmissis sem leiddi af ákvörðun I ohf. um að semja ekki við D ehf. um verslunarrými í Flugstöð Leifs Eiríkssonar í kjölfar útboðsins ,,Commercial Opportunities at Keflavik Airport“. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að í málinu reyndi meðal annars á það álitaefni hvort matsnefnd hefði með málefnalegum hætti komist að þeirri niðurstöðu að tilboð D ehf. hefði verið óraunhæft. Svo að unnt væri að taka afstöðu til þess hvort fjárhagsáætlanir D ehf. hefðu verið raunhæfar miðað við tæknilega hluta forvalsins og forsendur sem að öðru leyti voru gefnar upp í forvalsgögnum þyrfti sérfræðiþekkingu á sviði smásöluverslunar og gerð fjárhagsáætlana. Landsréttur taldi að héraðsdómara hefði verið rétt að kveðja til meðdómsmann með sérkunnáttu til að fjalla um þessi atriði. Var héraðsdómur því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.
Ríkiskaup buðu A ehf. og AD ehf. að taka þátt í lokuðu samningskaupaferli um gerð orkureikningakerfis fyrir R ohf. Eftir að bjóðendur skiluðu endanlegum verðtilboðum var A ehf. tilkynnt að tilboð AD ehf. hefði verið valið sem fjárhagslega hagstæðasta tilboðið samkvæmt matsforsendum. A ehf. kærði útboðið til kærunefndar útboðsmála. Nefndin hafnaði því að fella úr gildi ákvörðun Ríkiskaupa um val á tilboði AD ehf. þar sem endanlegur samningur hefði komist á við AD ehf. en komst að þeirri niðurstöðu að R ohf. og Ríkiskaup væru skaðabótaskyldir gagnvart A ehf. A ehf. höfðaði mál á hendur Í og R ohf. og krafðist viðurkenningar á rétti til skaðabóta úr hendi þeirra óskipt, aðallega vegna missis hagnaðar en til vara vegna kostnaðar sem A ehf. lagði út fyrir við þátttöku í samningskaupaferlinu. Í dómi Landsréttar kom fram að A ehf. hefði ekki tekist að sýna fram á að tilboð hans hafi í raun verið hagkvæmara en tilboð AD ehf. og rétt hefði verið að taka því. Voru Í og R ohf. því sýknaðir af aðalkröfu A ehf. Landsréttur tók næst til úrlausnar varakröfu A ehf. Rétturinn taldi að R ohf. og Ríkiskaup hefðu brotið gegn skyldu sinni um að veita A ehf. fullnægjandi rökstuðning innan lögmæltra tímamarka. Var A talinn hafa átt raunhæfa möguleika á því að vera valinn til samningsgerðar og R ohf. þótti ekki hafa sýnt nægilega fram á að möguleikar A ehf. hefðu á engan hátt skerst við það að val R ohf. og Ríkiskaupa var ekki rökstutt með viðhlítandi hætti innan lögmæltra tímafresta. Var varakrafa A ehf. tekin til greina.
Með ákvörðun Póst- og fjarskiptastofnunar árið 2014 var fallist á ósk SN og N um samnýtingu tiltekinna tíðniheimilda sem þeim hefði verið úthlutað af P. Samhliða beiðni SN og N til Póst- og fjarskiptastofnunarinnar sendu félögin erindi til S og óskuðu eftir því að þeim yrði veitt undanþága samkvæmt 15. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 vegna stofnunar nýs félags, sem síðar varð SF, í sameiginlegri og jafnri eigu beggja um rekstur dreifikerfis fyrir farsímaþjónustu. Með ákvörðun S var umbeðin undanþága veitt, gegn því að aðilar féllust á að hlíta tilteknum skilyrðum sem samstarfinu væru sett. SM kærði ákvörðun S til áfrýjunarnefndar samkeppnismála, sem staðfesti hana. Höfðaði SM þá mál og krafðist þess að úrskurður áfrýjunarnefndarinnar yrði felldur úr gildi. Byggði SM einkum á því að skilyrði c- og d-liða 1. mgr. 15. gr. samkeppnislaga fyrir veitingu undanþágu frá 10. gr. samkeppnislaga hefðu ekki verið uppfyllt, auk þess sem brotið hefði verið gegn ákvæðum stjórnsýslulaga. Í dómi Landsréttar voru ákvæði 10. og 15. gr. samkeppnislaga rakin og fjallað um þau sjónarmið sem lögð væru til grundvallar við mat á skilyrðum c- og d-liða 1. mgr. 15. gr. Hvað skilyrði c-liðar varðaði taldi Landsréttur að S hefði lagt mat á möguleg skaðleg samkeppnisleg áhif samnýtingar tíðniheimilda og komist að því að samnýtingin væri líkleg til að leiða til aukinnar hagkvæmni frá því sem verið hefði ef samstarfið hefði verið án samnýtingarinnar. Þá hefðu verið sett skilyrði fyrir samstarfinu, sem meðal annars væri ætlað að draga úr mögulegum samkeppnishamlandi áhrifum samstarfsins. Var því talið að mat S á því hvort samnýting tíðniheimilda væri nauðsynlegt skilyrði í skilningi c-liðar 1. mgr. 15. gr. samkeppnislaga hefði verið á málefnalegum rökum reist og að því mati hefði ekki verið hnekkt. Um skilyrði d-liðar sagði í dómi Landsréttar að ekki yrði annað ráðið af ákvörðun S en að ítarleg skoðun hafi farið fram á áhrifum umræddrar samnýtingar á samkeppni á viðkomandi mörkuðum og meðal annars verið sett víðtæk skilyrði fyrir samstarfinu sem hafi verið til þess fallin að hindra alvarleg samkeppnisleg áhrif samstarfsins. Hefði það mat einnig verið á málefnalegum rökum reist og því ekki verið hnekkt af SM. Þannig var ekki talið sýnt fram á að mat S á skilyrðum 1. mgr. 15. gr. samkeppnislaga væri nokkrum þeim annmörkum háð að valdið gæti ógildingu úrskurðarins. Þá var jafnframt hafnað málsástæðum SM um að brotið hafi verið gegn ákvæðum stjórnsýslulaga við meðferð málsins fyrir samkeppnisyfirvöldum. Voru stefndu því sýknaðir af kröfu SM.
Með ákvörðun P árið 2014 var fallist á beiðni SN og N um samnýtingu tiltekinna tíðniheimila sem þeim hefði verið úthlutað af P. SM höfðaði mál og krafðist aðallega viðurkenningar á því að ákvörðunin væri ógild, en til vara að hún yrði ógilt með dómi. Ekki var fallist á að P hefði bundið eigin ákvörðun skilyrðum og að fyrir vikið væri hún markleysa eða lögleysa. Var aðalkröfu SM um viðurkenningu á ógildi ákvörðunarinnar því hafnað. Varakröfu sína um ógildingu ákvörðunarinnar reisti SM aðallega á því að sú samnýting SN og N á tíðniheimildum fyrir tilstilli SF, félags í eigu SN og N, sem heimiluð var með hinni umþrættu ákvörðun bryti gegn banni 2. mgr. 7. gr. fjarskiptalaga nr. 81/2003 við framsali tíðniheimilda. Þá byggði SM einnig á því að ákvörðunin væri til þess fallin að raska samkeppni og að ekki hefði verið tekin sjálfstæð afstaða til samkeppnislegra áhrifa af samnýtingu tíðniheimilda. Í dómi Landsréttar kom fram að þrátt fyrir samstarf SN og N í gegnum SF væru SN og N áfram rétthafar viðkomandi tíðniheimilda og bæru þau réttindi og skyldur sem af því leiddi. SF sæi aðeins um starfrækslu þess tækjabúnaðar sem sendi út tíðniheimildir SN og N, en hefði ekki forræði á nýtingarrétti tíðniheimildanna. SN og N hefðu þannig ekki framselt tíðniheimildir sínar til SF. Þá var talið að þótt framsalsbann 2. mgr. 7. gr. laga nr. 81/2003 yrði skilið sem svo að rétthafi tíðniheimilda gæti ekki, upp á sitt eindæmi, heimilað öðrum að nýta tíðniheimildir sem honum hefði verið úthlutað háttaði svo til í málinu að hvorki SN né N hefðu heimilað hvor öðrum að nýta tíðniheimildir hins, heldur hefði P heimilað samnýtingu þeirra með ákvörðun sinni. Taldi Landsréttur það hafa verið í samræmi við skyldur P og innan valdheimilda stofnunarinnar að heimila samnýtinguna. Þar sem ekki lá annað fyrir en að samnýtingunni hefði verið hagað í samræmi við þá skilmála og skilyrði sem henni voru sett væri ekki unnt að líta svo á að SN eða N hefðu með samnýtingunni framselt hvor öðrum tíðniheimildir í bága við 2. mgr. 7. gr. laga nr. 81/2003. Þá var því hafnað að ekki hefði verið gætt að samkeppnisréttarlegum sjónarmiðum eða að ákvörðun P hefði brotið gegn ákvæðum stjórnsýslulaga. Voru stefndu því sýknaðir af kröfum SM.
Með ákvörðun Samkeppnisráðs árið 2005 voru samruna S og Í hf. sett nánar tiltekin skilyrði, þar sem meðal annars var mælt fyrir um í 5. tölulið skilyrðanna að S væri óheimilt að gera það að skilyrði fyrir kaupum á þjónustu félagsins að þjónusta Í hf. skyldi fylgja með í kaupunum og að S væri óheimilt að tvinna saman í sölu þjónustu sína og þjónustu Í hf. Með ákvörðun Samkeppniseftirlitsins, sem staðfest var með úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála, var komist að þeirri niðurstöðu að S hefði brotið gegn fyrrnefndum 5. tölulið, sem og 7. tölulið, skilyrðanna. Með dómi Hæstaréttar 6. desember 2012 í máli nr. 218/2012 var staðfest sú niðurstaða áfrýjunarnefndarinnar að S hefði brotið gegn 5. tölulið skilyrðanna. TSC taldi að sú háttsemi S sem brotið hefði í bága við 5. tölulið skilyrðanna hefði valdið sér tjóni og höfðaði mál til heimtu skaðabóta. Í dómi Landsréttar var fallist á að skilyrði fyrir skaðabótaábyrgð S væru uppfyllt og að TSC gæti átt rétt á skaðabótum vegna þess tjóns sem hin saknæma og ólögmæta háttsemi S hefði valdið honum. Þá var hafnað málsástæðum S um að krafa TSC væri fyrnd. Taldi Landsréttur að skaðabótakrafa TSC hefði stofnast 11. mars 2005 þegar niðurstaða Samkeppnisráðs lá fyrir og því giltu um kröfuna reglur eldri fyrningarlaga nr. 14/1905, sbr. 1. mgr. 28. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda. Þar sem skaðabótakrafa TSC fyrndist á tíu árum samkvæmt 4. gr. laga nr. 14/1905 var krafan ófyrnd er TSC höfðaði mál til heimtu hennar í október 2014. Í málinu hafði verið aflað bæði undir- og yfirmatsgerðar. Myndaði yfirmatsgerðin grunninn að niðurstöðu Landsréttar sem ákvað bætur til handa TSC að álitum.
Héraðsdómur var ómerktur og málinu vísað heim í hérað til munnlegs málflutnings og dómsálagningar á ný þar sem samning dómsins var ekki í samræmi við f-lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.
C ehf. efndi til lokaðs útboðs og óskaði eftir tilboðum í framkvæmd á nánar tilgreindu verki. Frávikstilboð voru einnig heimiluð í útboðinu. Alls bárust þrjú tilboð, tvö í allt verkið og eitt frávikstilboð frá Í hf., og var boð Þ ehf. lægst tilboðanna sem bárust. C ehf. gekk til samninga við Í hf. og í kjölfarið krafðist Þ ehf. viðurkenningar á rétti sínum til skaðabóta úr hendi C ehf. sem næmi missi hagnaðar vegna þeirrar ákvörðunar C ehf. að hafna tilboði hans í verkið. Byggði Þ ehf. annars vegar á því að tilboð Í hf. hefði ekki verið gilt tilboð þar sem efni þess hefði ekki verið lesið upp á opnunarfundi tilboða og hins vegar á því að hann hefði átt hagstæðasta tilboðið og því hefði C ehf. borið að ganga til samninga við hann. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna, kom fram að þeir annmarkar sem hefðu verið á upplýsingagjöf á opnunarfundi tilboðanna væru ekki af því tagi að þeir gætu leitt til þess að tilboð einstaks bjóðanda væri ógilt enda ekkert fram komið um að tilboð Í hf. sem slíkt hefði verið haldið annmarka. Þá var rakið að tilboðsfjárhæðir í verkið hefðu numið um það bil tveimur og hálfum milljarði króna og að munurinn á tilboðum Þ ehf. og Í hf. hefði numið átta milljónum króna. C ehf. hefði metið tilboð Í hf. hagstæðast og hefði rökstutt val sitt, sbr. 2. mgr. 14. gr. laga nr. 65/1993 um framkvæmd útboða. Hefði það fyrst og fremst verði styttri verktími sem C ehf. hefði talið að gerði tilboð Í hf. hagstæðara en tilboð Þ ehf. þar sem samkvæmt tilboði Í hf. skyldu verklok vera mánuði fyrr en tilboð Þ ehf. gerði ráð fyrir. Það væri í höndum verkkaupa að meta hvaða tilboð hann teldi hagstæðast og honum bæri að leggja útboðsskilmála til grundvallar því mati, sbr. 16. gr. laga nr. 65/1993. Hefði Þ ehf. ekki sýnt fram á að C ehf. hefði látið hjá líða að meta tilboðin á grundvelli útboðsskilmála eða að útboðsgögn hefðu með réttu gefið honum tilefni til að álykta að styttri verktími hefði ekki áhrif á mat á hagkvæmni tilboða. Þá var ekki talið, í ljósi þess hve lítill munur var á fjárhæðum tilboðs Þ ehf. og þess sem C ehf. mat hagstæðast, að matið á áhrifum styttri verktíma hefði verið ómálefnalegt eða í ósamræmi við raunverulegt hagræði af því. Var því talið ósannað að Þ ehf. hefði í reynd átt hagstæðasta tilboðið í hið umdeilda verk og var C ehf. því sýknað af kröfum hans.
Guðbjörg Jónsdóttir, Þórhildur Jónsdóttir, Kristjana Jónsdóttir, Sveinbjörn Jónsson, Kristinn Jónsson, Katrín Jónsdóttir, Þorsteinn Jónsson, Sigrún Jónsdóttir og Gunnar Rafn Jónsson (
Erla Svanhvít Árnadóttir lögmaður)
gegn
Familíunni ehf,
Þorsteini Bachmann,
Hrefnu Bachmann,
Margréti Þorsteinsdóttur (
Flóki Ásgeirsson lögmaður) og
Fabrik ehf (
Leó Daðason lögmaður)
Fallist var að hluta til á kröfur stefnenda um að stefndu greiddu þeim skaða- og miskabætur vegna óheimillar sýningar, eintakagerðar og breytinga á verkum föður stefnenda.
Stefnandi krafðist þess að ógiltur yrði úrskurður kærunefndar útboðsmála, aðallega annar hluti úrskurðarins en til vara hinn hluti hans. Með dómkröfum sínum var stefnandi talinn reyna að ná því fram að útboðsferli yrði endurvakið. Með vísan til laga nr. 120/2016 var hann ekki talinn hafa lögvarða hagsmuni af því að fá dóm um kröfur sínar.