Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

31 dómar fundust

Lykilorð: Rökstuðningur

Hæstiréttur birt 27. maí 2026 kl. 14:58

41/2025

Eydís Lára Franzdóttir, Guðni Kjartan Franzson, dánarbú Sigríðar Sólrúnar Jónsdóttur, Ólafur Þór Jónsson, Reykjaprent ehf., Jón Gestur Ólafsson, Freygerður Anna Ólafsdóttir og Edda Rún Ólafsdóttir (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) gegn Sveitarfélaginu Vogum (Ívar Pálsson lögmaður) og Landsneti hf (Þórður Bogason lögmaður)

E o.fl. kröfðust þess að fellt yrði úr gildi framkvæmdaleyfi sem sveitarfélagið V gaf út til L vegna lagningar 220 kV háspennulínu, svonefndrar Suðurnesjalínu 2. Hæstiréttur rakti að útgáfa hins umdeilda framkvæmdaleyfis hefði grundvallast á ítarlegri gagnaöflun sem meðal annars hefði farið fram í tilefni og framhaldi af dómum Hæstaréttar á árunum 2016 og 2017 vegna fyrri áætlana um Suðurnesjalínu 2. Andstætt því sem hefði átt við í þeim málum bæru gögn málsins, einkum ný skýrsla L um mat á umhverfisáhrifum, með sér að fyrirtækið hefði við undirbúning framkvæmda látið fara fram sérstaka athugun á þeim möguleika að leggja jarðstreng, hvar slíkur strengur gæti legið og hver yrðu umhverfisáhrif hans. Hæstiréttur tók undir efnislega niðurstöðu úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála um að annmarkar á áliti Skipulagsstofnunar um mat á umhverfisáhrifum vegna skýrslunnar hefðu gefið V tilefni til umfjöllunar um hvort og að hvaða leyti munur á neikvæðum umhverfisáhrifum loftlínu samanborið við jarðstreng væri verulegur eða óverulegur. Ekki var fallist á að V hefði tekið ónógt tillit til athugasemda Skipulagsstofnunar um neikvæð umhverfisáhrif þeirrar framkvæmdar sem L sótti um leyfi fyrir. Þvert á móti bæri rökstuðningur V með sér, svo og öll meðferð málsins, að tekin hefði verið afstaða til álits stofnunarinnar og það lagt til grundvallar í samræmi við ákvæði 2. mgr. 13. gr. þágildandi laga um mat á umhverfisáhrifum og 2. mgr. 14. gr. skipulagslaga. Ekki var tekið undir málsástæður E o.fl. um að samkomulag L og V um lagningu hluta Suðurnesjalínu 1 í jörð eða tilvísun til þess í rökstuðningi V fyrir framkvæmdaleyfi L hefði falið í sér ómálefnalegan grundvöll fyrir útgáfu framkvæmdaleyfisins. Loks var því hafnað að unnt hefði verið með öðrum vægari úrræðum, svo sem með jarðstreng, að ná með viðunandi hætti því markmiði sem að væri stefnt með fyrirhugaðri framkvæmd. Samkvæmt þessu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

Hæstiréttur birt 22. apríl 2026 kl. 15:12

39/2025

Elfa Ýr Gylfadóttir (Kristín Edwald lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Björn Jóhannesson lögmaður)

<p>E, sem gegndi starfi framkvæmdastjóra Fjölmiðlanefndar, höfðaði mál gegn Í og krafðist viðurkenningar á rétti sínum til rökstuðnings fyrir ákvörðun fjármála- og efnahagsráðherra um laun hennar og til aðgangs að skriflegum gögnum er ákvörðunina vörðuðu. Ákvörðun ráðherra var tekin á grundvelli 39. gr. a laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfmanna ríkisins sem kvað á um að ráðherra tæki ákvörðun um laun forstöðumanna ríkisstofnana í samræmi við grunnmat starfanna. Laut ágreiningur aðila að því hvort ákvörðunin teldist stjórnvaldsákvörðun í skilningi stjórnsýslulaga nr. 37/1993 eða almenn stjórnvaldsfyrirmæli. Hæstiréttur vísaði til þess að þótt viðmið að baki grunnmati hefðu að geyma nokkur einkenni almennra stjórnvaldsfyrirmæla væri orðalag 39. gr. a laga nr. 70/1996 ekki einhlítt. Í greininni kæmi fram að ákvörðun samkvæmt henni yrði ekki skotið til annars stjórnvalds. Um það væri gefin sú skýring í lögskýringargögnum að reglan væri með þessum hætti sökum þess að um væri að ræða endanlega ákvörðun á stjórnsýslustigi. Var fallist á með áfrýjanda að slíkt ákvæði væri óþarft og í andstöðu við annað í greininni væri ákvörðun um laun forstöðumanns samkvæmt henni almenn stjórnvaldsfyrirmæli en ekki stjórnvaldsákvörðun. Þá kom fram í dómi Hæstaréttar að réttur embættismanns sem gegndi starfi forstöðumanns til launa fyrir störf sín væri reistur á 1. mgr. 9. gr. laga nr. 70/1996 og ákvörðun um laun hans beindist því að lögbundnum réttindum þess einstaklings sem gegndi starfinu hverju sinni. Ætti hann því hagsmuni af því að eiga aðild samkvæmt ákvæðum stjórnsýslulaga að ákvörðun um þau réttindi og skyldur er lytu að launakjörum hans. Slíkri aðild þyrfti að fylgja réttur viðkomandi til aðgangs að gögnum um ákvörðunina og til að koma að athugasemdum áður en rökstudd ákvörðun um hagsmuni hans yrði tekin. Var því fallist á að ákvörðun fjármála- og efnahagsráðherra væri stjórnvaldsákvörðun og viðurkenndur réttur áfrýjanda til rökstuðnings um þá ákvörðun og aðgang að skriflegum gögnum er hana vörðuðu.</p>

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 18. apríl 2026 kl. 23:53

E-2380/2025

Stofulind ehf (Kristján Gunnar Valdimarsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Bragi Dór Hafþórsson lögmaður)

Stefndi var sýknaður af kröfu stefnanda um að felldir yrðu úr gildi úrskurðir yfirskattanefndar og skattrannsóknarstjóra um að útgefnir sölureikningar á hendur stefnanda sem um var deilt í málinu uppfylltu ekki skilyrði frádráttar rekstrargjalda samkvæmt 31. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og væru ekki tækir sem grundvöllur innskattsfrádráttar samkvæmt 3. mgr. 15. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 4. mars 2026

E-382/2025

A (Sveinn Guðmundsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ingvi Snær Einarsson lögmaður)
Málaflokkur: Útlendingamál

Mál þetta snerist um þær dómkröfur stefnanda að felldar yrðu úr gildi tvær ákvarðanir kærunefndar útlendingamála samkvæmt úrskurði frá 20. nóvember 2024 þar sem stefnanda sem er sænskur ríkisborari var vísað brott frá Íslandi og gert að sæta endurkomubanni í 10 ár. Ekki var fallist á að með ákvörðun um brottvísunina hefði verið brotið gegn ákvæðum stjórnsýslulaga, hvorki að því er varðar form- né efnisreglur. Jafnframt var vísað til þess að ákvæði um brottvísun EES- eða EFTA-borgara væri heimil samkvæmt lögum um útlend­inga nr. 80/2016 og byggði á málefnalegum sjónarmiðum sem stjórnvöldum væri falið að meta út frá allsherjarreglu og almannaöryggi. Slíkt fyrirkomulag væri hvorki brot á 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrár7. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Varakröfu stefnanda um að endurkomubanni yrði markaður skemmri tími var vísað frá dómi án kröfu.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 9. júlí 2025

E-1768/2023

A (Guðmundur Óli Björgvinsson lögmaður) gegn ríkisskattstjóra og íslenska ríkinu (Jóhanna Katrín Magnúsdóttir lögmaður)

Stefnandi, fasteignasala, krafðist þess aðallega að felld yrðu úr gildi ákvörðun ríkisskattstjóra þess efnis að sekta stefnanda fyrir brot gegn lögum nr. 140/2018 um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Ríkisskattstjóri var sýkn af aðalkröfu en fallist var á varakröfu stefnanda og sektin lækkuð verulega.

Landsréttur birt 23. júní 2025

453/2024

Nesnúpur ehf (Flóki Ásgeirsson lögmaður) gegn Hafnarfjarðarkaupstað (Guðjón Ármannsson lögmaður) og Byggingarfélagi Gylfa og Gunnars hf. (Gunnar Egill Egilsson lögmaður)

N höfðaði mál og krafðist þess að ógilt yrði ákvörðun bæjarstjórnar H um úthlutun lóðarinnar Á en til vara að viðurkennd yrði skaðabótaskylda H vegna tjóns N af völdum sömu ákvörðunar. Atvik voru með þeim hætti að H auglýsti eftir tilboðum í lóðina og átti N hæsta boð í hana en B það næst hæsta. Með hliðsjón af byggingarsögu aðilanna var boði B tekið. N byggði á því að H hefði með því brotið gegn rétti hans til lóðarinnar sem hæstbjóðanda með ólögmætum hætti. H byggði aftur á móti á því að úthlutunin hefði verið í samræmi við gildandi reglur og að H hefði samkvæmt þeim verið heimilt að hafna tilboði N og taka tilboði B. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að heimilt hefði verið að líta til byggingarsögu bjóðenda, þar á meðal til þess hvort eðlileg framvinda hefði verið á fyrri byggingarframkvæmdum. Þá var ekki fallist á með N að brotið hefði verið gegn 13. gr. stjórnsýslulaga við meðferð málsins enda hefði afstaða N um tafir á framkvæmdum legið fyrir í gögnum málsins. Í þessum efnum var jafnframt ekki talið að á H hefði hvílt skylda til að afhenda N afrit af samantektum og samanburði hans á bjóðendum. Landsréttur féllst auk þess ekki á með N að brotið hefði verið gegn 10., 11., 12. og 18. gr. stjórnsýslulaga, en taldi hins vegar að annmarki hefði verið á rökstuðningi H. Hann gat þó ekki einn og sér leitt til þess að fallist yrði á kröfur N í málinu. Var öllum málsástæðum N þannig hafnað og niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu H og B af kröfum N því staðfest.

Landsréttur birt 28. maí 2025

288/2024

A (Halldór Jónsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Soffía Jónsdóttir lögmaður, Jóhanna Katrín Magnúsdóttir lögmaður, 2. prófmál)
Málaflokkur: Skattaréttur

A höfðaði mál á hendur Í og krafðist þess að felldur yrði úr gildi úrskurður ríkisskattstjóra 24. janúar 2019 um endurákvörðun opinberra gjalda gjaldárin 2011 til 2015, sem og úrskurðir yfirskattanefndar frá 11. desember 2019, 1. apríl 2020 og 1. febrúar 2023, að því marki sem hafnað var kröfum um ógildingu fyrrnefnds úrskurðar ríkisskattstjóra. Loks krafðist A þess að Í yrði gert að greiða honum tilgreinda fjárhæð með dráttarvöxtum. Til vara krafðist A þess að 25% álag samkvæmt úrskurði ríkisskattstjóra yrði fellt niður. Deildu aðilar um það hvort A gæti fengið vinnu, sem hann innti af hendi fyrir tvö tilgreind dönsk félög, greidda þannig að launin rynnu til félagsins J ehf., sem skuldaði A verulegar fjárhæðir, og J ehf. notað þær þóknanatekjur sem það fékk vegna vinnu A til að greiða niður skuldir sínar við A, án þess að það leiddi til skattgreiðslna. Einnig var deilt um það hvaða áhrif niðurstaða úr sakamáli, þar sem A var sýknaður af ákæru, ætti að hafa á niðurstöður skattyfirvalda, hvort söluverð bifreiðar og ýmsar endurgreiðslur til A hefðu að öllu leyti skilað sér til lækkunar á skattstofni og að lokum hvort endurákvörðunin hefði brotið gegn stjórnsýslulegri meðferð. Með dómi héraðsdóms var felld úr gildi endurákvörðun opinberra gjalda A samkvæmt áðurnefndum úrskurði ríkisskattstjóra vegna gjaldársins 2011 en Í sýknað af öðrum kröfum A. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að í 57. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt væri mælt fyrir um að ef skattaðilar semdu um skipti sín í fjármálum á hátt sem væri verulega frábrugðinn því sem almennt gerðist í slíkum viðskiptum skyldu verðmæti, sem án slíkra samninga hefðu runnið til annars skattaðilans en gerðu það ekki vegna samningsins, teljast honum til tekna. Ákvæðið veitti skattyfirvöldum heimildir til að líta fram hjá formi gerninga og ákveða raunverulegt efni þeirra í skattalegu tilliti en sönnunarbyrði fyrir því að skilyrði væru til að beita reglunni hvíldi á skattyfirvöldum. Meginmarkmiðið með setningu reglunnar væri að gefa skattyfirvöldum heimild til að líta fram hjá ráðstöfunum skattaðila sem hefðu það eitt að markmiði að komast hjá skattlagningu. Einnig væri það skilyrði fyrir beitingu reglunnar að einhver hagsmunatengsl væru milli þeirra aðila sem ættu í lögskiptunum. Taldi Landsréttur að rík og náin hagsmunatengsl væru milli dönsku félaganna, J ehf. og A og að A hefði notið þeirra tekna sem hin erlendu félög greiddu vegna starfa hans fyrir félögin. Féllu þær greiðslur því undir tekjuhugtak 1. mgr. 1. töluliðar A-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003. Þá var A ekki talinn hafa sýnt fram á að greiðslur frá erlendu félögunum hefðu að hluta verið endurgreiðslur vegna útlagðs kostnaðar. Var talið að Í hefði sýnt fram á að skilyrði 57. gr. laga nr. 90/2003 hefðu verið uppfyllt til að endurákvarða tekjur A vegna gjaldáranna 2012 til 2015. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Héraðsdómur Reykjaness birt 23. apríl 2025

E-1741/2024

Eydís Lára Franzdóttir, Guðni Kjartan Franzson, Sigríður Sólrún, Jónsdóttir, Ólafur Þór Jónsson, Reykjaprent ehf., Jón Gestur Ólafsson og Freygerður Anna Ólafsdóttir og Edda Rún Ólafsdóttir (Linda Íris Emilsdóttir lögmaður) gegn Sveitarfélaginu Vogum (Ívar Pálsson lögmaður) og Landsneti hf. (Þórður Bogason lögmaður)

Stefndu, Sveitarfélagið Vogar og Landsnet hf., voru sýknir af kröfu um ógildingu framkvæmdaleyfis vegna lagningar Suðurnesjalínu 2.

Landsréttur birt 10. apríl 2025

98/2024

Íslenska ríkið (Björn Jóhannesson lögmaður) gegn Elfu Ýri Gylfadóttur (Kristín Edwald lögmaður)

E höfðaði mál gegn Í og krafðist viðurkenningar á rétti hennar til rökstuðnings fyrir ákvörðun fjármála- og efnahagsráðherra um laun hennar, ásamt aðgangs að skriflegum gögnum er vörðuðu ákvörðunina og miskabóta. Ákvörðun ráðherra byggðist á lögum nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins sem kváðu á um að ráðherra tæki ákvörðun um laun forstöðumanna ríkisstofnanna í samræmi við grunnmat starfanna. E gegndi starfi framkvæmdarstjóra fjölmiðlanefndar og tók ráðherra ákvörðun um laun hennar með ákvörðun birtri 4. september 2019. Í hinum áfrýjaða dómi var fallist á að ákvörðun ráðherra væri stjórnvaldsákvörðun. Var réttur E til rökstuðnings og réttur hennar til aðgangs að tilgreindum gögnum því viðurkenndur en kröfu E um miskabætur hafnað. Í dómi Landsréttar kom fram að fyrirkomulag laga nr. 70/1996 um ákvarðanir ráðherra um laun forstöðumanna ríkisstofnana beri með sér svipmót heimilda til handa ráðherra að setja almenn fyrirmæli á grundvelli lagaheimildar fremur en að líta beri á þær sem stjórnvaldsákvarðanir. Vísað var til þess að ákvarðanir ráðherra um laun byggjast á grunnmati sem lög nr. 70/1996 gera ráð fyrir að byggt sé á hlutlægum viðmiðum og óháð því hvaða kostum sá kann að vera búinn sem gegnir starfi viðkomandi forstöðumanns hverju sinni. Þá sé tilgreindum ákvæðum laga nr. 70/1996 ætlað að tryggja forstöðumönnum ríkistofnana stöðu sem ætlað er að koma í stað samningaréttar um launakjör þeirra og að ákvarðanirnar séu teknar í samræmi við óskráðar meginreglur um vandaða stjórnsýsluhætti, fremur en að ákvæðunum sé ætlað að stuðla að því að ákvarðanir um laun forstöðumannanna séu stjórnvaldsákvarðanir sem veiti hverjum og einum forstöðumanni rétt til að teljast aðili máls á grundvelli stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Aðkoma forstöðumanna að endurskoðun grunnmats starfa þeirra breyti þar engu um enda lúti aðkoma þeirra að því að koma á framfæri upplýsingum um eðli og umfang starfsins sem þýðingu hafi við ákvörðun launa fyrir það. Var ákvörðun ráðherra um laun E því ekki talin stjórnvaldsákvörðun í skilningi 1. máls. 2. mgr. 1. gr. laga nr. 37/1993 og Í sýknað af kröfum E.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 2. desember 2024

E-2666/2020

A (Jón Elvar Guðmundsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Jóhanna Katrín Magnúsdóttir lögmaður)

Ágreiningur var um hvort stefnandi hefði fellt niður heimilisfesti á Íslandi í kjölfar tilkynningar til þjóðskrár um breytingu á lögheimili. Voru aðstæður stefnanda metnar heildstætt og því hafnað að stefnandi hefði flutt heimilisfesti með tilkynningu sinni til þjóðskrár.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 26. júní 2024

E-6205/2023

Síminn hf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður) gegn Samkeppniseftirlitinu (Margrét Helga Kr. Stefánsdóttir lögmaður)

Stefnandi, Síminn hf., krafðist ógildingar á ákvörðun stefnda Samkeppniseftirlitsins nr. 24/2023, þar sem kröfum hans um niðurfellingu sáttar aðilanna frá 23. janúar 2015, sbr. ákvörðun stefnda nr. 6/2015, var að mestu hafnað. Þá krafðist stefnandi jafnframt viðurkenningar á því að skilyrði ákvörðunarorða ákvörðunar Samkeppniseftirlitsins nr. 6/2015 væru úr gildi fallin. Í dóminum var fallist á með stefnanda að rannsókn stefnda vegna ákvörðunar nr. 24/2023 hefði að hluta verið ábótavant hvað laut að mörkuðum málsins. Þá var jafnframt talið að skort hefði á rökstuðning fyrir nauðsyn þess að skilyrði sáttar aðila héldust að mestu óbreytt, m.a. þar sem ekki hefði með fullnægjandi hætti verið lagt mat á tengsl stefnanda og Mílu ehf. eftir að sá fyrrnefndi seldi síðarnefnda félagið. Á grundvelli heildarmats var fallist á með stefnanda að ógilda ákvörðun stefnda nr. 24/2023. Hins vegar var ekki fallist á viðurkenningarkröfu stefnanda m.a. þar sem ógilding á fyrrnefndri ákvörðun girti ekki fyrir að stefndi tæki málið fyrir að nýju.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 12. mars 2024

E-3701/2023

A (Halldór Jónsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Jóhanna Katrín Magnúsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

Hafnað var kröfu um að úrskurður ríkisskattstjóra um endurákvörðun opinberra gjalda yrði felldur niður af þeirri ástæðu að stefnandi hefði verið sýknaður í sakamáli vegna umræddra krafna. Þá var ekki fallist á að þeir ágallar væru á stjórnsýslulegri meðferð málsins sem ættu að leiða til þess að ógilda endurákvörðun skattyfirvalda og talið að stefnandi gæti ekki komist hjá skattgreiðslum með því að semja á þann hátt að launagreiðslur fyrir persónulegt vinnuframlag í þágu erlendrar samstæðu, sem ella hefðu runnið til stefnanda, sbr. 1. mgr. 1. tölul. A-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003, greiddust sem þóknanatekjur til einkahlutafélags í eigu stefnanda og eiginkonu hans og kæmu til lækkunar á skuldum þess félags gagnvart stefnanda. Þá voru ekki talin liggja fyrir gögn um að stefnandi hefði persónulega greitt kostnað vegna útgjalda erlendu félaganna að öðru leyti en því að fallist var á að endurákvörðun vegna gjaldaársins 2011 yrði felld niður.

Landsréttur birt 8. mars 2024

64/2023

A (Jón Sigurðsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ingvi Snær Einarsson lögmaður)

A höfðaði mál á hendur Í og krafðist skaða- og miskabóta vegna ákvörðunar ráðherra um að hætta við að skipa í embætti forstjóra stofnunarinnar B og auglýsa embættið að nýju laust til umsóknar. Hafði A sótt um stöðuna og verið eini umsækjandinn sem uppfyllti hæfnisþætti starfsins. Byggði A á því að ákvörðun ráðherra hefði verið ólögmæt og valdið henni bæði tjóni og miska. Hefði ráðherra með ákvörðun sinni brotið gegn ákvæðum stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og meginreglum stjórnsýsluréttar, bæði hvað varðar efni og málsmeðferð. Í dómi Landsréttar var rakið að hvorki í lögum nr. 88/2021 um B né öðrum lögum væri vikið að því á hvaða sjónarmiðum ætti að byggja við skipun í embætti forstjóra B. Ráðherra hafi því notið ákveðins svigrúms til mats á hæfni umsækjenda. Þá var talið að stjórnvald nyti sams konar svigrúms þegar tekin væri ákvörðun um að skipa ekki í auglýst embætti og auglýsa það á ný. Rökstuðningur ráðherra bæri með sér að ákvörðun hans hafi byggst á því mati ráðuneytisins að A félli ekki nægilega vel að þeim kröfum sem gera yrði til hæfni forstjóra B. Var hvorki talið að ákvörðun ráðherra hefði verið tekin á grundvelli ómálefnalegra sjónarmiða né að meðferð ráðuneytisins við undirbúning ákvörðunarinnar hefði verið í andstöðu við lög. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu Í af öllum kröfum A.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 14. febrúar 2024

E-395/2023

A og B (Auður Björg Jónsdóttir lögmaður) gegn Hundaræktarfélagi Íslands (Jónas Friðrik Jónsson lögmaður)

Stefnendur kröfðust ógildingar á úrskurði siðanefndar Hundaræktarfélags Íslands. Með úrskurðinum var stefnendum m.a. vísað brott úr félaginu í 15 ár. Í dóminum kom fram að heimild til brottvísunar félagsmanns úr almennu félagi færi eftir samþykktum þess og öðrum félagsreglum. Einnig að brottvísun félagsmanns úr almennu félagi og önnur viðurlög á hendur honum væri að verulegu leyti á sjálfsforræði félagsins. Var það niðurstaða dómsins með hliðsjón af valdmörkum dómstóla gagnvart forræði almennra félaga á málefnum félagsins, að ekki hefði verið sýnt fram á að siðnefnd Hundaræktarfélags Íslands hafi með úrskurði sínum farið úr fyrir valdsvið sitt eða heimildir laga og reglna sem gilda um starfsemi félagsins. Var Hundaræktarfélagið sýknað af öllum kröfum stefnenda.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 2. febrúar 2024

E-3149/2022

A (Arnar Þór Jónsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Eiríkur Áki Eggertsson lögmaður)

Íslenska ríkið sýknað af kröfu einstaklings sem krafðist miskabóta þar sem honum hafi með ólögmætum hætti verið haldið í sóttkví vegna gruns um að hann væri smitaður af SARS-CoV-2 veirunni (COVID-19) í nóvember 2021.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. september 2023

E-2646/2022

A (Þórir Örn Árnason lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Jónas Birgir Jónasson lögmaður)

Stefnandi var dæmd í átta ára óskilorðsbundið fangelsi í ársbyrjun 2016. Með ákvörðun Útlendingastofnunar var stefnanda vísað úr landi og gert að sæta endurkomubanni. Stefnandi kærði þá ákvörðun til kærunefndar áfrýjunarmála sem felldi ákvörðun Útlendingastofnunar úr gildi. Útlendingastofnun tók ákvörðun að nýju um brottvísun og endurkomubann. Stefnanda var veitt heimild til að afplána hluta refsingarinnar undir rafrænu eftirliti að liðnum helmingi refsitímans, sem fól í sér undantekningu frá þeirri meginreglu að reynslulausn sé ekki veitt fyrr en tveir þriðju hlutar refsitímans séu liðnir. Kærunefnd felldi síðari ákvörðun Útlendingastofnunar einnig úr gildi. Í framhaldi af því afturkallaði Fangelsismálastofnun heimild til afplánunar undir rafrænu eftirliti þar sem hún hafi byggst á ákvörðun Útlendingastofnunar um að stefnanda yrði vísað úr landi. Stefnandi mótmælti þeirri afturköllun og krafðist þessa að viðurkenndur yrði rétturinn hennar til skaðabóta vegna þessa. Skaðabótakröfunni var hafnað m.a. með vísan til þess að ákvörðun um að veita stefnanda heimild til þess að afplána hluta refsingarinnar undir rafrænu eftirliti að liðnum helmingi af refsitíma byggðist á þeirri lagalegu forsendu sem fram kemur í 2. málslið 3. mgr. 80. gr. laga nr. 15/2016, að fyrir lægi ákvörðun Útlendingastofnunar um brottvísun stefnanda úr landi að lokinn afplánun.

Héraðsdómur Vesturlands birt 19. júlí 2023

E-141/2022

A (Hilmar Garðars Þorsteinsson lögmaður) gegn barnaverndarnefnd (Jónína Guðmundsdóttir lögmaður)

Krafa um ógildingu úrskurðar um að nafnleynd tilkynnanda til barnaverndarnefndar skyldi ekki aflétt. Sýkna.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 12. júlí 2023

E-5787/2022

Vulkanreiser AS (Börkur Ingi Jónsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

Stefnandi sem er erlend ferðaskrifstofa krafðist ógildingar á úrskurði ríkisskattstjóra vegna synjunar á endurgreiðslu virðisaukaskatts fyrir tímabilið frá 2016 til 2018. Stefnandi hafi keypt ýmsa þjónustuþætti hér á landi og sett saman í ,,ferðapakka" sem seldir voru til erlendra viðskiptavina búsettir utan Íslands. Ekkert starfsfólk stefnanda fylgdi viðskiptavinum til Íslands. Í lögskýringargögnum og leiðbeiningum skattyfirvalda höfðu ítrekað verið dregnar upp sviðsmyndir þar sem erlendar ferðaskrifstofur sem endurselja ferðapakka væru ekki skráningar- eða skattskyldar hérlendis nema um sé að ræða einhver tengsl (t.d útibú, starfsmann, umboðsmann osfrv.) við Ísland. Enginn greinarmunur var gerður á milligöngu og endursölu að þessu leyti í þessum gögnum. Var fallist á ógildingu ákvörðunar ríkisskattstjóra með vísan til þess að ekki yrði séð að ákvörðun ríkisskattstjóra tæki mið af því að ákvæði 4. mgr. 11. gr. laga nr 124/2014 hafi bæði náð til milligöngu og endursölu, auk þess sem talið var eðlilegt að skattyfirvöld rökstyddu hvers vegna þau teldu sig ekki bundin af fyrr túlkun sem kom fram í lögskýringagögnum, skýrslu starfshóps og á heimasíðu skattyfirvalda og þá um leið hvernig slík ákvörðun samræmist meginreglum stjórnsýsluréttar um lögmæti, meðalhóf, fyrirsjáanleika, jafnræði og vandaða stjórnsýsluhætti. Þá var talið að ákvörðunin hefði ekki byggst á skýrum lagaákvæðum a.m.k. eins og þau höfðu verið túlkuð af skattyfirvöldum og útskýrð í lögskýringargögnum og leiðbeiningum til framteljanda. Var lagt til grundvallar að eðlilegast hefði verið að gera þessar breytingar með lögum eins og raunar var gert með gildistöku laga nr. 143/2018 þann 1. janúar 2019. Var jafnframt talið að í ljósi fyrri framkvæmdar hafi stefnandi mátt út frá lögmætis- og jafnræðisreglu ganga út frá að umsókn hans um endurgreiðslu á virðisaukaskatti yrði afgreidd með sambærilegum hætti og gert hafði verið í fjölda umsókna sem áður höfðu verið afgreiddar. Var ákvörðun ríkisskatstjóra ógild og stefnda gert að greiðal stefnanda málskostnað.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 9. mars 2023

E-5413/2021

115 Security ehf (Bjarnfreður Ólafsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ingvi Snær Einarsson lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

Ágreiningur í málinu laut m.a. að því hvort virða bæri greiðslur stefnanda, sem rekur öryggisþjónustu, til nokkurra félaga á árunum 2011-2014 sem launagreiðslur en ekki sem greiðslur fyrir aðkeypta þjónustu. Með dóminum var hafnað kröfu stefnanda um að úrskurður yfirskattanefndar sem staðfesti úrskurð ríkisskattstjóra um endurákvörðun virðisaukaskatts og tryggingagjalds stefnanda yrðu felldir úr gildi.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. desember 2022

E-1745/2022

A (Jón Sigurðsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Rakel Jensdóttir lögmaður)

Stefnandi var að mati hæfisnefndar hæfasti umsækjandi um tiltekið embætti. Hún höfðaði mál til þess að fá ógilta þá ákvörðun ráðherra að skipa engan af umsækjendunum heldur auglýsa embættið að nýju.Dómurinn taldi lögmæta þá ákvörðun ráðherra að skipa engan af umsækjendum í embættið. Því hafi einnig verið lögmætt að auglýsa embættið laust til umsóknar að nýju.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 15. júlí 2022

E-5409/2021

A (Helgi Þorsteinsson Silva lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Guðrún Sesselja Arnardóttir lögmaður)
Málaflokkur: Útlendingamál

Stefnandi krafðist ógildingar á úrskurði kærunefndar útlendingamála þar sem staðfest var ákvörðun Útlendingastofnunar um að hafna umsókn hans um alþjóðlega vernd hér á landi og synja honum um dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða. Var fallist á þá kröfu með vísan til þess að kærunefndin hefði ekki rannsakað með fullnægjandi hætti eða lagt nægilega rökstutt mat á trúverðugleika frásagnar stefnanda varðandi kynhneigð hans.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 1. apríl 2022

E-5076/2020

A og B (Hlynur Jónsson lögmaður) gegn Vegagerðinni (Reynir Karlsson lögmaður)

Stefndi kynnti tillögu um þrjá framkvæmdakosti til veglagningar um Hornafjarðarfljót. Ekki náðist samkomulag um framkvæmdina og tók stefndi hluta af landi stefnenda eignarnámi. Stefnendur kröfðust þess að ákvörðun stefnda um eignarnámið yrði felld úr gildi. Ágreiningur stefnenda og stefnda laut að því hvort andlag eignarnámsins hefði verið ranglega tilgreint, hvort rökstuðningur um að breyta um vegleið hefði verið fullnægjandi, hvort gætt hafi verið meðalhófs við ákvörðunina og hvort byggt hafi verið á ófullnægjandi og úreltum gögnum. Ekki var fallist á að málsmeðferðin hefði verið í andstöðu við ákvæði vegalaga nr. 80/2007 og laga um framkvæmd eignarnáms nr. 11/1973. Þá var rökstuðningur stefnda fyrir vegleiðinni talinn vera fullnægjandi og byggður á viðunandi gögnum. Jafnframt var fallist á að sá samfélagslegi ávinningur og sjónarmið um aukið umferðaröryggi varðandi þá vegleið sem ákveðið var að fara vægju þyngra en röskun á eignarréttindum, umhverfi og kostnaði vegna framkvæmdanna við mat á meðalhófi. Var kröfum stefnenda því hafnað.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 31. mars 2022

E-2482/2021

Húnavatnshreppur (Jón Jónsson lögmaður) gegn Þjóðskrá Íslands (Ólafur Helgi Árnason lögmaður) og og Landsvirkjun (Guðjón Ármannsson lögmaður)

Hafnað var kröfu Húnavatnshrepps um að úrskurður yfirfasteignamatsnefndar um fasteignamat stöðvarhúss Blönduvirkjunar yrði ógiltur.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 13. október 2021

E-4962/2014

Drífa ehf (Daníel Isebarn Ágústsson lögmaður) gegn Isavia ohf (Hlynur Halldórsson lögmaður)

Sýknað af kröfu um viðurkenningu bótaábyrgðar vegna forvals vegna verslunarreksturs í Flugstöð Leifs Eiríkssonar.

Landsréttur birt 21. maí 2021

149/2020

Íslenska ríkið (Guðrún Sesselja Arnardóttir lögmaður) gegn A (Ómar Örn Bjarnþórsson lögmaður)

A höfðaði mál á hendur Í til að fá felldan úr gildi úrskurð K þess efnis að staðfesta ákvörðun Ú um að synja A um alþjóðlega vernd hér á landi á grundvelli 40. gr., sbr. 37. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga eða dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða í skilningi 74. gr. sömu laga. Í dómi Landsréttar kom fram að K hefði í úrskurði sínum ekki rökstutt mat sitt á trúverðugleika frásagnar A með fullnægjandi hætti, í andstöðu við 22. og 31. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Að teknu tilliti til gagna málsins væri jafnframt óhjákvæmilegt að álykta að mat K á aðstæðum á Sri Lanka á þeim tíma er A kvaðst hafa sætt þar pyndingum hafi verið ófullnægjandi, en af úrskurði K mætti ráða að þetta atriði hefði haft rík áhrif á trúverðugleikamatið. Í ljósi gagna málsins og þeirra sönnunarreglna sem gilda um mat á trúverðugleika frásagnar A um alþjóðlega vernd var það mat K, að frásögn A af því að hafa sætt pyndingum á árinu 2015 væri ótrúverðug, jafnframt haldið verulegum efnisannmörkum. Í rökstuðningi K fyrir úrskurði sínum kom einnig fram að jafnvel þótt frásögn A um varðhald og pyndingar væri lögð til grundvallar myndi það ekki raska þeirri niðurstöðu að hann uppfyllti ekki skilyrði 1. mgr. 37. gr. laga nr. 80/2016. Taldi Landsréttur að slíkir annmarkar væru á þessum rökstuðningi K að ógilda yrði úrskurðinn, enda hefði Í ekki sýnt fram á það fyrir dómi að aðstæður í heimaríki A væru þannig að hann væri ekki í hættu á að sæta þar pyndingum yrði hann sendur þangað.

Landsréttur birt 16. október 2020

360/2019

Annata ehf (Guðrún Bergsteinsdóttir lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður) og Rarik ohf. (Bjarni Aðalgeirsson lögmaður) og Rarik ohf. (Bjarni Aðalgeirsson lögmaður) gegn Annata ehf. (Guðrún Bergsteinsdóttir lögmaður)

Ríkiskaup buðu A ehf. og AD ehf. að taka þátt í lokuðu samningskaupaferli um gerð orkureikningakerfis fyrir R ohf. Eftir að bjóðendur skiluðu endanlegum verðtilboðum var A ehf. tilkynnt að tilboð AD ehf. hefði verið valið sem fjárhagslega hagstæðasta tilboðið samkvæmt matsforsendum. A ehf. kærði útboðið til kærunefndar útboðsmála. Nefndin hafnaði því að fella úr gildi ákvörðun Ríkiskaupa um val á tilboði AD ehf. þar sem endanlegur samningur hefði komist á við AD ehf. en komst að þeirri niðurstöðu að R ohf. og Ríkiskaup væru skaðabótaskyldir gagnvart A ehf. A ehf. höfðaði mál á hendur Í og R ohf. og krafðist viðurkenningar á rétti til skaðabóta úr hendi þeirra óskipt, aðallega vegna missis hagnaðar en til vara vegna kostnaðar sem A ehf. lagði út fyrir við þátttöku í samningskaupaferlinu. Í dómi Landsréttar kom fram að A ehf. hefði ekki tekist að sýna fram á að tilboð hans hafi í raun verið hagkvæmara en tilboð AD ehf. og rétt hefði verið að taka því. Voru Í og R ohf. því sýknaðir af aðalkröfu A ehf. Landsréttur tók næst til úrlausnar varakröfu A ehf. Rétturinn taldi að R ohf. og Ríkiskaup hefðu brotið gegn skyldu sinni um að veita A ehf. fullnægjandi rökstuðning innan lögmæltra tímamarka. Var A talinn hafa átt raunhæfa möguleika á því að vera valinn til samningsgerðar og R ohf. þótti ekki hafa sýnt nægilega fram á að möguleikar A ehf. hefðu á engan hátt skerst við það að val R ohf. og Ríkiskaupa var ekki rökstutt með viðhlítandi hætti innan lögmæltra tímafresta. Var varakrafa A ehf. tekin til greina.

Landsréttur birt 15. júní 2020

316/2020

A (Helga Baldvins Bjargardóttir lögmaður) gegn velferðarsviði Reykjavíkurborgar (Dagmar Arnardóttir lögmaður)
Málaflokkur: Lögræðismál

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem A var sviptur sjálfræði í eitt ár. A krafðist aðallega ómerkingar hins kærða úrskurðar en þá kröfu byggði hann annars vegar á því að ekki hefði verið tekin fullnægjandi afstaða til málsástæðna hans og hins vegar á meintu vanhæfi héraðsdómara. Í úrskurði Landsréttar kom fram að þótt fallast mætti á með A að reifun á málsástæðum hans í hinum kærða úrskurði hefði mátt vera ítarlegri þá yrði ráðið af forsendum úrskurðarins að horft hafi verið til gagna málsins og allra aðstæðna við mat á því hvort skilyrði sjálfræðissviptingar hafi verið fullnægt. Þá voru ekki talin vera fyrir hendi atvik eða aðstæður sem væru til þess fallnar að draga óhlutdrægni héraðsdómara með réttu í efa. Var ómerkingarkröfu A því hafnað. Þar sem skilyrði a-liðar 4. gr. lögræðislaga voru talin uppfyllt var hinn kærði úrskurður staðfestur um að svipta A sjálfræði til eins árs.

Hæstiréttur birt 17. október 2013

366/2013

Fastus ehf, Logaland ehf, Beckman (Lárus Blöndal hrl), Coulter (Vífill Harðarson hdl) og AB (Eiríkur Elís Þorláksson hrl) gegn Ríkiskaupum (Hjördís Halldórsdóttir hrl)

Í krafðist þess að felldir yrðu úr gildi þrír úrskurðir kærunefndar útboðsmála þar sem felld var úr gildi ákvörðun Í um að taka tilboði M ehf. í samkeppnisviðræðum, er tóku til tækjabúnaðar og rekstrarvara fyrir tiltekna rannsóknarstofu Landspítalans, og lagt fyrir Í að auglýsa innkaupin að nýju. Deildu aðilar um það hvort kærufrestur hefði verið liðinn er F ehf., L ehf. og B AB beindu kærum sínum til kærunefndar útboðsmála og hvort rökstuðningur kærunefndarinnar fyrir niðurstöðu sinni hefði verið fullnægjandi. Hæstiréttur taldi að F ehf., L ehf. og B AB hefði ekki mátt vera ljóst hvernig valforsendum yrði beitt og þar með hvernig endanlega yrði staðið að vali tilboða fyrr en Í tilkynnti um val sitt og rökstuddi ákvörðun sína 28. júní 2012. Hefði kærufrestur þágildandi 94. gr. laga nr. 84/2007 um opinber innkaup því ekki verið liðinn þegar kærurnar bárust kærunefndinni. Að því er varðaði rökstuðning kærunefndarinnar vísaði Hæstiréttur til þess að reglum um efni rökstuðnings miðuðu að því að tryggja að aðili máls fengi vitneskju um þau atvik og aðstæður sem ákvörðun byggðist á. Yrði að horfa til þess að Í væri gjörkunnugur öllu því er lyti að opinberum innkaupum og útboðum á því sviði og að aðilar málsins hefðu fyrir kærunefndinni gert ítarlega grein fyrir málsatvikum, málsástæðum og lagarökum sínum, sem ljóst væri að kærunefndin hefði byggt niðurstöðu sína á. Hefðu aðilar málsins á grundvelli rökstuðnings kærunefndarinnar mátt skilja hvers vegna hún hefði komist að niðurstöðu sinni. Þótt rökstuðningurinn hefði mátt vera fyllri í ljósi þess að um úrskurð æðra stjórnvalds hefði verið að ræða fullnægði hann kröfum stjórnsýslulaga, enda yrðu ekki gerðar sömu kröfur til stjórnsýslunefnda og gerðar væru til dómstóla um að rökstuðningur niðurstöðu væri tæmandi og stæði sjálfstætt án tillits til vitneskju aðila um málsatvik og stöðu þeirra að öðru leyti. Loks vísaði Hæstiréttur til þess að miklu skipti að ferli við val á tilboði væri gagnsætt og að það tryggði að jafnræðis væri gætt. Þannig yrðu hendur þess sem tilboð veldi að vera bundnar fyrir fram í eins ríkum mæli og kostur væri og gilti það jafnframt um samkeppnisviðræður þótt svigrúm kaupanda væri þar meira en í útboðum endranær. Hefðu valforsendur samkeppnisviðræðnanna verið almennt orðaðar í mörgum greinum og yrði ekki séð að rökbundin nauðsyn hefði staðið til þess. Hefðu þær því ekki fullnægt kröfum 72. og 45. gr. laga nr. 84/2007. Voru F ehf., L ehf. og B AB því sýknaðir af kröfu Í.

Hæstiréttur birt 8. september 2008

357/2008

Ís-ferðaþjónusta ehf (Garðar Briem hrl) gegn Bjarna Ásgeiri Jónssyni og Margréti Atladóttur (Gestur Jónsson hrl)
Lykilorð: Rökstuðningur. Kærumál.

Í kærði úrskurð héraðsdómara þar sem tekin var til greina krafa B og M um frestun aðalmeðferðar um óákveðinn tíma eða þar til fyrir lægi úrlausn kröfu þeirra um að bú Í yrði tekið til gjaldþrotaskipta. Ekki var talið að rökstuðningur í forsendum héraðsdómsins fullnægði þeirri kröfu sem felst í 3. mgr. 112. gr. laga nr. 91/1991. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og uppkvaðningar úrskurðar á ný.