Dómstólaleit

Í málinu var deilt um hvernig haga skyldi lögheimili tveggja drengja A og B og inntak umgengnisréttar. Með hinum áfrýjaða dómi var ákveðið að lögheimili drengjanna skyldi vera hjá B. Þá var mælt fyrir um að regluleg umgengni A við börnin skyldi vera aðra hverja viku auk þess sem kveðið var á um umgengni í sumarleyfi, um jól, áramót og páska. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að aðstæður hefðu breyst eftir uppkvaðningu hins áfrýjaða dóms en B hefði flutt frá […], þar sem drengirnir hefðu verið búsettir um árabil, til höfuðborgarsvæðisins. Tengsl A og B við drengina væru góð og þau bæði hæf til að fara með lögheimili þeirra. Þá væru þau sammála um að miða bæri umgengni við langar helgar byggju þau ekki í sama bæjarfélagi. Taldi Landsréttur ekkert benda til annars en að líðan drengjanna væri góð við núverandi aðstæður. Féllst Landsréttur á með héraðsdómi að stöðugleiki ríkti í lífi þeirra og að þeim væri fyrir bestu að sem minnst röskun yrði á högum þeirra. Meðal annars að þessu gættu staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um að lögheimili drengjanna skyldi vera hjá B. Að virtri breyttri búsetu A taldi Landsréttur það ekki þjóna hagsmunum drengjanna að dvelja viku og viku í senn hjá hvorum aðila. Í ljósi aðstæðna, þar með talið skólagöngu og fjarlægðar á milli dvalarstaða, þætti það í bestu samræmi við hagsmuni drengjanna að reglubundin umgengni við A miðaðist við langa helgi á fjögurra vikna fresti. Þá var mælt fyrir um umgengni í sumar-, haust- og vetrarleyfum. Loks staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um umgengni um jól, páska og áramót.

A og B deildu um hvernig haga skyldi lögheimili tveggja barna þeirra og greiðslu meðlags. Í dómi héraðsdóms var lögð áhersla á að stöðugleiki í lífi barnanna yrði betur tryggður með því að lögheimili þeirra væri hjá B þar sem með því móti væri lögheimili þeirra og leikskólaganga óbreytt frá því sem var fyrir sambúðarslit aðila en A hafði þá flutt í annað sveitarfélag. Fyrir Landsrétti var upplýst að A hefði nú flutt í sama hverfi og B og kom jafnframt fram í dómi Landsréttar að með hliðsjón af ungum aldri barnanna og þeirri staðreynd að báðir aðilar byggju við tryggar húsnæðisaðstæður velti niðurstaða um lögheimili barnanna ekki á þessu atriði. Við mat á því hvar börnunum væri fyrir bestu að hafa lögheimili var talið að horfa bæri til þess hvor aðili væri betur til þess fallinn að sinna þeim skyldum sem hvílir á lögheimilisforeldri. Með hliðsjón af matsgerð og viðbótarmatsgerð sem lágu fyrir í málinu, skýrslutökum aðila fyrir dómi og gögnum málsins að öðru leyti var talið ágreiningslaust að A hefði tekið meiri ábyrgð á ýmsum þáttum í uppeldi barnanna og hefði meiri sveigjanleika varðandi vinnutíma og, ólíkt B, tök á að vinna fjarvinnu. Þá hefði A sýnt í verki að hún væri reiðubúin til að sýna meiri sveigjanleika en B bæði í samskiptum við hann og hvað varðar umönnun barna þeirra. Var því talið henta best hag og þörfum barnanna að lögheimili þeirra yrði hjá A og var B gert að greiða einfalt meðlag með hvoru barni til 18 ára aldurs þeirra.

A og B deildu um forsjá tveggja barna sinna, C og D, lögheimili þeirra og meðlag. Með dómi héraðsdóms var ákveðið að B færi ein með forsjá barnanna, lögheimili þeirra yrði hjá henni og A gert að greiða B einfalt meðlag með hvoru barni. Þá var hafnað kröfu um að kveðið yrði á um inntak umgengnisréttar barnanna við A. Í dómi Landsréttar var bent á að börn aðila væru nú á átjánda og fimmtánda aldursári. Fyrir lægi skýrsla dómkvadds matsmanns sem rætt hafi við börnin, sem og skýrsla sérfræðings í málefnum barna sem héraðsdómur hafi aflað til að kanna afstöðu barnanna. Í viðtölum við matsmann og sérfræðing hefðu börnin verið afgerandi um að þau vildu hvorki vera með A né eiga við hann samskipti og sama afstaða hefði komið fram er dómendur í héraði ræddu við börnin. Ekki væru forsendur til að líta fram hjá einarðri afstöðu þeirra að þessu leyti. Þótt taka mætti undir með dómkvöddum matsmanni að B hafi ekki stutt nægilega við börnin í að umgangast A gæti það ekki talist þjóna hagsmunum þeirra að A og B færu sameiginlega með forsjá þeirra eða að lögheimili þeirra yrði fært til A. Hið sama ætti við um þá kröfu A að kveðið yrði á um umgengni við börnin í dómi. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um annað en málskostnað, en málskostnaður var felldur niður á báðum dómstigum.

V og Í deildu um lögmæti þeirrar ákvörðunar ríkisskattstjóra að telja V hafa verið með skattalega heimilisfesti og skattskyldu á Íslandi á nánar tilgreindu tímabili. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að af dómaframkvæmd megi ráða að ríkisskattstjóri sé við ákvörðun um heimilisfesti ekki bundinn af skráningu lögheimilis í þjóðskrá ef talið er að aðili hafi haft fasta búsetu á öðrum stað en þar er skráð. Eins bendi dómaframkvæmd til þess að það hvíli á þeim sem borið hefur fulla og ótakmarkaða skattskyldu hér á landi að færa fram gögn til stuðnings breyttri heimilisfesti. Fyrir Landsrétti hafi V hafi meðal annars lagt áherslu á að leggja bæri til grundvallar vottorð breskra skattyfirvalda um að hann hafi haft skattalega heimilisfesti í Bretlandi frá 24. maí 2012. Taldi Landsréttur að þótt framlögð vottorð hefðu sönnunargildi í skilningi 71. gr. laga um meðferð einkamála gæfu þau ekki tilefni til ályktana um skattalega heimilisfesti umfram efni þeirra. Þegar atvik málsins væru metin heildstætt yrði staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að ekki yrði talið að áfrýjandi hafi fellt niður heimilisfesti hér á landi með tilkynningu sinni til þjóðskrár 24. maí 2012. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms að öðru leyti var hann staðfestur.

Málið varðaði deilu A og B um forsjá, lögheimili og inntak umgengnisréttar vegna tveggja dætra þeirra, C og D, en með hinum áfrýjaða dómi hafði verið kveðið á um að forsjá skyldi vera sameiginleg og að lögheimili dætranna skyldi vera hjá B, auk þess sem kveðið var á um nánar tilgreint inntak umgengnisréttar. Í dómi Landsréttar var meðal annars litið til niðurstaðna dómkvaddra yfirmatsmanna um að tilfinninga- og umönnunartengsl stúlknanna við B hefðu verið sterkari en við A, en tengsl við A hefðu virst góð. Þá hafi yfirmatsmenn lýst því við skýrslugjöf í héraði að þeir teldu að lögheimili dætranna ætti að vera hjá B. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sameiginlega forsjá A og B, að lögheimili dætranna skyldi vera hjá B og um meðlagsgreiðslur. Dómur héraðsdóms um að regluleg umgengni skyldi vera þrír dagar í senn tvisvar sinnum í mánuði frá lokum skóladags á fimmtudegi og fram eftir sunnudegi var staðfestur, en þó þannig að það fyrirkomulag skyldi vara til haustsins 2029, en yrði frá þeim tíma tveir dagar í senn frá lokum skóladags á föstudegi og fram eftir sunnudegi. Þá ákvað Landsréttur einnig, öndvert við niðurstöðu hins áfrýjaða dóms, að regluleg umgengni skyldi falla niður um jól, áramót og páska. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um inntak umgengnisréttar að öðru leyti staðfest. Fyrir Landsrétti gerði B kröfu um ómerkingu hins áfrýjaða dóms að hluta, sem byggðist á því að í dómsorð héraðsdóms hefði skort tilgreiningu á niðurstöðu um meðlags- greiðslur og að niðurstaða um málskostnað hefði verið í ósamræmi við forsendur dómsins. Að því er varðaði álitaefni um meðlagsgreiðslur leit Landsréttur meðal annars til þess að forsendur dómsins væru skýrar, úrlausn um meðlag í málinu réðist af niðurstöðu um lögheimili, auk þess sem málið varðaði ríka hagsmuni þeirra barna sem í hlut áttu sem brýnt væri að leysa úr með skjótum hætti. Hvað varðaði álitaefni um málskostnað taldi Landsréttur að dómsorð væri skýrt um fjárhæð málskostnaðar og ótvíræðar ályktanir yrðu ekki dregnar af forsendum dómsins, auk þess sem héraðsdómi hefði ekki verið gagnáfrýjað. Var ómerkingarkröfu B því hafnað.

A og B deildu um forsjá dóttur þeirra, C, lögheimili hennar, meðlag og umgengni. Í dómi héraðsdóms var kveðið á um að forsjá og lögheimili C skyldi vera hjá B en niðurstaða héraðsdóms var byggð á því að forsjárhæfni A, sem hafði verið aðalumönnunaraðili C frá fæðingu, væri háð verulegum annmörkum. Var kveðið á um að A skyldi greiða B einfalt meðlag með barninu til 18 ára aldurs. Þá var kröfum málsaðila um að dómurinn kvæði á um inntak umgengnisréttar vísað frá dómi þar sem ekki lá fyrir að sáttameðferð hefði farið fram um umgengnisrétt barnsins við B áður en málið var höfðað. Við meðferð málsins hjá Landsrétti lögðu málsaðilar fram samning um fyrirkomulag umgengni C við B. Í dómi Landsréttar var rakið að í sálfræðilegri yfirmatsgerð sem aflað var fyrir réttinum kæmi fram að báðir málsaðilar væru með góða forsjárhæfni þótt minna hefði reynt á getu B að því leyti. Í yfirmatsgerðinni var ekki að öllu leyti fallist á niðurstöðu undirmatgerðar um takmarkanir á forsjárhæfni A en yfirmatsmenn töldu áfrýjanda úrræðagóða og sjálfstæða ásamt því að hún sýndi frumkvæði og dug við uppeldi barnsins. B, sem hafði frá fæðingu C notið takmarkaðrar umgengni við hana, upplýsti meðal annars í skýrslugjöf fyrir réttinum að markmið hans með málsókn á hendur A hefði fyrst og fremst verið til að tryggja umgengni barnsins við hann. Þá kom fram í dómi Landsréttar að samskipti A og B hefðu í gegnum tíðina verið erfið af ýmsum ástæðum en yfirmatsmenn og raunar málsaðilar sjálfir staðfest fyrir réttinum að samskiptin hefðu batnað töluvert og að umgengni hefði aukist. Í ljósi þess að viðhorf aðila til réttinda hvors annars og barnsins hefðu breyst til batnaðar frá því að dómur héraðsdóms féll var það mat Landsréttar að A og B væru líkleg til að geta unnið í sameiningu að velferð C og að farsælast væri fyrir barnið og málsaðila sjálfa að þau færu sameiginlega með forsjá þess. Um lögheimili C var litið til þess að það hafði frá fæðingu verið hjá A. Með vísan til tengsla A og C og með hliðsjón af yfirmatsgerð var talið skynsamlegast að viðhalda stöðugleika C og því ákveðið að lögheimili barnsins yrði hjá A. Þá var B gert að greiða A einfalt meðlag með barninu til 18 ára aldurs þess.

Í málinu deildu A og B, foreldrar stúlknanna C og D, um hvoru þeirra skyldi falin forsjá stúlknanna og hjá hvoru þeirra stúlkurnar skyldu hafa lögheimili, auk þess sem bæði kröfðust þess að dæmt yrði um inntak umgengni þeirra við dæturnar. Með hinum áfrýjaða dómi var kveðið á um að forsjáin skyldi vera sameiginleg, að lögheimili stúlknanna skyldi vera hjá A og að B skyldi að greiða einfalt meðlag með dætrunum, auk þess sem kveðið var á um nánar tiltekið inntak umgengnisréttar. Í dómi Landsréttar var litið til þess að í lögskýringargögnum með breytingalögum frá 2012 við barnalög nr. 74/2003 kæmi fram að sameiginleg forsjá foreldra kynni að eiga rétt á sér þótt foreldrar væru ekki sammála um allt og jafnvel þó að ágreiningur á milli þeirra væri slíkur að þeir þyrftu aðstoð við að leysa úr honum. Sameiginleg forsjá kynni að hafa jákvæð áhrif á samstarfsvilja foreldra, vera til þess fallin að hvetja til aukinnar samábyrgðar og þátttöku beggja foreldra og auka líkur á tengslum barns við þá báða. Þá leit Landsréttur til þeirrar niðurstöðu matsgerðar dómkvadds matsmanns að forsjárhæfni beggja foreldra væri góð og án alvarlegra athugasemda, en forsjárhæfni A væri að nokkru leyti sterkari. Að þessu gættu, en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að A og B skyldu fara sameiginlega með forsjá dætra sinna. Jafnframt staðfesti Landsréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að lögheimili dætranna skyldi vera hjá A. Var enn fremur staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að B skyldi greiða einfalt meðlag með dætrunum til 18 ára aldurs þeirra. Að lokum leit Landsréttur til þess að sú tilhögun umgengni C og D við A og B sem hafði verið ákveðin í héraðsdómi hefði í öllum meginatriðum gengið vel. Að því gættu, og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms þar um, var staðfest niðurstaða hans um inntak umgengnisréttar.

A og B deildu um forsjá sonar síns, C, lögheimili, umgengni og meðlag. Með dómi héraðsdóms var ákveðið að A og B færu áfram sameiginlega með forsjá drengsins. Lögheimili C skyldi vera hjá B en hann dvelja viku og viku í senn hjá hvoru foreldri sínu. Þá var A gert að greiða einfalt meðlag með drengnum. Í dómi Landsréttar var talið að ekkert hefði komið fram sem væri til þess fallið að hnekkja því mati héraðsdóms að það væri C fyrir bestu að forsjá yrði áfram sameiginleg og lögheimili hans hjá B. Taldi rétturinn þvert á móti að ný gögn og skýrslur styrktu þá niðurstöðu. Var niðurstaða héraðsdóms er varðaði forsjá, lögheimili og meðlag því staðfest. Landsréttur taldi að það þjónaði best hagsmunum C og stöðugleika í lífi hans að leggja til grundvallar tillögu yfirmatsmanna um að hann yrði meira hjá B en í ríflegri umgengni við A. Var því mælt fyrir um að A nyti umgengni við C aðra hvora viku frá lokum skóla á fimmtudegi eða eftir atvikum klukkan 16 ef ekki væri skóladagur fram til mánudagsmorguns. Einnig var mælt fyrir um umgengni um sumar og á hátíðisdögum um jól og páska en aðilum að öðru leyti látið eftir að semja um umgengni drengsins sín á milli.

A og B deildu um forsjá C, lögheimili, meðlag og umgengni. Með vísan til forsendna héraðsdóms staðfesti Landsréttur þá niðurstöðu að B skyldi fara með forsjá og lögheimili C og að regluleg umgengni og önnur umgengni skyldi vera með nánar tilgreindum hætti. Í dómi héraðsdóms kom fram að eftir skýringar yfirmatsmanna fyrir dómi þætti ekkert fram komið um að ekki mætti líta til yfirmatsgerðar um niðurstöðu málsins. Taldi héraðsdómur að það væri barninu fyrir bestu og mætti best hagsmunum þess að umgengni við A skyldi vera með nánar tilgreindum hætti.

Með dómi héraðsdóms var B sýknuð af kröfu A um breytingu á lögheimili barns þeirra. Í héraðsdómi var lagt til grundvallar að sjónarmið um hæfni foreldra og tengsl þeirra við barnið gætu ekki ráðið úrslitum en niðurstaðan byggð á sjónarmiðum um stöðugleika í lífi barnsins auk þess sem litið var til vilja þess að teknu tilliti til aldurs og þroska. Í dómi Landsréttar kom fram að í fyrirliggjandi matsgerð dómkvadds sálfræðings væri ekki gerður greinarmunur á hæfni málsaðila og tengslum þeirra við barnið. Hefði A, sem byggði á að hann byggi yfir meiri hæfni en B, ekki leitað yfirmats eða lagt fram frekari gögn fyrir Landsrétt. Að því gættu var dómur héraðsdóms staðfestur með vísan til forsendna.

A og B deildu um forsjá þriggja sona sinna, lögheimili og umgengni. Með dómi héraðsdóms var ákveðið að B skyldi fara einn með forsjá drengjanna og að lögheimili þeirra yrði hjá honum. Í dómi Landsréttar var talið, meðal annars með vísan til matsgerðar sem lá fyrir í málinu, að forsjárhæfni B væri mun meiri en A. Við meðferð málsins og sönnunarfærslu fyrir Landsrétti kom ekkert fram sem var til þess fallið að hnekkja því mati héraðsdóms að það samrýmdist best högum og þörfum yngri drengjanna tveggja að B færi einn með forsjá þeirra og að lögheimili þeirra yrði hjá honum. Talið var að aðstæður elsta drengsins væru aðrar, en hann hafði flutt til A í byrjun júlí 2025 og hafið nám við framhaldsskóla í sveitarfélaginu. Þá hafði hann lýst eindregnum vilja til að búa áfram hjá A. Að teknu tilliti til atvika og aðstæðna elsta drengsins og vilja hans var það talið helst samræmast hagsmunum hans að A færi ein með forsjá hans og að lögheimili yrði hjá henni. Kveðið var á um inntak umgengni A við yngri drengina í dóminum, en það var ekki talið þjóna hagsmunum elsta drengsins að ákveða umgengni B við hann og var kröfu þar um hafnað.

A og B deildu um lögheimili, greiðslu meðlags og inntak umgengnisréttar barns málsaðila, C. Með hinum áfrýjaða dómi var kveðið á um að lögheimili C skyldi vera hjá B, umgengni við A skyldi vera með nánar tilgreindum hætti og regluleg umgengni þriðju hverja helgi. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að við flutning málsins fyrir Landsrétti hefðu lögmenn upplýst að umgengni C við A hefði frá því að dómur gekk í héraði verið önnur hver helgi og að það fyrirkomulag hefði gengið vel fyrir sig. Þá hefðu dómarar málsins rætt við C sem jafnframt væri sátt við fyrirkomulagið en hefði ekki viljað tjá sig um á hvoru heimilinu hún vildi hafa lögheimili. Var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um lögheimili C og umgengnisrétt að öðru leyti en því að regluleg umgengni skyldi vera aðra hverja helgi.

A og B deildu um forsjá barns síns, C, sem og lögheimili þess, umgengni og greiðslu meðlags. Fyrir Landsrétti var einungis deilt um hvernig haga skyldi lögheimili, greiðslu meðlags og reglulegri umgengni. Í dómi Landsréttar var rakið að við meðferð málsins og sönnunarfærslu fyrir Landsrétti hafi ekkert komið fram sem væri til þess fallið að hnekkja mati héraðsdóms að það væri barninu fyrir bestu að lögheimili hennar væri hjá B. Var því staðfest með vísan til forsendna niðurstaðna hins áfrýjaða dóms er varðaði lögheimili barnsins. Þá var kveðið á um umgengni A við C aðra hverja viku, frá föstudegi til mánudags, með nánar tilgreindum hætti.

A og B deildu um forsjá barna sinna C og D, sem og lögheimili þeirra, umgengni og meðlag. Í dómi Landsréttar var rakið að sú niðurstaða leiddi af heildarmati á forsjárhæfni foreldra og þarfa barnanna að B færi ein með forsjá þeirra. Af því leiddi að lögheimili þeirra yrði hjá B. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um forsjá og skyldu A til að greiða B einfalt meðlag. A krafðist fyrir Landsrétti endurskoðunar á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um rétt til umgengni við börnin. Krafðist hann þess að fá umtalsvert rýmri rétt til umgengni, auk þess sem hann sætti ekki eftirliti. Með dómi Landsréttar var talið að sá hluti hins áfrýjaða dóms er varðaði umgengni við börn málsaðila væri haldinn slíkum annmörkum að óhjákvæmilegt væri að ómerkja hann og vísa þeim þætti málsins til héraðsdóms til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Staðfest var niðurstaða hins kærða úrskurðar um að hafna kröfu sóknaraðila um að málinu yrði vísað frá dómi en fallist á kröfu varnaraðila um opinber skipti til fjárslita skyldu fara fram milli aðila.

A og B deildu um forsjá dóttur sinnar C, lögheimili og umgengni. Með dómi héraðsdóms var ákveðið að A og B færu áfram sameiginlega með forsjá stúlkunnar. Lögheimili C skyldi vera hjá A en kveðið var á um umgengni B við stúlkuna með tilgreindum hætti. Í dómi Landsréttar var talið að eins og málið lægi fyrir réttinum yrði engu slegið föstu um ætlað ofbeldi sem A kvaðst hafa orðið fyrir af hálfu B eða að C stafaði hætta af B. Lagt var til grundvallar að A og B væru bæði hæf til að fara með forsjá stúlkunnar. Þá taldi rétturinn mega ráða af gögnum málsins að þau hefðu leitast við að efla forsjárhæfni sína að gengnum dómi héraðsdóms og bæta samskipti sín í kringum umgengni B við C. Einnig taldi Landsréttur að ekki yrði horft framhjá áhyggjum sem dómkvaddur matsmaður lýsti í skýrslu sinni fyrir réttinum af umgengni B við barnið ef A færi ein með forsjá þess. Að öllu virtu féllst Landsréttur á það með héraðsdómi að það þjónaði hagsmunum C best að A og B færu áfram með sameigin- lega forsjá hennar og að lögheimili hennar héldist óbreytt. Mælt var fyrir um nánari tilhögun þeirrar umgengni sem ákveðin var í hinum áfrýjaða dómi en niðurstaða hans um umgengni var að öðru leyti staðfest með vísan til forsendna.

A og B deildu um skipan lögheimilis dóttur þeirra, C, inntak umgengnisréttar þess foreldris sem ekki færi með lögheimili dóttur þeirra og greiðslu meðlags. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að í lífi B hefði ríkt óstöðugleiki hvað varðaði fjölskyldulíf og búsetu. Þá sýndu gögn málsins að skólasókn C hefði ekki verið sinnt nægilega vel þegar C dvaldi hjá B en fjarvistir frá skóla hefðu verið tíðari þegar C dvaldi hjá B en hjá A. Jafnframt hefði B ekki sinnt tómstundaiðkun C. Í dóminum var rakið að ef lögheimili C flyttist til A myndi það leiða til meiri festu og stöðugleika í lífi hennar. A og eiginkona hans, sem gegnt hefði mikilvægu uppeldishlutverki í lífi C, væru komin í framtíðarhúsnæði þar sem aðstæður væru góðar og tryggt yrði að C þyrfti ekki að skipta um grunnskóla, gæti myndað varanleg vinatengsl og samfella yrði í tómstundaiðkun hennar. Ráðstöfunin yrði jafnframt til þess að styrkja tengsl C við bróður sinn, þar sem systkinin myndu alast upp í sama sveitarfélagi og við sömu aðstæður að mestu leyti og ganga í sama grunnskóla. Jafnframt lá fyrir að C hefði þegar myndað góð félagsleg tengsl í heimabæ A og flutningur lögheimils hennar þangað ætti því ekki að valda henni miklu raski. Því þótti það henta best hagsmunum og þörfum C að lögheimili hennar yrði hjá A. Var B gert að greiða einfalt meðlag með C til A og kveðið var á um að umgengni B við C skyldi vera aðra hverja viku með nánar tilgreindum hætti.

A og B deildu um lögheimili dóttur sinnar, C. A og B fóru saman með forsjá barnsins og var lögheimili þess hjá A. Með dómi héraðsdóms var ákveðið að lögheimili barnsins skyldi vera hjá B. Í dómi Landsréttar var rakið að samkvæmt 2. mgr. 34. gr. barnalaga nr. 76/2003 skyldi dómari kveða á um hvernig lögheimili væri háttað eftir því sem barni væri fyrir bestu. Skyldi dómari meðal annars líta til hæfis foreldra, stöðugleika í lífi barns, tengsla barns við báða foreldra, skyldu þeirra til að tryggja rétt barnsins til umgengni, hættu á að barnið, foreldri eða aðrir á heimili barnsins hefðu orðið eða yrðu fyrir ofbeldi og vilja barns, að teknu tilliti til aldurs og þroska. Upptalningin væri ekki tæmandi og heildarmat á öllu sem máli skipti í hverju tilviki réði úrslitum. Tók Landsréttur fram að í hinum áfrýjaða dómi hefði verið lagt heildarmat á aðstæður barnsins og skipan lögheimilis ákveðin á þann veg sem best væri talinn samræmast hag hennar og þörfum. Þrátt fyrir vilja barnsins þætti ekki ástæða til að hrófla við því heildarmati. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

A og B deildu um forsjá dóttur sinnar og lögheimili. Í úrskurði Landsréttar kom fram að verulega hefði skort á að í héraðsdómi væri tekin rökstudd afstaða til atriða sem líta bæri til við úrlausn málsins samkvæmt 2. mgr. 34. gr. barnalaga nr. 76/2003. Þannig hefði héraðsdómur ekkert vikið að forsjárhæfni B eða lagt á hana mat. Úrlausn héraðsdóms hefði því ekki verið í samræmi við fyrirmæli greinds ákvæðis, auk þess sem hún hefði heldur ekki samrýmst ákvæði f-liðar 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 að því leyti sem héraðsdómur tók ekki afstöðu til málsástæðna A er vörðuðu skort á mati héraðsdóms á forsjárhæfni B og ætlaða galla á matsgerð dómkvadds matsmanns. Þá taldi Landsréttur jafnframt að takmarkaðar upplýsingar lægju fyrir um afstöðu dóttur aðila til málsins og yrði ekki séð að héraðsdómur hefði gætt með viðhlítandi hætti þess réttar sem börnum væri áskilinn í 1. mgr. 43. gr. barnalaga og 12. gr. laga nr. 19/2013 um samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins. Taldi Landsréttur ágalla á meðferð og úrlausn málsins í héraði slíka að óhjákvæmilegt væri að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.

A og B deildu um forsjá sonar síns, C, sem og lögheimili hans, umgengni og meðlag. Héraðsdómur hafði komist að þeirri niðurstöðu að forsjárhæfni A væri verulega skert en forsjárhæfni B væri góð. Þá hefði drengurinn sterkt tengsl við A og grunntengsl við B sem hefðu eflst eftir að hann var tekinn úr umsjá A. B væri líklegri til að viðhalda reglulegri umgengni drengsins við báða foreldra. Taldi héraðsdómur að hagsmunum drengsins væri best borgið með því að B færi með forsjá hans og lögheimili. Í dómi Landsréttar kom fram að þau gögn sem lögð hefðu verið fyrir réttinn, sem og viðtal dómenda við drenginn, bentu ekki til þess að samskipti aðila hefðu breyst svo máli skipti frá uppkvaðningu héraðsdóms. Þá veittu gögnin ekki vísbendingu um að drengurinn sætti ofbeldi á heimili B. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

A og B deildu um lögheimili dóttur sinnar, C, og umgengni við hana. Með dómi héraðsdóms var ákveðið að lögheimili C skyldi vera áfram hjá B og kveðið á um hvernig umgengni A við hana skyldi háttað. Í niðurstöðu dómsins var meðal annars vísað til þess að C væri fyrir bestu að sem minnst röskun yrði á lífi hennar og að ekki yrði horft fram hjá því að aðstæður föður í dag byðu upp á tryggara og öruggara umhverfi fyrir hana en aðstæður móður. Í ljósi niðurstöðu dómsins um lögheimili var kröfu A um greiðslu meðlags hafnað. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur og A gert að greiða B málskostnað fyrir Landsrétti.

Með ákvörðun 1. ágúst 2018 hafnaði Þjóðskrá Íslands beiðni A um að felld yrði úr gildi lögheimilisskráning A og fjölskyldu hans í tilgreindu erlendu landi frá og með 4. janúar 2017. Var sú ákvörðun staðfest með úrskurði samgöngu- og sveitarstjórnar- ráðuneytisins 9. nóvember sama ár. Höfðaði A mál á hendur Í og krafðist ógildingar úrskurðarins. Deildu aðilar um það hvort A hefði uppfyllt skilyrði 1. mgr. 9. gr. þágildandi laga nr. 21/1990 um lögheimili þannig að hann gæti átt lögheimili hér á landi þrátt fyrir búsetu í erlendu landi. Í dómi héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, var talið að Þjóðskrá Íslands hefði verið heimilt að krefjast þess að A legði fram staðfestingu frá lækni þess efnis að dvöl hans og fjölskyldunnar í hinu erlenda landi væri þeim nauðsynleg vegna veikinda. Var ekki talið að A hefði sýnt fram á verulega annmarka á ákvörðun Þjóðskrár Íslands eða úrskurði ráðuneytisins. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu Í af kröfum A.

B höfðaði mál gegn Í og krafðist þess aðallega að felldir yrðu úr gildi úrskurðir yfirskattanefndar 23. desember 2020 og ríkisskattstjóra 12. febrúar 2020 um fulla og ótakmarkaða skattskyldu hans á Íslandi samkvæmt lögum nr. 90/2003 um tekjuskatt á tímabilinu 1. janúar 2014 til 19. apríl 2017. Til vara krafðist B þess að úrskurðir yfirskattanefndar 23. júní 2023 og ríkisskattstjóra 27. ágúst 2020 yrðu felldir úr gildi að hluta og þeim breytt þannig að fellt yrði niður álagt útsvar á hann vegna tekjuáranna 2014, 2015, 2016 og 2017, frádráttur yrði heimilaður á móti tekjum vegna fullra dagpeninga samkvæmt reglum um skattmat fyrir hvert tekjuár 2014,2015, 2016 og 2017 að álag yrði fellt niður fyrir tekjuárin 2014, 2015, 2016 og 2017. Í hinum áfrýjaða dómi var komist að þeirri niðurstöðu að B hafi ekki fellt niður heimilisfesti sína heldur verið heimilisfastur hér á landi á umræddu tímabili, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003, og borið fulla og ótakmarkaða skattskyldu. Þá var varakröfum hans hafnað. Var Í því sýknað af öllum kröfum B og honum gert að greiða málskostnað. Með dómi Landsréttar var héraðsdómur staðfestur um annað en málskostnað sem felldur var niður á báðum dómstigum.

Með dómi héraðsdóms var ákveðið að A og B skyldu áfram fara sameiginlega með forsjá dóttur sinnar, C, en lögheimili hennar vera hjá B og A skyldi greiða meðlag með barninu. Þá var umgengni A við barnið ákveðin með nánar tilgreindum hætti. Fyrir Landsrétti deildu A og B um lögheimili C og um meðlag og umgengni við barnið. Í dómi Landsréttar kom fram að niðurstaða héraðsdóms væri meðal annars grundvölluð á matsgerð dómkvadds matsmanns sem hefði komist að þeirri niðurstöðu að forsjárhæfni B væri góð en hnökrar væru á forsjárhæfni A. Fyrir Landsrétti hefði A aflað yfirmatsgerðar og væri þar komist að þeirri niðurstöðu að lögheimili barnsins væri mun betur fyrir komið hjá B og að ekkert hefði komið fram við athuganir matsmanna sem kallaði á að fyrirkomulagi umgengni yrði breytt. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

A höfðaði mál gegn Í og krafðist þess að felldir yrðu úr gildi úrskurður ríkisskattstjóra frá 2018 og úrskurður yfirskattanefndar frá 2019 um heimilisfesti og skattskyldu A skv. 1. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. Voru báðir úrskurðir felldir úr gildi í héraði. Í dómi Landsréttar var rakið að A hefði tilgreindan dag í maí 2012 tilkynnt Þjóðskrá um flutning lögheimilis til Bretlands, flogið þangað og undirritað samning um bráðabirgðahúsnæði í B þar í landi. Við meðferð málsins hjá ríkisskattstjóra hefði A lagt fram mikinn fjölda gagna til sönnunar því að um raunverulegan flutning hafi verið að ræða, þar á meðal staðfestingu breskra skattyfirvalda á skattalegri heimilisfesti og staðfestingu breskra yfirvalda á skráningu lögheimilis A þar í landi. Þrátt fyrir þau gögn hefðu skattyfirvöld úrskurðað að A hefði ekki fellt niður skattalega heimilisfesti á Íslandi tilgreindan dag í maí 2012, enda gæti dvöl í bráðabirgðahúsnæði í B ekki talist til fastrar búsetu í skilningi 1. mgr. 1. gr. þágildandi laga nr. 21/1990 um lögheimili. Fram kom að í lögunum væru ekki gerðar neinar sérstakar formkröfur til lögheimilis utan þess sem greinir í 2. mgr. 1. gr. laganna eða gerð krafa um að leiga komi fyrir afnot af húsnæði. Við mat á því hvort bráðabirgðahúsnæði gæti talist lögheimili hans í skilningi laganna skipti mestu máli hvort A hafði aðgang að húsnæði hér á landi eftir maí 2012. Í úrskurði yfirskattanefndar væri staðhæft að A hefði áfram haldið heimili hér á landi eftir þann tíma en sú niðurstaða styddist ekki við gögn málsins. Væru því verulegir annmarkar á þeirri niðurstöðu skattyfirvalda að form og efni samnings A um bráðabirgðahúsnæði í B væri með þeim hætti að ekki gæti talist hafa verið lögheimili hans. Ekki væri lagður nægilega traustur grundvöllur að þeirri niðurstöðu að A hefði ekki flutt skattalega heimilisfesti til Bretlands fyrr en í júlí 2012 en auk þess hefðu skattyfirvöld látið hjá líða að rökstyðja af hverju líta skyldi fram hjá staðfestingu breskra skattyfirvalda á skattalegri heimilisfesti A. Var kröfu Í um ómerkingu hins áfrýjaða dóms hafnað og dómkröfu A um ómerkingu úrskurðar ríkisskattstjóra vísað frá héraðsdómi án kröfu þar sem ekki væri þörf á ógildingu hans, enda fólst í úrskurði yfirskattanefndar staðfesting á honum. Var hinn áfrýjaði dómur að öðru leyti óraskaður um annað en málskostnað.

A og B deildu um lögheimili dóttur þeirra, C, umgengni við hana og greiðslu meðlags. Með dómi héraðsdóms var kveðið á um að C skyldi eiga lögheimili hjá B. Þá var mælt fyrir um umgengni C við A með tilgreindum hætti og skyldu A til að greiða meðlag með C. Við meðferð málsins í Landsrétti áttu dómendur samtal við C. Í dómi réttarins kom fram að það væri enn vilji C að lögheimili hennar væri hjá A líkt og fram hefði komið við meðferð málsins í héraði. Þrátt fyrir þá afstöðu hefði ekkert komið fram sem gæfi til kynna að flutningur lögheimilis C frá A til B í janúar 2023 hefði raskað hagsmunum C á þann hátt að af þeirri ástæðu væri rétt að endurskoða niðurstöðu héraðsdóms um lögheimili. Yrði ekki annað ráðið af gögnum málsins en að flutningur lögheimilisins hefði gengið eins vel og væntingar hefðu getað staðið til, þótt ágreiningslaust væri að hann hefði verið erfiður fyrir C. Þá hefðu engin gögn verið lögð fram í málinu fyrir Landsrétti sem hnekktu þeirri niðurstöðu dómkvadds matsmanns í héraði sem lögð var til grundvallar í niðurstöðu héraðsdóms um að vilji C til að hafa lögheimili sitt hjá A frekar en B réðist af neikvæðri afstöðu A til B frekar en raunverulegum vilja C. Gilti hið sama um þá niðurstöðu matsmanns og héraðsdóms að B væri líklegri en A til að viðhalda og stuðla að góðu og heilbrigðu sambandi C við hitt foreldrið. Að teknu tilliti til þessa og aldurs og þroska C yrði ekki fallist á eins og atvikum málsins væri háttað að unnt væri að leggja yfirlýsingu C um hvar hún vildi hafa lögheimili til grundvallar niðurstöðu málsins. Af hálfu A og B hefði ekki verið bent á neina hnökra á fyrirkomulagi umgengni samkvæmt héraðsdómi að því gefnu að niðurstaða um lögheimili C yrði óbreytt. Samkvæmt þessu þóttu ekki efni til að breyta því fyrirkomulagi sem þar hefði verið kveðið á um. Gilti hið sama um ákvörðun meðlags. Var héraðsdómur því staðfestur.

A og B deildu um forsjá dóttur sinnar, C, lögheimili hennar og umgengni. Með dómi héraðsdóms var ákveðið að B færi ein með forsjá C og skyldi lögheimili hennar vera hjá B og A gert að greiða meðlag með henni. Loks var kveðið á um inntak umgengni. Í dómi Landsréttar var rakið að í viðtali við dómara fyrir aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti hefði C, sem nú væri á fjórtánda aldursári, lýst þeirri afstöðu sinni á skýran og afdráttarlausan hátt að ekki yrði breytt núverandi fyrirkomulagi á reglulegri umgengni og væri ekkert fram komið sem benti til þess að afstaða hennar væri lituð af öðrum viðhorfum en hennar eigin. Bæri því við úrlausn málsins að taka réttmætt tillit til afstöðu C. Þá vísaði Landsréttur til þess að ráða mætti af matsgerð dómkvadds matsmanns að báðir aðilar væru hæfir til að fara með forsjá C. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A á hendur B var vísað frá dómi. Komst dómurinn að þeirri niðurstöðu að ekki hefði verið leitað sátta um forsjá barna málsaðila, lögheimili þeirra, greiðslur meðlags eða inntak umgengnisréttar fyrir málshöfðunina í skilningi 33. gr. a í barnalögum og var því kröfum málsaðila þar að lútandi vísað frá dómi. Að fenginni þeirri niðurstöðu þótti ljóst að ágreiningur aðila um forsjá barnanna væri ekki lengur til meðferðar hjá lögmæltum yfirvöldum í skilningi 2. mgr. 44. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 og var því jafnframt vísað frá dómi kröfu aðila um veitingu leyfis til skilnaðar að borði og sæng.

Með dómi héraðsdóms var ákveðið að A og B skyldu fara sameiginlega með forsjá tveggja barna sinna, lögheimili þeirra skyldi vera hjá B og A skyldi greiða með þeim meðlag með nánar tilgreindum hætti. Þá skyldi umgengni A við börnin aukin smám saman þannig að frá og með 21. júlí 2023 dveldu börnin aðra hverja viku hjá A. Fyrir Landsrétti laut ágreiningur A og B að ákvörðun um lögheimili barnanna, auk þess sem A krafðist þess að vikulangri umgengni aðra hverja viku yrði komið á strax frá og með uppkvaðningu dóms Landsréttar. Í dómi Landsréttar kom fram að ekkert hefði komið fram við meðferð málsins og sönnunarfærslu þess fyrir réttinum sem væri til þess fallið að hnekkja því mati héraðsdóms að það væri börnunum fyrir bestu að lögheimili þeirra beggja væri hjá B og að regluleg umgengni barnanna við A yrði aukin smám saman með þeim hætti sem kveðið var á um í héraðsdómi. Var niðurstaða héraðsdóms að því er varðaði lögheimili barnanna, meðlagsgreiðslur og umgengni staðfest með vísan til forsendna hans.

A og B deildu um forsjá sonar þeirra, C, umgengni og greiðslu meðlags. Í dómi Landsréttar kom fram að eins og ágreiningi aðila væri háttað kæmi ekki til þess að unnt væri að dæma sameiginlega forsjá. Jafnframt var rakið að af málsgögnum yrði ekki annað ráðið en að í fyrirliggjandi matsgerð dómkvadds matsmanns hafi verið fjallað um A á jákvæðari hátt en efni stæðu til. Þá virtist niðurstaða hins áfrýjaða dóms hafa haft góð áhrif á samskipti aðila og líðan drengsins. Samkvæmt framangreindu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um forsjá, meðlag og umgengni A og B við C.

Ágreiningur A og B laut að skipan lögheimilis dóttur þeirra, greiðslu meðlags með henni og inntaki umgengisréttar við það foreldri sem ekki skyldi fara með lögheimili hennar. Í dómi héraðsdóms var kveðið á um að lögheimili dóttur málsaðila skyldi vera hjá B. Þá var kveðið á um að umgengni A með dóttur aðila skyldi vera aðra hverja viku og að A skyldi greiða meðlag með henni. Í dómi Landsréttar var greint frá efni bréfs lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu frá 6. maí 2022 þar sem rakin voru atvik þar sem lögreglan hafði afskipti af málefnum A. Þá var vísað til þess að við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti hefði komið fram að barnaverndaryfirvöld hefðu nýlega tekið málefni A á ný til skoðunar vegna atvika frá maí 2022 og farið þess á leit við B að dóttir málsaðila færi ekki í umgengni til A á meðan málefni hennar væru til skoðunar. Að gættum þeim gögnum sem lögð voru fyrir Landsrétt en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

A og B deildu um forsjá dóttur þeirra, C, lögheimili hennar, meðlag og umgengni. Í dómi héraðsdóms var kveðið á um að forsjá C skyldi vera sameiginleg. Þá var kveðið á um að lögheimili C skyldi vera hjá B en A skyldi greiða meðlag með henni. Loks skyldi C njóta jafnrar umgengni við báða foreldra. Í dómi Landsréttar var rakið að í sálfræðilegri matsgerð kæmi fram að báðir aðilar væru hæfir til að fara með forsjá telpunnar. Með vísan til matsgerðarinnar sem og tveggja viðbótarmatsskýrslna var fallist á að báðir aðilar væru hæfir til að fara með forsjá telpunnar. Þrátt fyrir að A hefði framan af tálmað umgengni hefði hún að mestu lagað sig að niðurstöðu dómstóla, þótt hún hefði á stundum farið að ráðgjöf aðila sem hefðu ráðlagt henni á annan veg. Hún hefði lýst því yfir í skýrslu sinni fyrir Landsrétti að hún myndi una niðurstöðu Landsréttar. Því væri ekki tilefni til að gera upp á milli forsjárhæfi aðila. Aðilar hefðu sýnt að þau gætu átt í ágætum samskiptum ef þau snerust aðeins um dóttur þeirra. Taldi Landsréttur að ágreiningur aðila væri ekki líklegur til að koma í veg fyrir, hindra eða draga úr möguleikum telpunnar til að alast upp við þroskavænleg skilyrði, umfram það sem væri ef forsjá yrði óskipt. Aðilar höfðu farið sameiginlega með forsjá telpunnar frá fæðingu. Í niðurstöðu viðbótarmats sem aflað var fyrir Landsrétti kom fram að dóttir aðila hefði dafnað vel og sýnt góðar framfarir í líkamlegum og vitrænum þroska sem bæri með sér að hún byggi við hvetjandi og ástríkar aðstæður hjá foreldrum sínum. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms að ákvörðun um sameiginlega forsjá aðila yfir dóttur sinni væri til þess fallin að friður gæti skapast milli þeirra og að telpan fengi notið þess að eiga foreldra sem gætu átt í uppbyggilegu samstarfi um hagsmuni hennar, heilsu og velferð. Þá taldi Landsréttur að það fyrirkomulag á lögheimili og umgengni sem komst á með hinum áfrýjaða dómi hefði gefið góða raun. Væri ekkert fram komið í málinu sem gæfi tilefni til að raska því. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms að lögheimili telpunnar skyldi vera hjá B. Með sama hætti var staðfest niðurstaða hans um fyrirkomulag á umgengni og greiðslu meðlags.

A og B deildu um forsjá barna sinna sinna, C og D, umgengni og greiðslu meðlags. Í dómi héraðsdóms kom fram að með vísan til gagna málsins og matsgerða væru ekki efni til að gera upp á milli forsjárhæfni A og B. Eins og aðstæðum í málinu væri háttað hentuðu styrkleikar og veikleikar aðila í foreldrahlutverkinu börnunum á afar ólíkan hátt. Með dómi héraðsdóms var A falin forsjá dóttur þeirra, C, en B falin forsjá sonar þeirra, D, auk þess sem kveðið var á um meðlag og umgengni. Fyrir Landsrétti var einungis deilt um hvernig haga skyldi forsjá, lögheimili, meðlagi og umgengni vegna D. Í dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms að það væri D fyrir bestu að B færi með forsjá hans. Auk þess var staðfest niðurstaða héraðsdóms um meðlag með honum og umgengni A við hann.

A og B deildu um forsjá fjögurra barna sinna, C, D, E og F, lögheimili þeirra, meðlag og umgengni. Í dómi Landsréttar kom fram að af lýsingum A og B á ágreiningi sínum yrði ekki ráðið að hann væri mjög djúpstæður og var hann ekki talinn standa því í vegi að þeim yrði dæmd sameiginleg forsjá. Rétturinn vitnaði til niðurstöðu dómkvadds matsmanns um að bæði A og B væru hæf til að fara með forsjá barnanna en styrkleikar þeirra væru mismunandi. Börnin væru samkvæmt niðurstöðum matsmanns mjög tengd báðum foreldrum sínum og þau hefðu bæði sýnt þeim hlýju og umhyggju í uppeldinu. Þá fengju börnin mjög góð meðmæli frá kennurum og öðrum fagaðilum sem hefðu tjáð sig um þau. Jafnframt lægi fyrir að eftir fyrirhugaðan búferlaflutning A myndu foreldrar búa nálægt hvort öðru og skóla barnanna. Samkvæmt öllu þessu var talið börnunum fyrir bestu að A og B færu áfram sameiginlega með forsjá þeirra. Þá var ákveðið að lögheimili allra barnanna yrði hjá A og var B gert að greiða einfalt meðlag með hverju þeirra frá uppsögu dómsins en ekki þóttu efni til að ákveða meðlagsgreiðslur aftur í tímann. Þá var mælt fyrir um umgengni barnanna við málsaðila.

A og B deildu um forsjá þriggja barna sinna, C, D og E, lögheimili þeirra og umgengni við þau. Tvö eldri börnin, C og D, bjuggu hjá A en E bjó hjá þeim til skiptis, viku í senn. Í dómi Landsréttar kom fram að þótt framlögð gögn og framburðir málsaðila bæru með sér að samskipti þeirra hefðu á stundum verið erfið yrði ekki séð að það hefði haft veruleg áhrif á umgengni barnanna við þau. Aftur á móti væri ljóst að ummæli A um andlegt ofbeldi B gegn bæði A og börnunum, sem A birti á Facebook-síðu sinni í kjölfar uppkvaðningar héraðsdóms, hefði haft neikvæð áhrif á samskipti málsaðila og samskipti C og D við B. Landsréttur taldi að fullyrðingar A fengju ekki haldbæra stoð í gögnum málsins og töldust þær því ósannaðar. Ekki hafði verið lögð fram matsgerð um forsjárhæfni málsaðila og var lagt til grundvallar að þau væru jafnhæf til að fara með forsjá barnanna. Taldi rétturinn hvorki að ágreiningur milli aðila væri svo djúpstæður að hann væri líklegur til að hafa áhrif á börnin né ylli hann því að líklegt væri að aðilar gætu ekki unnið í sameiningu að velferð barna sinna. Taldi Landsréttur að það þjónaði hagsmunum barnanna best að málsaðilar færu áfram sameiginlega með forsjá þeirra og að lögheimili þeirra og umgengni héldust óbreytt í samræmi við niðurstöðu héraðsdóms.

Með dómi héraðsdóms var B falin forsjá C, dóttur A og B, og skyldi lögheimili hennar vera hjá B. Þá var mælt fyrir um umgengni A og B við C. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í málinu væri deilt um forsjárhæfni málsaðila og það hvers konar fyrirkomulag forsjár og umgengni væri dóttur þeirra fyrir bestu. Hefði héraðsdómi því verið rétt að kveðja sérfróðan meðdómsmann til setu í dómi, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá var jafnframt vísað til þess að við meðferð málsins fyrir héraðsdómi hefði dómurinn falið sálfræðingi, sem ekki var dómkvaddur sem matsmaður í málinu, önnur verkefni en að kanna viðhorf C og skila álitsgerð um það til dómsins. Með þessu hefði héraðsdómur farið út fyrir þær heimildir sem honum væru fengnar með 1. mgr. 43. gr., sbr. 3. mgr. 42. gr. barnalaga nr. 76/2003. Hinn áfrýjaði dómur var því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar á ný.

A og B deildu um lögheimili sonar síns, C, og um meðlag með drengnum. Í dómi Landsréttar kom fram að telja yrði B hæfari til að sinna grunnþörfum C að því er nám varðar og væru málsaðilar sammála um að hann skyldi sinna því umfram A. Þá væru aðilar sammála um að það væri C fyrir bestu að sækja skóla í námunda við heimili B þar sem hann ætti jafnframt sína bestu vini. Þegar horft væri til þessa, sem og stöðugleika í lífi C, yrði að telja honum fyrir bestu, sbr. 2. mgr. 34. gr. barnalaga nr. 76/2003, að lögheimili hans væri þar sem fyrrnefndum grunnþörfum sé helst sinnt, að heimildin samkvæmt 2. málslið 1. mgr. 28. gr. a sömu laga lægi þar sem daglegt líf C fer að mestu fram og að hann ætti þannig lögvarinn rétt til og greiðari aðgang að þeirri þjónustu sem hann þyrfti þar á að halda. Ekki yrði talið að þessi niðurstaða gengi gegn vilja C til að búa hjá A enda myndi hún engu breyta um það samkomulag málsaðila að drengurinn dvelji til skiptis viku í senn hjá hvoru foreldri. Var því krafa B um að lögheimili C yrði hjá honum tekin til greina. Einnig var fallist á kröfu B um að A yrði gert að greiða einfalt meðlag með C til 18 ára aldurs en rétt þótti að miða upphaf þeirrar skyldu við dómsuppkvaðningu í Landsrétti.

Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um að lögheimili sonar A og B yrði hjá B, að A skyldi greiða með honum einfalt meðlag til 18 ára aldurs og að regluleg umgengni sonarins við A og B yrði jöfn. Á hinn bóginn var talið að í dómsorði hins áfrýjaða dóms hefði tilhögun umgengni ekki verið lýst þannig að kröfum 2. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála væri fullnægt. Úr því var bætt með dómi Landsréttar.

A og B deildu um forsjá barna sinna, lögheimili og umgengni. Með hinum áfrýjaða dómi var B einni falin forsjá barnanna auk þess sem kveðið var á um lögheimili, meðlag og umgengnisrétt. Niðurstaða héraðsdóms byggðist á því að frumtengsl barnanna við B væru ótvírætt sterkari og fengi það stoð í matsgerð dómkvadds matsmanns. Þá væru samskipti aðila erfið og fyrirsjáanlegt, vegna djúpstæðs ágreinings og vantrausts þeirra á milli, að þau myndu ekki geta tekið sameiginlegar ákvarðanir í skjóli forsjár. Var það ekki talið þjóna hagsmunum barnanna að aðilarnir færu sameiginlega með forsjá þeirra. Fyrir Landsrétti krafðist A frávísunar málsins frá héraðsdómi á þeim grundvelli að sáttameðferð aðilanna hefði ekki fullnægt skilyrðum 1. mgr. 33. gr. a barnalaga nr. 76/2003. Með hliðsjón af fyrirliggjandi sáttavottorði taldi Landsréttur að fullnægjandi sáttameðferð hefði farið fram og hafnaði frávísunarkröfu A. Með vísan til fyrirliggjandi lögregluskýrslna og læknisvottorða en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms var staðfest niðurstaða hans um að ekki væru skilyrði til þess að aðilar færu sameiginlega með forsjá barnanna og að B skyldi ein fara með forsjá þeirra. Að því virtu kom lögheimili barnanna ekki til úrlausnar dómsins. Þá staðfesti Landsréttur ákvæði héraðsdóms um inntak umgengnisréttar.

A og B deildu um lögheimili dóttur sinnar. Samkvæmt matsgerð sem lá fyrir í málinu kom fram að báðir foreldrar væru hæfir til að annast um stúlkuna og sinna þörfum hennar og væri hvorugt hæfara en hitt. Þá væri stúlkan í góðu andlegu jafnvægi. Í dómi Landsréttar var til þess vísað að lögheimili stúlkunnar hefði verið hjá B frá árinu 2016 og jafnframt litið til þess að A hefði nýlega fallið á áralöngu vímuefnabindindi. Féllst Landsréttur því á mat héraðsdóms um að það þjónaði hagsmunum stúlkunnar best að lögheimili hennar væri hjá B, sbr. 2. mgr. 34. gr. barnalaga nr. 76/2003. Hinn áfrýjaði dómur var því staðfestur.

Í málinu deildu A og B um hvar lögheimili barns þeirra, C, ætti að vera. Undir rekstri málsins í héraði höfðu aðilar komist að samkomulagi um að fara sameiginlega með forsjá barnsins og sættu þeir sig við niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um hvernig umgengni skyldi háttað. Við meðferð málsins í héraði var aflað undir- og yfirmatsgerðar. Í hinum áfrýjaða dómi, sem var skipaður sérfróðum meðdómsmanni, var rakið að undir- og yfirmatsmönnum hefði borið saman um að A og B væru bæði hæf til að fara með forsjá barnsins og lögheimili, báðir foreldrar sinntu ummönnun barnsins vel og ekki væri unnt að gera greinarmun á líðan og umhirðu barnsins eftir því hjá hvoru foreldri það dveldi. Í hinum áfrýjaða dómi kom fram að tilfinningatengsl barnsins við aðila væru á meðal þess sem skipti einna mestu máli við mat á því hvar lögheimili barnsins skyldi vera til framtíðar litið. Við úrlausn málsins yrði að taka mið af forsögunni, ungum aldri barnsins og þeirri staðreynd að B hefði verið aðalumönnunaraðili barnsins þegar sterkustu geðtengslin hefðu verið að myndast. Í hinum áfrýjaða dómi kom fram að telja yrði að frumtengsl barnsins væru ótvírætt sterkari við B og fengi það stoð í undir- og yfirmatsgerð. Þá hefði það einnig þýðingu að C væri eina barn B en að á heimili A væru aftur á móti önnur börn á mismunandi aldri sem þyrfti að sinna. Einnig var rakið að ekki væri unnt að gera greinarmun á stöðugleika hjá aðilum þannig að það hefði þýðingu við mat á því hvar lögheimili barnsins ætti að vera og að ekkert væri komið fram í málinu um að B myndi ekki tryggja rétt barnsins til umgengni við A kæmi til þess að lögheimili barnsins yrði hjá henni. Á grundvelli heildstæðs mats á þeim þáttum sem líta bæri til var niðurstaða hins áfrýjaða dóms sú að það væri barninu fyrir bestu að lögheimili þess yrði hjá B. Var sú niðurstaða staðfest af Landsrétti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms.

A og B deildu um forsjá barna sinna, umgengni og meðlag. Í dómi Landsréttar kom fram að gögn málsins og framburðir aðila fyrir dómi gæfu ótvírætt til kynna að samskiptavandi þeirra væri mikill og djúpstæður. Ekki væru því forsendur fyrir sameiginlegri forsjá. Í málinu lá fyrir matsgerð þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að A hefði í gegnum tíðina borið mun meiri ábyrgð á uppeldi barnanna og væri þeim mjög náin. Þá létu bæði börnin eindregið í ljós vilja til að vera í umsjá A og eiga lögheimili hjá henni. Enn fremur hefði annað barnið átt við mjög alvarleg áfallastreitueinkenni að stríða að undanförnu og tengdist það meðal annars ótta þess við að fara í umsjá föður síns. Með hliðsjón af framangreindu var A falin forsjá barna þeirra. Þá taldi Landsréttur að það þjónaði ekki hagsmunum barnanna að kveða á um umgengni þeirra við B. Ákvæði hins áfrýjaða dóms um meðlag og lögheimili voru staðfest.

A og B deildu um forsjá dóttur sinnar, lögheimili og umgengni. Í dómi Landsréttar kom fram að framburður aðila fyrir dómi og gögn málsins bæru með sér að samskiptavandi þeirra væri mikill og þau ræddu ekki saman um málefni dóttur þeirra. Jafnframt væri fram komið að ekki hefði dregið úr þeim vanda þeirra en samskiptin færu að mestu fram með aðstoð fjölskyldu B. Taldi Landsréttur að forsendur sameiginlegrar forsjár þeirra með stúlkunni væru því brostnar. Í málinu lá fyrir matsgerð um forsjárhæfni A og B sem aflað var undir rekstri málsins í héraði og var þar komist að þeirri niðurstöðu að báðir aðilar væru hæfir til að fara með forsjá stúlkunnar en að veikleikar væru í forsjárhæfni A. Féllst Landsréttur á það með héraðsdómi að það samræmdist best högum og þörfum stúlkunnar að B færi ein með forsjá hennar. Þá taldi Landsréttur ekki efni til að breyta því fyrirkomulagi um umgengni sem héraðsdómur ákvað. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

A krafðist þess að skráning Þ á A í þjóðskrá með lögheimili ótilgreint í Evrópu yrði ógilt og að viðurkennt yrði með dómi að lögheimili hennar yrði skráð sem nánar tilgreint heimilisfang þar sem hún hefði fasta búsetu. Í málinu deildu aðilar um hvernig skýra bæri 1. mgr. 8. gr. þágildandi laga nr. 21/1990 um lögheimili. Skráning lögheimilis A sem ótilgreint í Evrópu byggðist á 1. málslið 1. mgr. 8. gr. laga nr. 21/1990, en samkvæmt ákvæðinu átti barn, 17 ára eða yngra, sama lögheimili og foreldrar þess ef þeir byggju saman. Óumdeilt var að A, sem var yngri en 17 ára, bjó hjá báðum foreldrum sínum. Af hálfu A var því hins vegar haldið fram að þar sem A hefði fæðst á Íslandi og búið hérlendis alla ævi ætti lögheimili hennar ekki að ráðast af lögheimili foreldra hennar, þar sem A hefði aldrei búið þar. Byggði A á því að skrá hefði átt lögheimili hennar í þjóðskrá á þeim stað þar sem hún hefði fasta búsetu, sbr. niðurlagsákvæði 1. mgr. 8. gr. og 1. gr. laga nr. 21/1990. Í dómi Landsréttar kom fram að ákvæði 8. gr. laga nr. 21/1990 væri sérregla um lögheimili barna sem gengi framar almennri reglu 1. gr. laganna. Með hliðsjón af skýru orðalagi 1. málsliðar 1. mgr. 8. gr. laganna var ekki fallist á að skýra niðurlag 1. mgr. 8. gr. með þeim hætti að barn sem fætt væri hér á landi og byggi í raun með báðum foreldrum sínum, teldist búa hjá hvorugu foreldra sinna í skilningi ákvæðisins af þeirri ástæðu einni að þeir hefðu lögheimili í öðru landi og skorti heimild til lögheimilisskráningar hér. Í dómi Landsréttar var fallist á með A að ákvörðun um skráningu Þ á A í þjóðskrá hafi falið í sér stjórnvaldsákvörðun. Talið var að sú ákvörðun hefði verið í samræmi við þau lög sem um skráninguna giltu og að efni hennar og málsmeðferð hefði ekki verið haldið neinum ágöllum sem varðað gætu ógildingu hennar. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu Þ því staðfest.

A og B deildu um forsjá og lögheimili tveggja barna sinna. Undir rekstri málsins gerðu þau sátt um forsjána. Börnin voru búsett hjá B. Í málinu lá fyrir matsgerð þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að börnin væru tengdari B en A. Í dómi Landsréttar, sem var skipaður sérfróðum meðdómanda, var vísað til þess að því myndi óhjákvæmilega fylgja röskun á stöðugleika í lífi barnanna ef krafa A yrði tekin til greina. Fallist var á það með héraðsdómi að það væri í bestu samræmi við hagsmuni barnanna að lögheimili þeirra yrði áfram hjá B. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um lögheimili barnanna og greiðslu meðlags með þeim.

Í málinu deildu A og B um hvar lögheimili barns þeirra, C, ætti að vera og hvernig umgengni skyldi háttað en samkomulag var milli þeirra um að fara sameiginlega með forsjá barnsins. Við meðferð málsins í héraði var aflað matsgerðar og var það niðurstaða matsmanns að lögheimili barnsins ætti að vera hjá B. Héraðsdómur, sem var skipaður einum sérfróðum meðdómsmanni, byggði á matinu og komst að þeirri niðurstöðu að lögheimili C yrði hjá B og að umgengni yrði háttað með nánar tilgreindum hætti. Við meðferð málsins fyrir Landsrétti var aflað yfirmatsgerðar. Í dómi Landsréttar, sem einnig var skipaður sérfróðum meðdómsmanni, var rakið að undir- og yfirmatsmönnum hefði borið saman um að A og B væru bæði hæf til að fara með forsjá barnsins og lögheimili, að aðstæður beggja foreldra til barnauppeldis væru viðunandi og að þau hefðu bæði getu og vilja til að sinna barninu. Hins vegar yrði skýrlega ráðið af báðum matsgerðum að barnið væri í sterkari tilfinningatengslum við B. Þá bæru gögn málsins með sér að A hefði á tímabili lokað alfarið á samskipti barnsins við B og foreldra B en sú tálmun var að mati dómsins sérstaklega alvarleg í ljósi sterkra og mikilvægra tengsla barnsins við B og foreldra B á viðkvæmum tíma í lífi barnsins. Þótt ekki lægi fyrir að tálmun af þessum toga hefði komið upp síðar var lagt til grundvallar að B væri að fyrra bragði líklegri en A til að tryggja rétt barnsins til eðlilegrar umgengni. Þá þótti ekki ráðið af gögnum málsins að hægt væri að leggja til grundvallar að meiri stöðugleiki væri í lífi A en B til framtíðar litið eins og gert hafði verið í yfirmati. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um að lögheimili C skyldi vera hjá B og hvernig umgengni skyldi háttað.