Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

182 dómar fundust

Lykilorð: Rannsóknarregla

Hæstiréttur birt 27. maí 2026 kl. 15:08

68/2025

dánarbú Sigríðar S. Jónsdóttur og Ólafur Þór Jónsson (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) gegn Landsneti hf. (Þórður Bogason lögmaður) og íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir ríkislögmaður)

S og Ó kröfðust þess að felld yrði úr gildi ákvörðum umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra þar sem L var heimilað eignarnám til ótímabundinna afnota á landi þeirra vegna lagningar 220 kV háspennulínu, svonefndrar Suðurnesjalínu 2, og að í því skyni yrði nánar tiltekinni kvöð þinglýst á jörðina. Hæstiréttur rakti að í framhaldi af dómum réttarins í málum frá 2016, þar sem felldar voru úr gildi samskonar ákvarðanir ráðherra um eignarnám, hefði L unnið nýja skýrslu um mat á umhverfisáhrifum og borið saman sex valkosti vegna lagningar línunnar, meðal annars þann að leggja jarðstreng. Hæstiréttur féllst ekki á að við meðferð umsóknar L um heimild til eignarnáms eða með ákvörðun sinni þar um hefði ráðherra litið fram hjá áliti Skipulagsstofnunar um mat á umhverfisáhrifum framkvæmdarinnar eða tekið ónógt tillit til niðurstöðu stofnunarinnar. Þá hafnaði rétturinn sjónarmiðum um að nánar tilgreind viðmið sem fram kæmu í þingsályktun um stefnu stjórnvalda um lagningu raflína væru í andstöðu við lög eða þýðingarlaus fyrir úrlausn málsins. Bent var á þann annmarka við undirbúning málsins að ekki hefði með tölulegum samanburði verið leitast við að leggja mat á og bera saman rekstrarkostnað á líftíma loftlínu annars vegar og jarðstrengs hins vegar. Rétturinn taldi þetta þó ekki verulegan annmarka, einkum þar sem í matsskýrslu umhverfisáhrifa mátti finna umfjöllun um þau atriði sem máli skiptu við mat á rekstrarkostnaði og áhættuþáttum á líftíma loftlínu og jarðstrengs. Var því talið að L hefði með fullnægjandi hætti lagt hlutlægan grunn að vali sínu á fyrirhugaðri útfærslu Suðurnesjalínu 2 og þar með umsókn sinni um heimild til eignarnáms. Var því þar af leiðandi hafnað að skort hefði á rannsókn málsins við töku ákvörðunar um eignarnám. Loks var ekki fallist á að unnt hefði verið með öðrum vægari úrræðum, svo sem með lagningu jarðstrengs, að ná með viðunandi hætti því markmiði sem að var stefnt með fyrirhugaðri framkvæmd. Hefði því verið fullnægt skilyrðum 23. gr. raforkulaga og 72. gr. stjórnarskrárinnar um að eignarnám í landi S og Ó væri nauðsynlegt. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

Hæstiréttur birt 27. maí 2026 kl. 15:08

67/2025

Eydís Lára Franzdóttir og Guðni Kjartan Franzon (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) gegn Landsneti hf. (Þórður Bogason lögmaður) og íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir ríkislögmaður)

E og G kröfðust þess að felld yrði úr gildi ákvörðum umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra þar sem L var heimilað eignarnám til ótímabundinna afnota á landi þeirra vegna lagningar 220 kV háspennulínu, svonefndrar Suðurnesjalínu 2, og að í því skyni yrði nánar tiltekinni kvöð þinglýst á jörðina. Hæstiréttur rakti að í framhaldi af dómum réttarins í málum frá 2016, þar sem felldar voru úr gildi samskonar ákvarðanir ráðherra um eignarnám, hefði L unnið nýja skýrslu um mat á umhverfisáhrifum og borið saman sex valkosti vegna lagningar línunnar, meðal annars þann að leggja jarðstreng. Hæstiréttur féllst ekki á að við meðferð umsóknar L um heimild til eignarnáms eða með ákvörðun sinni þar um hefði ráðherra litið fram hjá áliti Skipulagsstofnunar um mat á umhverfisáhrifum framkvæmdarinnar eða tekið ónógt tillit til niðurstöðu stofnunarinnar. Þá hafnaði rétturinn sjónarmiðum um að nánar tilgreind viðmið sem fram kæmu í þingsályktun um stefnu stjórnvalda um lagningu raflína væru í andstöðu við lög eða þýðingarlaus fyrir úrlausn málsins. Bent var á þann annmarka við undirbúning málsins að ekki hefði með tölulegum samanburði verið leitast við að leggja mat á og bera saman rekstrarkostnað á líftíma loftlínu annars vegar og jarðstrengs hins vegar. Rétturinn taldi þetta þó ekki verulegan annmarka, einkum þar sem í matsskýrslu umhverfisáhrifa mátti finna umfjöllun um þau atriði sem máli skiptu við mat á rekstrarkostnaði og áhættuþáttum á líftíma loftlínu og jarðstrengs. Var því talið að L hefði með fullnægjandi hætti lagt hlutlægan grunn að vali sínu á fyrirhugaðri útfærslu Suðurnesjalínu 2 og þar með umsókn sinni um heimild til eignarnáms. Var því þar af leiðandi hafnað að skort hefði á rannsókn málsins við töku ákvörðunar um eignarnám. Loks var ekki fallist á að unnt hefði verið með öðrum vægari úrræðum, svo sem með lagningu jarðstrengs, að ná með viðunandi hætti því markmiði sem að var stefnt með fyrirhugaðri framkvæmd. Hefði því verið fullnægt skilyrðum 23. gr. raforkulaga og 72. gr. stjórnarskrárinnar um að eignarnám í landi E og G væri nauðsynlegt. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

Hæstiréttur birt 27. maí 2026 kl. 15:08

66/2025

Reykjaprent ehf., dánarbú Sigríðar S. Jónsdóttur, Jón Gestur Ólafsson, Freygerður Anna Ólafsdóttir og Edda Rún Ólafsdóttir (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) gegn Landsneti hf (Þórður Bogason lögmaður) og íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir ríkislögmaður)

R o.fl. kröfðust þess að felld yrði úr gildi ákvörðum umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra þar sem L var heimilað eignarnám til ótímabundinna afnota á landi þeirra vegna lagningar 220 kV háspennulínu, svonefndrar Suðurnesjalínu 2, og að í því skyni yrði nánar tiltekinni kvöð þinglýst á jörðina. Hæstiréttur rakti að í framhaldi af dómum réttarins í málum frá 2016, þar sem felldar voru úr gildi samskonar ákvarðanir ráðherra um eignarnám, hefði L unnið nýja skýrslu um mat á umhverfisáhrifum og borið saman sex valkosti vegna lagningar línunnar, meðal annars þann að leggja jarðstreng. Hæstiréttur féllst ekki á að við meðferð umsóknar L um heimild til eignarnáms eða með ákvörðun sinni þar um hefði ráðherra litið fram hjá áliti Skipulagsstofnunar um mat á umhverfisáhrifum framkvæmdarinnar eða tekið ónógt tillit til niðurstöðu stofnunarinnar. Þá hafnaði rétturinn sjónarmiðum um að nánar tilgreind viðmið sem fram kæmu í þingsályktun um stefnu stjórnvalda um lagningu raflína væru í andstöðu við lög eða þýðingarlaus fyrir úrlausn málsins. Bent var á þann annmarka við undirbúning málsins að ekki hefði með tölulegum samanburði verið leitast við að leggja mat á og bera saman rekstrarkostnað á líftíma loftlínu annars vegar og jarðstrengs hins vegar. Rétturinn taldi þetta þó ekki verulegan annmarka, einkum þar sem í matsskýrslu umhverfisáhrifa mátti finna umfjöllun um þau atriði sem máli skiptu við mat á rekstrarkostnaði og áhættuþáttum á líftíma loftlínu og jarðstrengs. Var því talið að L hefði með fullnægjandi hætti lagt hlutlægan grunn að vali sínu á fyrirhugaðri útfærslu Suðurnesjalínu 2 og þar með umsókn sinni um heimild til eignarnáms. Var því þar af leiðandi hafnað að skort hefði á rannsókn málsins við töku ákvörðunar um eignarnám. Loks var ekki fallist á að unnt hefði verið með öðrum vægari úrræðum, svo sem með lagningu jarðstrengs, að ná með viðunandi hætti því markmiði sem að var stefnt með fyrirhugaðri framkvæmd. Hefði því verið fullnægt skilyrðum 23. gr. raforkulaga og 72. gr. stjórnarskrárinnar um að eignarnám í landi R o.fl. væri nauðsynlegt. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

Hæstiréttur birt 27. maí 2026 kl. 14:58

41/2025

Eydís Lára Franzdóttir, Guðni Kjartan Franzson, dánarbú Sigríðar Sólrúnar Jónsdóttur, Ólafur Þór Jónsson, Reykjaprent ehf., Jón Gestur Ólafsson, Freygerður Anna Ólafsdóttir og Edda Rún Ólafsdóttir (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) gegn Sveitarfélaginu Vogum (Ívar Pálsson lögmaður) og Landsneti hf (Þórður Bogason lögmaður)

E o.fl. kröfðust þess að fellt yrði úr gildi framkvæmdaleyfi sem sveitarfélagið V gaf út til L vegna lagningar 220 kV háspennulínu, svonefndrar Suðurnesjalínu 2. Hæstiréttur rakti að útgáfa hins umdeilda framkvæmdaleyfis hefði grundvallast á ítarlegri gagnaöflun sem meðal annars hefði farið fram í tilefni og framhaldi af dómum Hæstaréttar á árunum 2016 og 2017 vegna fyrri áætlana um Suðurnesjalínu 2. Andstætt því sem hefði átt við í þeim málum bæru gögn málsins, einkum ný skýrsla L um mat á umhverfisáhrifum, með sér að fyrirtækið hefði við undirbúning framkvæmda látið fara fram sérstaka athugun á þeim möguleika að leggja jarðstreng, hvar slíkur strengur gæti legið og hver yrðu umhverfisáhrif hans. Hæstiréttur tók undir efnislega niðurstöðu úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála um að annmarkar á áliti Skipulagsstofnunar um mat á umhverfisáhrifum vegna skýrslunnar hefðu gefið V tilefni til umfjöllunar um hvort og að hvaða leyti munur á neikvæðum umhverfisáhrifum loftlínu samanborið við jarðstreng væri verulegur eða óverulegur. Ekki var fallist á að V hefði tekið ónógt tillit til athugasemda Skipulagsstofnunar um neikvæð umhverfisáhrif þeirrar framkvæmdar sem L sótti um leyfi fyrir. Þvert á móti bæri rökstuðningur V með sér, svo og öll meðferð málsins, að tekin hefði verið afstaða til álits stofnunarinnar og það lagt til grundvallar í samræmi við ákvæði 2. mgr. 13. gr. þágildandi laga um mat á umhverfisáhrifum og 2. mgr. 14. gr. skipulagslaga. Ekki var tekið undir málsástæður E o.fl. um að samkomulag L og V um lagningu hluta Suðurnesjalínu 1 í jörð eða tilvísun til þess í rökstuðningi V fyrir framkvæmdaleyfi L hefði falið í sér ómálefnalegan grundvöll fyrir útgáfu framkvæmdaleyfisins. Loks var því hafnað að unnt hefði verið með öðrum vægari úrræðum, svo sem með jarðstreng, að ná með viðunandi hætti því markmiði sem að væri stefnt með fyrirhugaðri framkvæmd. Samkvæmt þessu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

Landsréttur birt 30. apríl 2026 kl. 22:03

337/2025

A, B, C (Helgi Þorsteinsson Silva lögmaður) og D (Rakel Jensdóttir lögmaður, 2. prófmál) gegn íslenska ríkinu (Jóhanna Katrín Magnúsdóttir lögmaður, Gunnlaugur Úlfsson lögmaður, 4. prófmál)

Deilt var um gildi tveggja nánar tilgreindra úrskurða kærunefndar útlendingamála. Með þeim fyrri synjaði Útlendingastofnun A, B, C og D meðal annars um alþjóðlega vernd en í þeim síðari var kröfu um endurupptöku málsins hafnað. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var með vísan til forsendna í Landsrétti var ekki fallist á að fyrri úrskurðinn væri haldinn neinum slíkum annmörkum að efni til eða formi að ógildingu hans varðaði. Þá var ekki fallist á að síðari úrskurðurinn hefði verið haldinn annmarka. Var Í því sýkn af öllum kröfum A, B, C og D.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 18. apríl 2026 kl. 23:53

E-2380/2025

Stofulind ehf (Kristján Gunnar Valdimarsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Bragi Dór Hafþórsson lögmaður)

Stefndi var sýknaður af kröfu stefnanda um að felldir yrðu úr gildi úrskurðir yfirskattanefndar og skattrannsóknarstjóra um að útgefnir sölureikningar á hendur stefnanda sem um var deilt í málinu uppfylltu ekki skilyrði frádráttar rekstrargjalda samkvæmt 31. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og væru ekki tækir sem grundvöllur innskattsfrádráttar samkvæmt 3. mgr. 15. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 4. mars 2026

E-382/2025

A (Sveinn Guðmundsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ingvi Snær Einarsson lögmaður)
Málaflokkur: Útlendingamál

Mál þetta snerist um þær dómkröfur stefnanda að felldar yrðu úr gildi tvær ákvarðanir kærunefndar útlendingamála samkvæmt úrskurði frá 20. nóvember 2024 þar sem stefnanda sem er sænskur ríkisborari var vísað brott frá Íslandi og gert að sæta endurkomubanni í 10 ár. Ekki var fallist á að með ákvörðun um brottvísunina hefði verið brotið gegn ákvæðum stjórnsýslulaga, hvorki að því er varðar form- né efnisreglur. Jafnframt var vísað til þess að ákvæði um brottvísun EES- eða EFTA-borgara væri heimil samkvæmt lögum um útlend­inga nr. 80/2016 og byggði á málefnalegum sjónarmiðum sem stjórnvöldum væri falið að meta út frá allsherjarreglu og almannaöryggi. Slíkt fyrirkomulag væri hvorki brot á 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrár7. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Varakröfu stefnanda um að endurkomubanni yrði markaður skemmri tími var vísað frá dómi án kröfu.

Landsréttur birt 26. febrúar 2026

153/2025

Íslenska ríkið (Óskar Thorarensen lögmaður) gegn A og B (Oddgeir Einarsson lögmaður)

A og dóttir hennar, B, höfðuðu mál gegn Í til ógildingar á úrskurði kærunefndar útlendingamála þar sem staðfestar voru ákvarðanir Útlendingastofnunar þess efnis að taka ekki til efnismeðferðar umsóknir A og B um alþjóðlega vernd hér á landi og vísa þeim á brott frá landinu með endurkomubanni. Með hinum áfrýjaða dómi voru kröfur A og B teknar til greina. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að samkvæmt þágildandi 2. mgr. 36. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga hafi verið skylt að taka umsókn um alþjóðlega vernd hér á landi til efnismeðferðar við þær aðstæður sem ákvæðið lýsti þótt umsækjandi nyti alþjóðlegrar verndar annars staðar. Þá hafi ákvæðið lagt þá skyldu á kærunefnd útlendingamála og Útlendingastofnun að leggja mat á aðstæður hvers umsækjanda með tilliti til þess hvort þær væru sérstakar og hvort ástæða væri til að ætla að aðbúnaður í því ríki, þar sem honum hafi verið veitt alþjóðleg vernd, teldist fullnægjandi til að mæta sérstökum þörfum hans að því leyti. Af úrskurði kærunefndar útlendingamála yrði helst ráðið að litið hafi verið svo á að tilgreind lýsing A á aðstæðum hennar hefði í raun ekki haft þýðingu í ljósi þess að hún gæti reitt sig á þá vernd sem hún hefði aðgang að í því ríki þar sem henni hafði verið veitt alþjóðleg vernd. Það fengi enn fremur stoð í því sem fram hefði komið af hálfu Í fyrir Landsrétti að ekki hefði verið lagt mat á trúverðugleika frásagnar A. Taldi rétturinn að framangreind forsenda í úrskurði kærunefndarinnar væri ótæk. Samkvæmt 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 hafi Útlendingastofnun og kærunefnd útlendingamála borið að sjá til þess að málið væri nægilega upplýst áður en ákvörðun var tekin. Í því hafi meðal annars falist skylda til að afla og kynna sér gögn sem gætu haft þýðingu við mat á trúðverðugleika frásagnar A af aðstæðum hennar. Í því sambandi hafi almennar upplýsingar getað skipt máli. Þá hafi legið fyrir kærunefnd gögn á erlendri tungu sem lögð hafi verið fram af hálfu A en liggi ekki fyrir dómstólum í íslenskri þýðingu. Væri því óljóst hvort stjórnvöld hefðu kynnt sér efni þessara gagna til að geta metið að hvaða leyti þau gætu stutt málatilbúnað A. Vegna framangreindra annmarka á rannsókn málsins var hinn áfrýjaði dómur staðfestur.

Landsréttur birt 19. febrúar 2026

213/2025

Íslenska kalkþörungafélagið ehf (Garðar Guðmundur Gíslason lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Soffía Jónsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

Í málinu var deilt um endurákvörðun opinberra gjalda Í ehf. vegna gjaldársins 2016 og hvort verð Í ehf. í viðskiptum við írskt móðurfélag þess rekstrarárið 2015 hafi verið á armslengdargrundvelli. Í dómi Landsréttar var rakið að óumdeilt væri að Í ehf. hefði lagt fram ófullnægjandi skjölunargögn í október 2020 í framhaldi af beiðni ríkisskattstjóra um afhendingu gagna sem tengdust vörusölu Í ehf. til móðurfélagsins. Þá vísaði Landsréttur til þess að líkt og rakið hefði verið í hinum áfrýjaða dómi hvíldi víðtæk skylda að lögum á skattaðila til að sýna skattyfirvöldum fram á, með gögnum og upplýsingum, að verðákvörðun í viðskiptum við tengda aðila væri í samræmi við armslengdarsjónarmið, sbr. 3. mgr. 57. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, en Í ehf. bæri sönnunarbyrði um að svo hefði verið í viðskiptum þess við móðurfélagið rekstrarárið 2015. Einnig væri þess að gæta að í leiðbeiningarreglum OECD, sem voru í gildi á umræddum tíma og horfa yrði til við skýringu á ákvæðum laga nr. 90/2003, væri gert ráð fyrir að sönnunarbyrðin gæti legið hjá skattaðila eins og raunin væri hér á landi. Féllst Landsréttur því á með héraðsdómi að Í ehf. hefði ekki axlað sönnunarbyrði sína um að verð og skilmálar í viðskiptum við móðurfélag þess hefðu verið í samræmi við armslengdarregluna. Með þessari athugasemd var héraðsdómur staðfestur með vísan til forsendna hans um sýknu Í af kröfum Í ehf.

Hæstiréttur birt 5. nóvember 2025

6/2025

Íslensk erfðagreining ehf (Hlynur Halldórsson lögmaður) gegn Persónuvernd (Ingvi Snær Einarsson lögmaður) og Landspítala (Hjördís Halldórsdóttir lögmaður)

Í ehf. höfðaði mál til ógildingar á ákvörðun P frá 23. nóvember 2021 um að vinnsla persónuupplýsinga Í ehf. og L í aðdraganda rannsóknar sem samþykkt var af vísindasiðanefnd 7. apríl 2020 hefði ekki samrýmst lögum nr. 90/2018 um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga og persónuverndarreglugerðinni. Hæstiréttur taldi að þrátt fyrir víðtækt eftirlitshlutverk og valdheimildir P, gæti frumkvæðiseftirlit stofnunarinnar ekki náð til þess að P endurmæti í reynd hvað teldist vísindarannsókn á heilbrigðissviði, hvort slík rannsókn teldist hafin eða eftir atvikum hvort gagna hefði verið aflað í þágu slíkrar rannsóknar. Það mat færi vísindasiðanefnd með samkvæmt lögum nr. 44/2014. Þá var það einnig niðurstaða Hæstaréttar að P hefði brotið gegn rannsóknarskyldu sinni við meðferð málsins og byggt niðurstöðu sína á misræmi gagna, með þeim afleiðingum að Í ehf. og L báru halla af. Var fallist á kröfu Í ehf. um að ógilda ákvörðun P 23. nóvember 2021.

Landsréttur birt 23. október 2025

239/2025

Sigríður S. Jónsdóttir og Ólafur Þór Jónsson (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) gegn Landsneti hf. (Þórður Bogason lögmaður) og íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður)

S og Ó höfðuðu mál á hendur L hf. og Í og kröfðust þess að ógilt yrði ákvörðun umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra 21. júní 2024 um annars vegar heimild L hf. til að framkvæma eignarnám til ótímabundinna afnota vegna lagningar háspennulínu á landi þeirra og hins vegar um að þinglýst yrði nánar tiltekinni kvöð á jörðina. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að L hf. bæri að leggja háspennulínuna í lofti nema annar kostur teldist hagkvæmari eða æskilegri í skilningi þingsályktunar nr. 11/144, sbr. 5. mgr. 9. gr. a raforkulaga nr. 65/2003. Tók Landsréttur fram að framkvæmdaraðili, í þessu tilviki L hf., hefði forræði á því hvaða framkvæmdakostir uppfylltu markmið framkvæmdarinnar, enda væri það mat reist á hlutlægum og málefnalegum grunni. Var niðurstaða Landsréttar sú að ekkert haldbært hefði komið fram í málinu sem gæfi til kynna að svo hefði ekki háttað til í umræddu tilviki. Þá hefði L hf. með fullnægjandi hætti gert athugun á mismunandi framkvæmdakostum. Var því slegið föstu að L hf. hefði verið heimilt að velja þann framkvæmdakost sem lá til grundvallar beiðni hans um eignarnám. Var sá framkvæmdakostur jafnframt talinn samræmast best þeim sjónarmiðum sem sett væru fram í raforkulögum og þeirri stefnu sem Alþingi hefði markað á grundvelli laganna. Þá taldi Landsréttur að gætt hefði verið að rannsóknarreglu stjórnsýsluréttar og meðalhófs þegar L hf. var heimilað eignarnám vegna lagningar háspennulínunnar og að uppfyllt væri skilyrði 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar um að almannaþörf krefðist þess að eignarnámið yrði heimilið. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu L hf. og Í.

Landsréttur birt 23. október 2025

238/2025

Eydís Lára Franzdóttir og Guðni Kjartan Franzson (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) gegn Landsneti hf. (Þórður Bogason lögmaður) og íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður)

E og G höfðuðu mál á hendur L hf. og Í og kröfðust þess að ógilt yrði ákvörðun umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra 21. júní 2024 um annars vegar heimild L hf. til að framkvæma eignarnám til ótímabundinna afnota vegna lagningar háspennulínu á landi þeirra og hins vegar um að þinglýst yrði nánar tiltekinni kvöð á jörðina. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að L hf. bæri að leggja háspennulínuna í lofti nema annar kostur teldist hagkvæmari eða æskilegri í skilningi þingsályktunar nr. 11/144, sbr. 5. mgr. 9. gr. a raforkulaga nr. 65/2003. Tók Landsréttur fram að framkvæmdaraðili, í þessu tilviki L hf., hefði forræði á því hvaða framkvæmdakostir uppfylltu markmið framkvæmdarinnar, enda væri það mat reist á hlutlægum og málefnalegum grunni. Var niðurstaða Landsréttar sú að ekkert haldbært hefði komið fram í málinu sem gæfi til kynna að svo hefði ekki háttað til í umræddu tilviki. Þá hefði L hf. með fullnægjandi hætti gert athugun á mismunandi framkvæmdakostum. Var því slegið föstu að L hf. hefði verið heimilt að velja þann framkvæmdakost sem lá til grundvallar beiðni hans um eignarnám. Var sá framkvæmdakostur jafnframt talinn samræmast best þeim sjónarmiðum sem sett væru fram í raforkulögum og þeirri stefnu sem Alþingi hefði markað á grundvelli laganna. Þá taldi Landsréttur að gætt hefði verið að rannsóknarreglu stjórnsýsluréttar og meðalhófs þegar L hf. var heimilað eignarnám vegna lagningar háspennulínunnar og að uppfyllt væri skilyrði 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar um að almannaþörf krefðist þess að eignarnámið yrði heimilið. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu L hf. og Í.

Landsréttur birt 23. október 2025

237/2025

Reykjaprent ehf, Sigríður S. Jónsdóttir, Jón Gestur Ólafsson, Freygerður Anna Ólafsdóttir og Edda Rún Ólafsdóttir (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) gegn Landsneti hf. (Þórður Bogason lögmaður) og íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður)

R ehf., S, J, F og E höfðuðu mál á hendur L hf. og Í og kröfðust þess að ógilt yrði ákvörðun umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra 21. júní 2024 um annars vegar heimild L hf. til að framkvæma eignarnám til ótímabundinna afnota vegna lagningar háspennulínu á landi þeirra og hins vegar um að þinglýst yrði nánar tiltekinni kvöð á jörðina. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að L hf. bæri að leggja háspennulínuna í lofti nema annar kostur teldist hagkvæmari eða æskilegri í skilningi þingsályktunar nr. 11/144, sbr. 5. mgr. 9. gr. a raforkulaga nr. 65/2003. Tók Landsréttur fram að framkvæmdaraðili, í þessu tilviki L hf., hefði forræði á því hvaða framkvæmdakostir uppfylltu markmið framkvæmdarinnar, enda væri það mat reist á hlutlægum og málefnalegum grunni. Var niðurstaða Landsréttar sú að ekkert haldbært hefði komið fram í málinu sem gæfi til kynna að svo hefði ekki háttað til í umræddu tilviki. Þá hefði L hf. með fullnægjandi hætti gert athugun á mismunandi framkvæmdakostum. Var því slegið föstu að L hf. hefði verið heimilt að velja þann framkvæmdakost sem lá til grundvallar beiðni hans um eignarnám. Var sá framkvæmdakostur jafnframt talinn samræmast best þeim sjónarmiðum sem sett væru fram í raforkulögum og þeirri stefnu sem Alþingi hefði markað á grundvelli laganna. Þá taldi Landsréttur að gætt hefði verið að rannsóknarreglu stjórnsýsluréttar og meðalhófs þegar L hf. var heimilað eignarnám vegna lagningar háspennulínunnar og að uppfyllt væri skilyrði 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar um að almannaþörf krefðist þess að eignarnámið yrði heimilið. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu L hf. og Í.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 10. júlí 2025

E-5683/2021

A (Jón Örn Árnason lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Jóhanna Katrín Magnúsdóttir lögmaður)

Hafnað var kröfu stefnanda um ógildi úrskurða skattyfirvalda þar sem ekki var sýnt fram á að úrskurðirnir væru haldnir form- eða efnisannmörkum sem leitt gætu til ógildingar þeirra. Þá var ekki talið að skattyfirvöld hefðu farið á sveig við rannsóknarreglu stjórnsýslu- og skattaréttar við ákvarðanir sínar eða við mat á verðmæti innbús stefnanda.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 9. júlí 2025

E-1768/2023

A (Guðmundur Óli Björgvinsson lögmaður) gegn ríkisskattstjóra og íslenska ríkinu (Jóhanna Katrín Magnúsdóttir lögmaður)

Stefnandi, fasteignasala, krafðist þess aðallega að felld yrðu úr gildi ákvörðun ríkisskattstjóra þess efnis að sekta stefnanda fyrir brot gegn lögum nr. 140/2018 um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Ríkisskattstjóri var sýkn af aðalkröfu en fallist var á varakröfu stefnanda og sektin lækkuð verulega.

Landsréttur birt 23. júní 2025

453/2024

Nesnúpur ehf (Flóki Ásgeirsson lögmaður) gegn Hafnarfjarðarkaupstað (Guðjón Ármannsson lögmaður) og Byggingarfélagi Gylfa og Gunnars hf. (Gunnar Egill Egilsson lögmaður)

N höfðaði mál og krafðist þess að ógilt yrði ákvörðun bæjarstjórnar H um úthlutun lóðarinnar Á en til vara að viðurkennd yrði skaðabótaskylda H vegna tjóns N af völdum sömu ákvörðunar. Atvik voru með þeim hætti að H auglýsti eftir tilboðum í lóðina og átti N hæsta boð í hana en B það næst hæsta. Með hliðsjón af byggingarsögu aðilanna var boði B tekið. N byggði á því að H hefði með því brotið gegn rétti hans til lóðarinnar sem hæstbjóðanda með ólögmætum hætti. H byggði aftur á móti á því að úthlutunin hefði verið í samræmi við gildandi reglur og að H hefði samkvæmt þeim verið heimilt að hafna tilboði N og taka tilboði B. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að heimilt hefði verið að líta til byggingarsögu bjóðenda, þar á meðal til þess hvort eðlileg framvinda hefði verið á fyrri byggingarframkvæmdum. Þá var ekki fallist á með N að brotið hefði verið gegn 13. gr. stjórnsýslulaga við meðferð málsins enda hefði afstaða N um tafir á framkvæmdum legið fyrir í gögnum málsins. Í þessum efnum var jafnframt ekki talið að á H hefði hvílt skylda til að afhenda N afrit af samantektum og samanburði hans á bjóðendum. Landsréttur féllst auk þess ekki á með N að brotið hefði verið gegn 10., 11., 12. og 18. gr. stjórnsýslulaga, en taldi hins vegar að annmarki hefði verið á rökstuðningi H. Hann gat þó ekki einn og sér leitt til þess að fallist yrði á kröfur N í málinu. Var öllum málsástæðum N þannig hafnað og niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu H og B af kröfum N því staðfest.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 9. apríl 2025

E-4043/2023

A, B og C og D (Helgi Þorsteinsson Silva lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ingvi Snær Einarsson lögmaður)

Íslenska ríkið sýknað af þeirri kröfu að fella skyldi úr gildi úrskurð kærunefndar útlendingamála

Landsréttur birt 3. apríl 2025

835/2024

Íslenska ríkið (Bragi Dór Hafþórsson lögmaður) gegn A (Helgi Þorsteinsson Silva lögmaður)

Deilt var um gildi nánar tilgreinds úrskurðar kærunefndar útlendingamála þar sem kröfu A um að endurupptaka mál hans var hafnað. Í dómi Landsréttar var fallist á með Í að A bæri sjálfur ábyrgð á þeim töfum sem orðið hefðu á fullnustu þeirrar skyldu hans að yfirgefa landið. A hefði engin haldbær rök fært fram fyrir því að brotið hefði verið gegn málsmeðferðarreglum laga nr. 80/2016 um útlendinga, rannsóknarreglu, andmælarétti eða öðrum reglum stjórnsýsluréttar. Þá hefði hann ekki fært fram haldbær rök fyrir því að ákvörðun Útlendingastofnunar sem staðfest hefði verið með úrskurði kærunefndar útlendingamála hefði byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik eða að atvik hefðu breyst svo verulega að skilyrði hefði staðið til þess að endurupptaka mál hans á grundvelli 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var því lagt til grundvallar að síðara skilyrði 2. málsliðar 2. mgr. 36. gr. laga nr. 80/2016 væri ekki uppfyllt þannig að skylt hefði verið að taka umsókn A um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar. Var Í því sýknað af kröfu A.

Landsréttur birt 3. apríl 2025

415/2024

Íslenska ríkið (Bragi Dór Hafþórsson lögmaður) gegn A (Helgi Þorsteinsson Silva lögmaður)

Deilt var um gildi nánar tilgreinds úrskurðar kærunefndar útlendingamála þar sem kröfu A um að endurupptaka mál hans var hafnað. Í dómi Landsréttar var fallist á með Í að A bæri sjálfur ábyrgð á þeim töfum sem orðið hefðu á fullnustu þeirrar skyldu hans að yfirgefa landið. A hefði engin haldbær rök fært fram fyrir því að brotið hefði verið gegn málsmeðferðarreglum laga nr. 80/2016 um útlendinga, rannsóknarreglu, andmælarétti eða öðrum reglum stjórnsýsluréttar. Þá hefði hann ekki fært fram haldbær rök fyrir því að ákvörðun Útlendingastofnunar sem staðfest hefði verið með úrskurði kærunefndar útlendingamála hefði byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik eða að atvik hefðu breyst svo verulega að skilyrði hefði staðið til þess að endurupptaka mál hans á grundvelli 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var því lagt til grundvallar að síðara skilyrði 2. málsliðar 2. mgr. 36. gr. laga nr. 80/2016 væri ekki uppfyllt þannig að skylt hefði verið að taka umsókn A um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar. Var Í því sýknað af kröfu A.

Landsréttur birt 3. apríl 2025

414/2024

Íslenska ríkið (Bragi Dór Hafþórsson lögmaður) gegn A (Helgi Þorsteinsson Silva lögmaður)

Deilt var um gildi nánar tilgreinds úrskurðar kærunefndar útlendingamála þar sem kröfu A um að endurupptaka mál hans var hafnað. Í dómi Landsréttar var fallist á með Í að A bæri sjálfur ábyrgð á þeim töfum sem orðið hefðu á fullnustu þeirrar skyldu hans að yfirgefa landið. A hefði engin haldbær rök fært fram fyrir því að brotið hefði verið gegn málsmeðferðarreglum laga nr. 80/2016 um útlendinga, rannsóknarreglu, andmælarétti eða öðrum reglum stjórnsýsluréttar. Þá hefði hann ekki fært fram haldbær rök fyrir því að ákvörðun Útlendingastofnunar sem staðfest hefði verið með úrskurði kærunefndar útlendingamála hefði byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik eða að atvik hefðu breyst svo verulega að skilyrði hefði staðið til þess að endurupptaka mál hans á grundvelli 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var því lagt til grundvallar að síðara skilyrði 2. málsliðar 2. mgr. 36. gr. laga nr. 80/2016 væri ekki uppfyllt þannig að skylt hefði verið að taka umsókn A um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar. Var Í því sýknað af kröfu A.

Landsréttur birt 3. apríl 2025

392/2024

A (Helgi Þorsteinsson Silva lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Bragi Dór Hafþórsson lögmaður)

Deilt var um gildi nánar tilgreinds úrskurðar kærunefndar útlendingamála þar sem kröfu A um að endurupptaka mál hans var hafnað. Í dómi Landsréttar var fallist á með Í að A bæri sjálfur ábyrgð á þeim töfum sem orðið hefðu á fullnustu þeirrar skyldu hans að yfirgefa landið. A hefði engin haldbær rök fært fram fyrir því að brotið hefði verið gegn málsmeðferðarreglum laga nr. 80/2016 um útlendinga, rannsóknarreglu, andmælarétti eða öðrum reglum stjórnsýsluréttar. Þá hefði hann ekki fært fram haldbær rök fyrir því að ákvörðun Útlendingastofnunar sem staðfest hefði verið með úrskurði kærunefndar útlendingamála hefði byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik eða að atvik hefðu breyst svo verulega að skilyrði hefði staðið til þess að endurupptaka mál hans á grundvelli 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var því lagt til grundvallar að síðara skilyrði 2. málsliðar 2. mgr. 36. gr. laga nr. 80/2016 væri ekki uppfyllt þannig að skylt hefði verið að taka umsókn A um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur og Í sýknað af kröfu A.

Landsréttur birt 3. apríl 2025

313/2024

A (Helgi Þorsteinsson Silva lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Bragi Dór Hafþórsson lögmaður)

Deilt var um gildi tveggja nánar tilgreindra úrskurða kærunefndar útlendingamála þar sem kröfu A um að endurupptaka mál hans var hafnað. Í dómi Landsréttar var fallist á með Í að A bæri sjálfur ábyrgð á þeim töfum sem orðið hefðu á fullnustu þeirrar skyldu hans að yfirgefa landið. A hefði engin haldbær rök fært fram fyrir því að brotið hefði verið gegn málsmeðferðarreglum laga nr. 80/2016 um útlendinga, rannsóknarreglu, andmælarétti eða öðrum reglum stjórnsýsluréttar. Þá hefði hann ekki fært fram haldbær rök fyrir því að ákvörðun Útlendingastofnunar sem staðfest hefði verið með úrskurði kærunefndar útlendingamála hefði byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik eða að atvik hefðu breyst svo verulega að skilyrði hefði staðið til þess að endurupptaka mál hans á grundvelli 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var því lagt til grundvallar að síðara skilyrði 2. málsliðar 2. mgr. 36. gr. laga nr. 80/2016 væri ekki uppfyllt þannig að skylt hefði verið að taka umsókn A um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur og Í sýknað af kröfu A.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 26. febrúar 2025

E-3843/2024

A og B (Ólafur Páll Vignisson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Jónas Birgir Jónasson lögmaður)

Ekki var fallist á að breytingar á aðstæðum í heimalandi fælu í sér breytta stjórnsýsluframkvæmd eða breytingar með íþyngjandi eða afturvirkum hætti. Umsækjendur um alþjóðlega vernd gætu ekki haft réttmætar væntingar til þess að fá slíka vernd ef þeir uppfylltu ekki skilyrði 1. eða 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016 um að teljast flóttamenn þegar umsóknin væri afgreidd, enda væri það lögmætt og málefnalegt sjónarmið og í samræmi við öflun réttinda almennt. Þá var ekki talið að afgreiðsla umsóknar hefði tekið óeðlilega langan tíma eða einhver annarleg sjónarmið hefður ráðið ferðinni við þá afgreiðslu.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 26. febrúar 2025

E-3842/2024

A (Ólafur Páll Vignisson lögmaður) gegn Íslenska ríkinu (Jónas Birgir Jónasson lögmaður)

Ekki var fallist á að breytingar á aðstæðum í heimalandi fælu í sér breytta stjórnsýsluframkvæmd eða breytingar með íþyngjandi eða afturvirkum hætti. Umsækjendur um alþjóðlega vernd gætu ekki haft réttmætar væntingar til þess að fá slíka vernd ef þeir uppfylltu ekki skilyrði 1. eða 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016 um að teljast flóttamenn þegar umsóknin væri afgreidd, enda væri það lögmætt og málefnalegt sjónarmið og í samræmi við öflun réttinda almennt. Þá var ekki talið að afgreiðsla umsóknar hefði tekið óeðlilega langan tíma eða einhver annarleg sjónarmið hefður ráðið ferðinni við þá afgreiðslu.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 26. febrúar 2025

E-3841/2024

A (Ólafur Páll Vignisson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Jónas Birgir Jónasson lögmaður)

Ekki var fallist á að breytingar á aðstæðum í heimalandi fælu í sér breytta stjórnsýsluframkvæmd eða breytingar með íþyngjandi eða afturvirkum hætti. Umsækjendur um alþjóðlega vernd gætu ekki haft réttmætar væntingar til þess að fá slíka vernd ef þeir uppfylltu ekki skilyrði 1. eða 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016 um að teljast flóttamenn þegar umsóknin væri afgreidd, enda væri það lögmætt og málefnalegt sjónarmið og í samræmi við öflun réttinda almennt. Þá var ekki talið að afgreiðsla umsóknar hefði tekið óeðlilega langan tíma eða einhver annarleg sjónarmið hefður ráðið ferðinni við þá afgreiðslu.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 20. desember 2024

E-2086/2024

Landsnet hf (Arnar Heimir Lárusson lögmaður) gegn Orkuvirki ehf. (Magnús Ingvar Magnússon lögmaður) og RST Neti ehf. (Hulda Björg Jónsdóttir lögmaður)

Hafnað var kröfu stefnanda um ógildingu úrskurðar kærunefndar útboðsmála. Ekki var fallist á að úrskurður nefndarinnar hefði verið haldinn form- eða efnisannmörkum eða að nefndin hafi við meðferð og úrlausn málsins farið út fyrir hlutverk sitt og valdsvið lögum samkvæmt.

Landsréttur birt 12. desember 2024

828/2023

Íslenska ríkið (Óskar Thorarensen lögmaður) gegn A (Magnús M. Norðdahl lögmaður, Helgi Þorsteinsson Silva lögmaður, 1. prófmál)

A höfðaði mál á hendur Í aðallega til ógildingar á úrskurði kærunefndar útlendinga- mála þar sem hafnað var beiðni hans um endurupptöku á máli sem lauk með því að honum var synjað um alþjóðlega vernd og dvalarleyfi hér á landi. Beiðni A um endurupptöku málsins var á því byggð að hann hefði ekki greint rétt frá atvikum við meðferð þess á fyrri stigum en kynhnegið hans væri raunveruleg ástæða flótta hans frá heimalandi sínu. Skilyrði 1. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 um endurupptöku máls hans væru því uppfyllt. Landsréttur taldi að ekki yrði annað ráðið en að nefndin hefði gætt að rannsóknarskyldu sinni í hvívetna við úrlausn málsins en hún hefði meðal annars boðað hann í viðtal og kallað eftir frekari gögnum sem stutt gætu nýja frásögn hans. Nefndin hefði lagt mat á trúverðugleika frásagnar A á grundvelli fyrirliggjandi gagna og með hliðsjón af atvikum málsins að öðru leyti og komist að rökstuddri niðurstöðu um að hafna beiðni hans. Að þessu virtu féllst Landsréttur ekki á með A að úrskurðurinn væri haldinn annmörkum sem ættu að leiða til þess að hann yrði felldur úr gildi. Þá var ekki heldur fallist á varakröfu A um ógildingu úrskurðar nefndarinnar þar sem A var synjað um endurupptöku fyrrgreinds máls á þeim grundvelli að geðheilsu hans hefði hrakað verulega frá uppkvaðningu fyrri úrskurðar. Í var því sýkn af kröfum A.

Hæstiréttur birt 9. desember 2024

18/2024

Persónuvernd og íslenska ríkið (Ingvi Snær Einarsson lögmaður) gegn Reykjavíkurborg (Ebba Schram lögmaður)

Í byrjun árs 2021 innleiddi R stafrænu kennslulausnina Seesaw í sex grunnskólum borgarinnar. P hóf frumkvæðisathugun á notkun hennar 15. apríl 2021. Með ákvörðun P 16. desember 2021 var R gert að loka reikningum skólabarna í lausninni og sjá til þess að öllum persónuupplýsingum yrði eytt úr henni þar sem notkunin hefði verið ólögmæt. Þá ákvað P 3. maí 2022 að leggja 5.000.000 króna sekt á R vegna málsins sem skyldi greiðast til Í. R höfðaði mál til ógildingar ákvarðana P og endurgreiðslu sektarinnar. Hæstiréttur taldi ekki efni til að ógilda ákvörðun P 16. desember 2021 í heild þrátt fyrir að R hefði ekki verið veittur formlegur andmælaréttur með vísan til 13. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 sem hefði þó talist til vandaðra stjórnsýsluhátta. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að P hefði ekki lagt viðhlítandi grunn að efnislegri niðurstöðu sinni hvað varðaði tegund persónuupplýsinga auk þess sem efnislegir annmarkar voru á mati P á heimild R til vinnslu persónuupplýsinga. Að virtum þeim atvikum sem lágu fyrir og stöðu málsins við ákvörðunina 16. desember 2021 var það mat réttarins að sá þáttur hennar sem laut að lokun reikninga skólabarna og eyðingu persónuupplýsinga hefði verið úr hófi og var ákvörðunin 16. desember 2021 því felld úr gildi að hluta. Hæstiréttur taldi enn fremur að ekki hefði verið efni til að gera R sekt með ákvörðuninni 3. maí 2022 vegna efnislegra annmarka og ágalla á stjórnsýslulegri meðferð hennar og var Í gert að endurgreiða R stjórnvaldssektina.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 2. desember 2024

E-2666/2020

A (Jón Elvar Guðmundsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Jóhanna Katrín Magnúsdóttir lögmaður)

Ágreiningur var um hvort stefnandi hefði fellt niður heimilisfesti á Íslandi í kjölfar tilkynningar til þjóðskrár um breytingu á lögheimili. Voru aðstæður stefnanda metnar heildstætt og því hafnað að stefnandi hefði flutt heimilisfesti með tilkynningu sinni til þjóðskrár.

Landsréttur birt 14. nóvember 2024

494/2023

A og B (Einar Páll Tamimi lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Soffía Jónsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

A og B höfðuðu mál á hendur Í og kröfðust þess að felldur yrði úr gildi úrskurður ríkisskattstjóra um endurákvörðun opinberra gjalda A á árinu 2014, sem og úrskurður yfirskattanefndar sem staðfesti úrskurð ríkisskattstjóra. Deildu aðilar um það hvort kaup C ehf., sem var í eigu A, á kröfu A á hendur D ehf., hefðu falið í sér óheimila úttekt á fjármunum C ehf. og hvort rannsókn málsins hefði verið fullnægjandi. Í dómi héraðsdóms kom meðal annars fram að tilgreindar upplýsingar og tengsl A við C ehf. hefðu gefið skattyfirvöldum tilefni til að endurákvarða opinber gjöld A samkvæmt 1. mgr. 57. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, enda hafi mátt líta svo á að þar hefðu tengdir skattaðilar samið um skipti sín í fjármálum á þann hátt sem var verulega frábrugðinn því sem almennt gerist í slíkum viðskiptum og engin ástæða til að ætla að til viðskiptanna hefði komið milli óskyldra aðila. Þá var því hafnað að annmarkar hefðu verið á rannsókn skattyfirvalda. Var Í því sýknað af öllum kröfum A og B.

Landsréttur birt 17. október 2024

273/2023

Frigus II ehf (Arnar Þór Stefánsson lögmaður) gegn Lindarhvoli ehf og íslenska ríkinu (Steinar Þór Guðgeirsson lögmaður)

F ehf. höfðaði mál gegn L ehf. og Í og byggði á því að félagið hefði orðið fyrir tjóni vegna annmarka á söluferli L ehf. fyrir hönd ríkissjóðs á hlutafé og nauðasamningskröfu í K ehf. sem auglýst var 29. september 2016. F ehf. var meðal þeirra félaga sem lögðu fram tilboð í ferlinu en stjórn L ehf. gekk til samningaviðræðna við annað félag, B ehf., og var kaupsamningur undirritaður 1. nóvember 2016. Voru kröfur F ehf. reistar á því að verulegir annmarkar hefðu verið á söluferlinu sem leiddu til skaðabótaskyldu L ehf. og Í. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki yrði fallist á að F ehf. hefði átt eina gilda tilboðið þar sem önnur tilboð hefðu verið háð fyrirvara um samþykki Fjármálaeftirlitsins. Hvorki yrði ráðið af auglýsingu um söluferlið né samskiptum L ehf. við F ehf. að tilboð skyldu vera með öllu fyrirvaralaus. Þá var ekki talið að vaxtaákvæði sem var sett í kaupsamning B ehf. og L ehf. hefði falið í sér breytingu á tilboði félagsins eða skilmálum söluferlisins þannig að máli skipti. Landsréttur taldi jafnframt að L ehf. hefði farið eftir þeim reglum sem giltu við mat á tilboðum og valið hagkvæmasta tilboðið í skilningi ákvæðis til bráðabirgða III með lögum nr. 24/2016. Var því ekki fallist á röksemdir F ehf. um að tilboð félagsins hefði í reynd verið hagstæðast. F ehf. byggði einnig á því að brotið hefði verið gegn öðrum efnis- og málsmeðferðarreglum sem giltu í söluferlinu, þar með talið jafnræðisreglunni. Komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að ekki yrði annað séð en að L ehf. hefði veitt öllum bjóðendum sömu upplýsingar um þær eignir sem voru til sölu og um söluferlið. Jafnframt hefði ekkert komið fram sem gæfi tilefni til að draga í efa að stjórn L ehf. hefði lagt mat á þau tilboð sem bárust og var röksemdum um að stjórnarmenn hefðu vanrækt rannsóknarskyldu sína hafnað. Þá var ekki talið að F ehf. hefði fært önnur haldbær rök fyrir því að annmarkar hefðu verið á söluferlinu sem gætu leitt til bótaskyldu L ehf. og Í. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu L ehf. og Í.

Landsréttur birt 14. júní 2024

216/2023

A (Jón Sigurðsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ingvi Snær Einarsson lögmaður)

A höfðaði mál á hendur Í til heimtu miskabóta og viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna uppsagnar hennar úr starfi hjá B. Hafði staða A verið lögð niður vegna hagræðingar en um svipað leyti var fjórum öðrum starfsmönnum B sagt upp störfum. Í dómi Landsréttar var fallist á það með Í að rannsókn hefði farið fram á hæfi A í samanburði við aðra starfsmenn viðkomandi teymis, meðal annars með hliðsjón af fyrirsjáanlegri verkefnastöðu B. Talið var að matið hefði verið reist á málefnalegum sjónarmiðum og var ekki á það fallist með A að annmarkar hefðu verið á því. A var ekki talin hafa hnekkt því mati forstjóra B að þekking annarra starfsmanna hefði nýst betur í starfsemi B. Þá var talið sýnt fram á að gætt hefði verið meðalhófs við töku ákvörðunarinnar. Lagði Landsréttur til grundvallar að uppsögn A hefði verið lögmæt og í samræmi við 1. mgr. 43. gr. og síðari málslið 1. mgr. 44. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Var Í því sýknað af öllum kröfum A.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 2. maí 2024

E-4169/2021

Lyf og heilsa hf og Jóhanna Guðmundsdóttir (Ólafur Eiríksson lögmaður) gegn Lyfjastofnun (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður)

Fallist var á kröfu stefnenda um að ógilt yrði með dómi ákvörðun stefndu, um að synja stefnendum um undanþágu frá mönnunarákvæði lyfjalaga, þar sem stefnda braut gegn rannsóknarreglu stjórnsýslulaga við meðferð málsins.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 2. maí 2024

E-4168/2021

Lyf og heilsa hf og Hlíf Sigríður Vilhelmsdóttir (Ólafur Eiríksson lögmaður) gegn Lyfjastofnun (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður)

Fallist var á kröfu stefnenda um að ógilt yrði með dómi ákvörðun stefndu, um að synja stefnendum um undanþágu frá mönnunarákvæði lyfjalaga, þar sem stefnda braut gegn rannsóknarreglu stjórnsýslulaga við meðferð málsins.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 2. maí 2024

E-4167/2021

Lyf og heilsa hf og Renata Monika Hacz (Ólafur Eiríksson lögmaður) gegn Lyfjastofnun (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður)

Fallist var á kröfu stefnenda um að ógilt yrði með dómi ákvörðun stefndu, um að synja stefnendum um undanþágu frá mönnunarákvæði lyfjalaga, þar sem stefnda braut gegn rannsóknarreglu stjórnsýslulaga við meðferð málsins.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 2. maí 2024

E-4166/2021

Lyf og heilsa hf og Jóhanna Baldvinsdóttir (Ólafur Eiríksson lögmaður) gegn Lyfjastofnun (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður)

Fallist var á kröfu stefnenda um að ógilt yrði með dómi ákvörðun stefndu, um að synja stefnendum um undanþágu frá mönnunarákvæði lyfjalaga, þar sem stefnda braut gegn rannsóknarreglu stjórnsýslulaga við meðferð málsins.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 2. maí 2024

E-4165/2021

Lyf og heilsa hf og Adda Björk Brynjarsdóttir (Ólafur Eiríksson lögmaður) gegn Lyfjastofnun (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður)

Fallist var á kröfu stefnenda um að ógilt yrði með dómi ákvörðun stefndu, um að synja stefnendum um undanþágu frá mönnunarákvæði lyfjalaga, þar sem stefnda braut gegn rannsóknarreglu stjórnsýslulaga við meðferð málsins.

Landsréttur birt 19. apríl 2024

249/2023

A (Ágúst Ólafsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ásta Sóllilja Sigurbjörnsdóttir lögmaður)

Með ákvörðun 1. ágúst 2018 hafnaði Þjóðskrá Íslands beiðni A um að felld yrði úr gildi lögheimilisskráning A og fjölskyldu hans í tilgreindu erlendu landi frá og með 4. janúar 2017. Var sú ákvörðun staðfest með úrskurði samgöngu- og sveitarstjórnar- ráðuneytisins 9. nóvember sama ár. Höfðaði A mál á hendur Í og krafðist ógildingar úrskurðarins. Deildu aðilar um það hvort A hefði uppfyllt skilyrði 1. mgr. 9. gr. þágildandi laga nr. 21/1990 um lögheimili þannig að hann gæti átt lögheimili hér á landi þrátt fyrir búsetu í erlendu landi. Í dómi héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, var talið að Þjóðskrá Íslands hefði verið heimilt að krefjast þess að A legði fram staðfestingu frá lækni þess efnis að dvöl hans og fjölskyldunnar í hinu erlenda landi væri þeim nauðsynleg vegna veikinda. Var ekki talið að A hefði sýnt fram á verulega annmarka á ákvörðun Þjóðskrár Íslands eða úrskurði ráðuneytisins. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu Í af kröfum A.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 8. apríl 2024

E-2494/2023

A (Claudia Ashanie Wilson lögmaður) gegn íslenska ríkinu og Þjóðskrá Íslands (Þorvaldur Hauksson lögmaður)

Fallist var á kröfu stefnanda um ógildingu ákvörðunar Þjóðskrár um breytingu á kennitölu stefnanda vegna alvarlegra annmarka á málsmeðferð stofnunarinnar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 12. mars 2024

E-3701/2023

A (Halldór Jónsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Jóhanna Katrín Magnúsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

Hafnað var kröfu um að úrskurður ríkisskattstjóra um endurákvörðun opinberra gjalda yrði felldur niður af þeirri ástæðu að stefnandi hefði verið sýknaður í sakamáli vegna umræddra krafna. Þá var ekki fallist á að þeir ágallar væru á stjórnsýslulegri meðferð málsins sem ættu að leiða til þess að ógilda endurákvörðun skattyfirvalda og talið að stefnandi gæti ekki komist hjá skattgreiðslum með því að semja á þann hátt að launagreiðslur fyrir persónulegt vinnuframlag í þágu erlendrar samstæðu, sem ella hefðu runnið til stefnanda, sbr. 1. mgr. 1. tölul. A-liðar 7. gr. laga nr. 90/2003, greiddust sem þóknanatekjur til einkahlutafélags í eigu stefnanda og eiginkonu hans og kæmu til lækkunar á skuldum þess félags gagnvart stefnanda. Þá voru ekki talin liggja fyrir gögn um að stefnandi hefði persónulega greitt kostnað vegna útgjalda erlendu félaganna að öðru leyti en því að fallist var á að endurákvörðun vegna gjaldaársins 2011 yrði felld niður.

Landsréttur birt 8. mars 2024

64/2023

A (Jón Sigurðsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ingvi Snær Einarsson lögmaður)

A höfðaði mál á hendur Í og krafðist skaða- og miskabóta vegna ákvörðunar ráðherra um að hætta við að skipa í embætti forstjóra stofnunarinnar B og auglýsa embættið að nýju laust til umsóknar. Hafði A sótt um stöðuna og verið eini umsækjandinn sem uppfyllti hæfnisþætti starfsins. Byggði A á því að ákvörðun ráðherra hefði verið ólögmæt og valdið henni bæði tjóni og miska. Hefði ráðherra með ákvörðun sinni brotið gegn ákvæðum stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og meginreglum stjórnsýsluréttar, bæði hvað varðar efni og málsmeðferð. Í dómi Landsréttar var rakið að hvorki í lögum nr. 88/2021 um B né öðrum lögum væri vikið að því á hvaða sjónarmiðum ætti að byggja við skipun í embætti forstjóra B. Ráðherra hafi því notið ákveðins svigrúms til mats á hæfni umsækjenda. Þá var talið að stjórnvald nyti sams konar svigrúms þegar tekin væri ákvörðun um að skipa ekki í auglýst embætti og auglýsa það á ný. Rökstuðningur ráðherra bæri með sér að ákvörðun hans hafi byggst á því mati ráðuneytisins að A félli ekki nægilega vel að þeim kröfum sem gera yrði til hæfni forstjóra B. Var hvorki talið að ákvörðun ráðherra hefði verið tekin á grundvelli ómálefnalegra sjónarmiða né að meðferð ráðuneytisins við undirbúning ákvörðunarinnar hefði verið í andstöðu við lög. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu Í af öllum kröfum A.

Landsréttur birt 9. febrúar 2024

460/2022

Áfengis- (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður) og tóbaksverslun ríkisins (Þorvaldur Hauksson lögmaður, 2. prófmál) gegn Dista ehf (Jónas Friðrik Jónsson lögmaður)

D höfðaði mál á hendur Á og krafðist ógildingar á tveimur ákvörðunum Á um að fella tvær bjórtegundir úr vöruúrvali Á og hætta innkaupum þeirra þar sem þær hefðu ekki náð ákveðnu viðmiði um framlegð. Byggði D á því að Á hefði verið óheimilt að byggja ákvörðunartöku sína á framlegð þar sem það viðmið ætti ekki stoð í lögum nr. 86/2011 um verslun með áfengi og tóbak, heldur bæri við ákvarðanir þar um að miða við eftirspurn kaupenda, sem vísað væri til í 5. mgr. 11. gr. laga nr. 86/2011, sem réðist af sölumagni hlutaðeigandi vöru. Í niðurstöðu Landsréttar var rakið að samkvæmt fyrrnefndu ákvæði skyldi ráðherra setja nánari reglur um vöruval, innkaup og dreifingu Á á áfengi, sem skyldu miða að því að tryggja vöruúrval m.a. með hliðsjón af eftirspurn kaupenda, jafnframt því að tryggja framleiðendum og birgjum áfengis möguleika á að koma vörum í sölu í áfengisverslunum. Að virtri breytingarsögu ákvæðisins varð ekki ráðið að ætlun löggjafans hefði verið að hrófla við þeirri áralöngu tilhögun að miða árangursviðmið um vöruval við framlegð. Þá var fallist á með Á að viðmið um framlegð endurspeglaði eftirspurn og væri betur til þess fallið að tryggja vöruúrval í verslunum Á og sölumöguleika birgja. Var einsýnt að mati réttarins að þau sjónarmið sem lágu til grundvallar framlegðarviðmiði teldust málefnaleg og í samræmi við markmið áfengislaga um að Á skyldi starfa með samfélagslega ábyrgð og lýðheilsu að leiðarljósi. Var því niðurstaða Landsréttar að framlegðarviðmiðið ætti sér fullnægjandi lagastoð. Þá var ekki fallist á með D að Á hefði brotið gegn andmælareglu stjórnsýsluréttar, en ljóst þótti að D var kunnugt um þau viðmið sem réðu vöruvali Á og að afstaða hans til þeirra lá fyrir. Var því óþarft að gefa honum kost á að tjá sig um efni málsins. Loks var hafnað málsástæðum D um valdþurrð þess starfsmanns Á sem tók hinar umþrættu ákvarðanir og um brot á öðrum meginreglum stjórnsýslulaga. Var Á því sýknað af kröfum D.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 2. febrúar 2024

E-3149/2022

A (Arnar Þór Jónsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Eiríkur Áki Eggertsson lögmaður)

Íslenska ríkið sýknað af kröfu einstaklings sem krafðist miskabóta þar sem honum hafi með ólögmætum hætti verið haldið í sóttkví vegna gruns um að hann væri smitaður af SARS-CoV-2 veirunni (COVID-19) í nóvember 2021.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. janúar 2024

E-4072/2023

A (Hilmar Gunnarsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ásta Sóllilja Sigurbjörnsdóttir lögmaður)

Fallist var á að ástæða uppsagnar stefnanda mætti rekja til skipulagsbreytinga í rekstri stofnunarinnar sem hafi grundvallast á áralangri stefnumótunarvinnu í samráði við utanaðkomandi sérfræðingar. Uppsögnin hafi því verið lögmæt , byggst á málaefnalegum og réttmætum sjónarmiðum og í samræmi við góða stjórnsýsluhætti. Kröfum stefnanda um skaða- og miskabætur var því hafnað.

Landsréttur birt 26. janúar 2024

192/2023

Íslenska ríkið (Óskar Thorarensen lögmaður) gegn A (Stefán A. Svensson lögmaður)

A sótti um dvalarleyfi á grundvelli hjúskapar með íslenskum ríkisborgara. Útlendingastofnun synjaði umsókninni með ákvörðun 29. ágúst 2019 á þeim grundvelli að hjúskapurinn væri til málamynda til öflunar dvalarleyfis, sbr. 8. mgr. 70. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga. Kærunefnd útlendingamála staðfesti ákvörðun Útlendingastofnunar með úrskurði þann 27. nóvember 2019. A krafðist í málinu ógildingar á ákvörðun Útlendingastofnunar og úrskurði kærunefndar útlendingamála. Í dómi Landsréttar var kröfu A um ógildingu ákvörðunar Útlendingastofnunar vísað frá dómi, þar sem A hafði ekki sýnt fram á lögvarða hagsmuni af úrlausn um kröfu um ógildingu úrlausnar hins lægra setta stjórnvalds, samhliða kröfu um ógildingu úrskurðar hins æðra setta stjórnvalds sem hana staðfesti. Í dómi Landsréttar var rakið að óumdeilt væri að annmarki hefði verið á mati Útlendingastofnunar. Féllst rétturinn ekki á að kærunefndinni hefði borið að fella ákvörðun Útlendingastofnunar úr gildi þegar af þeirri ástæðu enda hafi stofnunin átt val um að leitast við að bæta úr annmarkanum. Þá taldi Landsréttur að ekki hefði verið brotið gegn jafnræðisreglu stjórnsýslulaga Rétturinn komst á hinn bóginn að þeirri niðurstöðu að mat kærunefndar útlendingamála hefði ekki verið forsvaranlegt þegar litið væri til atvika málsins, 8. mgr. 70. gr. laga nr. 80/2016 og lögskýringargagna með ákvæðinu, og að úrskurður hennar yrði ekki talinn sýna fram á rökstuddan grun um að til hjúskapar A og maka hennar hafði verið stofnað í þeim tilgangi að afla dvalarleyfis. Var af þessum ástæðum staðfest niðurstaða héraðsdóms að fella úr gildi úrskurð kærunefndar útlendingamála frá 27. nóvember 2019.

Landsréttur birt 15. desember 2023

687/2022

A (Gísli Guðni Hall lögmaður) gegn B (Jón Gunnar Ásbjörnsson lögmaður)

A krafðist þess að ákvörðun forstöðumanns hjúkrunarheimilis í júlí 2020 um að breyta starfi hennar yrði dæmd ógild og að B yrði gert að greiða henni miskabætur. Var störfum A breytt þannig að í stað umönnunar og þrifa var henni gert að hafa umsjón með þvottahúsi, annast liðveislu og þrif. Við þetta varð breyting á vinnutíma A og lækkuðu laun hennar, þó að hún hefði áfram verið í sama launaflokki. Talið var að ákvörðunin hefði haft slíka þýðingu fyrir stöðu A að um stjórnvaldsákvörðun hefði verið að ræða. Hefði B því borið að fylgja reglum stjórnsýslulaga nr. 37/1993 við undirbúning og töku ákvörðunarinnar. Talið var að hin umdeilda ákvörðun hefði verið reist á málefnalegum sjónarmiðum og að breyting á starfi A hefði ekki verið meira íþyngjandi en efni stóðu til. Þá var talið að forstöðumaður hjúkrunarheimilisins hefði aflað nægilegra upplýsinga í því skyni að meta hvort tilefni væri til að bregðast við og að sú rannsókn sem fór fram hefði, eins og á stóð, fullnægt kröfum 10. gr. stjórnsýslulaga. Að sama skapi hefði A fengið færi á að koma að andmælum vegna fyrirhugaðrar breytingar á starfi hennar. Samkvæmt þessu var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu B af kröfum A.

Landsréttur birt 24. nóvember 2023

420/2022

A (Halldór Kr. Þorsteinsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Soffía Jónsdóttir lögmaður)

A starfaði sem þróunarstjóri hjá B. Var honum tilkynnt um breytingu á störfum hans og verksviði í nóvember 2018 er staða þróunarstjóra var lögð niður. Varð A deildarstjóri nýrrar deildar og lækkaði um tvo launaflokka auk þess sem föst yfirvinna var felld niður. Í september 2020 var tilkynnt að nýtt skipurit B myndi taka gildi 1. janúar 2021. Var A sagt upp störfum með þriggja mánaða fyrirvara. Í desember 2020 skrifaði A undir ótímabundinn ráðningarsamning en sagði upp störfum í maí 2022. A höfðaði mál á hendur Í til heimtu bóta. Var á því byggt að ákvörðun um að gera breytingar á stöðu A árið 2018 og ákvörðun um að leggja niður stöðu A árið 2020 hefðu verið ólögmætar og brotið gegn ákvæðum laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, ákvæðum stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og meginreglum stjórnsýsluréttarins. Þá hefði einelti af hálfu þáverandi forstjóra B gagnvart A orðið til þess að A hefði orðið fyrir miska. Í dómi héraðsdóms kom fram um breytingar á starfi A árið 2018 að enginn vafi væri á því að starfsmanni bæri að hlíta breytingum á starfi samkvæmt 19. gr laga nr. 70/1996, svo fremi sem nýtt starf sé honum samboðið, málefnalega að ákvörðun staðið og ekki gengið lengra en nauðsyn beri til. Vísaði héraðsdómur til þess að ákvörðun um breytt grunnlaun hefði falið í sér einhliða ákvörðun um réttindi A, sbr. 2. mgr. 1. gr. stjórnsýslulaga. Taldi héraðsdómur að ekki hefði verið brotið gegn rannsóknarreglu 10. gr. stjórnsýslulaga, réttmætisreglu stjórnsýsluréttarins eða meðalhófsreglu 12. gr. sömu laga. Á hinn bóginn yrði ekki séð að A hefði verið gefinn kostur á að gæta andmælaréttar síns áður en ákvörðun hefði verið tekin í málinu. Í dómi Landsréttar kom fram að A hefði ekki sýnt fram á að skortur á að veita honum andmælarétt hefði breytt neinu um þann grundvöll sem ákvörðun hefði verið tekin á og þar með efni ákvörðunarinnar. Varðandi niðurlagningu stöðu og uppsögn árið 2020 vísaði héraðsdómur til þess að ekkert væri fram komið sem benti til annars en að skipulagsbreytingarnar hefðu byggst á málefnalegum sjónarmiðum, það ætti meðal annars við um uppsögn A. Héraðsdómur féllst ekki á að brotið hefði verið gegn rannsóknarreglu 10. gr. stjórnsýslulaga, meðalhófsreglu 12. gr. sömu laga, jafnræðisreglu 11. gr. þeirra laga eða réttmætisreglu stjórnsýsluréttarins. Þá yrði ekki séð að rökstuðningi hefði verið ábótavant eða að þörf hefði verið á persónubundnu mati eða samanburði milli A og annarra starfsmanna B. Loks benti ekkert til annars en að uppsögn A hefði verið ótengd persónu hans og frammistöðu. Að lokum kom fram í dómi héraðsdóms að ekki hefðu verið færðar sönnur á að A hefði sætt einelti af hálfu forstjóra B, sbr. b-lið 3. gr. reglugerðar nr. 1009/2015 um aðgerðir gegn einelti, kynferðislegri áreitni, kynbundinni áreitni og ofbeldi á vinnustöðum, eða að stofnunin hefði ekki brugðist við með réttum hætti. Yrði A að bera hallann af sönnunarskorti varðandi það. Héraðsdómur sýknaði Í því af kröfum A og var sú niðurstaða staðfest í Landsrétti.

Landsréttur birt 10. nóvember 2023

395/2022

Hörður Ingi Jóhannsson (Hilmar Gunnarsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Soffía Jónsdóttir lögmaður)

H höfðaði mál á hendur Í til heimtu skaðabóta og miskabóta vegna uppsagnar hans úr starfi hjá L. Hafði staða H verið lögð niður vegna skipulagsbreytinga en samtals voru lögð niður átta störf millistjórnenda hjá L. Taldi H ákvörðun um að leggja niður starf hans ólögmæta. Þannig hefði ákvörðunin brotið gegn meðalhófs- rannsóknar- og réttmætisreglu stjórnsýsluréttar. Í dómi Landsréttar kom fram að almennt væri það á forræði forstöðumanna ríkisstofnana að ákveða hvaða viðfangsefnum einstakir starfsmenn skyldu sinna innan þeirra, svo framarlega sem önnur lagaákvæði mæltu ekki beinlínis fyrir um annað. Horfa þyrfti til þess að í dómaframkvæmd hefði ítrekað verið lagt til grundvallar að játa yrði forstöðumönnum ríkisstofnana rúmar heimildir til að taka ákvarðanir um hagræðingu í rekstri. Talið var að ákvörðun stjórnenda L um að breyta skipulagi og leggja niður starf H hefði verið tekin í kjölfar heildstæðrar greiningar á því að unnt yrði að hagræða í starfseminni og nýta fjármuni L á árangursríkari hátt. Voru ekki talin efni til að hrófla við því mati, enda hefði H ekki tekist að sýna fram á að ákvörðunin um að leggja starf hans niður hefði byggst á ómálefnalegum sjónarmiðum. Jafnframt var ekki fallist á með H að L hefði borið skylda til að rannsaka sérstaklega hvort unnt hefði verið að segja upp öðrum starfsmönnum en honum með tilliti til hagræðingar. Þá var ekki fallist á að ákvörðunin hefði verið ólögmæt, andstæð réttmætisreglu eða 10. gr. laga nr. 37/1993. Að virtum atvikum málsins varð ekki heldur séð að L hefði farið strangar í sakirnar en nauðsyn bar til við uppsögn H og brotið þannig gegn meðalhófsreglu 12. gr. laga nr. 37/1993. Var Í því sýknað af kröfu H.

Hleð fleiri dómum…