Stefndu sýknaðir af kröfu stefnanda um ógildingu á úrskurði úrskurðarnefndar lögmanna.
Stefnda sýknuð af kröfu stefnanda um að felldur yrði úr gildi úrskurður úrskurðarnefndar lögmanna.
Málsaðilar deildu um þá afstöðu Þ og Í að H og A væri óheimilt að bera þrjú kenninöfn, tvö ættarnöfn móður auk þess að kenna sig við föður. Í dómi Landsréttar var fallist á það með Þ og Í að samkvæmt 1. og 2. málslið 2. mgr. 8. gr. laga nr. 45/1996 um mannanöfn sé óheimilt að bera fleiri en tvö kenninöfn. Lög nr. 45/1996 hefðu það að meginmarkmiði að vernda íslenska tungu og nafnahefð og samkvæmt lögskýringargögnum eigi það sérstaklega við um hinn íslenska kenninafnasið. Fyrir lægi í málinu að fyrra ættarnafn móður hefði verið skráð sem millinafn H og A í þjóðskrá. Þau bæru því tvö ættarnöfn móður auk þess að vera kennd við föður eins og heimilt sé samkvæmt lögunum. Var því ekki talið að ákvarðanir Þ og Í sem málið varðaði hafi falið í sér slíka takmörkun á réttindum H og A að bryti í bága við 1. mgr. 71. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Jafnvel þótt svo yrði talið vera byggðist slík takmörkun á skýrri lagaheimild og ekki litið svo á að með ákvæðum laganna væri gengið lengra en nauðsynlegt væri til að ná fram fyrrgreindu markmiði. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu Þ og Í af kröfum H og A.
Hafnað var kröfu stefnanda um ógildingu úrskurðar kærunefndar útboðsmála. Ekki var fallist á að úrskurður nefndarinnar hefði verið haldinn form- eða efnisannmörkum eða að nefndin hafi við meðferð og úrlausn málsins farið út fyrir hlutverk sitt og valdsvið lögum samkvæmt.
Stefnandi krafðist ógildingar á úrskurði áfrýjunarnefndar hugverkaréttinda á sviði iðnaðar í máli nr. 11/2020 kveðinn upp 13. júlí 2023, þar sem staðfest var ákvörðun Hugverkastofunnar um að synja beiðni stefnanda um endurveitingu réttinda til einkaleyfis. Stefnandi sem hafði ekki greitt árgjald í tæka tíð óskað eftir endurveitingu réttinda með vísan til 72. gr. laga nr. 17/1991. Ágreiningur stefnanda og stefnda laut að því hvort stefnandi eða umboðsmaður hans hafi gert allt það sem með sanngirni mætti krefjast af honum til að virða þau tímamörk sem vörðuðu missi réttinda. Talið var að greiðslukerfi umboðsaðila stefnanda hefði verið vel útfært kerfi sem hefði starfað með skilvirkum hætti í mörg ár og byggði á tvöföldu eftirlitskerfi með útsendingu greiðslubeiðna og móttöku greiðslukvittana sem var ekki á hendi sömu starfsmanna. Um væri að ræða einangrað tilvik vegna mistaka starfsmanna sem aldrei hafði komið upp áður í áratugasögu félagsins. Fallist var á að sú ákvörðun um að synja um endurupptöku færi í bága við meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og væri í andstöðu við þau sjónarmið sem lægu til grundvallar ákvæði 72. gr. laga nr. 17/1991.
Magnús Björn Brynjólfsson, Svava Þorsteinsdóttir, Þorbjörn Brynjólfsson, Jón Brynjólfsson og Guðmundur Brynjólfsson (
Jón Bjarni Kristjánsson lögmaður)
gegn
Ágústi Sigurðssyni og til réttargæslu og Veiðifélagi Blöndu og Svartár (
Guðjón Ármannsson lögmaður, Konráð Jónsson lögmaður)
Ágreiningur aðila snérist um það hvort veiðiréttur fylgdi útskiptum hluta jarðar.
Stefndi, smálánafyrirtæki, sýkn af kröfu stefnanda, hagsmunasamtaka, sem höfðu keypt kröfu neytanda, lántaka, á hendur stefnda.
Stefnandi krafðist ógildingar á úrskurði kærunefndar útlendingamála þar sem staðfest var ákvörðun Útlendingastofnunar um að synja umsókn stefnanda um vegabréfsáritun til Íslands. Með dómi var fallist á að brotið hefði verið gegn andmælarétti stefnanda en sá annmarki á málsmeðferð var ekki talinn svo verulegur að leiða ætti til ógildingar úrskurðarins. Var íslenska ríkið því sýknað af dómkröfum stefnanda.
Ógiltur var úrskurður kærunefndar útlendingamála þar sem kröfu stefnanda um endurupptöku á máli sínu var hafnað, en Útlendingastofnun hafði áður hafnað að taka umsókn stefnanda um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar og kærunefnd staðfest þá ákvörðun með úrskurði. Í úrskurði sínum varðandi endurupptökubeiðni stefnanda lagði kærunefnd til grundvallar að 12 mánaða frestur samkvæmt 2. mgr. 36. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga væri liðinn, en taldi stefnanda bera ábyrgð á tilgreindum töfum á málsmeðferð Útlendingastofnunar í skilningi ákvæðisins. Dómurinn féllst ekki á lagatúlkun og ályktun kærunefndar og var úrskurðurinn talinn haldinn efnisannmarka. Þar sem talið var sýnt, að fenginni þeirri niðurstöðu, að stefnandi ætti rétt til endurupptöku og efnismeðferðar máls síns var hún ekki lengur talin eiga lögvarða hagsmuni af því að fjallað yrði um þær dómkröfur hennar sem lutu að ógildingu úrskurðar kærunefndar þar sem staðfest var ákvörðun Útlendingastofnunar um að taka ekki til efnismeðferðar umsókn hennar um alþjóðlega vernd heldur endursenda hana til Svíþjóðar. Var þeim kröfum hennar því vísað frá dómi, án kröfu. Stefndi var sýknaður af miskabótakröfu stefnanda vegna tanngreiningar sem hún gekkst undir að tilhlutan Útlendingastofnunar.
Íslenska ríkið var sýknað af kröfu útlendings um ógildingu úrskurðar kærunefndar útlendingamála þar sem staðfest var ákvörðun Útlendingastofnunar um að synja því að taka umsókn hans um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar og endursenda hann til Belgíu.
Hafnað var kröfu stefnanda um ógildingu úrskurðar áfrýjunarnefndar þjóðkirkjunnar. Ekki var fallist á að tveir nefndarmenn væru vanhæfir til að fjalla um málið á þeirri forsendu að þeir hefðu áður tekið þátt í úrskurði um sama ágreiningsefni. Jafnframt var því hafnað að í greinargerð formanns nefndarinnar, í dómsmáli sem stefnandi höfðaði gegn nefndinni, hefði að geyma einhverjar yfirlýsingar sem valdið gætu vanhæfi hans eða annarra nefndarmanna. Þá var niðurstaða dóms á því byggð að stefndi hafi staðið rétt að málskoti til nefndarinnar í öndverðu og tilkynning hans til nefndarinnar, eftir að fyrri úrskurður hennar um sama efni hafði verið ógiltu með dómi, væri í samræmi við reglur stjórnsýsluréttar. Loks var því hafnað að dráttur á málsmeðferð fyrir áfrýjunarnefndinni leiddu til ógildingar úrskurðar hennar.
Úrskurður kærunefndar útlendingamála var ógiltur að kröfu A, sem óskað hafði eftir alþjóðlegri vernd hér á landi, en til vara dvalarleyfi af mannúðarástæðum. Var úrskurðurinn talinn haldinn verulegum annmörkum að efni og formi til, einkum að því er laut að mati kærunefndar á trúverðugleika A. Þá var rökstuðningi í úrskurðinum talið áfátt. Af þessum annmörkum leiddi að óljóst var hvort kærunefnd hefði gætt málefnalegra sjónarmiða og hvort beiting hennar á reglum um sönnun og sönnunarbyrði hefði verið forsvaranleg og í samræmi við dómaframkvæmd. Kröfu A um að ákvörðun Útlendingastofnunar, sem staðfest hafði verið með úrskurði kærunefndar útlendingamála, yrði jafnframt ógilt var vísað frá dómi, án kröfu.
Með úrskurði endurupptökunefndar var fallist á beiðni S að hluta um endurupptöku dóms Hæstaréttar í máli nr. 168/2002 þar sem S var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 215. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa hrist drenginn X svo harkalega eða með öðrum hætti orðið valdur að nánar tilgreindum áverkum hans með þeim afleiðingum að hann lést tveimur dögum síðar. Var úrskurður nefndarinnar reistur á matsgerð sem S hafði aflað en niðurstaða hennar var sú að ekki lægi fyrir að banamein drengins hefði verið „Shaken Baby Syndrome“. Í dómi Hæstaréttar kom fram að álit allra þeirra sérfræðinga sem matsmaður vísaði til í mati sínu hefðu legið til grundvallar dómi réttarins um sakfellingu S. Fallast yrði á með S að embætti ríkissaksóknara hefði látið lítið til sín taka við meðferð málsins hjá endurupptökunefnd. Þannig hefði það hvorki gætt þess að láta mæta til dómþings við fyrirtöku matsbeiðni þar sem taka skyldi ákvörðun um hvern dómkveðja skyldi sem matsmann né að óska í tíma yfirmats. Niðurstöður yfirmatsmanna, sem lágu fyrir eftir að úrskurður nefndarinnar var kveðinn upp, hefðu verið í andstöðu við undirmatið en í samræmi við læknisfræðilegar niðurstöður sem lagðar voru til grundvallar í dómi réttarins í máli nr. 168/2002. Á hinn bóginn hefði ríkissaksóknari látið endurupptökunefnd í té ábendingar um að matsmaðurinn sætti rannsókn. Þá hefði við munnlegan málflutning verið upplýst af hálfu S að matsmaðurinn hefði á árinu 2016 sætt banni dómstóls í Bretlandi við því að gefa skýrslu fyrir dómi og myndi það gilda út árið 2019. Væri óhjákvæmilegt að líta til þess við ákvörðun um þýðingu matsgerðar hennar til endurupptöku málsins. Kom fram að í úrskurði nefndarinnar væri ekkert fjallað um þau atriði sem matsmaður hefði tilgreint í mati sínu að líta bæri til varðandi ástand drengsins. Með sama hætti væri í engu getið um efnislegar athugasemdir læknis sem lagðar hefðu verið fram um matsgerðina og heldur ekki um krufningarskýrslu og önnur læknisfræðileg gögn sem legið hefðu til grundvallar dómi Hæstaréttar. Hefði nefndin látið nægja að taka upp og vísa í almenna umfjöllun matsmanns um fræðigreinar varðandi „Shaken Baby Syndrome“ að virtum kenningum matsmanns um heilkennið. Jafnframt hefði nefndin ekki litið nægilega til gagna sem fram voru komin er hún tók þá ákvörðun sína að matsgerð þessa eina matsmanns skyldi leiða til þess að uppfyllt teldust skilyrði til endurupptöku málsins. Var því ekki talið að S hefði með fullnægjandi hætti fært fram haldbær ný gögn sem ætla mætti að hefðu verulegu skipt fyrir niðurstöðu málsins ef þau hefði komið fram áður en dómur gekk, sbr. a. liðar 1. mgr. 211. gr. laga nr. 88/2008, sbr. nú a. lið 1. mgr. 228. gr. laganna. Hefði því ekki verið fullnægt skilyrðum fyrir endurupptöku málsins. Þá var talið að með þágildandi 3. mgr. 215. gr., sbr. 1. mgr. 214. gr. laga nr. 88/2008 hefði löggjafinn falið nefnd, sem heyrir undir framkvæmdarvald ríkisins, hlutverk sem gæti náð til þess að fella úr gildi úrlausnir dómstóla. Sú skipan væri andstæð meginreglu 2. gr. stjórnarskrárinnar og væri því lagaákvæðið, sem leiddi til hennar, ekki gild réttarheimild og yrði þess vegna ekki beitt. Gæti úrskurður endurupptökunefndar því ekki orðið til þess að fyrri dómur Hæstaréttar hefði fallið úr gildi. Samkvæmt þessu var málinu málinu vísað frá Hæstarétti og stóð dómur réttarins í máli nr. 168/2002 því í öllum atriðum óhaggaður.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi kröfu Ó á hendur R og Í um að viðurkennt yrði að skilyrði fyrir endurupptöku máls sem dæmt hafði verið í Hæstarétti væru uppfyllt. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, kom fram að ákvörðun um endurupptöku máls væri á hendi endurupptökunefndar, sbr. 1. mgr. 34. gr. laga nr. 15/1998 um dómstóla. Þótt dómstólar ættu úrskurðarvald um það hvort gætt hefði verið fyrirmæla laga þegar nefndin tók afstöðu til endurupptökubeiðni Ó og gætu fellt þá ákvörðun nefndarinnar úr gildi yrðu taldir slíkir annmarkar á henni, væri það ekki á færi dómstóla að taka nýja ákvörðun í málinu eins og krafa Ó fæli í raun í sér. Var kröfunni því vísað frá dómi, sbr. 1. mgr. 24. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.
Ákæruvaldið (
Sigríður J. Friðjónsdóttir ríkissaksóknari)
gegn
Hannibal Sigurvinssyni (
Bjarni Hauksson hrl)
Með úrskurði endurupptökunefndar var fallist á beiðni H um endurupptöku dóms Hæstaréttar í máli nr. 356/2014. Niðurstaða nefndarinnar var reist á því annars vegar að héraðsdómur í málinu hafði ekki verið birtur fyrir H samkvæmt 156. gr., sbr. 3. mgr. 185. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og hins vegar að H hafði ekki undirritað yfirlýsingu um áfrýjun, sem bjó að baki áfrýjunarstefnu ríkissaksóknara, þótt gert hafði verið ráð fyrir því í texta hennar, en í stað þess hafði S, verjandi hans í héraði, ritað undir hana. Hefði yfirlýsingin þannig ekki fullnægt ákvæði 1. málsliðar 2. mgr. 199. gr. sömu laga. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þótt endurupptökunefnd, sem samkvæmt 1. mgr. 34. gr. laga nr. 15/1998 um dómstóla væri sjálfstæð og óháð stjórnsýslunefnd, væru meðal annars með 215. gr. laga nr. 88/2008 fengin viðfangefni, sem vörðuðu úrlausn dómsmála, fengi það því ekki breytt að dómstólar ættu eftir meginreglu fyrri málsliðar 60. gr. stjórnarskrárinnar úrskurðarvald um ákvarðanir nefndarinnar. Yrði á þeim grunni að taka afstöðu til þess hvort lög hefðu með réttu staðið til þeirrar niðurstöðu sem endurupptökunefnd hafði komist að í úrskurði sínum. Talið var að störfum S sem verjanda H í héraði hefði lokið við uppkvaðningu héraðsdómsins, sbr. 5. mgr. 31. gr. laga nr. 88/2008. Á hinn bóginn yrði, að virtum samskiptum H og S í framhaldi af uppkvaðningu héraðsdóms, að líta svo á að H hefði veitt S umboð, sem félli undir ákvæði laga nr. 77/1998 um lögmenn, til að koma fram fyrir sína hönd gagnvart ríkissaksóknara og dómstólum vegna áfrýjunar dómsins. Gæta yrði að því að birting héraðsdóms fyrir ákærðum manni hefði þau áhrif ein að frestur hans samkvæmt 2. mgr. 199. gr. laga nr. 88/2008 til að lýsa yfir áfrýjun dómsins byrjar að líða við birtinguna, en af því markast um leið hvenær fyrst megi fullnægja ákvæðum dómsins um refsingu og önnur viðurlög, sbr. 4. mgr. 185. gr. sömu laga. Hefði ríkissaksóknara mátt líta svo á þegar yfirlýsing um áfrýjun í nafni H hefði borist, án þess að héraðsdómurinn hefði áður verið birtur fyrir honum samkvæmt 156. gr. laga nr. 88/2008, að H væri nægilega kunnugt um efni dómsins til að honum væri fært að taka ákvörðun um hvort hann myndi una honum eða áfrýja. Í framkvæmd við áfrýjun héraðsdóma í sakamálum hefði lengi tíðkast að telja lögmann bæran um að standa að yfirlýsingu til ríkissaksóknara um áfrýjun án þess að lögð væri fram sérstök yfirlýsing ákærða sjálfs um áfrýjun eða skriflegt umboð hans til lögmannsins í þessu skyni. Hefðu þau tilvik um árabil í raun verið í meiri hluta. Í því ljósi yrði að líta svo á að slíkt verk mætti í skilningi 2. mgr. 21. gr. laga nr. 77/1998 telja venjulegt til að gæta hagsmuna ákærðs manns fyrir dómi. Samkvæmt framansögðu hefðu því ekki að lögum verið skilyrði til að verða við beiðni H um endurupptöku málsins fyrir Hæstarétti. Þá var talið að með 3. mgr. 215. gr., sbr. 1. mgr. 214. gr. laga nr. 88/2008 hefði löggjafinn falið nefnd, sem heyrir undir framkvæmdarvald ríkisins, hlutverk sem gæti náð til þess að fella úr gildi úrlausnir dómstóla. Sú skipan væri andstæð meginreglu 2. gr. stjórnarskrárinnar og væri því lagaákvæðið, sem leiddi til hennar, ekki gild réttarheimild og yrði þess vegna ekki beitt. Samkvæmt því gæti úrskurður endurupptökunefndar ekki orðið til þess að fyrri dómur Hæstaréttar hefði fallið úr gildi. Af þeim sökum var málinu vísað frá Hæstarétti, en af því leiddi að dómur réttarins í máli nr. 356/2014 stóð í öllum atriðum óhaggaður.