Þ höfðaði mál á hendur M og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu M gagnvart honum vegna hagnýtingar M á grunnvatni úr vatnsbólinu Laxnesdýjum innan marka jarðarinnar Laxnes I í Mosfellsbæ. Bæði Þ og M voru meðal eigenda jarðarinnar. Byggði Þ á því að M hefði með vatnstöku sinni skert með ólögmætum hætti stjórnarskrárvarin eignarréttindi Þ sem sameiganda að jörðinni án þess að greiða bætur fyrir þá hagnýtingu, auk þess sem hagnýting M á vatninu hefði haft í för með sér verulegar og íþyngjandi takmarkanir á hagnýtingu Þ á jörðinni. Með dómi héraðsdóms var M sýknað af kröfum Þ. Í dómi Landsréttar var rakið að samkvæmt 1. mgr. 26. gr. vatnalaga nr. 15/1923 ætti Þ ekki tilkall til endurgjalds vegna hagnýtingar M í þágu vatnsveitu sveitarfélagsins heldur einungis rétt á bótum ylli vatnstakan Þ tjóni. Var málsástæðum Þ varðandi endurgjald fyrir hagnýtingu M því hafnað. Þá vísaði rétturinn til þess að M væri sem sameiganda að jörðinni Laxnesi heimil sú ráðstöfun og nýting sem ekki skerti jafngóðan rétt annarra eigenda til að njóta eignarinnar og ylli þeim ekki meiri óþægindum en vænta mætti miðað við allar aðstæður. Var ekki talið að Þ hefði sýnt fram á að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna hagnýtingar M eða takmarkana sem sameigendur í Laxnesi I sættu vegna vatnsverndarkvaða. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu M af kröfum Þ.
S og Ó höfðuðu mál á hendur L hf. og Í og kröfðust þess að ógilt yrði ákvörðun umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra 21. júní 2024 um annars vegar heimild L hf. til að framkvæma eignarnám til ótímabundinna afnota vegna lagningar háspennulínu á landi þeirra og hins vegar um að þinglýst yrði nánar tiltekinni kvöð á jörðina. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að L hf. bæri að leggja háspennulínuna í lofti nema annar kostur teldist hagkvæmari eða æskilegri í skilningi þingsályktunar nr. 11/144, sbr. 5. mgr. 9. gr. a raforkulaga nr. 65/2003. Tók Landsréttur fram að framkvæmdaraðili, í þessu tilviki L hf., hefði forræði á því hvaða framkvæmdakostir uppfylltu markmið framkvæmdarinnar, enda væri það mat reist á hlutlægum og málefnalegum grunni. Var niðurstaða Landsréttar sú að ekkert haldbært hefði komið fram í málinu sem gæfi til kynna að svo hefði ekki háttað til í umræddu tilviki. Þá hefði L hf. með fullnægjandi hætti gert athugun á mismunandi framkvæmdakostum. Var því slegið föstu að L hf. hefði verið heimilt að velja þann framkvæmdakost sem lá til grundvallar beiðni hans um eignarnám. Var sá framkvæmdakostur jafnframt talinn samræmast best þeim sjónarmiðum sem sett væru fram í raforkulögum og þeirri stefnu sem Alþingi hefði markað á grundvelli laganna. Þá taldi Landsréttur að gætt hefði verið að rannsóknarreglu stjórnsýsluréttar og meðalhófs þegar L hf. var heimilað eignarnám vegna lagningar háspennulínunnar og að uppfyllt væri skilyrði 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar um að almannaþörf krefðist þess að eignarnámið yrði heimilið. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu L hf. og Í.
E og G höfðuðu mál á hendur L hf. og Í og kröfðust þess að ógilt yrði ákvörðun umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra 21. júní 2024 um annars vegar heimild L hf. til að framkvæma eignarnám til ótímabundinna afnota vegna lagningar háspennulínu á landi þeirra og hins vegar um að þinglýst yrði nánar tiltekinni kvöð á jörðina. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að L hf. bæri að leggja háspennulínuna í lofti nema annar kostur teldist hagkvæmari eða æskilegri í skilningi þingsályktunar nr. 11/144, sbr. 5. mgr. 9. gr. a raforkulaga nr. 65/2003. Tók Landsréttur fram að framkvæmdaraðili, í þessu tilviki L hf., hefði forræði á því hvaða framkvæmdakostir uppfylltu markmið framkvæmdarinnar, enda væri það mat reist á hlutlægum og málefnalegum grunni. Var niðurstaða Landsréttar sú að ekkert haldbært hefði komið fram í málinu sem gæfi til kynna að svo hefði ekki háttað til í umræddu tilviki. Þá hefði L hf. með fullnægjandi hætti gert athugun á mismunandi framkvæmdakostum. Var því slegið föstu að L hf. hefði verið heimilt að velja þann framkvæmdakost sem lá til grundvallar beiðni hans um eignarnám. Var sá framkvæmdakostur jafnframt talinn samræmast best þeim sjónarmiðum sem sett væru fram í raforkulögum og þeirri stefnu sem Alþingi hefði markað á grundvelli laganna. Þá taldi Landsréttur að gætt hefði verið að rannsóknarreglu stjórnsýsluréttar og meðalhófs þegar L hf. var heimilað eignarnám vegna lagningar háspennulínunnar og að uppfyllt væri skilyrði 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar um að almannaþörf krefðist þess að eignarnámið yrði heimilið. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu L hf. og Í.
R ehf., S, J, F og E höfðuðu mál á hendur L hf. og Í og kröfðust þess að ógilt yrði ákvörðun umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra 21. júní 2024 um annars vegar heimild L hf. til að framkvæma eignarnám til ótímabundinna afnota vegna lagningar háspennulínu á landi þeirra og hins vegar um að þinglýst yrði nánar tiltekinni kvöð á jörðina. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að L hf. bæri að leggja háspennulínuna í lofti nema annar kostur teldist hagkvæmari eða æskilegri í skilningi þingsályktunar nr. 11/144, sbr. 5. mgr. 9. gr. a raforkulaga nr. 65/2003. Tók Landsréttur fram að framkvæmdaraðili, í þessu tilviki L hf., hefði forræði á því hvaða framkvæmdakostir uppfylltu markmið framkvæmdarinnar, enda væri það mat reist á hlutlægum og málefnalegum grunni. Var niðurstaða Landsréttar sú að ekkert haldbært hefði komið fram í málinu sem gæfi til kynna að svo hefði ekki háttað til í umræddu tilviki. Þá hefði L hf. með fullnægjandi hætti gert athugun á mismunandi framkvæmdakostum. Var því slegið föstu að L hf. hefði verið heimilt að velja þann framkvæmdakost sem lá til grundvallar beiðni hans um eignarnám. Var sá framkvæmdakostur jafnframt talinn samræmast best þeim sjónarmiðum sem sett væru fram í raforkulögum og þeirri stefnu sem Alþingi hefði markað á grundvelli laganna. Þá taldi Landsréttur að gætt hefði verið að rannsóknarreglu stjórnsýsluréttar og meðalhófs þegar L hf. var heimilað eignarnám vegna lagningar háspennulínunnar og að uppfyllt væri skilyrði 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar um að almannaþörf krefðist þess að eignarnámið yrði heimilið. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu L hf. og Í.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A, GP og G um að felld yrði úr gildi ákvörðun S um að vísa frá þinglýsingu yfirlýsingu þeirra um kvöð um varðveislu trjágróðurs á lóð fasteignarinnar H. Með hinum kærða úrskurði var kröfunni hafnað með vísan til þess að þinglýsing skjalsins væri bersýnilega óþörf til verndar rétti í skilningi 2. mgr. 7. gr. þinglýsingarlaga. Í úrskurði Landsréttar kom fram að samkvæmt þinglýsingarlögum skyldi þinglýsingarstjóri leysa úr því hvort skjal uppfyllti efnisleg skilyrði til þinglýsingar sem fjallað er um í 7. gr. laganna en honum sé ekki ætlað leysa úr ágreiningi um efnisatvik að baki skjali. Ákvæðið yrði í ljósi orðalags síns og fyrrgreinds hlutverks þinglýsingarstjóra ekki túlkað rúmt. Þegar tekin yrði afstaða til þess hvort þinglýsing skjalsins hafi verið bersýnilega óþörf í skilningi 2. mgr. 7. gr. laganna yrði ekki litið fram hjá því að í íslenskum rétti hefði verið gengið út frá því að eigendur fasteigna gætu stofnað til einkaréttarlegra kvaða á fasteignum með einhliða yfirlýsingum. Enn fremur yrði hvorki ráðið af ákvæðum skipulagslaga né stjórnvaldsfyrirmælum sem sett hefðu verið á grundvelli þeirra að umræddir hagsmunir nytu réttarverndar sem gerði þinglýsinguna bersýnilega óþarfa. Var ákvörðunin felld úr gildi og lagt fyrir S að þinglýsa yfirlýsingunni án athugasemda.
Hafnað var kröfu aðilar þess efnis að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumanns um frávísun skjals frá þinglýsingu, sem kvað á um yfirlýsingu um kvöð um varðveislu trjágróðurs á lóðamörkum fasteigna aðila, þar sem talið var að þinglýsing skjalsins væri bersýnilega óþörf og réttindin nytu verndar samkvæmt skipulagslöggjöf og væri ekki háð þinglýsingu.
Deilt var um hvort þinglýsingastjóra hefði verið heimilt á grundvelli 1. mgr. 27. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978 að afmá kvöð sem B hafði fengið þinglýst á fasteignina S. Hin umdeilda ákvörðun þinglýsingastjóra var rökstudd með þeim hætti að B hefði vegna skorts á samþykki þinglýsts eiganda fasteignarinnar brostið heimild til að fá henni þinglýst. Í úrskurði Landsréttar var rakið að þegar beiðni um afmáningu kvaðarinnar barst sýslumanni hefði þinglýstur eigandi fasteignarinnar verið annar en þegar kvöðinni var þinglýst. Vísaði rétturinn til þess að svo unnt væri að afmá þinglýst réttindi á grundvelli 1. mgr. 27. gr. þinglýsingalaga þyrfti að vera augljóst að mistök hefðu átt sér stað. Var ekki fallist á að svo hefði verið, einkum þegar horft væri til þess að þinglýstur eigandi fasteignarinnar hefði samkvæmt orðanna hljóðan verið annar þegar kvöðinni var þinglýst. Hefði skilyrðum 1. mgr. 27. gr. þinglýsingalaga ekki verið fullnægt. Var því fallist á kröfu B um að hinni umdeildu ákvörðun þinglýsingastjóra yrði hnekkt.
I krafðist þess að hnekkt yrði þeirri ákvörðun sýslumanns að afmá af fasteigninni S kvöð sem fól í sér að I þyrfti að samþykkja ráðstöfun fasteignarinnar. Hafði sýslumaður afmáð kvöðina af eigninni á þeim forsendum að kvöðinni hefði fyrir mistök verið þinglýst að beiðni I en í ljós hefði komið að I væri ekki eigandi eignarinnar og nyti því ekki réttar til þess að fá kvöðinni þinglýst. Í úrskurði héraðsdóms var komist að þeirri niðurstöðu að sýslumanni hefði verið rétt, miðað við þinglýstar eignarheimildir yfir eigninni, að afmá kvöðina á grundvelli leiðréttingarskyldu hans, sbr. 27. gr. þinglýsingalara. Lægi enda ekkert fyrir um að I hefði notið eignarréttar eða annarra óbeinna réttinda sem heimiluðu honum að þinglýsa upp á sitt eindæmi kvöðinni er um ræddi. Var kröfum I samkvæmt því hafnað.
Magnús Björn Brynjólfsson (sjálfur) gegn
Vivaldi Íslandi ehf og LBI ehf (enginn)
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu M um að þinglýst yrði kvöð um endurgjaldslausan afnotarétt hans á fasteignina að H. Í úrskurði héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, kom meðal annars fram að af ákvæðum 31. gr. og 11. gr. þinglýsingalaga mætti leiða að ekki yrði talið að um augljós þinglýsingarmistök hefði verið að ræða er þinglýsingarstjóri þinglýsti ekki sérstaklega, að eigin frumkvæði og án þess að athygli hans hefði verið vakin á þeim, afnotaréttindum M samkvæmt afsali. Var kröfu M því hafnað.
Í dómi Hæstaréttar 23. maí 2023 í máli 45/2022 var komist að þeirri niðurstöðu að fjárgildi beins eignarréttar að jörðinni Vatnsenda væri ekkert en að óbeinu eignarréttindin sem ábúandi færi með á hverjum tíma samkvæmt ákvæðum erfðaskrárinnar frá 1938, fælu í sér að hann fari einn með umráða-, hagnýtingar- og ráðstöfunarrétt yfir Vatnsenda samkvæmt erfðaskránni, með þeim takmörkunum sem hún setur. Ábúanda beri einnig allar bætur fyrir landspjöll sem kunni að verða á jörðinni samkvæmt erfðaskránni sem einnig hafi mælt fyrir um rétt hans til að leita til handhafa opinbers valds til verndar eigninni, hvort heldur vegna eiginlegra landspjalla eða eignarnáms. Var sá dómur talinn vera bindandi í þessu tiltekna máli, sbr. 116. gr. laga nr. 91/1991. Var því lagt til grundvallar í málinu að núverandi stefnandi og ábúandi á jörðinni Vatnsenda, sem tók við aðild málsins að mestu leyti ásamt dánarbúi upphaflegs stefnanda, sem lést í desember 2018, ætti rétt á bótum samkvæmt sáttargerðinni. Á grundvelli heimildar umhverfisráðherra 10. janúar 2007 tók stefndi 23. sama mánaðar eignarnámi 864 ha af landi jarðarinnar Vatnsenda. Þann 30. janúar 2007 undirrituð málsaðilar sáttargerð vegna eignarnámsins. Þar var samið um að stefndi greiddi vegna eignarnámsins peningagreiðslu að fjárhæð rúmlega 2,2 milljarðar króna auk þess að taka að sér að skipuleggja að lágmarki 300 lóðir undir sérbýli á landsvæði við Elliðavatn sem ekki var tekið eignarnámi og var því í umráðum stefnanda. Hið eignarnumda landsvæði var ekki verðmetið en í úrskurði matsnefndar eignarnámsbóta um málskostnað vegna sáttarinnar kom fram að verðmæti sáttargerðarinnar væri á bilinu 6,5 – 8 milljarðar króna. Hið eignarnumda landsvæði og landsvæðið sem til stóð að skipuleggja var innan vatnsverndarmarka á þessum tíma og því óheimilt að byggja þar. Stefndi gaf fyrirvaralaust loforð um að afhenda stefnanda svæðinu fullbúnu eigi síðar en í júní 2008. Vatnsverndarmörk fengust ekki færð fyrr en árið 2015 og þá aðeins á 2/3 hins umsamda landsvæðis en 1/3 var áfram innan vatnsverndar og því óheimilt að reisa þar mannvirki. Stefndi byggði á því að stefnandi hefði tekið á sig ábyrgð á því að fá vatnsverndarmörkum breytt og að ómöguleiki sem stefnandi bæri ábyrgð á hefði valdið því að ekki var unnt að efna sáttina með vísan til greinar 2.2.1. Þá hefði málshöfðun stefnanda sem fer með mjög víðtæk óbein eignarréttindi í krafti erfðaskrár frá 1938 og hluta erfingja í dánarbúi Sigurðar Kristjáns Lárussonar Hjaltested, sem fer með beinan eignarrétt að jörðinni Vatnsenda, einnig komið í veg fyrir efndir á grundvelli ómöguleika því báðir aðilar hafi talið sig eiga tilkall til eignarnámsbótanna samkvæmt sáttargerðinni 30. janúar 2007. Var talið að grein 2.2.1 hafi aðeins getað falið í sér að stefnandi bæri kostnað og ábyrgð vegna einkaréttarlegra kvaða sem tengdust framkvæmd skipulagsins svo sem t.d. lóðarleigusamningum. Stefndi var talinn hafa borið ábyrgð á því að fá vatnsverndarmörkum breytt og ábyrgst það með fyrirvaralausu loforði um afhendingu í síðasta lagi í júní 2008. Stefndi hafi því borið ábyrgð á því að ekki var unnt að efna sáttina en eftirfarandi dómsmál hefðu engu breytt um það. Var talið unnt að leggja matsgerð þar sem markaðsvirði fullbúinna byggingarlóða eftir skipulag var metið, til grundvallar fjárhæð bóta vegna 1/3 hluta landsvæðisins sem ekki má byggja á sökum vatnsverndar. Hins vegar bæri stefnanda aðeins bætur sem næmu kostnaði vegna skyldu stefnda til að skipuleggja byggingarlóðir vegna 2/3 hluta landsvæðisins utan vatnsverndarmarka, en í matsgerð væri ekki fjallað um það og ekki væri lagaheimild til að meta bætur að því leyti að álitum. Var stefndi því sýknaður að svo stöddu að því leyti. Einnig var fallist á viðurkenningarkröfu stefnanda um skaðabótaskyldu stefnda vegna missis leigutekna af 300 byggingarlóðum. Fallist var á að stefnda bæri að greiða vexti samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 9. janúar 2013 þar sem hann hafi rofið fyrningu með birtingu stefnu í meðalgöngusök þann 9. janúar 2017. Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms um frávísun meðalgöngusakar þann 7. desember 2017 og höfðaði stefnandi mál þetta með birtingu stefnu þann 28. maí 2018, sem að mati dómsins varðaði sama sakarefni og í meðalgöngusök. Dómsmáli því sem erfingjar í dánarbúi Sigurðar Kristjáns Lárussonar Hjaltested höfðuðu á árinu 2014 á hendur stefnda þar sem gerð var krafa um að eignarnámsbætur samkvæmt sáttargerð frá 30. janúar 2007 tilheyrðu dánarbúinu, lauk ekki fyrr en með fyrrgreindum dómi Hæstaréttar 23. maí 2023. Var því talið að 1. málsliður 7. gr. laga nr. 38/2001 ætti við í málinu og því dæmdir dráttarvextir frá dómsuppsögudegi.
Hafnað var kröfu sóknaraðila þess efnis að felld yrði úr gildi ákvörðun þinglýsingastjóra um að þinglýsa tiltekinni kvöð á fasteign sóknaraðila, þar sem sýnt þótti að þinglýsingarstjóra hefði verið rétt að færa hina umþrættu kvöð í kvaðadálk fasteignarinnar til samræmis við efni afsals er þinglýst var á eignina árið 1963. Þá þótti ekki unnt að leysa úr efnislegum ágreiningi aðila um gildi kvaðarinnar í máli þessu, sem rekið var á grundvelli þinglýsingalaga.
Kröfu sóknaraðila um að heiti skjals í þinglýsingabók yrði breytt í kvöð á tiltekin fastanúmer fasteigna var vísað frá dómi. Kröfu sóknaraðila um að skjali yrði þinglýst á upphaflegan veðrétt, sem kvöð á tiltekin fastanúmer fasteigna var hafnað. Varakröfu sóknaraðila um að því skjali yrði þinglýst á upphaflegan veðrétt, sem yfirlýsingu var vísað frá dómi.
Árið 2008 gerðu O og þáverandi eigandi jarðarinnar H með sér samning um leigu á spildu úr landi jarðarinnar sem brunnsvæði fyrir vatnsveitu sem þjónar meðal annars Stykkishólmsbæ. L hf. eignaðist jörðina á nauðungarsölu en seldi hana síðar B ehf. Ágreiningur málsins laut að kröfu B ehf. um viðurkenningu þess að leigusamningurinn væri óskuldbindandi gagnvart sér þar sem réttindi samkvæmt honum hefðu fallið niður við útgáfu afsals til L hf. vegna ákvæða 2. mgr. 56. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Í dómi Hæstaréttar var talið að í samræmi við meginreglu 2. mgr. 56. gr. laga nr. 90/1991 féllu niður við útgáfu afsals þau réttindi sem stofnað hafði verið til á grundvelli samningsins með sama hætti og önnur óbein eignarréttindi sem á því tímamarki hafði verið stofnað til yfir jörðinni H. Var því fallist á dómkröfu B ehf. þess efnis að leigusamningurinn væri óskuldbindandi gagnvart honum sem núverandi eiganda jarðarinnar.
N hf. höfðaði mál gegn S ehf. og krafðist þess í fyrsta lagi að viðurkennt yrði að félagið nyti hlutbundins eignarréttar sem fælist í samnýtingu á bílastæðum innan tiltekinnar lóðar innan Kópavogsbæjar. Í öðru lagi krafðist N hf. þess að viðurkennt yrði að S ehf. væri óheimilt, án samþykkis N hf., að reisa mannvirki innan lóðarinnar sem hindra eða skerða nýtingu N hf. á réttindum yfir lóðinni og í þriðja lagi að felldar yrðu úr gildi tilteknar samþykktir byggingarfulltrúa Kópavogsbæjar sem og byggingarleyfi til handa S ehf. fyrir byggingu atvinnuhúsnæðis og fjölbýlishúss á lóðinni. Í úrskurði Landsréttar var meðal annars rakið að í fyrstu kröfu N hf. fælist að kveðið yrði á um tilvist óbeins eignarréttar á lóð í eigu Kópavogsbæjar. Ekki væri hægt að fá dóm um tilvist kvaðar á fasteign án aðildar þess sem fari með beinan eignarrétt að henni. Þar sem Kópavogsbæ var ekki stefnt í málinu væri óhjákvæmilegt að vísa kröfunni frá héraðsdómi. Þar sem önnur og þriðja krafa N hf. byggðu á því að fallist yrði á fyrstu kröfuna væri óhjákvæmilegt að vísa þeim jafnframt frá héraðsdómi. Niðurstaða héraðsdóms um að vísa málinu frá dómi var því staðfest.
Aðila greindi á um hvort stefnanda væri heimilt að selja íbúð í fjöleignarhúsi sem reist hafði verið að tilhlutan stefnda á markaðsverði eða hvort hann væri bundinn af reglum stefnda um söluverð. Talið var að stefnandi væri bundinn af yfirlýsingu sem var þinglýst á fasteignina og hafði að geyma áskilnað um ákvörðun söluverðs íbúðar. Þá var ekki fallist á kröfu stefnanda um að yfirlýsingunni yrði vikið til hliðar með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936 eða annarra ákvæða sem stefnandi byggð á. Stefndi var sýknaður af kröfum stefnanda.
Með ákvörðun þinglýsingarstjóra 22. mars 2019 hafnaði hann kröfu N hf., rétthafa samkvæmt lóðarleigusamningi um lóðina Hagasmára 3, um að rita athugasemd um kvöð um samnýtingu bílastæða á lóðunum Hagasmára 1 og 3 á lóðarleigusamning milli ES ehf. og K um Hagasmára 1 sem þinglýst var 30. október 2018 eða afmá samninginn úr þinglýsingabókum. Í síðargreinda lóðarleigusamningnum var vísað til þess að á lóðinni væru kvaðir samkvæmt viðfestum uppdrætti sem ekki tiltók samnýtingu bílastæða á lóðunum tveimur eins og gert var í uppdrætti sem var hluti af stofnskjali sem áður hafði verið þinglýst á eignina. Í hinum kærða úrskurði var ákvörðun þinglýsingarstjóra felld úr gildi og lagt fyrir hann að rita athugasemd um kvöðina á lóðarleigusamninginn. Landsréttur taldi að ósamræmi milli þess hvernig kvaðir væru tilgreindar í lóðarleigusamningnum og áður þinglýstu stofnskjali gæti skipt verulegu máli um þann rétt sem skjalinu væri ætlað að veita enda hætt við að óvissa skapaðist um umfang kvaðanna eins og skjalinu hefði verið þinglýst. Var því ekki talið að þinglýsingarstjóra hefði verið rétt að synja kröfu N hf. um að bæta úr mistökum við þinglýsinguna og rita athugasemd um kvöðina á lóðarleigusamninginn í því skyni að vekja athygli á framangreindu ósamræmi. Með vísan til þess var hinn kærði úrskurður staðfestur.
Ákvörðun þinglýsingarstjóra felld úr gildi og fyrir hann lagt að geta kvaðar á þinglýstum lóðarleigusamningi
Í málinu krafðist N hf. viðurkenningar á því að samkvæmt stofnskjali fyrir lóðina Hagasmára 3, sem var skipt úr lóðinni Hagasmára 1, hvíldu kvaðir á lóðunum um samnýtingu bílastæða. Í dómi Hæstaréttar kom fram að til kvaðar yfir fasteign geti meðal annars stofnast með gagnkvæmum samningi milli eiganda eignarinnar og þess sem fær réttindi samkvæmt kvöðinni. Hvort kvöð stofnist á þeim grunni réðist af því hvort réttindin, sem samningurinn kvæði á um, gætu í eðli sínu talist hlutbundinn réttur og ef svo væri hvort ætlun samningsaðila hefði verið að stofna til slíkra hlutbundinna réttinda. Hæstiréttur taldi að virtum gögnum málsins að skipting lóðarinnar hefði ekki aðeins falið í sér landfræðilega afmörkun á útskiptri lóð, heldur hefði beinlínis verið gert ráð fyrir því að lóðarleiguhafarnir hefðu tilteknar gagnkvæmar heimildir á lóð hvors annars. Að mati Hæstaréttar var því talið ljóst að vilji aðila hefði staðið til þess að kvöðin hvíldi á lóðunum og að stofnað hefði verið til réttinda sem eftir eðli sínu fólu í sér hlutbundinn réttindi yfir eignunum. Var því lagt til grundvallar að stofnast hefði á einkaréttarlegum grundvelli kvöð um samnýtingu bílastæða á lóðunum.
Kröfum sóknaraðila um ógildingu nauðungarsölu hafnað
Í málinu krafðist Í hf. viðurkenningar á rétti sínum til skaðabóta úr hendi R ehf. á þeim grundvelli að sá síðarnefndi hafi ekki virt rétt þess fyrrnefnda til verktöku við byggingu bílakjallara á byggingarreitum 1 og 2 á lóðinni að Austurbakka 2 í Reykjavík. Í hf. reisti kröfu sína aðallega á því að með rammasamningi 9. mars 2006 hefði stofnast til kvaðar á lóðarréttindum í formi réttar til verktöku sem síðari framsalshafa lóðarréttindanna hafi verið skylt að virða. Til vara byggði Í hf. á að með samningum R ehf. um kaup á lóðarréttindunum hafi R ehf., vitandi um rétt Í hf. til verktöku við væntanlegar framkvæmdir á lóðinni, samþykkt að taka umrædda skuldbindingu yfir. Í dómi Hæstaréttar kom fram að úrlausn málsins réðist í fyrsta lagi af því hvort réttindin sem rammasamningurinn kvað á um gætu í eðli sínu talist hlutbundin réttindi. Væri sú reyndin skipti í öðru lagi máli hvort ætlun samningsaðilanna hefði verið að stofna til slíkra hlutbundinna réttinda. Var vísað til þess að í rammasamningnum hefði ekki verið tilgreint sérstaklega að samningsaðilar teldu að um væri að ræða eignarréttarlega kvöð. Þá hafi viðaukasamningar frekar borið þess merki að um kröfuréttindi hefði verið að ræða meðal annars þar sem vísað var til þess að „kröfur“ Í hf. féllu niður á hendur gagnaðilum hans með tilgreindum hætti og gert ráð fyrir að skuldbinding til að veita Í hf. með samningum rétt til stýriverktöku skyldi yfirtekin af þeim sem öðlast myndi rétt yfir eigninni fyrir framsal, en ákvæði þess efnis væru óþörf ef um kvöð átti að vera að ræða. Taldi Hæstiréttur að réttindin sem rammasamningurinn kvað á um fullnægðu ekki því skilyrði að geta í eðli sínu talist hlutbundinn réttur yfir fasteign heldur fælist í réttinum kröfuréttindi í gagnkvæmu skuldarsambandi. Loks var vísað til þess að við kaup R ehf. á byggingarreitunum hafi hann ekki samþykkt að taka á sig þá skuldbindingu að virða rétt Í hf. til verktökunnar. Varð því ekki af skuldskeytingu og skipti í því sambandi ekki máli þótt R ehf. hafi við kaup sín vitað eða mátt vita um rétt Í hf. til verktökunnar samkvæmt rammasamningnum. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu R ehf.
Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem tekin var til greina krafa R ehf. um að sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu væri gert skylt að færa í þinglýsingabók kvöð um heimila starfsemi í fasteigninni að Hallarmúla 2 eins og henni hafði verið lýst í áður þinglýstu skjali frá 1975 og færa athugasemd um hana inn á þinglýst afsal fyrir fasteignina árið 2018. Lóðin að Hallarmúla 2 var hluti lóðarinnar að Suðurlandsbraut 2 en á þeirri lóð risu þrjú hús sem í þinglýsingabók voru auðkennd sem eignarhlutar I, II og III. Var húsið við Hallarmúla 2 auðkenndur sem eignarhluti III. Kvöð um heimila starfsemi í þeirri fasteign var ásamt kvöðum um kauprétt studd við yfirlýsingu lóðarhafans frá 1974 sem var ekki þinglýst en getið í þinglýstu afsali frá 1975. Í bréfi F hf., þáverandi eiganda eignarhluta I og II, frá árinu 1993 var því lýst yfir að félagið félli frá kauprétti sínum á eignarhluta III og á grundvelli þeirrar yfirlýsingar var kvöðum um kauprétt ásamt kvöð um heimila starfsemi aflýst af þeim eignarhluta. Í málinu deildu aðilar um hvort mistök hefðu orðið við þinglýsingu þegar umrædd kvöð var afmáð úr þinglýsingabók árið 1993 og ef svo væri hvort fullnægt væri skilyrðum 1. mgr. 27. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978 til að leiðrétta mistökin. Í dómi Hæstaréttar var talið að R ehf. hefði með nægjanlega skýrum hætti freistað þess að neyta úrræðis samkvæmt fyrrnefndu lagaákvæði með erindi sínu til sýslumanns og var því hafnað þeirri málsástæðu H ehf. sem laut að hinu öndverða. H ehf. byggði á því að það hefðu verið mistök að þinglýsa kvöðinni í upphafi og því hafi verið rétt af þinglýsingarstjóra að leiðrétta þau með aflýsingu kvaðarinnar árið 1993 þar sem frumheimild hennar væri yfirlýsing frá árinu 1974 sem vitnað væri til í afsalinu frá 1975 en þeirri yfirlýsingu hefði ekki verið þinglýst. Var talið að þinglýsingarreglur hefðu ekki staðið því í vegi að í afsalinu 1975 hefði, samhliða yfirfærslu eignarréttarins, verið stofnað til kvaðar sem gilda skyldi til frambúðar um heimila starfsemi í fasteigninni. Þá kom fram að R ehf. ætti lögvarða hagsmuni að gæta vegna ákvörðunar í málinu þar sem R ehf. leiddi rétt til sinn til eignarhluta I og II frá þeim sem hefði verið rétthafi kvaðarinnar í upphafi, ótvírætt væri við hvaða eign afsalið frá 1975 ætti við, hvaða aðila skjalið varðaði og hvert efni þess væri að öðru leyti. Þá var talið ljóst að þegar kvöð um heimila starfsemi í fasteigninni að Hallarmúla 2 hefði einnig verið aflýst samkvæmt þinglýsingarbók á grundvelli yfirlýsingar F hf., þar sem félagið féll frá kauprétti, hefði verið farið á svig við 1. mgr. 39. gr. þinglýsingalaga. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.
Dánarbú G krafðist viðurkenningar á því að 12. gr. samþykkta B um ótímabundna takmörkun á ákvörðun söluverðs íbúðar í húsi sem B hafði reist væri ekki skuldbindandi fyrir búið við sölu íbúðarinnar og að dánarbúinu væri heimilt að selja íbúðina á markaðsverði. Landsréttur vísaði til þess að með dómi Hæstaréttar 6. febrúar 2003 í máli nr. 400/2002 hefði verið kveðið á um að áskilnaði 17. gr. þágildandi samþykkta B um ákvörðun söluverðs yrði ekki að liðnum fimm árum frá lóðaúthlutun beitt gagnvart öðrum en þeim sem skýrlega hefðu gengist undir þá skuldbindingu sem í henni fælist. B hefði ekki bent á atvik sem gæti leitt til þess að fordæmi þetta ætti ekki við í tilfelli dánarbús G. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að ákvæði 12. gr. samþykkta B væri ekki skuldbindandi fyrir dánarbú G staðfest. Einnig krafðist dánarbú G viðurkenningar á því að B væri óheimilt að innheimta 1% gjald af endursöluverði umræddrar íbúðar og að ákvæði c-liðar 5. gr. samþykkta B væri óskuldbindandi fyrir dánarbúið. Landsréttur lagði til grundvallar að G hefði verið félagsmaður í B og að ákvæðið mælti fyrir um gjald sem samræmdist lögmæltum tilgangi B og væri hóflega ákvarðað. Var B sýknaður af þessari kröfu dánarbús G.
Byggingarsamvinnufélagið Samtök aldraðra (
Jón Bjarni Kristjánsson lögmaður)
gegn
Guðrúnu Eyjólfsdóttur, Brynjólfi Ásgeiri Guðbjörnssyni, Gunnari Þórólfssyni, Elísabetu Þórólfsdóttur, Meyvant Þórólfssyni og Bjarna Þórólfssyni (
Jóhannes Stefán Ólafsson lögmaður)
G o.fl. kröfðust viðurkenningar á því að 12. gr. samþykkta B um ótímabundna takmörkun á ákvörðun söluverðs íbúðar í húsi sem B hafði reist væri ekki skuldbindandi fyrir búið við sölu íbúðarinnar og að þeim væri heimilt að selja íbúðina á markaðsverði. Landsréttur vísaði til þess að með dómi Hæstaréttar 6. febrúar 2003 í máli nr. 400/2002 hefði verið kveðið á um að áskilnaði 17. gr. þágildandi samþykkta B um ákvörðun söluverðs yrði ekki að liðnum fimm árum frá lóðaúthlutun beitt gagnvart öðrum en þeim sem skýrlega hefðu gengist undir þá skuldbindingu sem í henni fælist. B hefði ekki bent á atvik sem gæti leitt til þess að fordæmi þetta ætti ekki við í tilfelli G o.fl. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að ákvæði 12. gr. samþykkta B væri ekki skuldbindandi fyrir G o.fl. staðfest. Einnig kröfðust G o.fl. viðurkenningar á því að B væri óheimilt að innheimta 1% gjald af endursöluverði umræddrar íbúðar og að ákvæði c-liðar 5. gr. samþykkta B væri óskuldbindandi fyrir þau. Landsréttur lagði til grundvallar að G og Þ heitinn hefðu verið félagsmenn í B og að ákvæðið mælti fyrir um gjald sem samræmdist lögmæltum tilgangi B og væri hóflega ákvarðað. Var B sýknaður af þessari kröfu G o.fl.
Dánarbú S krafðist viðurkenningar á því að 12. gr. samþykkta B um ótímabundna takmörkun á ákvörðun söluverðs íbúðar í húsi sem B hafði reist væri ekki skuldbindandi fyrir búið við sölu íbúðarinnar og að dánarbúinu væri heimilt að selja íbúðina á markaðsverði. Landsréttur vísaði til þess að með dómi Hæstaréttar 6. febrúar 2003 í máli nr. 400/2002 hefði verið kveðið á um að áskilnaði 17. gr. þágildandi samþykkta B um ákvörðun söluverðs yrði ekki að liðnum fimm árum frá lóðaúthlutun beitt gagnvart öðrum en þeim sem skýrlega hefðu gengist undir þá skuldbindingu sem í henni fælist. B hefði ekki bent á atvik sem gæti leitt til þess að fordæmi þetta ætti ekki við í tilfelli dánarbús S. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að ákvæði 12. gr. samþykkta B væri ekki skuldbindandi fyrir dánarbú S staðfest. Einnig krafðist dánarbú S viðurkenningar á því að B væri óheimilt að innheimta 1% gjald af endursöluverði umræddrar íbúðar og að ákvæði c-liðar 5. gr. samþykkta B væri óskuldbindandi fyrir dánarbúið. Landsréttur lagði til grundvallar að S hefði verið félagsmaður í B og að ákvæðið mælti fyrir um gjald sem samræmdist lögmæltum tilgangi B og væri hóflega ákvarðað. Var B sýknaður af þessari kröfu dánarbús S. Loks staðfesti Landsréttur þá niðurstöðu hins áfrýjaða dóms að sýkna B af kröfu dánarbús S um ógildingu á kvöð í þinglýstri eignaskiptayfirlýsingu um að umrædd íbúð yrði hvorki selt né afhent til afnota öðrum en þeim sem væru félagsmenn í B.
N hf. höfðaði mál gegn ES ehf. og K og krafðist viðurkenningar á því að samkvæmt stofnskjali fyrir lóðirnar Hagasmára 1, Hagasmára 3 og Hagasmára 5 frá 2008 hvíldu kvaðir á lóðunum Hagasmára 1 og Hagasmára 3 um samnýtingu bílastæða, samnýtingu fráveitulagna og um gagnkvæman umferðarrétt og að sú kvöð veitti áfrýjanda, sem eiganda Hagasmára 3, rétt til nýtingar á bílastæðum á lóðinni við Hagasmára 1. Í dómi Landsréttar kom fram að sala á hluta lóðar forvera ES ehf. árið 2007, að Hagasmára 1, hefði verið háð þeirri forsendu að K samþykkti að lóðin yrði skilin frá lóðinni að Hagasmára 1 og hún yrði skráð sem sérstök eign. Það hefði K gert með útgáfu áðurgreinds stofnskjals frá 2008. Var stofnskjalinu þinglýst á Hagasmára 1, eign ES ehf., og þar tilgreint að nánar tiltekið mæliblað væri hluti stofnskjalsins. Á mæliblaðinu kæmu fram þær kvaðir sem dómkrafa N ehf. lyti að. Mat réttarins var því að það hefði verið hluti hins breytta stofnskjals, vegna lóðanna að Hagasmára 1, 3 og 5, að umþrættar kvaðir hvíldu á lóðunum Hagasmára 1 og 3. Þá bæru þinglýsingabækur þetta með sér. Jafnframt hefði ES ehf. ekki getað verið grandlaus um þessar kvaðir. Að auki kæmu fram samningsatriði í lóðarleigusamningi um lóðina Hagasmára 3 sem bentu til þess að ætlun þeirra hefði verið að kvöðin um samnýtingu bílastæða væri gagnkvæm. Voru endanlegar dómkröfur N hf. því teknar til greina.
Í málinu var deilt um gildi lögbanns sem sýslumaður setti á að kröfu I við því að H og J lokuðu fyrir eða hindruðu rennsli neysluvatns úr vatnsveitu á jörð í eigu H og J eftir stofnæð að sumarhúsalóð I og um það hvort viðurkennt yrði með dómi að H og J væri þetta óheimilt. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti kom m.a. fram að skipulagskvöð, samkvæmt samþykktu deiliskipulagi, um fyrirkomulag vatnsveitunnar gæti ekki ein og sér skapað I rétt til vatns úr borholu jarðarinnar, án þess að annað kæmi þar til, svo sem sérstakt samkomulag. Þá kom jafnframt fram að ekki væri hægt að túlka ákvæði II. kafla vatnalaga nr. 15/1923 svo, að þau veittu I sjálfstæðan rétt til vatns sem dælt væri upp úr borholu jarðarinnar. Þá taldi Landsréttur ákvæði í kaupsamningi I um sumarhúsalóðina, um að seljandi skyldi útvega vatn að lóðarmörkum, ekki bindandi fyrir H og J sem síðari rétthafa, enda hefði kvöð þessari ekki verið þinglýst á jörðina, sbr. 1. og 2. mgr. 29. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978. Með því að aðgerðir stefndu teldust einungis yfirvofandi að því er varðaði stöðvun á dælingu vatns úr umræddri borholu, og þar sem I hefði ekki sýnt fram á að sú aðgerð bryti gegn lögvörðum rétti hans til vatns úr henni, var kröfu um staðfestingu lögbannsins auk viðurkenningarkröfu hans hafnað.
Ágreiningur um forkaupsrétt.
Ágreiningur aðila laut að réttindum yfir bílastæðum í bílastæðishúsi á lóð að Borgartúni 19 í Reykjavík, en bílastæðishúsið var í sameign eigenda fasteignanna að Borgartúni 19, 21 og 21a. Með hliðsjón af kaupsamningi frá árinu 2002, viðauka við hann og þinglýstri eignaskiptayfirlýsingu var talið að H ehf. hefði ekki á hendi nokkurn eignarrétt að fasteignunum að Borgartúni 21 og 21a eða réttindum, sem kynnu í sameign að fylgja þeim og fasteigninni Borgartúni 19 sem var í eigu A hf. Þá var litið svo á að H ehf. ætti enga aðild að ætlaðri kröfu um skaðabætur úr hendi A hf. fyrir að hafa tekið undir sig til afnota hluta af bílastæðishúsinu, sem hann hefði ekki notið réttmætrar heimildar til. Var A hf. því sýknað af kröfum H ehf.
Synjað kröfu stefnanda um staðfestingu lögbanns og stefndu jafnframt sýknuð af kröfu stefnanda um að þeim verði gert óheimilt að loka fyrir rennsli neysluvatns úr vatnsveitu í landi jarðar þeirra.
Fallist var á tvær viðurkenningarkröfur stefnanda með vísan til dómafordæmis en stefndi var sýknaður af þriðju dómkörfu stefnanda um ógildingu á kvöð í samningi vegna fasteignar í húsi sem reist var á vegum samtaka aldraðra.
Fallist var á tvær viðurkenningarkröfur stefnanda með vísan til dómafordæmis en stefndi var sýknaður af þriðju dómkörfu stefnanda um ógildingu á kvöð í samningi vegna fasteignar í húsi sem reist var á vegum samtaka aldraðra.
Guðrún Eyjólfsdóttir, Brynjólfur Ásgeir Guðbjörnsson, Gunnar Þórólfsson, Elísabet Þórólfsdóttir, Meyvant Þórólfsson og Bjarni Þór Þórólfsson (
Jóhannes Stefán Ólafsson lögmaður)
gegn
Byggingarsamvinnufélaginu Samtökum aldraðra (
Jón Bjarni Kristjánsson lögmaður)
Fallist var á tvær viðurkenningarkröfur stefnenda með vísan til dómafordæmis en stefndi var sýknaður af þriðju dómkörfu stefnenda um ógildingu á kvöð í samningi vegna fasteignar í húsi sem reist var á vegum samtaka aldraðra.
Erfingjar E kröfðust þess að viðurkennt yrði að ákvæði 12. gr. samþykkta B um ótímabundna takmörkun á ákvörðun söluverðs íbúða væri ekki skuldbindandi fyrir þau við sölu íbúðar sem E hafði átt í húsi sem B hafði reist. Fyrir lá í málinu að kvöð um takmörkun á ákvörðun söluverðs hafði ekki verið þinglýst á íbúðina. Með vísan til dóms Hæstaréttar 6. febrúar 2003 í máli nr. 400/2002 komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að 12. gr. samþykkta B fæli í sér víðtækari takmörkun á eignarrétti en boðin væri í 6. gr. laga nr. 153/1998 um byggingarsamvinnufélög og yrði henni ekki beitt að liðnum 5 árum frá lóðarúthlutun gagnvart öðrum en þeim, sem skýrlega hefðu gengst undir þá skuldbindingu. Hefði E skýrlega gengist undir slíka skuldbindingu með undirritaðri umsókn sinni um félagsaðild í B. Þá hefðu þessar kvaðir verið tíundaðar í kauptilboði hennar í íbúðina, auk þess sem til þeirra hefði verið vísað í kaupsamningi sem gerður hefði verið í kjölfarið. Væri ekkert fram komið um að E hefði mátt telja að skilmálarnir, sem væru skýrir og ótvíræðir, væru ekki skuldbindandi. Þá væru engin gögn í málinu sem styddu að E hefði skort hæfi til að gangast undir skuldbindinguna. Fengi það hvorki haggað niðurstöðunni hvort E kynni að hafa keypt íbúðina á hærra verði en sem nam réttu matsverði samkvæmt reglum B né hvort aðrar íbúðir í fjöleignarhúsinu hefðu verið seldar á hærra verði en matsverði samkvæmt reglunum. Var B því sýknað af kröfu erfingja E.
Útburðarkrafa var tekin til greina.
Sóknaraðili krafðist þess að ákvörðun þinglýsingastjóra um að leiðrétta þinglýsingamistök, og færa þá kvöð á jörðina Brekku að OR hefði aðgengi að dreifikerfi OR um jörðina, yrði felld úr gildi. Kröfu sóknaraðila var hafnað og ákvörðun þinglýsingastjóra um leiðréttingu var staðfest.
Samkvæmt deiliskipulagi var lögð kvöð á baklóð stefnda um umferðarrétt að baklóð stefnenda. Stefndi lagði bifreiðum á lóðamörk og hindraði stefnendur í því að komast að baklóð þeirra. Stefnda var, að viðlögðum dagsektum, gert skylt að fjarlægja bifreiðarnar þannig að stefnendur gætu hagnýtt sér baklóðina.
Sóknaraðili gerði þá kröfu að ákvörðun sýslumanns, um að afmá einhliða yfirlýsingu varnaraðila um umferðarrétt á jörð þeirra, úr þinglýsingabók, yrði felld úr gildi. Var kröfu sóknaraðila hafnað og honum gert að greiða varnaraðila málskostnað.
L sf. keypti árið 1998 fasteign sem var reist á lóð Reykjavíkurhafnar. Var lóðin leigð til þess að á henni yrði reist fiskvinnsluhús og var kvöð í samningnum um að ekki væri heimilt að nota lóðina til annars nema með samþykki hafnarstjórnar. Á árinu 2000 samdi G við L sf. um leigu á hluta fasteignarinnar undir rekstur nuddskóla og sjúkranudd. Í 13. gr. samningsins var kveðið á um að leigjanda væri kunnugt um að samþykki hafnarstjórnar lægi ekki fyrir vegna þeirrar starfsemi sem leigjandi hygðist vera með í hinu leigða húsnæði. Í framhaldi af gerð samningsins réðst G í umfangsmiklar breytingar á húsnæðinu. Þegar framkvæmdirnar voru á lokastigi sóttu G um byggingarleyfi vegna þeirra. Fór svo að hafnarstjórn hafnaði því að veita leyfi til að innrétta nuddskóla í húsnæðinu og ákvað byggingarnefnd því að synja um útgáfu byggingarleyfis. Höfðaði G í kjölfarið mál á hendur L sf. til greiðslu skaða- og miskabóta vegna samningsgerðarinnar. Í dómi Hæstaréttar kemur fram að L sf. hafi borið að tryggja að ekki hvíldu á leiguhúsnæðinu kvaðir, sem útilokuðu að það gæti nýst til umsaminnar starfsemi. Það hafi hann ekki gert. Verði hann því að bera fébótaábyrgð á því tjóni, sem G kunni að hafa orðið fyrir vegna þessarar óheimilu ráðstöfunar hans á húsnæðinu að öðrum skilyrðum uppfylltum. Geti hann ekki firrt sig þeirri frumskyldu leigusala að tryggja að umsamin not væru heimil með áðurgreindu ákvæði í leigusamningi aðila. Á hinn bóginn hafi G látið hjá líða að afla byggingarleyfis áður en hann réðst í framkvæmdir á húsnæðinu og því gert það á eigin áhættu. Beri L sf. því ekki, þrátt fyrir það sem að framan greinir, að greiða G bætur vegna umrædds kostnaðar. Lagaskilyrði skorti til að að dæma G miskabætur. Að því er snerti aðra liði í kröfugerð G sé málið svo vanreifað að ekki verði komist hjá því að vísa því frá héraðsdómi.