Dómstólaleit

A og B deildu um hvort fallast bæri á kröfu B um leyfi til lögskilnaðar frá A á grundvelli leyfis til skilnaðar að borði og sæng sem gefið var út í desember 2018. Laut ágreiningur málsaðila jafnframt að fjárskiptasamningi sem gerður var við sama tímamark og krafðist B þess að A yrði gert að undirrita skiptayfirlýsingu vegna fasteignar í samræmi við fjárskiptasamning aðila. Byggði A einkum á því að málsaðilar hefðu í raun ekki slitið sambúð í framhaldi af skilnaði að borði og sæng 2018, réttaráhrif skilnaðar að borði og sæng hefðu því fallið niður áður en B óskaði lögskilnaðar 2023 og þar með yrði fjárskiptasamningurinn ekki lagður til grundvallar við fjárslit þeirra á milli. Í dómi Landsréttar kom fram að leysa bæri úr kröfu um lögskilnað eftir hjúskaparlögum eins og þau voru fyrir gildistöku breytingarlaga nr. 71/2022. Kvað Landsréttur sönnunarbyrði þess að skilyrðum 35. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 væri fullnægt hvíla á A en ekki var talið að A hefði fært sönnur á að réttaráhrif skilnaðar að borði og sæng hefðu fallið niður og dregin sú ályktun að sambúð aðila hefði lokið fljótlega í kjölfar þess að þeim var veittur skilnaður að borði og sæng. Þá vísaði Landsréttur meðal annars til þess að A hefði ekki leitað eftir ógildingu fjárskiptasamnings aðila og var samningurinn lagður til grundvallar við mat á því hvort uppfyllt væru lagaskilyrði til þess að veita B lögskilnað frá A. Meðal annars að framangreindu gættu var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að veita B lögskilnað frá A staðfest. Loks taldi Landsréttur kröfu B um skyldu A til undirritunar skipayfirlýsingar svo vanreifaða og óljóst um lögvarða hagsmuni hennar af úrlausn kröfunnar að ekki yrði komist hjá því að vísa henni frá héraðsdómi.

Ágreiningur málsaðila laut að fjárskiptum vegna hjónaskilnaðar, og deildu aðilar einkum um það hvort beita skyldi skáskiptareglu samkvæmt 104. gr. hjúskaparlaga eða meginreglu um helmingaskipti, varðandi þrjár fasteignir. Á meðal þess sem B byggði á var að A hefði fyrir tómlæti glatað heimild til að byggja á skáskiptareglu. Um það atriði leit Landsréttur meðal annars til þess að opinber fjárskipti við slit hjúskapar fælu í sér allsherjaruppgjör á eignum og skuldum hjóna, og að meginreglur kröfuréttar um tómlæti ættu ekki við um efnislegan ágreining sem kæmi upp við slíkt uppgjör. Þá yrði hvorki ráðið af hjúskaparlögum né lögum nr. 20/1991 að útilokunar- regla af þeim toga sem B byggði á leiddi af þeim. Hvað efnislegan ágreining varðaði leit Landsréttur meðal annars til þess að A hefði við stofnun hjúskapar flutt yfir fjórum sinnum meiri verðmæti í bú málsaðila en B. Þá leit hann einnig til þess að málsaðilar hefðu verið á sextugsaldri þegar þau gengu í hjónaband, að aflahæfi A skertist í vinnuslysi 2021, þau áttu ekki barn saman og hófu sambúð á fertugsaldri. Var því talið að uppfyllt væru skilyrði fyrir skáskiptum, og fallist á hluta varakröfu A um að við skiptin kæmu 2/3 hlutar í tveimur fasteignum í hans hlut, en kröfum hans að öðru leyti hafnað.

B og A, sem voru í óvígðri sambúð og áttu barn saman, deildu um hvort fara skyldi eftir þinglýstum eignarheimildum við uppgjör vegna sölu þeirra á fasteigninni E í kjölfar sambúðarslita, svo sem hafði verið gert. Af hálfu B var á því byggt að skráning á eignarhlutföllum væri röng þar sem A hefði ekkert lagt fram til kaupanna, hvorki í formi fjár né með greiðslu afborgana af fasteignaláni. Ásamt því hélt B fram málsástæðum um brostnar forsendur og ólögmæta auðgun. Í dómi Landsréttar kom fram að í samræmi við almennar reglur fjármunaréttarins bæri B sönnunarbyrði fyrir því að í skráningu eignarhlutfalla fælust ekki réttar upplýsingar. Var enn fremur rakið að A hefði verið mun tekjulægri en B lengst af sambúðartímans en A hefði orðið barnshafandi á sambúðartímanum og vegna veikinda á meðgöngu hefði hún verið lítið í vinnu eða í veikindaleyfi. Auk þess hefði A verið í fæðingarorlofi eftir fæðingu barnsins. Allt að einu var talið að A hefði tekið þátt í greiðslu afborgana af lánum þegar hún fór aftur að vinna að loknu fæðingarorlofi. Þá kom fram að kaup aðila á fasteigninni E, og einnig fasteigninni D, hefðu að stærstum hluta verið fjármögnuð með sameiginlegri lántöku þar sem aðilar hefðu tekið á sig jafna ábyrgð og áhættu af henni. Þá hefðu aðilar getað nýtt sér rétt A til 90% láns til kaupa á fasteigninni D þar sem um fyrstu fasteignakaup A var að ræða. B hefði jafnframt í skýrslu sinni í héraði kannast við að A hefði tekið þátt í greiðslu afborgana af áhvílandi láni á fasteigninni og óumdeilt var að báðir aðilar hefðu innt af hendi fé til reksturs á sameiginlegu heimili þeirra. Loks var rakið að við kaup á fasteigninni E hefðu aðilar, að frumkvæði B, breytt skráningu eignarhluta frá því sem hann hafði verið þegar aðilar áttu fasteignina D, úr því að vera jafnir í að eignarhlutur B hækkaði í 60% og hlutur A lækkaði í 40%. Taldi Landsréttur að B hefði ekki tekist að sýna fram á að framlag hans til eignamyndunar í fasteigninni E hefði verið svo miklu meira en A, að líta bæri svo á að skráning eignarhlutfalla hefði ekki að geyma réttar upplýsingar. Var A því sýknuð af kröfu B.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi A og B við opinber skipti til slita fjárfélagi við lok óvígðrar sambúðar. Ágreiningsefni málsins laut að því hvort skipta ætti fasteign aðila til helminga við fjárskiptin, þrátt fyrir að þinglýstur eignarhlutur B væri aðeins 20% á móti 80% eignarhlut A. Með hinum kærða úrskurði var fallist á kröfu B og viðurkennd helmingshlutdeild hans í fasteigninni. Í úrskurði Landsréttar var rakið að á sambúðartímanum hefði skapast slík fjárhagsleg samstaða með aðilum að forsendur væru til að meta sérstaklega hlutdeild B í þeirri eignamyndun sem varð á sambúðartímanum, hvað sem liði opinberri skráningu fasteignarinnar. Þá kom fram að þegar virt væri að sambúð aðila hefði varað í um 15 ár og veruleg eignamyndun orðið á sambúðartímanum, B hefði aflað mun hærri tekna en A allan sambúðartímann, tekist á hendur ábyrgð á láni til jafns við A og tekið þátt í endurbótum á eigninni meðan aðilar og börn þeirra hefðu búið þar saman yrði að telja að B bæri stærri hlutur í fasteigninni en þinglýstur eignarhlutur mælti fyrir um. Með hliðsjón af atvikum öllum bæri honum helmingshlutdeild í fasteign aðila og var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi A og B við opinber skipti til slita á óvígðri sambúð. Deildu aðilar um eignarhald á íbúð og frístundahúsi, en þær eignir höfðu verið skráðar í jafnri eigu beggja, og bifreið sem var skráð eign A. Með hinum kærða úrskurði voru teknar til greina kröfur B um að þessar eignir væru alfarið hans eign. Í úrskurði Landsréttar var rakið að þegar vikið væri frá opinberri skráningu eignarhlutfalla yrði ráðið af dómaframkvæmd að byggt væri á heildarmati á aðstæðum sem gæti leitt til þess að eignarhlutföll væru ákvörðuð að álitum. Við mat á eignarhaldi á íbúð málsaðila tók Landsréttur fram að þar sem B hafi einn lagt til fjármuni í útborgun eignarinnar og sambúð aðila staðið í fremur skamman tíma eftir kaupin væri tilefni til að leggja til grundvallar önnur eignarhlutföll en þau sem leiddu af opinberri skráningu. Leit rétturinn til þess að sambúð aðila hafði varað í um níu ár, að þegar henni var slitið höfðu þau átt íbúðina í um þrjú ár og haldið þar sameiginlegt heimili. Viðurkenndi rétturinn að álitum 80% eignarhlutdeild B í íbúðinni. Við mat á eignarhaldi frístundahússins leit rétturinn til þess að nokkurt jafnræði hefði verið með aðilum varðandi ófjárhagsleg framlög við byggingu hússins en fjárhagsleg framlög A hefðu í samanburði við fjárútlát B verið minni háttar. Var viðurkennd að álitum 90% eignarhlutdeild B í frístundahúsinu. Loks var viðurkennd að álitum 50% eignarhlutdeild B í bifreið sem var skráð eign A.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti til slita á fjárfélagi við lok óvígðrar sambúðar. Í úrskurði Landsréttar kom fram að þegar litið væri heildstætt á atvik máls, hvernig fjármálum aðila var háttað á sambúðartímanum, fyrirkomulag á skráningu eigna, hversu skamman tíma sambúðin stóð yfir og aðstæður þeirra að öðru leyti yrði ekki talið að tilgreindar greiðslur sem A innti af hendi hefðu leitt til eignarhlutdeildar hans í íbúð B. Telja yrði að stærstur hluti þeirra hafi ekki falið í sér annað en eðlileg framlög til heimilisrekstrar. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Staðfest var niðurstaða hins kærða úrskurðar um að hafna kröfu sóknaraðila um að málinu yrði vísað frá dómi en fallist á kröfu varnaraðila um opinber skipti til fjárslita skyldu fara fram milli aðila.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr nánar tilgreindum ágreiningi við opinber skipti til slita á fjárfélagi við lok óvígðrar sambúðar. Með úrskurði Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að andvirði 39% eignarhluta B í nánar tilgreindri fasteign kæmi óskert í hlut B við fjárskiptin og að eftirstöðvar láns á fasteigninni skyldu að öllu leyti teljast skuld A og dragast frá 39% eignarhluta hennar. Þá var vísað frá héraðsdómi kröfu B um að A endurgreiddi henni 8.561.924 krónur og kröfu A um að hún fengi í sinn hlut 3.396.956 krónur vegna útlagðs kostnaðar sem hún hefði greitt í þágu B frá sambúðarslitum. Loks voru staðfest ákvæði hins kærða úrskurðar um að nánar tilgreind bifreið skyldi afhent A utan skipta og um að hafna kröfum B um að tillit yrði tekið til viðgerðarkostnaðar af bifreiðinni og viðhalds á fasteigninni eftir sambúðarslit.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi A og B við opinber skipti til fjárslita við lok hjúskapar þeirra. Kröfugerð A laut að því hvernig skipta ætti eignum þeirra, hvernig ábyrgð á nánar tilteknum skuldum og útgjöldum skyldi vera háttað og viðurkenningu á því að B bæri að endurgreiða honum tiltekinn kostnað. Í Landsrétti var meðal annars rakið að aðilar hefðu verið í hjúskap í rúmlega fimm ár en höfðu áður verið í sambúð. Þau hefðu eignast eitt barn, keypt fasteign saman og talið saman fram til skatts. Af þessu yrði ekki annað ráðið en að með þeim hefði myndast fjárhagsleg samstaða og hjónaband þeirra ekki verið skammvinnt. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var staðfest niðurstaða hans um að hafna kröfu A þess efnis að skiptum á grundvelli 104. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 yrði beitt um fjárslit aðila hvað varðar nánar tiltekna fasteign og meginreglu 103. gr. laganna beitt. Þá var fallist á kröfu sóknaraðila þess efnis að A og B bæru jafna ábyrgð á rekstrarútgjöldum fasteignarinnar á nánar tilteknu tímabili en hinn kærði úrskurður var að öðru leyti staðfestur.

A höfðaði mál gegn B og krafðist þess að henni yrði gert að greiða honum 23.420.641 krónu auk dráttarvaxta. A og B voru fyrrverandi sambúðarfólk og byggði krafa A á því að munnlegt samkomulag hefði verið um að hann og B skyldu leggja fram jafn mikla fjármuni til kaupa á fasteign sem þau hefðu keypt árið 2014. B hefði hins vegar ekki lagt til jafn mikla fjármuni til kaupanna og A, og hefði því orðið að samkomulagi milli þeirra að B skyldi gera upp mismuninn í kjölfar þess að fasteignin var seld árið 2019. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem A og B hefðu verið að jöfnu þinglýstir eigendur fasteignarinnar, hvíldi það á A að sýna fram á að munnlegt samkomulag hefði verið til staðar um að hann ætti rétt á að fá meira en helming af söluverði fasteignarinnar í sinn hlut. Engin bein gögn lágu fyrir um að samkomulag hefði verið milli aðila um jöfn framlög þegar eignin var keypt eða að B hefði við sölu eignarinnar samþykkt að A fengi meira en helming söluandvirðisins í sinn hlut. Þá varð ekki ráðið með óyggjandi hætti að A hefði lagt fram umtalsvert meiri fjármuni til eignarmyndunar á sambúðartíma aðila. Í ljósi þess að A hefði ekki lagt fram önnur gögn sem sýndu að munnlegur samningur hefði komist á milli aðila var hann látinn bera hallann af þeim sönnunarskorti. Var B því sýknuð af kröfu A.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi A og B við opinber skipti til fjárslita við lok hjúskapar þeirra. Með hinum kærða úrskurði var kröfu A um að lífeyrisréttindi B kæmu til skipta við fjárslit þeirra hafnað. Lífeyrisréttindi B sem deilt var um skiptust í annars vegar almenn lífeyrisréttindi og hins vegar séreignalífeyrisréttindi. Landsréttur féllst á það með B að almenn lífeyrisréttindi hans féllu utan skipta á grundvelli 2. töluliðar 1. mgr. 102. hjúskaparlaga nr. 31/1993. Varðandi séreignalífeyrisréttindi B þá komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að hluti þeirra, eða 26.013.057 krónur, hefðu ekki endurkaupsvirði á viðmiðunardegi skipta og féllu því utan þeirra á grundvelli sama ákvæðis. Önnur séreignalífeyrisréttindi B, samtals að fjárhæð 67.471.444 krónur, höfðu hins vegar endurkaupsvirði á viðmiðunardegi skipta og töldust því til hjúskapareignar B. Átti A því tilkall til helmings þeirra réttinda nema annað yrði leitt af ákvæðum laga. Ekki var fallist á með B að bersýnilega ósanngjarnt yrði að beita meginreglunni um helmingaskipti um séreignalífeyrisréttindi B að þessu leyti og komu þau því til skipta við fjárslit A og B að frádregnum skattskuldbindingum á útgreiðsludegi.

A kærði úrskurð héraðsdóms þar sem leyst var úr nánar tilgreindum ágreiningi milli A og B við opinber skipti til fjárslita þeirra á milli og krafðist A þess að við skiptin kæmi fasteignin C til jafnra skipta. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að þegar litið væri til fjárhags málsaðila, hins skammvinna hjúskapar og þess að B flutti verulega miklu meira í búið en A við stofnun hjúskapar, yrði að fallast á með B að bersýnilega ósanngjarnt væri í skilningi 1. mgr. 104. gr. hjúskaparlaga ef helmingaskiptareglu 103. gr. laganna yrði beitt við skipti á fasteigninni. Þegar á hinn bóginn væri litið væri til þess að ummönnun barns aðila hvíldi að miklu leyti á A fyrstu æviár þess, tekjur A, þótt lágar væru, virtust hafa verið nýttar að einhverju leyti til framfærslu fjölskyldunnar og að B hefði notið skattalegs hagræðis vegna sam- sköttunar málsaðila, yrði fallist á að nokkur fjárhagsleg samstaða hefði verið með aðilum, sérstaklega eftir að til hjúskaparins var stofnað. Var því staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að skipta skyldi fasteigninni þannig að 70% kæmi í hlut B en 30% í hlut A.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi A og B við opinber skipti til slita á fjárfélagi við lok sambúðar. Með hinum kærða úrskurði var viðurkennd 30% hlutdeild B í nánar tilgreindri fasteign og 40% hlutdeild í ökutækjum og hjólhýsi. Vísað var frá dómi kröfu B um hlutdeild í innbúi aðila. Að öðru leyti var kröfum B um hlutdeild í eignum skráðum á A, endurgjald vegna afnota A af eignarhlut B í fyrrgreindri fasteign og hlutdeild í leigu vegna bílskúrs hafnað. Loks var kröfu A um endurgjald úr hendi B vegna afnota af nánar tilgreindri bifreið hafnað og undi hann þeirri niðurstöðu. Með úrskurði Landsréttar var vísað frá Landsrétti kröfu B um helmingshlutdeild í innbúi. Þá var staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að slík fjárhagsleg samstaða hefði myndast með aðilum á sambúðartíma að meta yrði hlutdeild B í eignamyndun sem orðið hefði á sambúðartíma. Þótti í ljósi atvika allra rétt að viðurkenna að álitum 20% eignarhlutdeild B í fasteigninni á móti 80% eignarhlutdeild A. Þá þótti hæfilegt að játa A sama hlutfall í ökutækjum og hjólhýsi. Vísað var frá héraðsdómi kröfu B um hlutdeild í leigutekjum A af bílskúr. Að öðru leyti var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti til slita á óvígðri sambúð. Með hinum kærða úrskurði var viðurkennt að 30% af hreinni eign A í nánar tiltekinni fasteign skyldi falla í hlut B. Landsréttur tók undir þá niðurstöðu, sem greindi í forsendum hins kærða úrskurðar, að hvað sem liði opinberri skráningu á fasteignum, aðgreindum skattskilum og óskráðri sambúð aðila, hefði fjárhagsleg samstaða verið með þeim á sambúðartímanum. Jafnframt að eftir heildarmat á eignastöðu aðila við upphaf sambúðar, fjárhagslegri samstöðu á sambúðartíma, lengd sambúðar, fjölskylduhögum, vinnuframlagi innan og utan heimilis, öflunar A í tvígang á menntun á sambúðartímanum, tekjuöflun aðila og framlag til eignamyndunar, þar með talið framlag föður B við endurbætur og breytingar á fasteignum, og notkun aðila á þeim, að fallast yrði á að forsendur væru til að meta sérstaklega hlutdeild B í þeirri eignamyndun sem varð á sambúðartímanum. Landsréttur rakti meðal annars að töluverð eignamyndun hefði orðið í fasteignum A á sambúðartímanum og staðfesti hinn kærða úrskurð.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti til slita á óvígðri sambúð. Deildu aðilar um eignarhald á tilgreindri fasteign, greiðslur A inn á höfuðstól tveggja áhvílandi lána og hvort B bæri að greiða A tilgreinda fjárhæð vegna afhendingar A á bifreið til B og greiðslu A af sparnaðarreikningi til B. Í hinum kærða úrskurði var komist að þeirri niðurstöðu að stofnast hefði til sameignar um hina umdeildu fasteign, sem var þinglýst eign A, og viðurkennd að álitum þriðjungs eignarhlutdeild B í fasteigninni. Í úrskurði Landsréttar var tekið undir þá niðurstöðu héraðsdóms að við mat á eignarhluta hvors aðila um sig í fasteigninni bæri að líta til innborgana A af séreignasparnaði sínum inn á veðlán fasteignarinnar fyrir viðmiðunardag skipta. Þótt sú fjárhæð væri samkvæmt gögnum málsins hærri en lagt var til grundvallar í hinum kærða úrskurði þóttu ekki efni til að hnika niðurstöðu hans um eignarhlutföll aðila. Þá var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að hafna kröfu A um greiðslu tiltekinnar fjárhæðar úr hendi B.

A og B voru í óvígðri sambúð frá 2006 til 2019. Við lok sambúðar þeirra gerðu A og B með sér samkomulag 7. maí 2019 um fjárskipti þeirra á milli. Samkvæmt samkomulaginu skyldi tilgreind fasteign ásamt áhvílandi skuldum, hesthús og fyrirtækið DD ehf. koma í hlut A en félög í eigu og skráð á kennitölu B skyldu koma í hans hlut, meðal annars N ehf. A höfðaði mál á hendur B og gerði þá aðalkröfu að B yrði gert að afhenda henni alla hluti í C ehf. og greiða henni tilgreinda fjárhæð með dráttarvöxtum. Til vara krafðist A þess að B yrði gert að greiða henni fjárhæð sem svaraði til helmings ætlaðs verðmætis þriggja félaga í eigu B í maí 2019, Æ ehf., BB ehf. og C ehf. Deildu A og B í fyrsta lagi um það hvort, og þá að hvaða marki, samkomulag þeirra hafi miðað að því að þau fengju jafn mikil verðmæti í sinn hlut. Í öðru lagi stóð ágreiningur um það hvort það leiddi af samkomulagi þeirra að A ætti að fá í sinn hlut C ehf. en ekki B. Í þriðja lagi greindi A og B á um það hvort skilyrðum væri fullnægt til þess að víkja ákvæði samkomulagsins að hluta til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Byggði A á því að ákvæði samkomulagsins hölluðu verulega á hana og væri ástæða þess sú að B hefði látið hjá líða að upplýsa hana um mikilvæg atriði í tengslum við þær eignir sem hefðu komið í hans hlut. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að efni samkomulags aðila gæfi ekki til kynna að eignarráð tiltekinna verðmæta hefðu átt að færast frá B til A. Sú ályktun styddist meðal annars við það að B skyldi fá í sinn hlut félög í sinni eigu. Gera yrði ráð fyrir því að tilvísun til skattframtals 2019 hefði verið reist á þeirri hugmynd að eignarhald verðmæta væri þar rétt skrá í árslok 2018 en svo hafi ekki verið raunin. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms að C ehf. hafi samkvæmt samkomulaginu átt að koma í hlut B. Landsréttur fjallað þar næst um varakröfu A. Lagði rétturinn til grundvallar að við umfjöllun um vitneskju málsaðila og verðmæti eigna yrði að miða við dagsetningu samkomulagsins. Hvorki samkomulagið né önnur gögn málsins þóttu styðja þá staðhæfingu A að með því hafi verið stefnt að jafnri skiptingu heildarverðmæta málsaðila. Ekki lægju fyrir upplýsingar um heildarverðmæti eigna og skulda A og B 7. maí 2019 þótt matsgerðir lægju fyrir um verðmæti einstakra félaga. Væru matsgerðirnar lagðar til grundvallar mætti þó slá því föstu að verðmæti hreinnar eignar, sem kom í hlut A á samningsdegi, hafi verið þó nokkuð lægra en verðmæti þess sem B fékk í sinn hlut. Sá munur á verðmæti heildareigna málsaðila að þessu leyti gat þó ekki gert útslagið um gildi samkomulagsins. Landsréttur rakti atriði sem tengdust sjónarmiðum sem tilgreind eru í 2. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936 og komst að þeirri niðurstöðu að ekki væru efni til að líta svo á að skilyrðum 1. mgr. sömu greinar væri fullnægt svo verða mætti við kröfum A. Þá taldi rétturinn skilyrðum 30. og 33. gr. sömu laga ekki fullnægt. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu B af kröfum A.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti vegna slita á óvígðri sambúð. Með hliðsjón af framburði B var fallist á með A að upphaf sambúðar skyldi miðast við 1. janúar 2014. Fyrir lá að þá átti A, sem naut góðra tekna og var að nálgast eftirlaunaaldur, talsverðar eignir hér á landi og var skuldlaus. B var á hinn bóginn eignalaus við upphaf sambúðar og tekjulaus meiri hluta sambúðartímans. Með hliðsjón af framangreindu og öðrum atvikum var ekki talið að unnt væri að líta svo á að fjárhagsleg samstaða hefði myndast með aðilum á sambúðartímanum. Ekki var því fallist á kröfu B um að fasteignir og sparnaður, sem A átti hér á landi frá því áður en til sambúðar stofnaðist og sem eingöngu höfðu aukist að verðgildi vegna hækkunar á fasteignaverði og ávöxtunar fjármuna, kæmu til skipta við slit á óvígðri sambúð þeirra. Á hinn bóginn var staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um B hefði öðlast 25% eignarhlutdeild í fasteign, sem A hafði fest kaup á í U á sambúðartímanum með vísan til þess að hann hefði tryggt sér leigurétt að lóð fasteignarinnar til langs tíma fyrri tilstuðlan B, svo og með hliðsjón af því að sambúð aðila stóð í átta ár, þau eignuðust saman tvö börn og framlagi B til við heimilisstörf og uppeldi barna.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti til slita á óvígðri sambúð. Deildu aðilar einkum um skiptingu á söluandvirði fasteignar þeirra og uppgjör áhvílandi veðskulda. Í úrskurði Landsréttar kom fram að héraðsdómur hefði, að lokinni ítarlegri umfjöllun um stöðu málsaðila í ljósi gagna málsins og að undangengnu heildstæðu mati á þeim atriðum sem taka bæri tillit til, komist að þeirri niðurstöðu að eignarhlutir aðila að fasteigninni, og hlutir þeirra í söluandvirði hennar að frádregnum áhvílandi skuldum, skyldu ákveðnir að álitum þannig að 55% kæmu í hlut B en 45% í hlut A. Ný gögn sem lögð voru fyrir Landsrétt þóttu ekki breyta ályktunum héraðsdóms. Var niðurstaða héraðsdóms um eignarhluta þeirra hvors um sig í fasteigninni því staðfest.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti til slita á óvígðri sambúð. Deildu aðilar um eignarhald á tilgreindri fasteign, ábyrgð á áhvílandi veðskuldum og húsaleigu. Í úrskurði Landsréttar kom fram að fjárhagsleg samstaða hefði verið með aðilum á sambúðartíma þeirra. Á hinn bóginn lægi fyrir að A hefði ein lagt til eigin fé við kaup á fasteigninni og ein greitt afborganir af því láni sem A og B tóku sameiginlega til kaupanna. Var á það fallist með A að framlag hennar til eignamyndunar í fasteigninni hefði verið hærra en B. Stæðu því rök til þess að víkja frá þinglýstum eignarheimildum í fasteigninni og voru eignarhlutföll aðila metin að álitum þannig að eignarhluti A í fasteigninni næmi 60% af heildareigninni en eignarhluti varnaraðila 40%. Þá var talið að B ætti rétt á endurgjaldi úr hendi A vegna hagnýtingar hennar á sameiginlegri fasteign þeirra og þótti endurgjaldið að álitum hæfilega ákveðið 100.000 krónur fyrir hvern mánuð frá viðmiðunardegi skipta til uppgjörsdags. Loks var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að vísa frá dómi kröfu A er laut að ágreiningi um greiðslu veðskulda.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli málsaðila um fjárskipti við sambúðarslit þeirra. Ágreiningur aðila laut að því hvort og þá í hvaða mæli B ætti tilkall til hlutdeildar í eignamyndun í fasteign á sambúðartíma en fasteignin var á viðmiðunardegi skipta þinglýst eign A. Með hinum kærða úrskurði var fallist á varakröfu B þess efnis að hrein eign B í fasteigninni á viðmiðunardegi skipta hafi að 40% hluta tilheyrt B en að 60% hluta A. Í greinargerð sinni til Landsréttar gerði A ýmsar athugasemdir við niðurstöðu héraðsdóms um ráðstöfunartekjur aðila á sambúðartíma og taldi héraðsdóm meðal annars ekki hafa tekið tillit til meðlagsgreiðslna frá Tryggingastofnun ríkisins og bóta úr opinberum sjóðum, einkum barna- og vaxtabóta. Í úrskurði Landsréttar var áréttað að meðlag tilheyrir barni og skuli notað í þágu þess, sbr. 2. mgr. 63. gr. barnalaga nr. 76/2003. Gætu umræddar meðlagsgreiðslur þegar af þeirri ástæðu enga þýðingu haft við úrlausn um ágreining aðila í málinu. Þá yrði ekki annað séð en að héraðsdómur hafi við heildarmat sitt horft bótagreiðslna A samkvæmt framansögðu. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

A krafðist þess að fram færu opinber skipti til fjárslita milli málsaðila við slit á óvígðri sambúð. Deilt var um hvort sambúð málsaðila hafi staðið samfleytt í tvö ár í skilningi 100. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Með úrskurði héraðsdóms var kröfu sóknaraðila hafnað. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að málsaðilar hefðu ekki verið skráð sem sambúðaraðilar í Þjóðskrá en sóknaraðili var á tilgreindum tíma skráður til heimilis að lögheimili varnaraðila. Um sönnun þess hvort sambúð aðila hafi staðið samfleytt í tvö ár yrði að telja að þau samtímagögn sem lægju fyrir um þetta atriði hefðu ríkt sönnunargildi við mat á því hversu lengi sambúð málsaðila varði samfleytt, enda væru þau til komin áður en ágreiningur aðila reis í málinu. Yrði sóknaraðili að bera hallann af því að hafa ekki brugðist við tilkynningu Þjóðskrár um fyrirhugaða breytta skráningu lögheimilis hans en hann hreyfði engum andmælum við skráningunni fyrr en eftir að hann hafði krafist þess að búa aðila yrði tekið til opinberra skipta. Að virtum gögnum málsins yrði enn fremur ekki séð að sóknaraðila hefði tekist að færa á það sönnur með þeim ljósmyndum sem hann lagði fram fyrir Landsrétt að aðilar hafi verið í sambúð í skilningi 100. gr. laga nr. 20/1991. Að því gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um opinber skipti til fjárslita milli málsaðila vegna slita á óvígðri sambúð samkvæmt 100. gr. laga nr. 21/1991 um skipti á dánarbúum o.fl.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti til slita á óvígðri sambúð. Fyrir Landsrétti snerist ágreiningur aðila í raun eingöngu um það hvort A ætti rétt á sérstakri greiðslu úr hendi B við fjárskiptin vegna þess að hann greiddi útborgun í kaupum aðila á fasteign, meðal annars með fjármunum sem eftir stóðu af bótum fyrir varanlega örorku sem hann hafði fengið greiddar. Fram kom í úrskurði Landsréttar að þegar horft væri til tekna aðila á sambúðartímanum yrði ekki annað ráðið en að framlög þeirra til eignamyndunar og rekstrar heimilisins á sambúðartímanum hafi almennt verið því sem næst jöfn, fyrir utan bæturnar. Samkvæmt 3. mgr. 18. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 kæmu bætur fyrir líkamstjón ekki til skipta við fjárslit milli hjóna að því marki sem telja mætti að þeim hafi ekki verið eytt. Ættu sjónarmiðin að baki þessari reglu einnig við um fjárskipti sambúðarfólks. Sannað væri að A hefði lagt til kaupa á fasteign aðila að minnsta kosti þá fjárhæð af bótunum sem krafa hans tók til en miðað við kröfugerð hans hefðu um 8,8 milljónir króna af bótum vegna örorku A þegar runnið inn í sameiginlegan heimilisrekstur aðila án sérstakrar tilgreiningar. Að öllu framangreindu virtu var krafa A tekin til greina.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B sem reis við opinber skipti til fjárslita milli þeirra vegna loka óvígðrar sambúðar. A krafðist þess að fasteignin M skyldi skiptast milli aðila að jöfnu eða að honum yrði ákvörðuð önnur lægri eignarhlutdeild í fasteigninni, sem var þinglýst eign B. Þá var ágreiningur milli aðila um viðmiðunardag skipta og greiðslu skiptakostnaðar. Með úrskurði Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að A hefði ekki fært fyrir því sönnur að líta skyldi framhjá þinglýstri eignarheimild B fyrir fasteigninni og var kröfu A um hlut í fasteigninni því hafnað. Jafnframt var staðfest niðurstaða héraðsdóms um viðmiðunardag skipta. Hins vegar var rakið í niðurstöðu Landsréttar að samkvæmt beiðni skiptastjóra til héraðsdóms hefðu aðilar sammælst um að fela honum að senda ágreiningsefnin til úrlausnar dómsins með vísan til 112. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl., sem fjallaði um ágreining um atriði sem 2. mgr. 103. gr. og 104. til 111. gr. laganna tækju til. Væri ágreiningur um skiptakostnað ekki þar á meðal og var kröfum aðila um greiðslu skiptakostnaðar því vísað frá héraðsdómi án kröfu.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti til slita á óvígðri sambúð. Vísað var frá Landsrétti tilgreindum kröfum A og stóð þá eftir ágreiningur málsaðila um eignarhald á fasteign þeirra og innistæðu á tveimur tilgreindum bankareikningum. Landsréttur tók fram að við fjárslit við lok óvígðrar sambúðar gilti sú meginregla að hvor aðili tæki þær eignir sem hann átti við upphaf sambúðar eða eignaðist meðan á sambúð stóð og að þinglýstar eignarheimildir og skráning veittu líkindi fyrir eignarrétti. Sá sem héldi því fram að í slíkri skráningu fælust ekki réttar upplýsingar bæri sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu. Ekki var talið að A hefði sýnt fram á að hin opinbera skráning á eignarhlutum þeirra í fasteigninni væri röng þannig að á hana væri hallað. Var því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að A væri eigandi að 30% hlut í fasteigninni en B 70%. Þá komst rétturinn að þeirri niðurstöðu að málsaðilar ættu hvor um sig helming innistæðu á tveimur bankareikningum.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A gegn B og C var vísað frá dómi þar sem málatilbúnaður A uppfyllti ekki skilyrði d- og e-liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 912/1991 um meðferð einkamála, sbr. 2. mgr. 131. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Ekki var fallist á það með B og C að A hefði með yfirlýsingu í tölvupósti afsalað sér rétti til kæru og var kröfu þeirra um frávísun málsins frá Landsrétti því hafnað. Hinn kærði úrskurður var staðfestur með vísan til forsendna hans.

A og B gengu í hjúskap árið 2013 eftir að hafa verið í sambúð frá árinu 2002. Í september 2020 skildu þau að borði og sæng og gerðu með sér samning um skilnaðarkjör fyrr í mánuðinum, sem var byggður á kaupmála sem A og B gerðu árið 2017, en samkvæmt kaupmálanum skyldi fasteign hjónanna vera séreign B. A höfðaði mál á hendur B og krafðist þess að fjárskiptasamningurinn yrði felldur úr gildi á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 31/1993 og III. kafla laga nr. 7/1936, einkum 36. gr. Byggði A á því að með samningnum hefði verið vikið hjá helmingaskiptareglu hjúskaparlaga á þann hátt að hann hefði verið bersýnilega ósanngjarn gagnvart sér. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var með dómi Landsréttar, var ekki fallist á málatilbúnað A um ógildanleika kaupmála hjónanna þar sem A hafði ekki krafist þess að kaupmálanum yrði vikið til hliðar. Ekki var heldur fallist með A á að kaupmálinn hefði aldrei öðlast gildi. Þá hefði A ekki á annan hátt sýnt fram á að samningurinn hefði verið bersýnilega ósanngjarn. Var B því sýknuð af öllum kröfum A.

A og B gengu í hjúskap árið 2018 eftir að hafa verið í sambúð með hléum frá 2004. Í apríl 2021 skildu þau að borði og sæng og gerðu með sér samning um skilnaðarkjör í mars sama ár. A höfðaði mál á hendur B og krafðist þess að fjárskiptasamningurinn yrði felldur úr gildi á þeim grundvelli að hann hefði verið bersýnilega ósanngjarn með vísan til 2. mgr. 95. gr. laga nr. 31/1993. Var ekki fallist á með A að sú staðreynd að B naut aðstoðar lögfræðings, en ekki A, hefði áhrif á gildi samningsins, en A hafði sjálfur lýst því yfir að hann hugleiddi að ræða við lögmann. Var honum því í lófa lagið að leita sér slíkrar aðstoðar. Þá þótti verða ráðið af gögnum málsins að aðilum hafi verið ljóst að með fjárskiptasamningnum var vikið frá helmingaskiptareglunni. Ekki var heldur fallist á með A að ósanngjarnt væri að B héldi fasteign sem fjölskyldan bjó í, en B hafði átt fasteignina ein þegar til hjúskapar var stofnað og hafði jafnframt greitt allar afborganir og önnur gjöld tengd henni meðan á hjúskap aðila stóð, en auk þess var horft til þess að hjúskapur A og B taldist skammvinnur í skilningi 1. mgr. 104. gr. laga nr. 31/193. Hafði ekki þýðingu í því sambandi þótt fasteignin hefði verið metin á fasteignamati en ekki sölumati í fjárskiptasamningnum. Þá var lagt til grundvallar að vilji málsaðila hefði staðið til þess að móðurarfur B kæmi ekki til skipta og því ekki fallist á með A að B hefði haldið arfinum utan skipta með ólögmætum hætti. Var B því sýknuð af kröfum A.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr nánar tilgreindum ágreiningi aðila við opinber skipti til fjárslita þeirra á milli vegna hjónaskilnaðar. Ágreiningur aðila laut að því hvernig fara bæri með fasteign aðila. Í úrskurði Landsréttar sagði meðal annars að skýr og óskilyrt krafa B um útlagningu fasteignarinnar hefði aldrei komið fram. Eins og atvikum væri háttað yrði kröfum A því ekki hafnað af þeirri ástæðu að skiptastjóri hefði ekki tekið afstöðu til krafna B um útlagningu hennar eða lagt mat á hvort skilyrði til útlagningar væru uppfyllt áður en ákvörðun um sölu var tekin. Ekki væru efni til annars en að fallast á kröfu A en af gögnum málsins yrði ekki ráðið að samkomulag aðila lægi fyrir um útlagningu eignarinnar. Í því efni leit Landsréttur til þess að málsaðilar ættu fasteignina í sameiningu og bæru ábyrgð á áhvílandi veðskuldum. Hrein eign þeirra að þessu leyti væri því jöfn og í ljósi mismunandi afstöðu þeirra til sölu fasteignarinnar hefði skiptastjóra verið rétt að ráða málefninu til lykta á þann veg sem hann teldi best eiga við. Var krafa A um sölu fasteignarinnar og skiptingu söluandvirðis hennar því tekin til greina. Kröfu A um að B yrði sviptur vörslum fasteignarinnar var hins vegar hafnað.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi málsaðila í tengslum við opinber skipti til fjárslita vegna slita á óvígðri sambúð A og B. Í málinu krafðist db. A þess að nánar tilgreind fasteign, tvær bifreiðar, tjaldvagn, innstæður á tveimur bankareikningum og verðmæti hlutafjár í C ehf. skildi skipt að jöfnu á milli db. A og B. B krafðist þess aftur á móti að öllum kröfum db. A yrði hafnað og að viðurkenndur yrði 98,53% eignarhlutur hans í umræddri fasteign, en samkvæmt opinberri skráningu var eignarhlutfall A 10% en B 90%. Þá krafðist B að viðurkenndur yrði 100% eignarréttur hans að öðrum eignum sem A gerði kröfu um að skipt yrði til helminga. Í úrskurði héraðsdóms var fallist á að við opinber skipti til fjárslita A og B skyldi skipta til helminga bifreiðunum tveimur og tjaldvagninum en umræddri fasteign var skipt í samræmi við opinbera skráningu. Þá var kröfum db. A hafnað um að til skipta kæmu verðmæti hlutafjár C ehf. og innstæður á tilgreindum bankareikningum B. Með úrskurði Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að ríkt hafi fjárhagsleg samstaða með A og B á sambúðartímanum. Þá kom einnig fram að þrátt fyrir gögn sem B lagði fyrir Landsrétt hafi ekki verið efni til að hrófla við niðurstöðu héraðsdóms um skiptingu fasteignarinnar í samræmi við opinbera skráningu hennar. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var staðfest niðurstaða hans um skiptingu eigna A og B við fjárslitin.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli málsaðila við opinber skipti vegna fjárslita á óvígðri sambúð. Ágreiningur aðila laut að því hvernig skipta bæri söluandvirði 40% hluta tiltekinnar fasteignar sem var þinglýst eign A við sambúðarlok. Með hinum kærða úrskurði var fallist á kröfu B um að staðfesta ákvörðun skiptastjóra þess efnis að skipta bæri söluandvirði 40% hluta fasteignarinnar í jöfnum hlutföllum milli A og B. Í úrskurði Landsréttar var eins og málið lá fyrir var ekki fallist á kröfu B um að skipta söluandvirðinu í jöfnum hlutföllum milli A og B, en fallist var á að faðir B hefði með framlögum sínum átt þátt í þeirri eignamyndun sem varð í þinglýstum hluta A á tveimur fasteignum á sambúðartíma málsaðila. Þar sem framlögunum var ætlað að vera B til hagsbóta yrði fallist á það að B ætti rétt til hlutdeildar í eignamyndun fasteignarinnar og þar með til hlutdeildar í söluandvirði 40% hlutar í tilgreindri fasteign sem var þinglýst eign A. Var því fallist á varakröfu A að honum bæri 75% söluandvirðis hins umdeilda hlutar í fasteigninni en B 25%.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B um að opinber skipti skyldu fara fram til fjárslita milli A og B. Í úrskurði Landsréttar var meðal annars rakið að dómsmál hefði verið höfðað til skilnaðar að borði og sæng, sem þingfest var á undan þessu máli. Var skilyrðum 2. mgr. 98. gr. laga nr. 20/1991 talið fullnægt.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem tilteknum kröfum A við skiptingu fjármuna vegna hjónaskilnaðar milli hans og B var hafnað.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B um að frumvarp skiptastjóra til úthlutunar vegna fjárslita á milli A og B yrði hafnað og ekki lagt til grundvallar við opinber skipti til fjárslita milli þeirra. Þá var skiptastjóra gert að hlutast til um að láta fara fram verðmat samkvæmt 17. – 23. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl., sbr. 3. mgr. 105. gr. sömu laga, á fasteign í eigu málsaðila og hlutum þeirra í tveimur einkahlutafélögum. Var kröfu A um að lagt yrði fyrir skiptastjóra að afla mats á verðmæti hljóðfæra í eigu B og eignarhluta hans í hljóðveri vísað frá dómi án kröfu þar sem þær kröfur voru ekki taldar falla undir það ágreiningsefni sem lagt var fyrir dóminn með bréfi skiptastjóra, sbr. 3. tl. 1. mgr. 122. gr. laga nr. 20/1991.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfum A um að vikið yrði frá skráðu eignarhlutfalli fasteignarinnar C með nánar tilgreindum hætti við opinber skipti vegna fjárslita á óvígðri sambúð A og B.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B um fasteignirnar Þ og Æ við opinber skipti vegna fjárslita á óvígðri sambúð þeirra. Með hinum kærða úrskurði var tekin til greina krafa B um viðurkenningu á því að hún væri eigandi að helmingi fasteignarinnar Æ og eigandi 25% hluta Þ sem og krafa B um að A skyldi greiða henni tilgreinda fjárhæð vegna afnota A af Æ og tilgreind hlutföll af leigutekjum af Þ og Æ. Í úrskurði Landsréttar kom fram að við fjárslit óvígðrar sambúðar beri að líta á sambúðarfólk sem tvo sjálfstæða einstaklinga. Þá gildi sú meginregla að hvor aðili taki þær eignir sem hann átti við upphaf sambúðar eða eignaðist meðan á sambúðinni stóð. Þinglýstar eignarheimildir og opinber skráning eigna veiti líkindi fyrir eignarétti og af því leiði að sá sem heldur fram að í slíkri skráningu felist ekki réttar upplýsingar beri sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu. Var niðurstaða héraðsdóms um viðurkenningu á því að B væri réttur eigandi helmings fasteignarinnar samkvæmt þinglýstum heimildum staðfest. Að því er varðaði fasteignina Þ var rakið að með því að B hafi á sambúðartíma aðila greitt af láni um fimm ára skeið sem tekið var til fjármögnunar á Þ, þótti B hafa fært sönnur á framlag sitt til byggingar Þ. Auk þeirra fjármuna sem B lagði beint til bæri að líta til óbeinna framlaga hennar, enda hefði verið fjárhagsleg samstaða með aðilum á 19 ára sambúðartíma þeirra og tekjur þeirra sambærilegar mestan hluta þann tíma. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um 25% eignarhluta B í Þ. Loks var kröfu B um greiðslu fjármuna úr hendi A vegna afnota af Þ og kröfu vegna leigutekna af Þ og Æ vísað frá héraðsdómi án kröfu.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti til slita á óvígðri sambúð. A krafðist þess fyrir Landsrétti að kröfum B sem fallist var á í hinum kærða úrskurði yrði hafnað en til vara að hlutdeild B í fasteign A, Ö, yrði úrskurðuð lægri. Einnig að kröfum B um hlutdeild í innbúi og ökutækjum, sem skráð voru á nafn A á viðmiðunardegi skipta, yrði hafnað. B krafðist þess að við skiptin skyldi öllum eignum fjárfélags þeirra skipt að jöfnu, án tillits til þess hvernig skráningu eigna var háttað, þannig að viðurkennd yrði helmingshlutdeild B í „skírri eign búsins” eins og þær voru á viðmiðunardegi skipta. Þá krafðist B helmingshlutdeildar í almennum lífeyrissparnaði og séreignasparnaði. Byggði B á því að nánast öll eignamyndun hefði orðið á sambúðartíma þeirra og fjárhagsleg samstaða verið með þeim allan þann tíma. Í úrskurði Landsréttar var rakið að að lögum gildi ekki settar efnisreglur um skiptingu eigna sambúðarfólks við lok sambúðar hliðstætt því sem eigi við um hjúskap. Í dómaframkvæmd beri að líta á slíka aðila sem tvo sjálfstæða einstaklinga og í hlut hvors um sig komi þá þær eignir sem viðkomandi kom með í sambúðina eða eignaðist á meðan henni stóð. Opinber skráning eignarhalds hafi því þýðingu í þessu sambandi og hvíli sönnunarbyrðin á þeim sem haldi fram sameiginlegri eignamyndun, þrátt fyrir opinbera skráningu eignar á gagnaðila eða tilurð hennar að öðru leyti. B yrði því látin bera sönnunarbyrði fyrir því að hún hafi innt af hendi bein eða óbein framlög til eignamyndunar á sambúðartímanum enda væri sönnun í þeim efnum forsenda þess að fallist yrði á kröfur hennar. Engin gögn lágu fyrir um innbú aðila og var kröfu B um hlutdeild í því vísað frá dómi án kröfu. Að öðru leyti var talið ósannað að B hefði með vinnu eða á annan hátt skapað grundvöll fyrir hlutdeild í eignarrétti að eignum sem skráðar voru á A og kröfum hennar þess efnis hafnað.

A höfðaði mál til viðurkenningar á beinum eignarétti á 50% hlut nánar tilgreindrar fasteignar. B, faðir C, hafði keypt fasteignina í kjölfarið af því að A og C tókst ekki að fjármagna kaupin. Málsaðilar voru sammála um að kaup B á fasteigninni hafi átt að vera til bráðabirgða, eða þar til A og C hefðu fjárhagslegt bolmagn til að kaupa eignina. Úr því varð ekki, en A og C slitu hjúskap á árinu 2018. Í fjárskiptasamningi A og C var fasteignarinnar hvergi getið. Reisti A málatilbúnað sinn á því að kaup B á fasteigninni hefði verið málamyndagerningur og hefðu A og C í reynd orðið eigendur fasteignarinnar við kaupin. Hefðu þau tekið við eigninni og ráðist í ýmiskonar endurbætur á henni, sem þau hefðu staðið straum af. Í dómi Landsréttar kom fram að B hefði verið skuldari lána er á fasteigninni hvíldu og hefði greitt af henni gjöld sem þinglýstur eigandi. Þá væri óumdeilt að A hefði greitt upp tilgreint lán sem faðir A hefði veitt til íbúðarkaupanna. A hefði sönnunarbyrði fyrir því að kaup B hefðu verið málamyndagerningur. Gegn mótmælum B og C hefði hann ekki axlað þá sönnunarbyrði. Var B því sýknaður af kröfu A. Þá var C sýknuð á grundvelli aðildarskorts, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B sem reis við opinber skipti til fjárslita milli þeirra við lok óvígðrar sambúðar. Í úrskurði Landsréttar kom fram að með vísan til þeirra gagna sem lægju fyrir í málinu, auk framburða vitna í héraði, ætti A rétt á endurgreiðslu sem næmi 2.057.163 krónum vegna fjárframlaga hennar til endurbóta á fasteigninni Ö. Var endurgreiðslukröfu A vegna endurbóta á fasteigninni að öðru leyti hafnað. Þá var ekki talið unnt að fallast á kröfu A vegna vinnuframlags hennar við endurbætur á fasteigninni á grundvelli þeirra gagna sem lágu fyrir, þar á meðal vinnuskýrslna og dagbókarfærslna sem unnar voru einhliða af A, gegn andmælum B. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur hvað varðaði kröfu A um endurgjaldskröfur á hendur B vegna vinnuframlags hennar. Loks var viðurkennd krafa A um að við skiptin kæmu í hennar hlut nánar tilgreindir innanstokksmunir.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi aðila við opinber skipti til fjárslita milli þeirra vegna hjónaskilnaðar. Ágreiningur aðila laut að skiptum á margvíslegum eignum; töluverðum fjölda fasteigna, miklum fjölda bifreiða og tækja, hluta í einkahlutafélögum og samlagsfélagi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að fyrir lægju meðal annars skattframtöl aðila þar sem væri að finna upplýsingar um fasteignir og fasteignamatsvirði þeirra, sem og bifreiðar og önnur tæki og ætlað virði þeirra sem og skuldir aðila. Fallist var á með B að eins og máli þessu og kröfugerð aðila væri háttað væri ekki þörf á því að sérstakt verðmat yrði gert á hverri og einni fasteign, bifreið og tæki. Á hinn bóginn deildu aðilar einnig um hluti í tveimur einkahlutafélögum og einu samlagsfélagi en engar upplýsingar lágu fyrir í málinu um þessi félög, hvorki ársreikningar né aðrar upplýsingar sem varpað gætu ljósi á verðmæti hluta í þeim. Taldi Landsréttur að eins og atvikum væri háttað í þessu máli yrði að gera þá lágmarkskröfu til skiptastjóra að verðmæti allra eigna sem aðilar deildu um væri nokkuð vel þekkt eða að samkomulag væri milli aðila um verðmæti þeirra, sbr. 1. mgr. 105. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl., svo unnt væri að leggja dóm á ágreining aðila. Vísaði Landsréttur til þess að ekki hefði verið lagður fullnægjandi grunnur að rekstri málsins er skiptastjóri vísaði ágreiningi aðila til héraðsdóms. Hafi héraðsdómi af þeim sökum ekki verið unnt að leggja dóm á ágreininginn og bæri að vísa málinu frá héraði.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að kaupmáli hennar og B yrði metinn ógildur. Deildu aðilar um það hvort bersýnilega ósanngjarnt væri að leggja kaupmálann til grundvallar í skiptum þeirra vegna hjónaskilnaðar. Í úrskurði héraðsdóms kom meðal annars fram að B hefði komið með meiri verðmæti í hjúskapinn en A og hefði kaupmálinn verið gerður í samræmi við þá eignaskráningu sem hafi verið í gildi allan sambúðartíma aðila og við stofnun hjúskapar þeirra. Einnig yrði að líta til þess að kaupmálinn hefði verið tímabundinn. Þá hefði A samþykkt gerð kaupmálans og væri með öllu ósannað að hún hefði ekki haft svigrúm til að ráðfæra sig sjálf við lögfræðing eða ekki áttað sig á og getað haft áhrif á efni kaupmálans. Ekki hefði verið sýnt fram á að með aðilum hefði verið ójafnræði þannig að kaupmálinn yrði metinn ógildur. Í úrskurði Landsréttar var tekið fram að gegn mótmælum B hefði A ekki sýnt fram á að kaupmálinn hefði verið gerður vegna veikinda B. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar að öðru leyti féllst Landsréttur á það með héraðsdómi að A hefði ekki sýnt fram á að það væri bersýnilega ósanngjarnt að leggja kaupmálann til grundvallar í skiptum aðila. Var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B um að við opinber skipti til fjárslita milli hennar og A vegna hjónaskilnaðar yrði vikið frá helmingaskiptareglu 103. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 með heimild í 104. gr. sömu laga þannig að fjárskipti þeirra yrðu í samræmi við óstaðfest samkomulag beggja aðila frá 16. september 2019.