A höfðaði mál á hendur AL og krafðist þess að viðurkennt yrði að hún ætti, sem bréferfingi samkvæmt erfðalögum nr. 8/1962, rétt til þriðjungs innstæðu séreignarlífeyrissparnaðar sem B átti hjá AL við andlát sitt árið 2022 en til vara lægri hlutdeildar. A byggði kröfu sína á því að hún væri erfingi B í skilningi 1. málsliðar 4. mgr. 11. gr. laga nr. 129/1997 um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að það væri aðeins við þær aðstæður að hvorki maka né börnum rétthafa væri til að dreifa að innstæða í séreignarlífeyrissparnaði rynni til dánarbús þannig að hún kæmi til skipta með öðrum eignum búsins eftir nánari ákvæðum erfðalaga, þar á meðal þeim sem fjölluðu um bréferfð. Samkvæmt því gat A sem bréferfingi B því aðeins átt rétt til hlutdeildar í séreignarlífeyrissparnaði B að hann hefði ekki látið eftir sig maka eða börn en ágreiningslaust var í málinu að svo háttaði ekki til við andlát hans. Hinn áfrýjaði dómur um sýknu AL var því staðfestur.
Stefnandi krafðist í málinu hlutdeildar í séreignarsparnaði látins eiginmanns síns. Í hjúskap þeirra hafði ríkt séreignafyrirkomulag samkvæmt kaupmála, þar sem þau jafnframt afsöluðu sér arfi á séreignum hins, að undanskildum hvers konar lífeyrisréttindum. Aftir andlát eiginmannsins hafði öll fjárhæðin verið greidd sonum hins látna, sem stefnt var í málinu. Fallist var á það með stefnanda að í kaupmálanum hefði séreignarsparnaður verið undanskilinn arfsafsali. Talið var að stefnandi ætti því tilkall til þriðjungs fjárhæðarinnar, sem stefndu var með dóminum gert að greiða henni, en hafnað var kröfu stefnanda um að hún ætti rétt til 2/3 hluta fjárhæðarinnar, enda hafði verið um séreign hins látna að ræða en ekki hjúskapareign.
E, F og G höfðuðu mál gegn A, B, C og D og kröfðust þess aðallega, hvert um sig, að þeim síðarnefndu yrði óskipt gert að endurgreiða þeim þann arfshluta sem gengið var fram hjá þeim með við skipti úr dánarbúi móður þeirra. Kröfunni var beint að A, B, C og D vegna skipta á dánarbúi föður þeirra. Í dómi Landsréttar var rakið efni ákvæða 3. mgr. 95. gr. og 2. mgr. 84. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl., sem E, F og G reistu málsókn sína á. Samkvæmt síðarnefnda ákvæðinu getur sá sem hefði átt rétt til arfs úr dánarbúi sem sætt hefur opinberum skiptum en gengið var fram hjá krafið hvern þann fyrir sig sem naut arfs í hans stað um endurgreiðslu fyrir sitt leyti. Eftir 3. mgr. 95. gr. laganna gildi þetta ákvæði um rétt þess sem kynni að hafa verið gengið fram hjá við einkaskipti á dánarbúi, svo sem við átti í málinu. Í ljósi arfstilkalls E, F og G var talið leiða af þessum ákvæðum að hvert þeirra yrði að hafa uppi sjálfstæða kröfu á hendur A, B, C og D hverju um sig þannig að í hlut hvers þeirra kæmi þriðjungur af samanlögðum 50% arfshlut þeirra sem A, B, C og D áskotnaðist umfram það sem þau hafi átt rétt til. Mál um slíka kröfu gætu E, F og G rekið í einu lagi á grundvelli 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þar sem málatilbúnaður E, F og G var einskorðaður við aðalkröfu þeirra fyrir héraðsdómi yrði dómur ekki lagður á málið, enda samrýmdist krafan ekki 2. mgr. 84. gr. laga nr. 20/1991, en það sama ætti við um vara- og þrautavarakröfu E, F og G í héraði. Var málinu því vísað frá héraðsdómi.
Kröfu sóknaraðila um að fá afhentan beinan eignarrétt að jörðinni Vatnsenda á grundvelli erfðarskrár frá forföður sínum hafnað á þeim forsendum að Hæstiréttur Íslands sé þegar búinn að skera úr um það hvernig skuli fara með eignarréttinn á jörðinni.
Árni Hjálmarsson, Lilja Björk Hjálmarsdóttir, Smári Hjálmarsson og Guðjón Hjálmarsson (
Árni Vilhjálmsson lögmaður)
gegn
Lánasjóði íslenskra námsmanna (
Stefán A. Svensson lögmaður)
Á og fleiri voru erfingjar HJ og var þeim ásamt syni beggja hjóna veitt leyfi til einkaskipta eftir andlát eiginkonu hans sem hafði setið í óskiptu búi. Í málinu var deilt um hvort erfingjar HJ, sem tóku ekki arf eftir eiginkonu hans, HA, bæru ábyrgð á skuldbindingum hennar en hún hafði verið ábyrgðarmaður á námslánum maka sonar beggja hjóna. Allir erfingjar hjónanna höfðu lýst því yfir að þau tækju óskipta sjálfskuldarábyrgð á „öllum skuldbindingum búsins“ með undirritun sinni á beiðni um leyfi til einkaskipta eftir andlát HA, sbr. 5. tölulið 28. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Samkvæmt 97. gr. laga nr. 20/1991 tekur lögbundin ábyrgð erfingja við á skuldbindingum búsins eftir að einkaskiptum er lokið. Í dómi Landsréttar kom fram að af ákvæðum II. kafla erfðalaga nr. 8/1962 um óskipt bú og 1. mgr. 27. gr. laga nr. 20/1991 leiddi að arfur eftir skammlífari maka tæmdist við andlát hans en jafnframt að hann stæði inni í hinu óskipta búi og lyti eignarráðum langlífari maka þar til því væri skipt. Við túlkun á 97. gr. bæri að velja þann skýringarkost sem best horfði við til samræmis við erfðalög þar sem þessir tveir lagabálkar væru nátengdir. Hugtakið „erfingjar“ í lögum nr. 20/1991 yrði að túlka til samræmis við 1.̶ 4. gr. erfðalaga sem skilgreina með tæmandi hætti hverjir geti verið erfingjar í skilningi laga og breytti leyfi til setu í óskiptu búi engu þar um. Með vísan til þess var jafnframt hafnað þeim skýringarkosti að vísan 97. gr. til „búsins“ gæti átt við um hið óskipta bú beggja hjóna, enda væri að erfðalögum enginn erfingi að því búi sem slíku. Var 97. gr. laga nr. 20/1991 því túlkuð þannig að eftir að einkaskiptum á óskiptu búi væri lokið bæru erfingjar einungis óskipta ábyrgð á skuldbindingum þess hjóna sem þeir tækju arf eftir. Samkvæmt því var ekki litið svo á að Á og fleiri., sem tóku engan arf eftir HA, bæru ábyrgð á skuldbindingum hennar sem mál þetta varðaði. Voru þau því sýknuð af kröfu L.
Erfingjar D kröfðu G um skaðabætur vegna líkamstjóns sem D varð fyrir við vinnu sína hjá G, en D hafði látist áður en málið var höfðað af orsökum ótengdum líkamstjóninu. Laut ágreiningur aðila annars vegar að því hvort krafa D um bætur fyrir varanlega örorku og annað fjártjón hefði erfst og hins vegar hvort heimilt hefði verið að draga bætur sem dánarbúi D voru greiddar úr kjarasamningsbundinni slysatryggingu launþega frá bótum fyrir varanlegan miska. Í dómi Hæstaréttar sagði meðal annars að D hefði þegar við tjónsatvik eignast kröfu um skaðabætur fyrir líkamstjón sitt að því marki sem síðar yrði fallist á skaðabótaskyldu og umfang bótanna. Krafa D um skaðabætur fyrir fjártjón hefði verið andlag erfða eftir hann og því fallið til dánarbús hans eftir andlátið. Bætur vegna þjáninga og varanlegs miska hefðu verið greiddar að fullu og féllst Hæstiréttur á það að G hefði verið heimilt að draga bætur sem greiddar voru úr slysatryggingu launþega frá bótum fyrir varanlegan miska. Hefði D einnig átt rétt til bóta fyrir varanlega örorku sem miðuðust við batahvörf til dánardags hans. Frá bótunum væri heimilt að draga bætur sem greiddar voru úr slysatryggingu launþega og væri krafa erfingja D um bætur á þeim grundvelli fallin niður vegna þess. G var hins vegar gert að greiða erfingjum D bætur vegna útlagðs sjúkrakostnaðar sem ekki hefði verið bættur af þriðja manni.
Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 4. ágúst 2009 og krefst sýknu af kröfu stefndu. Þá krefst hann aðallega málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti, en til vara að málskostnaður falli niður. Stefnda krefst staðfestingar héraðsdóms og málskostnaðar fyrir Hæstarétti.
Við skipti á dánarbúum A og B greindi erfingja á um hvort fasteignin X, sem A og B byggðu á árunum 1973 til 1977, hafi átt að teljast séreign B á grundvelli kaupmála frá 1967, þar sem húseignin Y var gerð að séreign hennar. Ennfremur var deilt um hvort lögmæltur erfðaréttur A eftir B hefði fallið niður samkvæmt 1. málsl. 2. mgr. 19. gr. erfðalaga nr. 8/1962. Talið var að arður af húseigninni Y og andvirði af sölu á þeirri eign hefði verið notað til að byggja X. Var áætlað að sá hluti ásamt eigin vinnu við húseignina X hefði svarað til 60% af verðmæti hennar. Séreignarfé B og annað framlag, sem jók séreign hennar, var því talið hafa staðið undir meirihluta kostnaðar við hina nýju fasteign. Í samræmi við það og vilja hjónanna taldist hún hafa verið séreign hennar í heild sinni þar sem hún kom í stað eldri séreignar. Ekki var gerð endurgjaldskrafa samkvæmt 107. gr. hjúskaparlaga vegna þess hluta andvirðis eignarinnar, sem taldist hafa verið greiddur af hjúskapareign, og varð því ekki skorið úr um það atriði í málinu. Þar sem A hafði ekki aflað leyfis til setu í óskiptu búi auk þess sem hann lést skömmu eftir andlát B var ekki fallist á að 1. málsl. 2. mgr. 19. gr. erfðalaga ætti við um skiptin.