Dómstólaleit

A slasaðist við skíðaiðkun á skíðasvæði S árið 2013. Í málinu var ekki ágreiningur um afleiðingar slyssins heldur deildu aðilar um bótaskyldu S og eigin sök A. Þá var ágreiningur um við hvaða laun skyldi miða útreikning bóta vegna varanlegrar örorku yrði bótaskylda lögð á S. Í dómi Hæstaréttar kom fram að fallist væri á þá niðurstöðu héraðsdóms sem reist var á framburði vitna að A hefði slasast við fall eftir að hafa rennt sér fram af stalli sem starfsmenn S hefðu myndað á leið þar sem búast hefði mátt við umferð skíðamanna og öryggisnet hefði ekki verið strengt nægilega langt til að loka leiðinni að stallinum. Var því bótaskylda S staðfest en talið að A ætti að bera tjón sitt að þriðjungi sjálf. Þá var fallist á með S að fjölbreyttur starfsferill A kæmi skýrlega fram í tekjum hennar á síðustu þrem árum fyrir slysdag og gæfi útreikningur í ýtrustu varakröfu hennar því réttan mælikvarða á líklegar framtíðartekjur við útreikning bóta fyrir varanlega örorku samkvæmt 1. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

A varð fyrir slysi á skíðasvæði Í er hann var í skíðaferð á vegum grunnskóla í S. Varð slysið með þeim hætti að A féll er hann stökk á skíðum af palli, sem gerður var fyrir skíðabrettaiðkendur. Ekki lágu fyrir í málinu greinargóðar upplýsingar um aðstæður á slysstað, en vitni höfðu borið að þau hafi talið umræddan pall hættulegan bæði með tilliti til gerðar hans og staðsetningar. Var Í látið bera hallann af framangreindum skorti á upplýsingum og var skaðabótaábyrgð á tjóni A lögð á sveitarfélagið, en vegna eigin sakar var A gert að bera helming tjóns síns sjálfur.

J slasaðist er hann tók þátt í knattspyrnumóti á vegum sýslumannsembættisins á Akureyri. Til leiks mættu bæði lögreglumenn sem voru á vakt og þeir sem ekki voru á vakt meðan mótið fór fram. Var varanleg örorka J metin 10% eftir slysið. T hafnaði beiðni J um bætur vegna slyssins. Í máli sem J höfðaði á hendur T af þessu tilefni krafðist hann að viðurkenndur yrði réttur sinn til bóta á grundvelli 22. gr. laga nr. 117/1993 um almannatryggingar, aðallega vegna slyss við vinnu, sbr. a. lið 1. mgr. 24. gr. laganna, en til vara slyss við íþróttaiðkun, sbr. e. lið sömu lagagreinar. Aðalkröfu J var hafnað á þeirri forsendu að hann hafi ekki verið í vinnu í skilningi tilvitnaðs ákvæðis er hann slasaðist. Skipti ekki máli að mótið var haldið á vegum sýslumannsembættisins og að í kjarasamningi lögreglumanna væri mælt fyrir um að lögreglumenn skyldu teljast að störfum er þeir stunduðu íþróttir o.fl. á vegum félaga lögreglumanna. Þá var varakröfu J hafnað með vísan til þess að umrætt ákvæði almannatryggingalaga nái aðeins til þeirra sem verða fyrir slysum við iðkun íþrótta undir handleiðslu þjálfara innan vébanda skipulagðra íþróttahreyfinga.

A, sem slasaðist á auga er hann var við tennisæfingu, höfðaði skaðabótamál á hendur þjálfaranum L, og íþróttafélögunum T, F, Þ, V, B og U. Með hliðsjón af framburði A sjálfs, auk L og tilkvaddra vitna, þótti upplýst að ekkert hefði verið athugavert við það hvernig staðið var að æfingunni í umrætt sinn. Þá lá fyrir að A var orðinn nokkuð þjálfaður leikmaður þegar slysið varð og honum var um það kunnugt að aldrei voru notuð hlífðargleraugu eða sett upp net eftir endilöngum vellinum við iðkun íþróttarinnar. Þá hafði A um það frjálst val hvort hann stundaði tennisæfingar. Með þessum rökum sýknaði héraðsdómur stefndu af kröfu A og staðfesti Hæstiréttur þá niðurstöðu.

H varð fyrir líkamstjóni er hún og S rákust saman í skíðabrekku með þeim afleiðingum að hún hlaut 25% varanlega örorku. Krafði hún S um skaðabætur vegna þessa. Engin vitni voru að slysinu, en með tilliti til áverka S og H, framburðar þeirra sjálfra og vitnis sem komið hafði að þeim eftir slysið, var ekki talið, að H hefði tekist að sanna, að S bæri einn alla sök á því, hvernig fór. Þótti því eðlilegt að skipta sök til helminga og var S dæmdur til greiðslu skaðabóta í samræmi við þá niðurstöðu.

AI varð fyrir slysi við skíðaiðkun. Lítill snjór var í fjallinu í umrætt sinn og aðeins ein braut opin, en snjólitlir móar beggja vegna. Var AI á leið niður fjallið er hún sá skyndilega vélsleða koma á móti sér. Henni var brugðið og skrikaði til með þeim afleiðingum, að hún lenti út af brautinni og út í móa, þar sem hún fór margar veltur áður en hún stöðvaðist. Krafði hún VÍS hf. og sveitarfélagið A um bætur samkvæmt 88. gr. og 90. gr., sbr. 91. umferðarlaga nr. 50/1987. Til vara krafði hún A um bætur samkvæmt almennum skaðabótareglum. Við úrlausn málsins var litið til þess að AI var alvön skíðakona og þekkti vel allar aðstæður í fjallinu. Nægilegt rými hefði verið fyrir hana til að mæta snjósleðanum í brautinni, sem var um 10 m á breidd, en snjósleðanum var ekið upp brautina í jaðri hennar. Talið var, að röng viðbrögð AI hefðu valdið slysinu en ekki akstur vélsleðans eða notkun hans. Engin raunveruleg hætta hefði stafað af sleðanum og tjón AI væri því ekki sennileg afleiðing af hættueiginleikum og notkun vélsleðans í skilningi 1 mgr. 88. gr. umferðarlaga. A og VÍS hf. voru því sýknuð af aðalkröfu AI. Þá var A einnig sýknað af varakröfu AI, þar sem ekki var á það fallist að óforsvaranlegt hefði verið að hafa skíðasvæðið opið þótt snjólítið hafi verið utan brauta. Skíðamenn verði sjálfir að meta aðstæður og taka áhættu af því að vera á skíðum, þegar þannig stendur á. Auk þess var ekki talið að starfsmenn A hefðu átt sök á slysinu.

Ö varð fyrir slysi í starfi sínu sem slökkviliðsmaður hjá Varnarliðinu á Keflavíkurflugvelli. Slysið bar að með þeim hætti að hann var að leika knattspyrnu á íþróttaæfingu, sem var hluti af skyldubundnum íþróttaæfingum slökkviliðsmanna. Í stefnu og aðilaskýrslu lýsti Ö því svo að hann hafi ætlað að spyrna knettinum frá marki er hann lenti í dæld, fóturinn hafi farið í gegnum grassvörðinn niður í stamt undirlag og um leið hafi snúist upp á fótinn. Að mati Ö mátti rekja slysið til þess að gerð vallarins og not hans hafi verið óforsvaranleg. Við gerð vallarins hafi verið notuð efni og aðferðir sem ekki séu viðurkennd og hættulegt sé að nota við gerð slíkra mannvirkja. Hæstiréttur taldi ekki sýnt fram á að gerð íþróttavallarins hafi verið óforsvaranleg miðað við þau not sem hann var ætlaður til. Þá hefði ekki verið sýnt fram á annað en að um hreint óhapp hefði verið að ræða og Ö hefði runnið til á hálu grasinu og misstigið sig. Ósannað væri að slysið yrði rakið til þess hvernig völlurinn væri úr garði gerður. Var Í sýknað.

K varð fyrir slysi í íþróttahúsi Ó þegar hann rann til í knattleik og fótur hans lenti undir brún hlífðarplötu sem hékk á rimlum salarins 10-15 cm frá gólfi. Átti platan að nema við gólf og einfalt og auðvelt var að færa hana til. K krafði Ó um bætur fyrir miska og varanlega örorku. Talið var að þar sem K hefði ásamt fleirum tekið húsið á leigu til íþróttaiðkana á eigin vegum hafi honum og félögum hans borið að gæta þess að útbúnaður væri í réttu horfi og var ekki talið að sýnt hefði verið fram á að skylda til aðgæslu hafi hvílt á starfsmönnum Ó. Var Ó ekki talinn bera bótaábyrgð á slysi K. Ekki var talið að bréf frá bæjarstjóra Ó til tryggingafélagsins V, þar sem fram kom það álit að ófullnægjandi frágangur í íþróttasal hefði verið ástæða þess að K slasaðist, eða önnur gögn málsins, fælu í sér yfirlýsingu sem skuldbundið gæti Ó til greiðslu skaðabóta.