Baldur Ragnarsson, Gunnar Benediktsson, Snæbjörn Ragnarsson, Björgvin Sigurðsson, Jón Geir Jóhannsson og Þráinn Árni Baldvinsson (
Gunnar Ingi Jóhannsson lögmaður)
gegn
Öldu Music ehf (
Eldjárn Árnason lögmaður)
.
Deilt var um það hvort bótaskyld brot gegn höfundalögum hefðu átt sér stað með sölu stefnda á veggspjöldum íslensks listamanns þar sem teiknimyndapersónur og önnur fyrirbæri úr teiknimyndasögum um ævintýri Tinna eftir Hergé höfðu verið sett í íslenskt umhverfi og samhengi. Fallist var á að brotið hefði verið gegn bæði fjárhaglegum rétti og sæmdarrétti (rétti til nafngreiningar höfundar) við sölu verkanna. Var stefndi því dæmdur til greiðslu bæði skaða- og miskabóta en skaðabótakrafa stefnanda var þó lækkuð talsvert. Í því ljósi var stefnda aðeins gert að greiða hluta málskostnaðar stefnanda.
Stefndi var sýknaður af skaða- og miskabótakröfum stefnanda þar sem ekki var talið sannað að með notkun stefnda á heitinu „Sönn íslensk sakamál“ við birtingu hljóðbókarþátta í efnisveitu stefnda hefði verið brotið gegn réttindum stefnanda samkvæmt ákvæðum höfundalaga, laga um vörumerki og lögum um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu.
Á ehf. höfðaði mál á hendur R og S ehf. til heimtu skaðabóta í tilefni af frétt sem birtist á vefmiðlinum Mannlif.is um andlát bróður A. Í fréttinni var efni tekið orðrétt upp úr minningargrein sem A ritaði og birtist í Morgunblaðinu. A hafði framselt höfundaréttinn að minningargreininni til Á ehf. sem byggði á því að R og S ehf. hefðu brotið gegn höfundarétti að minningargreininni með birtingu fréttarinnar. Í hinum áfrýjaða dómi, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna hans, voru tilgreind ákvæði höfundalaga rakin og umrædd minningargrein talin njóta höfundaréttar. Rakið var að höfundaréttur greinist í tvennt, fjárhagslegan rétt höfundar og persónubundinn ófjárhagslegan sæmdarrétt. Í hinum fjárhagslega rétti fælist rétturinn til að gera eintök af verki, hvort heldur sem er af hluta verks eða verki í heild, og gera það aðgengilegt almenningi. Með því að hafa tekið efni úr minningargrein A upp í umræddri frétt hefðu R og S ehf. viðhaft eintakagerð af umræddu verki og gert það aðgengilegt almenningi í skilningi 1. mgr. 2. gr. höfundalaga nr. 73/1972. Ekki var talið að takmarkanir á höfundarétti samkvæmt II. kafla höfundalaga, sem heimilað geta öðrum en höfundi eintakagerð og dreifingu til almennings, hafi átt við um frétt R og S ehf. Niðurstaða dómsins var því að með því að taka efni úr minningargreininni upp í frétt um andlát bróður A og dreifa þeirri frétt á vefmiðlinum Mannlif.is, hefðu R og S ehf. brotið gegn einkarétti höfundar minningargreinarinnar til eintakagerðar og til að gera verkið aðgengilegt almenningi samkvæmt 1. mgr. 2. gr. höfundalaga. Niðurstaða dómsins var því að Á ehf. ætti rétt á bótum úr hendi R og S ehf. og þeim gert að fá dómsorð dómsins birt í prentaðri útgáfu Morgunblaðsins.
A höfðaði mál á hendur R og S ehf. til heimtu skaðabóta í tilefni af frétt sem birtist á vefmiðlinum Mannlif.is um andlát bróður hans. Í fréttinni var efni tekið orðrétt upp úr minningargrein sem A ritaði og birtist í Morgunblaðinu. A byggði á því að fréttin hafi falið í sér ólögmæta meingerð gagnvart honum og brot gegn sæmdarrétti hans sem höfundar minningargreinarinnar, sbr. 1. og 2. mgr. 4. gr. höfundalaga nr. 73/1972. Í hinum áfrýjaða dómi, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna hans, voru tilgreind ákvæði höfundalaga rakin og umrædd minningargrein talin njóta höfundaréttar A til handa. Rakið var að höfundaréttur greinist í tvennt, fjárhagslegan rétt höfundar og persónubundinn ófjárhagslegan sæmdarrétt. A hafði framselt fjárhagslega hluta höfundarréttarins til Á ehf. en naut enn sæmdarréttar. Þar sem R og S ehf. tóku efni úr minningargrein sem A ritaði orðrétt upp í frétt um andlát bróður hans án þess að geta nafns A sem höfundar greinarinnar, brutu R og S ehf. gegn skyldu til að nafngreina A sem höfund verksins, sbr. 1. mgr. 4. gr. höfundalaga enda ekki á nokkurn hátt sýnt að nafngreiningu hefði ekki mátt koma við. Jafnframt voru R og S ehf. talin hafa brotið gegn rétti A til virðingar, sbr. 2. mgr. 4. gr. höfundalaga, með því að taka efni úr minningargrein hans í óþökk hans upp og birta á öðrum vettvangi og í öðru samhengi en höfundur kaus. Niðurstaða dómsins var því að R og S ehf. hefðu brotið gegn sæmdarrétti A og var hann var talinn eiga rétt á miskabótum á grundvelli höfundalaga úr hendi R og S ehf. og þeim gert að fá dómsorð dómsins birt í prentaðri útgáfu Morgunblaðsins. A var hins vegar ekki talinn hafa sýnt fram á að frétt R og S ehf. hefði falið í sér ólögmæta meingerð gagnvart honum í skilningi b- liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.
Eigendur U ehf., sem voru arkitektar, störfuðu hjá P og PK ehf. á nánar tilgreindu tímabili en stofnuðu síðar U ehf. Ágreiningur málsins laut að því hvort U ehf. hefði birt myndir af byggingum á vefsíðu sinni og í færslu á Facebook-síðu í andstöðu við höfundarétt PK ehf. og P. Eftir uppkvaðningu héraðsdóms, þar sem U ehf. var meðal annars gert að láta af birtingu ljósmyndanna, fjarlægði U ehf. myndirnar af forsíðu vefsíðu sinnar og Facebook-síðu. P og PK ehf. kröfðust frávísunar málsins frá Landsrétti á þeim grundvelli að U ehf. hefði orðið við þeim skyldum sem lagðar hefðu verið á félagið með hinum áfrýjaða dómi. Fyrir lá að U ehf. hefði ekki greitt P og PK ehf. skaðabætur og miskabætur eins og mælt hefði verið fyrir um í hinum áfrýjaða dómi. Frávísunarkröfunni var því hafnað að öðru leyti en að því er varðaði kröfu U ehf. um sýknu af kröfu P og PK ehf. um að látið yrði af birtingu myndanna gegn greiðslu dagsekta. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að U ehf. hefði brotið gegn höfundarétti PK ehf. með birtingu myndanna án þess að samþykki hefði legið fyrir. Þá var ekki fallist á að notkun myndanna hefði verið heimil með vísan til 16. gr. höfundalaga nr. 73/1972. Voru bætur fyrir fjárhagslegt tjón PK ehf. ákveðnar að álitum, 1.000.000 króna. Þá féllst Landsréttur á að P hefði orðið fyrir miska og þóttu miskabætur hæfilega ákveðnar 200.000.
Stefndi dæmdur til refsingar fyrir brot á höfundaréttarlögum. Viðurkennd bótaskylda stefnda gagnvart stefnanda fyrir þá sömu háttsemi.
Fallist var á hluta af kröfu þýðanda bókar um að útgefandi greiddi honum skaðabætur vegna óheimillar notkunar þýðingarinnar.
Deilt um umfang heimilda fyrrum starfsmanna arkitektastofu til að vísa til verka sem þeir höfðu unnið að í þjónustu við stofuna til kynningar á starfreynslu sinni eftir að þeir voru komnir til starfa á annarri arkitektastofu.
Lögbann er sýslumaður lagði við notkun stefnda á hugbúnaði stefnanda var staðfest. Staðfestingu lögbanns við því að starfsmenn stefnanda störfuðu hjá stefnda var hafnað þar sem lögvarðir hagsmundir stefnanda voru ekki lengur fyrir hendi.
Hönnuður krafðist skaðabóta vegna þess sem hann taldi óheimila notkun húsbyggjenda á teikningum sem hann hafði hannað og ætti höfundarrétt að. Dómurinn taldi vanreifað hvort stefnandi ætti þann höfundarrétt í málinu sem réttlætt gæti kröfugerð hans. Málinu því vísað frá dómi vegna vanreifunar en ekki þóttu efni til að sýkna vegna aðildarskorts.
LANDSRÉTTUR og Dómur föstudaginn 12. nóvember 2021. og Mál nr. 266/2020: og Familían ehf. og Hrefna Bachmann og Margrét Þorsteinsdóttir og Þorsteinn Bachmann (
Flóki Ásgeirsson lögmaður) og
Fabrik ehf. (
Sveinn Guðmundsson lögmaður)
gegn
Guðbjörgu Jónsdóttur, Gunnari Rafni Jónssyni, Katrínu Jónsdóttur, Kristni Jónssyni, Kristjönu Jónsdóttur, Sigrúnu Jónsdóttur, Sveinbirni Jónssyni, Þórhildi Jónsdóttur og Þorsteini Jónssyni (
Erla Svanhvít Árnadóttir lögmaður)
FM ehf., H, M og Þ stóðu fyrir sýningu í Gallerí Fold, sem rekin er af FB ehf., í nóvember 2013 á myndverkum sem J hafði teiknað og birst höfðu á árabilinu 1945 til 1957 í auglýsingaflettigrindinni Rafskinnu sem GB rak. Aðstandendur sýningarinnar röktu heimildir sínar til birtingar og eintakagerðar á verkum J til GB. Í kjölfar sýningarinnar reis ágreiningur milli þeirra annars vegar og GJ og fleiri hins vegar, sem voru börn og erfingjar J. GJ og fleiri höfðuðu mál á hendur FM ehf., H, M, Þ og FB ehf. og kröfðust aðallega afhendingar á frumgerðum en til vara á eftirgerðum 160 tilgreindra myndverka. Einnig kröfðust GJ og fleiri skaða- og miskabóta vegna fjölda athafna sem þau töldu fela í sér brot á höfundarrétti J. Deildu aðilar um eignarhald á umræddum myndverkum, hvort höfundarréttur þeirra hefði í öndverðu verið á hendi J eins eða einnig á hendi GB, hvort J hefði afsalað höfundarrétti sínum á myndverkunum til GB og um skilyrði bótaábyrgðar í tengslum við birtingu og eintakagerð höfundarréttarvarinna verka. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að ágreiningslaust væri að myndverkin nytu verndar höfundalaga nr. 73/1972 og að ekkert lægi fyrir í málinu sem benti til þess að GB hefði í öndverðu átt höfundarrétt að þeim. Rétturinn sló því föstu að J hefði framselt GB höfundarrétt að einhverju marki. Þar sem ekki lægju fyrir skýr samningsákvæði um framsalið yrði það aftur á móti ekki talið ganga lengra en nauðsynlegt væri með tilliti til þeirrar starfsemi Rafskinnu að birta auglýsingar og heimila kaupendum þeirra áframhaldandi eintakagerð og birtingu í því skyni að auglýsa vörur sínar og þjónustu. Jafnframt yrði framsalið ekki talið ná til annars konar eintakagerðar og birtingar en þeirrar sem möguleg var í auglýsingaskyni á árabilinu 1945 til 1957. Landsréttur taldi að GB hefði átt eignarrétt að 157 af þeim myndverkum sem afhendingarkrafa GJ og fleiri tók til og að FM ehf., H, M og Þ færu hvorki með eignarhald né umráð þriggja annarra myndverka. Þá væri skylda vörslumanns myndlistarverks til að veita höfundi aðgang að verkinu persónulegur og erfðist ekki. Voru FM ehf., H, M og Þ því sýknuð af kröfum GJ og fleiri um afhendingu frumgerða og endurgerða 160 tilgreindra myndverka. Landsréttur taldi að 4. mgr. 25. gr. höfundalaga veitti heimildir til að gera og birta í auglýsingaskyni myndir af þeim verkum sem til sölu voru á sýningunni í Gallerí Fold. Aftur á móti hefði sýningin bæði verið sölusýning og sýning sem teldist hliðstæð listsýningu í skilningi 1. mgr. 25. gr. höfundalaga. Hefði samþykki höfundarréttarhafa því þurft til sýningarinnar sjálfrar. Hvað varðar 1. mgr. 4. gr. höfundalaga um skyldu, eftir því sem við gæti átt, til að geta nafns höfundar í einstökum tilvikum eintakagerðar eða birtingar, taldi Landsréttur að leggja yrði heildstætt mat á atvik. Í því sambandi skipti mestu að verkin hefðu í upphafi verið gerð í því skyni að auglýsa vörur og þjónustu og að þau hefðu, í samræmi við alkunna starfshætti við birtingar auglýsinga, að jafnaði ekki verið merkt J. Þá var tekið fram að í 3. mgr. 56. gr. höfundalaga væri ekki að finna heimild til að dæma miskabætur án sakar. Tók Landsréttur síðan afstöðu til krafna GJ og fleiri til skaða- eða miskabóta vegna birtingar, eintakagerðar, nafngreiningar eða breytingar á verkum J. Voru bætur til handa GJ og fleirum ákveðnar að álitum að teknu tilliti til gjaldskrár Myndstefs og án sérstaks álags á bætur. Var FM ehf., H, M og Þ gert sameiginlega að greiða GJ og fleirum óskipt 2.685.000 krónur en FB ehf. var gert að greiða GJ og fleirum óskipt 655.000 krónur. Þá var þeim öllum gert sameiginlega að greiða GJ og fleirum 370.000 krónur. Loks var FM ehf., H, M og Þ gert að fá dómsorð dómsins birt í prentaðri útgáfu Morgunblaðsins og Fréttablaðsins.
Í málinu var deilt um höfundarétt að byggingateikningum og hvort varnaraðili hafi brotið á einkarétti sóknaraðila til sömu teikninga við hönnun húsbyggingar á iðnaðarlóð við hlið lóðar sóknaraðila. Óháð því hvort umræddar teikningar væru varðar höfundarétti komst héraðsdómur að þeirri niðurstöðu að lagaskilyrði skorti til að verða við lögbannskröfu sóknaraðila. Var því staðfest ákvörðun sýslumanns sama efnis.
Aðilar deildu um það hvort stefnandi ætti rétt á hlutdeild í hagnaði af sýningu heimildarmyndar sem sýnd var í gestastofu stefnda og þar seld í formi DVD diska. Var stefnda gert að greiða stefnanda um tuttugu milljón krónur vegna hlutdeildar í hagnaði af sýningu og sölu myndarinnar.
Stefndu voru dæmdir til greiðslu bóta á grundvelli 1. mgr. 56. gr. höfundalaga nr. 73/1972 vegna ólögmætrar notkunar tónverks í eigu stefnanda í auglýsingum stefnda V. Á hinn bóginn voru ekki talin uppfyllt skilyrði til greiðslu miskabóta eða greiðslu úr hendi stefndu vegna opinberrar birtingar dóms í málinu. Loks var refsikröfu á hendur stefndu vísað frá dómi.
Máli sem stefnandi höfðaði á hendur íslenska ríkinu, vegna Hljóðbókasafns Íslands, til viðurkenningu á skaðabótaskyldu ríkissjóðs, aðallega vegna ætlaðra brota Hljóðbókasafnsins á höfundalögum nr.. 73/1972, en til vara vegna rangrar innleiðingar tilskipunar nr. 2001/29/EB, var vísað frá dómi vegna vanreifunar.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli SÍ hf. á hendur SÝ hf. var vísað frá dómi. Í málinu krafðist SÍ hf. skaðabóta úr hendi SÝ hf. vegna ólögmætrar hagnýtingar SÝ hf. á sjónvarpsefni á nánar tilgreindu tímabili. Byggði SÍ hf. bótakröfu sína á 2. og 3. mgr. 56. gr. höfundalaga nr. 73/1972. Í úrskurði Landsréttar kom fram að SÍ hf. hefði ekki lagt fram rökstuðning eða gögn sem hefðu getað orðið viðhlítandi grunnur mats á fjártjóni hans og gæti hann ekki losað sig undan þeirri sönnunarbyrði sem á honum hvíldi með því einu að gera kröfu um bætur að álitum. Taldi rétturinn því að slíkir ágallar væru á málatilbúnaði SÍ hf. að hann uppfyllti ekki kröfur e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar því staðfest.
Ákærðu sýknaðir af ákæru um brot gegn höfundalögum.
F undirbjó hönnunarsamkeppni um hönnun hjúkrunaríbúða að Boðaþingi nr. 11 og 13 í Kópavogi sem Kópavogsbær og velferðarráðuneytið hugðust byggja. T ehf. og H höfðu annast hönnun hjúkrunaríbúða að Boðaþingi nr. 5 og 7 sem teknar voru í notkun á árinu 2010, ásamt þjónustubyggingu í húsi nr. 9. Eftir það höfðu þeim verið falin ýmis verkefni tengd þróun deiliskipulags og undirbúningi að hönnun frekari mannvirkja á byggingarreitnum. T ehf. og H fengu lagt lögbann við því að hönnunarsamkeppnin færi fram. Ekki var talið að fyrir hefði legið samningur eða bindandi yfirlýsing um að T ehf. og H væri falin heildstæð hönnun allra mannvirkja á umræddum byggingarreit. Ekki var fallist á að heildstæð hönnun H hafi þegar orðið til þannig að þau verkefni sem T ehf. og H höfðu unnið að stæðu því í vegi að halda mætti hönnunarsamkeppni um fyrirhugaðar framkvæmdir. Þá var ekki fallist á að óhjákvæmilegt væri að framkvæmd hönnunarsamkeppninnar fæli í sér brot gegn höfundarréttindum þeirra. Af þeim sökum var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að hafna kröfu T ehf. og H um viðurkenningu á því að F væri óheimilt, á grundvelli 44. gr. laga nr. 120/2016 um opinber innkaup, að láta fara fram opinbera hönnunarsamkeppni um hönnun hjúkrunaríbúða að Boðaþingi nr. 11 og 13 í Kópavogi og um að fella úr gildi lögbann sem sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu lagði við því að F léti fara fram opinbera hönnunarsamkeppni um hönnun hjúkrunaríbúðanna.
S krafðist staðfestingar á lögbanni sem sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu lagði við því að H ehf./V Inc. veitti viðskiptamönnum sínum í té aðgang að nánar tilgreindum vefsíðum sökum þess að þar væri unnt að nýta án endurgjalds efni, sem háð væri höfundarétti þeim sem S, sem samtök rétthafa eftir ákvæðum höfundalaga nr. 73/1972, kæmu fram fyrir. Þá krafðist S þess að viðurkennt yrði að H ehf./V Inc. væri óheimilt að veita viðskiptamönnum sínum aðgang að umræddum vefsíðum. Hæstiréttur féllst á með héraðsdómi að S hefði sýnt nægilega fram á að rétthafar ættu höfundarétt að efni sem miðlað væri í heimildarleysi á framangreindum vefsíðum fyrir milligöngu fjarskiptafyrirtækja líkt og H ehf./V Inc. Jafnframt var fallist á að H ehf./V Inc.bæri að hindra slíka háttsemi og því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms um að taka til greina viðurkenningarkröfu S. Þá var með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms staðfest niðurstaða hans um að uppfyllt hefðu verið öll skilyrði 1. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990 til að leggja lögbann við háttsemi H ehf./V Inc.
S krafðist staðfestingar á lögbanni sem sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu lagði við því að S ehf. veitti viðskiptamönnum sínum í té aðgang að nánar tilgreindum vefsíðum sökum þess að þar væri unnt að nýta án endurgjalds efni, sem háð væri höfundarétti þeim sem S, sem samtök rétthafa eftir ákvæðum höfundalaga nr. 73/1972, kæmu fram fyrir. Þá krafðist S þess að viðurkennt yrði að S ehf. væri óheimilt að veita viðskiptamönnum sínum aðgang að umræddum vefsíðum. Hæstiréttur féllst á með héraðsdómi að S hefði sýnt nægilega fram á að rétthafar ættu höfundarétt að efni sem miðlað væri í heimildarleysi á framangreindum vefsíðum fyrir milligöngu fjarskiptafyrirtækja líkt og S ehf. Jafnframt var fallist á að S ehf. bæri að hindra slíka háttsemi og því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms um að taka til greina viðurkenningarkröfu S. Þá var með vísan forsendna hins áfrýjaða dóms staðfest niðurstaða hans um að uppfyllt hefðu verið öll skilyrði 1. mgr. 24. gr. laga nr. 31/1990 til að leggja lögbann við háttsemi S ehf.
Ákæruvaldið (
Einar Tryggvason saksóknari)
gegn
Gunnari Magnúsi Halldórssyni Diego (
Bjarni Hauksson lögmaður)
G var sakfelldur fyrir brot gegn höfundalögum nr. 73/1972 með því að hafa gert ólögmæt eintök af höfundarréttarvernduðu efni og birt hópi fólks á veraldarvefnum án heimildar frá rétthöfum. Um var að ræða tvo þætti úr íslenskri þáttaröð. Í dómi Landsréttar kom fram að brotið hafi varðað talsverða fjárhagslega hagsmuni rétthafa. Þá var G gert að sæta upptöku tölvubúnaðar sem sannað þótti að hann hefði notað við framningu brotsins.
Fellt var úr gildi lögbann sem lagt var við því að stefndi léti fara fram opinbera hönnunarsamkeppni um hönnun hjúkrunaríbúða og hafnað kröfu stefnenda um viðurkenningu á því að stefnda væri óheimilt að halda slíka samkeppni. Þá var staðfest lögbann sem á sama tíma var lagt við því að stefndi afhendi keppendum í hönnunarsamkeppni teikningar, uppdrætti og fleiri gögn sem stefnendur hafa unnið og viðurkennt með dóminum að stefnda væri óheimilt að afhenda gögnin.
Sýknað af viðurkenningarkröfu stefnanda sem meðal annars var rökstudd með vísan til höfundaréttar.
Með dóminum var lögbann staðfest og viðurkennt að stefnda væri óheimilt að veita viðskiptamönnum sínum aðgang að tilteknum vefsíðum þar sem unnt er að nálgast og dreifa með ólögmætum hætti efni sem umbjóðendur stefnanda eiga höfundarrétt að.
Með dóminum var lögbann staðfest og viðurkennt að stefnda væri óheimilt að veita viðskiptamönnum sínum aðgang að tilteknum vefsíðum þar sem unnt er að nálgast og dreifa með ólögmætum hætti efni sem umbjóðendur stefnanda eiga höfundarrétt að.
Fallist var á kröfu L um að X skyldi sæta áfram gæsluvarðhaldi til 27. nóvember 2015 á grundvelli a. og b. liða 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.
G höfðaði mál á hendur S og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu S vegna óheimillar og endurgjaldslausrar notkunar hans á gagnagrunni úr bókhaldsforriti G við innheimtu S á höfundarréttargjöldum. Einnig krafðist G miskabóta. Taldi G sig eiga höfundarrétt að umræddum gagnagrunni á grundvelli ákvæða höfundalaga nr. 73/1972. Í dómi Hæstaréttar kom fram að af þeim gögnum sem lögð hefðu verið fram í málinu og G kvað sýna efnisatriði í gagnagrunninum yrði ekki ráðið hvort hann uppfyllti skilyrði til þess að geta talist gagnagrunnur sem nyti verndar af höfundarrétti í skilningi 4. mgr. 6. gr. höfundalaga og hefði G ekki leitað matsgerðar dómkvadds manns eða annarra gagna til að axla þá sönnunarbyrði sem hann bæri fyrir því. Var S því sýknað af kröfum G.
Höfundarréttur.
M ehf. krafðist þess að I yrði gert að endurgreiða höfundarréttargjöld sem innheimt voru á árunum 2009 til 2013 á grundvelli 11. gr. höfundalaga nr. 73/1972, sbr. 2. gr. laga nr. 60/2000, vegna geisladiska sem M ehf. flutti til landsins. Aðilar deildu um hvort I væri heimilt að innheimta gjaldið vegna geisladiskanna, svo og hvort og ef svo væri að hve miklu leyti M ehf. bæri endurgreiðsla á þeim gjöldum sem hann hafði innt af hendi. Hæstiréttur taldi að virtum lögskýringargögnum laga nr. 78/1984, sem leiddu áðurgreinda gjaldtöku í höfundalög, að gengið hefði verið út frá því að gjald fyrir upptöku verka höfunda til einkanota yrði endurgreitt af tækjum og böndum ef sönnur yrðu færðar á að þau væri ekki notuð til upptöku á höfundaréttarvörðu efni. Þá taldi rétturinn að ekki yrði séð að lög nr. 60/2000 hefðu breytt eldra réttarástandi á þann veg að fortakslaust væri kveðið á um gjaldskylduna þannig að ekki bæri að endurgreiða gjald í þeim tilvikum er hlutir, í hvaða formi sem er, væru sannanlega ekki notaðir til upptöku verka höfunda. Vísaði rétturinn til þess að tilgangur höfundalaga væri að vernda höfundarétt og að sú tækni sem leitt hefði til skerðingur á endurgjaldi til höfunda vegna afritunar á höfundaréttarvörðu efni hefði einnig gert það mögulegt að nota sömu tækni til óskyldrar starfsemi, en ekki stæði lagaheimild til að gera síðargreindri starfsemi að bæta höfundum tap vegna einkanota á verkum þeirra. Með því að ágreiningslaust var að geisladiskar þeir sem málið varðaði væru ekki yfirskrifanlegir og yrðu ekki nýttir til upptöku á höfundaréttarvörðu efni bæri M ehf. réttur til endurgreiðslu vegna gjalda sem af honum höfðu verið tekin vegna geisladiskanna á grundvelli 3. mgr. 11. gr. höfundalaga. M ehf. var á hinn bóginn talinn hafa glatað endurkröfurétti sínum vegna áranna 2009 og 2010 sökum þess að hann hafði fyrst gert kröfu um endurgreiðslu um miðbik ársins 2006, sem I hafnaði síðar sama ár, en áfram greitt gjaldið án fyrirvara allt þar til hann setti á ný fram kröfu um endurgreiðslu árið 2011. Var fjárkrafa M ehf. því tekin til greina að hluta.
Höfundarréttur
Höfundaréttur, vörumerki.
Lögbann- fjarskiptafyrirtæki-höfundaréttur - stjórnarskrá
Lögbann - fjarskiptafyrirtæki - höfundaréttur - stjórnarskrá
Brot á höfundarrétti.
Samtök, myndréttarhafa á Íslandi, Samband, íslenskra kvikmyndaframleiðenda, Samband, tónskálda og eigenda, flutningsréttar og Félag hljómplötuframleiðenda (
Tómas Jónsson hrl)
gegn
Hringdu ehf (
Marteinn Másson hrl)
SM, SÍ, ST og FH beiddust þess að lagt yrði lögbann við því að H ehf. veitti viðskiptamönnum sínum aðgang að nánar tilgreindum vefsíðum, lagt yrði fyrir H ehf. að grípa til nauðsynlegra ráðstafana til að hindra að viðskiptamenn hans gætu farið inn á sömu vefsíður og lagt yrði fyrir H ehf. að hindra allan gagnaflutning að og frá svonefndum IP-tölum sem vísuðu á vefsíðurnar. Með ákvörðun sýslumanns var lögbannskröfunni hafnað, en SM, SÍ, ST og FH báru ágreining um ákvörðunina undir héraðsdóm, sem vísaði málinu frá með hinum kærða úrskurði. Hæstiréttur staðfesti hinn kærða úrskurð að því er varðaði SM, SÍ og FH sökum þess að þau hefðu ekki löggildingu mennta- og menningarmálaráðuneytis samkvæmt 23. gr. og 23. gr. a. höfundalaga nr. 73/1972, þar sem líta yrði svo á að einungis höfundarréttarsamtök sem hlotið hefðu slíka löggildingu gætu fengið lögbann lagt á eftir fyrirmælum 59. gr. a. sömu laga. ST hafði á hinn bóginn hlotið slíka löggildingu, en í hinum kærða úrskurði hafði málinu einnig verið vísað frá hvað hann varðaði sökum þess að krafa ST í málinu, sem ST hafði upphaflega staðið að með SM, SÍ og FH, takmarkaðist ekki við flutning eða önnur not þeirra verka sem löggilding ST næði til og væri honum því ekki heimil. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að þótt ST stæði orðið einn eftir sem gerðarbeiðandi gæti það, með hliðsjón af 1. málslið 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, ekki eitt út af fyrir sig talist annmarki á kröfugerð hans að hún væri orðuð á sama hátt og upphaflega var gert sameiginlega fyrir SM, SÍ, ST og FH. Þá taldi rétturinn, að virtum skilyrðum IV. kafla laga nr. 31/1990 fyrir því að lagt yrði lögbann við háttsemi eftir heimild í 2. mgr. 59. gr. a. höfundalaga og eins og atvikum málsins var háttað, að ekki yrði séð að ST hefði þurft að haga orðalagi kröfugerðar sinnar í lögbannsbeiðni á annan veg en gert var þótt hann hefði frá öndverðu einn átt aðild að henni. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi að því er varðaði ST og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að því leyti.
Samtök, myndréttarhafa á Íslandi, Samband, íslenskra kvikmyndaframleiðenda, Samband, tónskálda og eigenda, flutningsréttar og Félag hljómplötuframleiðenda (
Tómas Jónsson hrl)
gegn
Fjarskiptum hf (
Erla Svanhvít Árnadóttir hrl)
SM, SÍ, ST og FH beiddust þess að lagt yrði lögbann við því að F hf. veitti viðskiptamönnum sínum aðgang að nánar tilgreindum vefsíðum, lagt yrði fyrir F hf. að grípa til nauðsynlegra ráðstafana til að hindra að viðskiptamenn hans gætu farið inn á sömu vefsíður og lagt yrði fyrir F hf. að hindra allan gagnaflutning að og frá svonefndum IP-tölum sem vísuðu á vefsíðurnar. Með ákvörðun sýslumanns var lögbannskröfunni hafnað, en SM, SÍ, ST og FH báru ágreining um ákvörðunina undir héraðsdóm, sem vísaði málinu frá með hinum kærða úrskurði. Hæstiréttur staðfesti hinn kærða úrskurð að því er varðaði SM, SÍ og FH sökum þess að þau hefðu ekki löggildingu mennta- og menningarmálaráðuneytis samkvæmt 23. gr. og 23. gr. a. höfundalaga nr. 73/1972, þar sem líta yrði svo á að einungis höfundarréttarsamtök sem hlotið hefðu slíka löggildingu gætu fengið lögbann lagt á eftir fyrirmælum 59. gr. a. sömu laga. ST hafði á hinn bóginn hlotið slíka löggildingu, en í hinum kærða úrskurði hafði málinu einnig verið vísað frá hvað hann varðaði sökum þess að krafa ST í málinu, sem ST hafði upphaflega staðið að með SM, SÍ og FH, takmarkaðist ekki við flutning eða önnur not þeirra verka sem löggilding ST næði til og væri honum því ekki heimil. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að þótt ST stæði orðið einn eftir sem gerðarbeiðandi gæti það, með hliðsjón af 1. málslið 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, ekki eitt út af fyrir sig talist annmarki á kröfugerð hans að hún væri orðuð á sama hátt og upphaflega var gert sameiginlega fyrir SM, SÍ, ST og FH. Þá taldi rétturinn, að virtum skilyrðum IV. kafla laga nr. 31/1990 fyrir því að lagt yrði lögbann við háttsemi eftir heimild í 2. mgr. 59. gr. a. höfundalaga og eins og atvikum málsins var háttað, að ekki yrði séð að ST hefði þurft að haga orðalagi kröfugerðar sinnar í lögbannsbeiðni á annan veg en gert var þótt hann hefði frá öndverðu einn átt aðild að henni. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi að því er varðaði ST og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að því leyti.
Tekin var til greina viðurkenningarkrafa stefnanda um að stefnda væri óheimilt að flytja inn og ráðstafa með öðrum hætti gólflömpum, sem taldir voru eftirlíkingar af Arco-lampanum eftir hönnuðina Achille og Pier Giacomo Castiglioni. Þá var lögbann, sem lagt var við innflutningnum, staðfest og var stefnda jafnframt gert að afhenda stefnanda eftirlíkingarnar til eyðingar og greiða stefnanda bætur vegna kostnaðar við eyðinguna.
Sóknaraðili bar undir héraðsdóm synjun sýslumanns á því að leggja lögbann við því að varnaraðili notaði tilgreind viðskiptamannakerfi sóknaraðila og að varnaraðila yrði gert að eyða þeim afritum kerfanna sem hann hefði undir höndum, þ. á m. frumkóða þeirra. Sóknaraðili krafðist þess að ákvörðunin yrði felld úr gildi og að lagt yrði fyrir sýslumann að leggja á lögbann samkvæmt framansögðu. Málið var flutt í einu lagi um kröfu varnaraðila um frávísun og um efniskröfur aðila. Frávísun málsins var hafnað. Dómurinn taldi að notkun varnaraðila á umræddum hugbúnaði væri hluti af lögreglurannsókn og bryti ekki gegn höfundarétti sóknaraðila og að ekki hefði verið gengi lengra með notkun hugbúnaðarins en nauðsyn krefði. Þá var talið ósannað að starfsmenn Seðlabanka Íslands hefðu ,,hakkað" sig inn í hugbúnaðinn. Var kröfum sóknaraðila því hafnað og ákvörðun sýslumanns staðfest.
K sendi inn tillögu í samkeppni á vegum utanríkisráðuneytisins um hönnun á skála Íslands á heimssýningunni EXPO í Shanghai í Kína árið 2010. Í tillögunni var m.a. að finna ljósmynd sem K hafði tekið af Jökulsárlóni árið 1988. Í tillögu P ehf. og S ehf., sem sigraði í samkeppninni, var einnig að finna breytta útgáfu af ljósmyndinni, sem einn af eigendum P ehf. kvaðst hafa tekið af internetinu og notað í vinningstillöguna. Í málinu krafði K, P ehf., S ehf., íslenska ríkið og 365 ehf. um greiðslu skaðabóta vegna ólögmætrar notkunar á myndinni í tengslum við vinningstillöguna og sýninguna, svo og vegna birtingar myndarinnar í Fréttablaðinu. Talið var að umrædd ljósmynd K væri verk sem væri háð höfundarétti hans, sbr. 1. og 2. mgr. 1. gr. höfundarlaga nr. 73/1972, og að P ehf. og S ehf. hefðu brotið gegn þeim rétti. Var P ehf. og S ehf. gert að greiða K skaðabætur vegna fjártjóns og miska samtals að fjárhæð 550.000 krónur á grundvelli 56. gr. laga nr. 73/1972, eins og hún hljóðaði fyrir setningu laga nr. 93/2010. Þá var jafnframt talið að íslenska ríkið hefði ekki gætt að því í samskiptum við Fréttablaðið við vinnslu fréttar um sýninguna að ljósmyndin yrði ekki birt í blaðinu, eftir að íslenska ríkið hafði fengið vitneskju um að myndin hefði verið notuð án heimildar K. Var íslenska ríkinu því einnig gert að greiða K skaðabætur vegna fjártjóns og miska samtals að fjárhæð 500.000 krónur. 365 ehf. var hins vegar sýknað af kröfu K um skaðabætur þar sem ekkert benti til þess að starfsmenn félagsins hefðu verið grandsamir um að brotið hefði verið gegn höfundarrétti K. Hefði birting myndarinnar í Fréttablaðinu því rúmast innan þess svigrúms sem 365 ehf. hafði samkvæmt 2. mgr. 15. gr. höfundarlaga.
Stefnandi höfðaði mál á hendur stefndu vegna meintra brota á lögum um höfundarétt. Krafðist stefnandi refsingar, greiðslu skaðabóta og miskabóta. Þá var einnig gerð krafa um afhendingu gagna. Þeirri kröfu var vísað frá dómi en stefndu sýknaðir af öðrum kröfum stefnanda.
Stefndu voru sýknaðir af kröfu stefnanda um bætur vegna meintrar óheimillar birtingar á ljósmynd af Jökulsárlóni í tengslum við heimssýninguna EXPO 2010 og brota gegn 3. og 4. gr. höfundalaga nr. 73/1972. Sannað þótti að stefnandi væri höfundur myndarinnar en hins vegar þótti ekki sannað að myndin væri listaverk í merkingu 1. mgr. 1. gr. höfundalaga nr. 73/1972, sem er skilyrði fyrir vernd samkvæmt 3. og 4. gr. laganna.
Á starfsmaður og einn eigandi R ehf. hóf sumarið 1997 að hanna tölvuforrit í tengslum við afgreiðslutæki sem E hf. flutti inn. Hann réðst svo til starfa hjá E hf. í desember 1997. Hugbúnaðardeildir E hf. og H. hf. sameinuðust 1. maí 2002 og varð Á þá starfsmaður síðarnefnda fyrirtækisins en lét af störfum þar 2003 eða 2004. Á og H hf. gerðu samstarfssamning 2004 sem gilti í stuttan tíma og var markmið hans að tryggja aðgengi og aðkomu Á að áframhaldandi þróun forritsins. Í málinu byggði R ehf. á því að það hefði eignast höfundarrétt að forritinu og ætti rétt til hlutdeildar í tekjum L hf., síðar S ehf., af hugbúnaðarkerfi sem byggði á forritinu. Hæstiréttur taldi að Á hefði í raun framselt E hf. höfundarrétt að frumgerð forritsins þegar hann réði sig til starfa hjá fyrirtækinu, a.m.k. að því marki að það gæti nýtt réttinn til að þróa forritið áfram og markaðssetja það í sína þágu. Þrátt fyrir ákvæði laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög og samþykktir R ehf. var talið að leggja yrði til grundvallar að aðrir stjórnendur og eigendur R ehf. hafi álitið að Á hafi í raun haft heimild til að ráðstafa rétti félagsins yfir forritinu á þann hátt sem hann gerði. Þegar við bættist að R ehf. gætti ekki réttar síns um margra ára skeið yrði litið svo á að það væri skuldbundið af framsali Á til E hf. á höfundarrétti að frumgerð tölvuforritsins. Þar sem réttur S ehf. yfir forritinu væri leiddur af því framsali var staðfestur hinn áfrýjaði dómur um sýknu S ehf.
Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um hlutdeild í tekjum af útseldum kassaleyfum og áskriftargjöldum af hugbúnaðarkerfi.
Sýslumaðurinn í Hafnarfirði lagði 19. nóvember 2007 lögbann við því að I og SL starfræktu vefsíðuna www.torrent.is. S höfðaði mál og krafðist þess meðal annars að lögbannið yrði staðfest með dómi og viðurkennd yrði bótaskylda I og SL gagnvart S. Með dómi héraðsdóms var fallist á þessar kröfur S. I og SL áfrýjuðu dóminum og kröfðust þess aðallega að málinu yrði vísað frá héraðsdómi eða ómerkingar dómsins, þar sem aðild að málinu væri önnur en að lögbannsgerðinni og ennfremur að ekki kæmi fram í stefnu á hvaða grundvelli viðurkenningarkrafa S væri byggð. Þessum málsástæðum var hafnað, enda væri krafa S um staðfestingu lögbannsins takmörkuð við hljóð- og myndefni, sem hefði að geyma tónlist sem umbjóðendur S ættu höfundarétt að. Þá mátti ljóst vera af stefnu að viðurkenningarkrafa S væri reist á sakarreglunni. I og SL kröfðust til vara sýknu. Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um að hafna því að aðildarskortur leiddi til þess að sýkna bæri I og SL. Þá var talið að ábyrgðartakmarkanir V. kafla laga nr. 30/2002 um rafræn viðskipti og aðra rafræna þjónustu ættu ekki við þegar með þjónustunni væri gagngert stuðlað að því að brotið væri gegn lögvörðum rétti höfunda og listflytjenda samkvæmt höfundalögum. Líta yrði svo á að þeir, sem setja efni sem varið er af höfundarétti á netið þannig að aðrir geti nálgast það, teldust birta það í merkingu höfundalaga og brytu með því gegn einkarétti höfundar og eftir atvikum listflytjenda væri það gert án heimildar. Talið var að I og SL hefðu með starfrækslu vefsvæðisins og tækniuppbyggingu þess komið því til leiðar með markvissari hætti að fram gætu farið greið og umfangsmikil skráarskipti með efni, sem háð væri höfundarétti, og þannig beinlínis stuðlað að brotum notenda vefsvæðisins. Hefðu I og SL því brotið gegn lögvörðum rétti S og lagaskilyrði því verið uppfyllt til að leggja lögbannið á. Var krafa S um staðfestingu þess því tekin til greina. Þá var talið að I og SL hefði verið eða mátt vera ljóst að háttsemi þeirra var ólögmæt og til þess fallin að valda umbjóðendum S tjóni. Þótt tjónið yrði fyrst og fremst rakið til háttsemi notenda vefsvæðisins og hún því aðalorsök tjóns hefði hin saknæma og ólögmæta háttsemi I og SL verið meðorsök þess. Samkvæmt þessu var fallist á að I og SL bæru skaðabótaskyldu gagnvart S.
Sigurður Valur Sigurðsson gegn
Eddu, útgáfu, kveðinn, upp svohljóðandi, ú r s k u r ð u r og I
Deilt um bætur vegna meintra brota á höfundarrétti. Málinu vísað frá dómi án kröfu vegna vanreifunar.
Stefnandi krafðist greiðslu samkvæmt útgáfusamningi. Sýkna. Stefndi dæmdur til að greiða hluta málskostnaðar stefnanda.
Ákæruvaldið (
Einar Tryggvason saksóknarfulltrúi)
gegn
Páli Helga Kristinssyni (
Brynjar Níelsson hrl)
Ákærði sakfelldur fyrir brot gegn höfundalögum með því að gera ólögmæt eintök af höfundarvörðu efni.
Ákæruvaldið (
Hulda Elsa Björgvinsdóttir settur saksóknari)
gegn
Bjarka Magnússyni, Birni Sveinbjörnssyni, Jóhannesi Páli Sigurðssyni, Kára Bertilssyni, Hilmari Kára Hallbjörnssyni, Rúnari Brynjari Einarssyni, Kristjáni Gunnari Guðmundssyni, Elmari Frey Elíassyni og Kveldúlfi Fennri N. Árnasyni (
Brynjar Níelsson hrl)
Ákærðu voru ákærðir fyrir brot gegn höfundalögum nr. 73/1972 með því að gera ólögmæt eintök af höfundaréttarvernduðu efni, vistað það í nettengdum tölvum og birt það hópi fólks á lokuðu svæði án heimildar rétthafa með því að nýta eiginleika DC++ skráarskiptaforrits. Um var að ræða forrit, kvikmyndir, sjónvarpsþætti, teiknimyndir, tónlistamyndbönd og tónlist. Efni þetta var bæði íslenskt og erlent, samtals 130.430 eintök. Í Hæstarétti var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að allt það efni sem ákært hefði verið fyrir nyti verndar höfundalaga. Einnig var tekið undir með héraðsdómi að ákæru hefðu stundað ólögmæta eintakagerð á höfundaréttarvörðu efni og að sá háttur sem hafður væri á dreifingu þess, að deilda því með öðrum á fjölmennu en lokuðu jafningjaneti, jafngilti opinberri birtingu og félli ekki undir undanþáguákvæði 11. gr. höfundalaga, sem leyfi eintakagerð til einkanota. Með þeirri háttsemi var staðfest niðurstaða héraðsdóms að ákærðu hefðu gerst sekir um brot gegn lögum nr. 73/1972. Ákærði B var einnig sakfelldur fyrir hlutdeilt í brotum meðákærðu með því að hafa hýst og haft umsjón með miðlæga nettengipunktinum „Ásagarði“. Með því hefði hann í verki hvatt til þess að meðákærðu birtu á veraldarvefnum ólögmæt eintök af höfundaréttarvörðu efni, án heimildar frá rétthöfum.
Ívar Örn Þórhallsson gegn
Birtingi útgáfufélagi ehf
Stefndi birti grein um stefnanda í tímaritinu Séð og heyrt. Með greininni birtust myndir, sem stefnandi kvað hafa verið teknar af læstu vefsvæði sínu og væri hann höfundur myndanna, en stefndi hefði birt þær án leyfis stefnanda. Krafði hann stefnda um skaðabætur og miskabætur, auk þess sem stefnda yrði gerð refsing. Kröfur stefnanda teknar til greina en bætur lækkaðar.